Obrázky na stránke
PDF
ePub

quod enim nos temporale dicimus, hoc ille quod ortum est appellauit. ex quo genere etiam nos sumus, non tantum secundum corpus sed etiam secundum animi mutabilitatem; non enim proprie uocatur aeternum quod aliqua ex parte mutatur. in quantum igitur mutabiles sumus, in tantum 5 ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis uita aeterna per ueritatem, a cuius perspicuitate rursus tantum distat fides nostra, quantum ab aeternitate mortalitas. nunc ergo adhibemus fidem rebus temporaliter gestis propter nos et per ipsam mundamur, ut etiam cum ad speciem uenerimus, quemad- 10 modum succedet fidei ueritas, ita mortalitati succedat aeternitas. quapropter quoniam fides nostra fiet ueritas, cum ad id quod nobis credentibus promittitur uenerimus – promittitur autem nobis uita aeterna; et dixit ueritas, non quae fiet, sicut futura est fides nostra, sed quae semper est ueritas, quia 15 ibi est aeternitas; dixit ergo ueritas: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti Iesum Christum - cum fides nostra uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis ac- 20 commodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad 25. ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos

[blocks in formation]

G

1 nos om. T temporalem DT 5 mutabilis D 7 perspicuitatem Gi rursum P 10 ipsa GʻP'y etiam om. DGPTV cum om. MV ueniremus MV 11 succedit DG’PTV succidit mortalitate D succedit DG

13 promittetur D 14 et] sicut G'v 17 et uerum DGPO 21 crudelitatis P1 22 ueritate G fidis Di mutalis G mutabilis DG’P'y 24 fierit D fiet P 25 exciperet GP?Tv exciperit DP 26 susci

27 ammitteret PT

pit D

28 erga v

purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem sipsius traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo ascendit in quem credimus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor duo priora noueramus in nobis ; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura 10 speramus, quia in illo facta credidimus. itaque in illo quia

et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides peruenerit ad ueritatem. iam enim credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde ad ueritatem

ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita 15 loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi quaererent: quo fructu ? secutus adiunxit : et cognoscetis ueritatem. rursus quasi dicerent: quid prodest mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit

nos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas zo quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet; uera

autem immortalitas, uera incorruptibilitas, uera incommutabilitas ipsa est aeternitas.

VIII.

EX LIBRO CONFESSIONVM PRIMO INTER CETERA ET AD LOCVN.

25

Da mihi, domine, scire et intellegere utrum prius sit in-8 uocare te an laudare te, et scire te prius sit an inuocare te.

15 Io. 8, 31 sq.

2 nec DP 3 aeternam DG‘Po possimus DG MPV 5 traiceretur G'y

sequuta MV

post est ras. 5 fere litt. in V 6 credidimus P. 9 resuscitare D assummi P 10 credimus DGPTV 11 et om. T transit DGPv 14 ad mortem D1 liberaremur MV 16 eritis P aliter estis Prin mg.

sequutus MV adiunxit MV: ait DGPTV 17 et rursus DGPTv 18 liberauit DG P1 20 incommutalis Gi permaneret v 21 uera] aeterna T 23 cap. VIII deest in omnibus libris praeter MV VIIII.

6

sed quis te inuocat nesciens te? aliud enim pro alio potest inuocare nesciens. an potius inuocaris ut sciaris ? quomodo autem inuocabunt in quem non crediderunt? aut quomodo credent sine praedicante? et laudabunt dominum qui requirunt eum. quaerentes enim inuenient eum et inueni- 5 entes laudabunt eum. quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te; praedicatus enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui.

Et quomodo inuocabo deum meum, deum et dominum 10 meum? quoniam utique in me ipsum eum inuocabo, cum inuocabo eum. et quis locus est in me, quo ueniat in me deus meus ? quo deus ueniat in me, deus, qui fecit caelum et terram? itane, domine deus meus, est quicquam in . me quod capiat te? an uero caelum et terra, quae fecisti et in quibus 15 me fecisti, capiunt te ? an quia sine te non esset quidquid est, fit ut quidquid est capiat te ? quoniam itaque et ego sum, quid peto ut uenias in me qui non essem, nisi esses in me? non enim ego iam inferi, et tamen etiam ibi es. nam si descendero in infernum, ades. non ergo essem, deus meus, non 20 omnino essem, nisi esses in me. an potius non essem, nisi essem in te, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia? etiam sic, domine, etiam sic. quo te inuoco, cum in te sim, aut unde uenias in me? quo enim recedam extra caelum et terram, ut inde in me ueniat deus meus, qui dixit: caelum 25 et terram ego impleo? capiunt ergone te caelum et terra, quoniam tu imples ea ? an imples et restat, quoniam non te capiunt? et quo refundis quidquid impleto caelo et terra restat ex te? an non opus habes ut quoquam continearis, qui contines omnia, quoniam quae imples continendo imples? non 30 enim uasa, quae te plena sunt, stabilem te faciunt, quia et si frangantur non effunderis. et cum effunderis super nos, non tu iaces, sed erigis nos, (nec tu dissiparis, sed colligis nos). sed qui imples omnia te toto imples omnia? an quia non 5 possunt te totum capere omnia, partem tui capiunt et eandem partem simul omnia capiunt? an singulas singula et maiores maiora et minores minora capiunt? ergo est aliqua pars tua maior, aliqua minor. an ubique totus es et res nulla te totum

