Obrázky na stránke
PDF
ePub

in eorum consensione quae uolumus ? et quid est metus atque tristitia nisi uoluntas in dissensione ab his quae nolumus? sed cum consentimus appetendo ea quae uolumus, cupiditas, cum autem consentimus fruendo his quae uolumus, laetitia 5 uocatur. itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis uoluntas tristitia est. et omnino pro uarietate rerum quae appetuntur atque fugiuntur sicut

allicitur uel offenditur uoluntas hominis, ita in hos uel in 10 illos affectus mutatur et uertitur. quapropter homo, qui

secundum deum, non secundum hominem uiuit, oportet ut sit amator boni; unde fit consequens ut malum oderit. et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est uitio malus est, perfectum

odium debet malis qui secundum deum uiuit, ut nec propter 15 uitium oderit hominem nec amet uitium propter hominem,

sed oderit uitium et amet hominem; sanato enim uitio totum quod amare, nihil autem quod debeat odisse remanebit. nam cuius propositum est amare deum et non secundum hominem,

sed secundum deum amare proximum sicut etiam se ipsum, 20 procul dubio propter hunc amorem dicitur uoluntatis bonae,

quae usitatius in scripturis sanctis caritas appellatur ; sed amor quoque secundum easdem litteras sacras dicitur.

Nonnulli arbitrantur aliud esse dilectionem siue caritatem, aliud amorem; dicunt enim dilectionem accipiendam esse in 25 bono, amorem in malo. sic autem nec ipsos auctores saecularium litterarum locutos esse certissimum est.

Recta itaque uoluntas est bonus amor et uoluntas peruersa malus amor. amor ergo inhians habere quod amatur cupiditas est; id autem habens atque fruens laetitia; fugiens quod ei aduersatur timor est; idque si acciderit sentiens tristitia est. proinde mala sunt ista, si malus amor est, bona, si bonus.

13 cf. Ps. 138, 22

quae pi

1 uolumus dissensione om, P! 2 uolumus P1 5 accedere DGʻP 7 accedit DP tristitiam (om. est) G' 8 atque) aut

9 allititur M 10 illos (om. in) v 12 amatur pi odiret Di quoniam] quod o 13 uitio malus est om. G' 16 senato T post uitio add. v: uitio malus ē 17 autem) enim DG‘P 22 sacras litteras DGPTU 26 loquutos MV loquutus D locutus Pi 27 uoluntate T et - - amor om. M' 28 ini

habere) ibi G

hans v

Verum his philosophis, quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus attinet, iam respondimus in nono huius operis 5 libro ostendentes eos non tam de rebus quam de uerbis cupidiores esse contentionis quam ueritatis. apud nos autem iuxta scripturas sanctas sanamque doctrinam ciues sanctae ciuitatis dei in huius uitae peregrinatione secundum deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia 10 rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem exspectantes redemtionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: absorpta est mors in 15 uictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut enim metuant peccare audiunt: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum; ut cupiant perseuerare audiunt quod scriptum est: qui perseuerauerit usque in finem 20 hic saluus erit; ut doleant in peccatiş audiunt: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt 25 temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent

20 Matth. 10, 22

15 I Cor. 15, 54 18 Matth. 24, 12 21 I Io. 1, 8 24 II Cor. 9, 7

no

2 accident M accederit DP 4 animae Gv 5 respondemus P no V; no add. m. 2; nouo G‘P 7 contentiones D'G' 10 dolentq; P? 12 cupiunt - aeternam om. T 13 in re) ire D adhac V adoptione M 14 redemptionem DGPTU 15 absorta libri 16 uictoria GPU cupiunt - peccare om. G' tount T 18 babundauit Pi refrigescet PT

qua T

19 cupiunt 22 decipimus MV: seducimus DGPTV 24 audiant DP sicuti se DGPTV: sicut ipse MV 26 temptare Di gaudent in temtationibus om. v

17 me

in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis instruite huius modi in spiritu mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu temsteris. ut autem cupiant temtari audiunt quendam uirum dei fortem ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. ut doleant in temtationibus uident Petrum flentem; ut gaudeant in temtationibus audiunt Iacobum dicentem: omne gaudium 10 existimate, fratres mei, cum in temtationibus uariis incideritis.

Non solum autem propter se ipsos his mouentur affectibus uerum etiam propter eos quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt et dolent si pereunt, gaudent si liberantur. illum 15 quippe optimum et fortissimum uirum, qui in suis infirmi

tatibus gloriabatur, ut eum potissimum commemoremus qui in ecclesiam Christi ex gentibus uenimus, doctorem gentium in fide et ueritate, qui et plus omnibus suis coapostolis labora

uit et pluribus epistulis populos dei, non eos tantum qui 2o praesentes ab illo uidebantur uerum etiam illos qui futuri prae

uidebantur instruxit; illum inquam uirum, athletam Christi, doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo, gloriosum in illo, in theatro huius mundi, cui spectaculum factus

est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem cer25 tantem et palmam supernae uocationis in anteriora sectantem oculis fidei libentissime spectant gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, foris habentem pugnas, intus timorem, cupientem dissolui et esse cum Christo, desiderantem uidere Romanos, ut aliquem fructum habeat et in illis sicut et in ceteris gentibus, aemulantem Corinthios et ipsa aemulatione 5 metuentem ne seducantur eorum mentes a castitate quae in Christo est, magnam tristitiam et continuum dolorem cordis sui de Israhelitis habentem, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; nec solum dolorem uerum etiam luctum suum denuntiantem qui- 10 busdam qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super immunditia et fornicationibus suis.

