Obrázky na stránke
PDF
ePub

ipsa corpora uiua sunt, quae per se ipsa uiuere nequeunt. quapropter si animae non possunt nisi etiam in se ipsis utcumque uiuere, quia ex eis uiuunt et corpora, a quibus deserta moriuntur: quanto magis uera iustitia etiam in se ipsa uiuere intellegenda est, ex qua sic uiuunt animae, ut hac amissa 5 mortuae nuncupentur, quamuis quantulacumque uita non desinant uiuere.

Ea porro iustitia, quae uiuit in se ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque 10 participes: ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohaeremus. unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod 15 factus sit nobis a deo sapientia et iustitia et sanctificatio et redemtio, ut, quemadmodum scriptum est, qui gloriatur, in domino glorietur. quod quidem et ipse uidisti addendo atque dicendo: „nisi forte non haec humanae aequitatis, sed illa quae deus est sola asseratur esse 20 iustitia“. est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione iustitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate plena iustitia. non ergo deum nostrae iustitiae similem cogitemus, sed cogitemus nos 25 potius tanto similiores deo, quanto esse potuerimus eius participatione iustiores.

16 I Cor. 1, 30 sq.

1 nequaeunt A 3 eis AV: his v 6 nunccupentur A desinant] desinent A sinant v 9 in) om. A 10 eius Vo: eis AP efficiamur A

12 iustitiam A coherendo Av (et 13) magis Av: maius V (cf. p. 44, 12) 14 unigenitu A forte (si add. m. 2) A 21 summus (us ex e corr. m. 1) V uel ille iustitia AGPv: om. V 22 summa GPv: summus A profecto (to ex tu corr.) A sitire V: sitire debemus APV 24 nostra]

iustia (ti add. m. 2) A 27 iustioris A

19 ni

nam V

Si ergo cauendum est, ne iustitiae nostrae similem putemus deum, quoniam lumen, quod inluminat, incommutabiliter excellentius illo est quod inluminatur: quanto magis caueri oportet, ne aliquid inferius et quodam modo decoloratius eum 5 esse credamus, quam est nostra iustitia ? quid est autem aliud iustitia, cum in nobis est, uel quaelibet uirtus, qua recte sapienterque uiuitur, quam interioris hominis pulchritudo? et certe secundum hanc pulchritudinem magis quam corpus

sumus ad imaginem dei. unde nobis dicitur: nolite conao formari huic saeculo, sed reformamini in nouitate

mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus,

sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute 15 intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus

seu uolumus pulchram et secundum banc pulchritudinem reformamur ad imaginem dei: profecto ipsius dei, qui nos reformauit et reformat ad imaginem suam, non in aliqua mole

corporea suspicanda est pulchritudo, eoque iustorum mentibus 20 credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incommuta

biliter iustior.

9 Rom. 12, 2

2 incommutabiliter MV: incomparabiliter AGPv 3 illo est V: est illo AG est illo v

quod] quo V 4 decoloratius AGV: decoratius V 6 rectae A 7 sapienterque) sapienter quia G 11 mentes A 12 placitum placitum est A bene placitum P 13 in mole) immobile v 16 hunc A 17 profectu A profecto - dei] om. 18 in) om. v 19 pulchrido (tu add. m. 2) V pulcritudo A 20 incommutabiliter MV: incomparabiliter A GPv

tu

VIIII.

46

CCXXIIII.

DE VNITATE PATRIS ET FILII ET SPIRITUS SANCTI, QVAE EST
VNVS ET SOLVS ET VERVS DEVS. EX LIBRO DE TRINITATE

I, TITVLO VI.

243 Qui dixerunt dominum nostrum Iesum Christum non esse 5

deum aut non esse uerum deum aut non cum patre unum et
solum deum aut non uere immortalem, quia mutabilem,
manifestissima diuinorum testimoniorum et consona uoce con-
uicti sunt. unde sunt illa: in principio erat uerbum,
et uerbum erat apud deum, et deus erat uerbum. 10
manifeste enim uerbum dei filium dei unicum accipimus, de
quo post dicit: et uerbum caro factum est, propter
natiuitatem incarnationis eius, quae facta est in tempore ex
uirgine. in eo autem declarat non tantum deum esse sed
etiam eiusdem cum patre substantiae, quia, cum dixisset: et 15
deus erat uerbum, hoc erat, inquit, in principio
aput deum; omnia per ipsum facta sunt, et sine
ipso factum est nihil. neque enim dicit omnia, nisi
quae facta sunt, id est omnem creaturam. unde liquido
apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia ; 20
et si factus non est, creatura non est; si autem creatura non
est, eiusdem cum patre substantiae est. omnis enim sub-
stantia, quae deus non est, creatura est, et quae creatura non
est, deus est. et si non est filius eiusdem substantiae, cuius
pater, ergo facta substantia est; si facta substantia est, non 95
omnia per ipsum facta sunt; at si' omnia per ipsum facta