19 cf. Ps. 138, 8

3 cf. Rom. 10, 14 4 Ps. 21, 27 22 cf. Rom. 11, 36

25 Hier. 23, 24

4 credent a: credunt MV 5 quaerentes in ras. a m. 1 M inuenient a: inueniunt MV 14 dne om. M pr. 15 terram MV 16 quicquid M 17 quicquid M? quiquid V 19 discendero M 28 refundes MV quicquid M?

Il exte M'V'; del. m. 2 in ambobus

29 ex

capit? 10 Quid est ergo deus meus, quid, rogo, nisi dominus deus?

quis enim dominus praeter dominum aut quis deus praeter deum nostrum ? summe, optime, potentissime, omnipotentissime, misericordissime et iustissime, secretissime et praesentissime, pulcherrime et fortissime, stabilis et incomprehensibilis; in15 commutabilis, mutans omnia; numquam nouus, numquam

uetus; innouans omnia et in uetustatem perducens superbos et nesciunt; semper agens, semper quietus; colligens et non egens; portans et implens et protegens; creans et nutriens et perficiens; quaerens, cum nihil desit tibi. amas nec aestuas; 20 zelas et securus es; paenitet te et non doles; irasceris et tranquillus es; opera mutas nec mutas consilium; recipis quod inuenis et numquam amisisti; numquam inops et gaudes lucris; numquam auarus et usuras exigis. supererogatur tibi ut debeas, et quis habet quicquam non tuum ? reddis debita 25 nulli debens; donas debita nihil perdens. et quid diximus, deus

meus, uita mea, dulcedo mea sancta, aut quid dicit aliquis, cum de te dicit? et uae tacentibus de te, quoniam loquaces muti facti sunt. quis mihi dabit adquiescere in te? quis da

bit mihi ut uenias in cor meum et inebries illud, ut obliuiscar 30 mala mea et unum bonum meum amplectar te? quid mibi es? miserere ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me? et nisi faciam, irasceris mihi et minaris ingentes miserias. paruane ipsa est, si non amem te? hei mihi! dic mihi per miserationes tuas, domine dous meus, quid sis mihi. did animae meae: alus tua ego sum.

11 cf. Ps. 17, 32

3 nec - colligis nos a:

om. MV

4 qui a: quae MV 14 inconprehensibilis M 16 perduces M 19 estuas M 24 reddis a: reddes MV 25 debes M dunans M donans M?

perdes M

n

sic dic ut 5 audiam. ecce aures cordis mei ante te, domine; aperi eas et dic animae meae: salus tua ego sum. curram post uocem hanc et apprehendam te. noli abscondere a me faciem tuam: moriar, ne moriar, ut eam uideam. angusta est domus animae meae, quo uenias ad eam: dilatetur abs te; ruinosa 10 est: refice eam; habet quae offendant oculos tuos: fateor et scio; sed quis mundabit eam ? aut cui alteri praeter te clamabo: ab occultis meis munda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo?

[blocks in formation]

DE TEMPORE, QVOD CVM HOMO METIRI VIDEATUR NON TAMEN POTEST COMPREHENDERE QVID SIT TEMPVS. EX LIBRO CON

FESSIONVM XI INTER CETERA ET AD LOCVM.

9 Deus, dona hominibus uidere in paruo communes notitias rerum paruarum atque magnarum. sunt sidera et luminaria 20 caeli in signis et in temporibus et in diebus et in annis; sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. ergo scire cupio uim naturamque temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum, uerbi gratia, tempore duplo esse 25 diuturniorem quam istum. nam quaero quoniam dies dicitur non tantum mora solis super terram, secundum quod aliud est dies, aliud nox, sed etiam totius eius circuitus ab oriente

5 Ps. 34,

3

13 Ps. 18, 13 sq.

21 cf. Gen. 1, 14

11 offendant a: offendat MV 12 quid M eam om. M preter M 15 cap. VIIII deest in DGPTV 16 mentiri M 17 conprehendere M 22 sed supra uers. a m. 1 M rotae V: tae M 24 motus a: motis MV

« PredošláPokračovať »