1 Gal. 6, 1 6 Ps. 25, 2 8 cf. Matth. 26, 75 9 Iac. 1, 2 15 cf. II Cor. 12, 5 18 cf. I Cor. 15, 10 21 cf. Gal. 1, 12 II Cor. 1, 21 22 cf. Gal. 2, 20 23 cf. I Cor. 4, 9 25 cf. Philipp. 3, 14

et gau

1 metuunt P audiant D 5 uirum quendam T 6 ciuitates T alterum dei om. D domine] đ G 7 renos P 10 existimato G' temptationes uarias D'PT 11 incederitis DMV 13 liberare DGPO 14 pereant D'GPTv dept DGPTV liberentur D'GP?v 16 gloriatur DGPTv 17 ecclesia DP doctorem — ueritate om. Go 18 et qui MV 19 et a: ex libri epistolis GPTV populus D'P 20 illis D'G uidebantur MV 21 uerum Go adhletam G ius G qui Gv

24 est om. V

omnibus P

magno agone D Gin 25 uocationes P

23 cu1 cf. Rom. 12, 15 4 cf. Rom. 1, 11 et 13

Hi motus, hi affectus de amore boni et de sancta caritate uenientes si uitia uocanda sunt, sinamus ut ea quae uere uitia sunt uirtutes uocentur. sed cum rectam rationem se- 15 quantur istae affectiones, quando ubi oportet adhibentur, quis eas morbidas seu uitiosas passiones audeat dicere? quam ob rem etiam ipse dominus in forma dei agere uitam dignatus humanam, sed nullum habens omnino peccatum adhibuit eas ubi adhibendas eas esse iudicauit. neque enim in quo uerum 20 erat hominis corpus et uerus hominis animus falsus erat humanus affectus. cum ergo eius in euangelio ista referuntur, quod super duritia cordis Iudaeorum cum ira contristatus sit, quod dixit: gaudeo propter uos, ut credatis, quod Lazarum suscitaturus etiam lacrimas fuderit, quod concupi- 25 uerit cum discipulis suis manducare pascha, quod propinquante passione tristis fuerit anima eius, non falso utique referuntur. uerum ille hos motus certe dispensationis gratia ita cum uoluit suscepit animo humano, ut cum uoluit factus est homo. 5 proinde, quod fatendum est, etiam cum rectas et secundum deum habemus has affectiones, huius uitae sunt, non illius quam futuram exspectamus. et saepe illis etiam inuiti cedimus; itaque aliquando, quamuis non culpabili cupiditate, sed lau

8 cf. Rom. 10, 3
24 Io. 11, 15

2 cf. II Cor. 7, 5 3 cf. Philipp. 1, 23
5 cf. II Cor. 11, 2 sq. 7 cf. Rom.

12 cf. II Cor. 12, 21 23 cf. Marc. 25 cf. Io. 11, 35

9, 2 3, 5

1 spectantem libri 2 timores DGPTU 3 desolui pi 5 chorinthios G

ipsam M 8 sui DGPTV: ei MV hisraelitis T 9 statuere DGPTV sint Tessent DGPU 10 de quibusdam DG PTV 12 immunditiam DGʻMV; m expunxit Vi 14 uititia v sinamur D'G 15 nationem G 16 affectiones--morbidas om. M affectiones G’: actiones DG‘PTV 17 eas tunc morbos G'v audiat 18 dei) serui G?v dignatus est MT 19 nullam vi

20 eas om. DGPTV 21 animus hominis DGʻPv 22 cur M 23 duritiam DGʻP 24 dixerit DGPT, 25 lazarus M suscitaturum T

dabili caritate moueamur, etiam dum nolumus flemus. habemus 10 ergo eas ex humanae condicionis infirmitate; non autem ita

dominus Iesus, cuius et infirmitas fuit ex potestate. sed dum uitae huius infirmitatem gerimus si eas omnino nullas habeamus, tunc potius non recte uiuimus. uituperabat enim et detesta

batur apostolus quosdam, quos etiam esse dixit sine affectione. 15 culpauit etiam illos sacer psalmus; quibus ait: sustinui

qui simul contristaretur, et non fuit. nam omnino non dolere dum sumus in hoc loco miseriae profecto, sicut quidam etiam apud saeculi huius litteratos sensit et dixit,

non sine magna mercede contingit immanitatis in animo, 20 stuporis in corpore. quocirca illa quae análela graece dicitur,

quae și latine posset impassibilitas diceretur, si ita intellegenda est -- in animo quippe, non in corpore accipitur - ut sine his affectionibus uiuatur, quae contra rationem accidunt men

temque perturbant, bona plane et maxime optanda est, sed 25 nec ipsa huius est uitae. non enim qualiumcumque hominum

uox est, sed maxime piorum atque iustorum multumque sanctorum: si dixerimus quia peccatum non habe

1 cf. Luc. 22, 15 2 cf. Matth. 26, 38 15 Ps. 68, 21 19 cf. Tusc. 3, 6, 12

14 cf. Rom. 1, 31 27 I lo. 1, 8

2 fuerat P feruntur Gi 3 motos P certae DGP? T 4 suscipit DP 5 cum fatendum (om. quod) Picoufitendum p?

7 speramus DGPTv cedemus D 9 moneamur pi 10 ita) ait T 12 infirmitate D sic MV habemus D'G MP! 16 post simul add. P’ mecum 17 dolore G. loco] corpore P

18 litteratus GʻP sensi M 19 magna om. T contigit PT anima D'GP 20 apathia PT aphatia G'MVU aphathia D 21 possit DGV 23 uiuantur D 26 multum. que iust. atq. sanctorum DGPTU 27 quoniam DGPTV

« PredošláPokračovať »