[blocks in formation]

1 cap. CCXXVI A CCXLIII P CCXLIIII G; om. v 2 quae] qui AGP est] P2 in ras.; sunt AGP 4 titulo VI) inter cetera et ad locum A 6 aut non cum-solum deum AG Pv: om. MV non com] non esse cum Gv 11 manifeste MV: manifestum A manifestum est Go enim MV: enim quod AGU uerbum] uerum Gv filium dei AG Pv: om. MV 15 quia) qui v 16 inquid A

17 apud AGO 21 si autem) et si v 25 substantia non (est add. m. 2) A 26 at si — facta sunt AGU: om. V at Gv: nt A

sunt, unius igitur eiusdemque cum patre substantiae est, et ideo non tantum deus sed et uerus deus. quod idem Iohannes apertissime in epistula sua dicit: scimus, quod filius dei uenerit et dederit nobis intellectum, ut cognoscasmus uerum et simus in uero, filio eius Iesu Christo. hic est uerus deus et uita aeterna.

Hinc etiam consequenter intellegitur non tantummodo de patre dixisse apostolum Paulum: qui solus habet immor

talitatem, sed de uno et solo deo, quod est ipsa trinitas. 10 neque enim ipsa uita aeterna mortalis est secundum aliquam

mutabilitatem, ac per hoc filius dei, quia uita aeterna est, cum patre etiam ipse intellegitur, ubi dictum est: solus habet immortalitatem; eius enim uitae aeternae et nos

participes facti pro modulo nostro immortales efficimur. sed 15 aliud est ipsa cuius participes efficimur uita aeterna, aliud

nos qui eius participatione uiuimus in aeternum. si enim dixisset: „quem temporibus propriis ostendit pater beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, qui solus

habet immortalitatem“, nec sic inde separatum filium oporteret 20 intellegi. neque enim, quia ipse filius alibi loquens uoce

sapientiae ipse est enim sapientia dei – ait: gyrum caeli circuiui sola, separauit a se patrem, quanto magis ergo non est necesse, ut tantummodo de patre praeter filium

intellegatur quod dictum est: solus habet immortali25 tatem, cum ita dictum sit: ut serues, inquit, mandatum

sine macula, in reprehensibile, usque in aduentum domini nostri Iesu Christi, quem temporibus propriis ostendit beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest; cui est honor et gloria in saecula saeculorum. in quibus uerbis nec 5 pater proprie nominatus est nec filius nec spiritus sanctus, sed beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, quod est unus et solus et uerus deus, ipsa trinitas.

21 cf. I Cor.

3 I Io. 5, 20

Eccli. 24, 5

8 (et 12) I Tim. 6, 16
25 I Tim. 6, 14 sqq.

1, 24

1 substantiae) substantia V 2 iohannis A 5 simus (i ex U corr.) A 7 intelligitur A 11 aetena A 13 aeternae) ueternae A 14 modolo A immortalis A 15 efficimus v uita aeterna AGU: uitae aeternae V 16 uiuimus V: uiuemus A Gv 17 ostendit A'G V: ostendet A’G’y 19 sic) sit A 21 girum v 22 circuiui Vo: circuii A 24 solus) qui solus v 25 inquid A 26 inrepraehensibile A

Nisi forte quae secuntur conturbabunt hunc intellectum, 10 quia dixit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, cum hoc etiam ad Christum pertinere secundum eius diuinitatem accipiatur, quam non uiderunt Iudaei, qui tamen carnem uiderunt et crucifixerunt. uideri autem diuinitas humano uisu nullo modo potest, sed eo uisu uidetur, quo 15 iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendens aduentum domini nostri Iesu Christi temporibus propriis. sic enim dictum est: solus habet immortalitatem, quomodo dictum est: qui facit mira- 20 bilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque enim pater facit, haec eadem et filius facit similiter? an quicquam est inter mirabilia mirabilius quam resuscitare et uiuificare mortuos ? dicit autem 25 idem filius: sicut pater suscitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. quomodo ergo solus pater facit mirabilia, cum haec uerba nec patrem tantum nec

20 Ps. 71, 18

23 Io. 5, 19

26 10. 5, 21

1 ostendet v potens] om. v 3 quem) que A 4 uidit Vo: uidet A 6 propriae A 10 sequuntur AGV conturbabunt] conturuabunt V perturbabunt AGU 11 uideri (ri ex re cort.) G 13 eius V: eiusdem AGU 15 humano uisu AGU: h. usu V eo] ideo v

uiso (o ex u corr.) A 18 ostendens) om. A 21 uelim AV: uellem Go dictum] dictum est G1 dictum esse G? accipiunt V: accipiant AGU 22 quomodo] modo A ergo) om. Gv 24 filius) filius similiter G* 25 autem) h*** v

« PredošláPokračovať »