Obrázky na stránke
PDF
ePub

animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis seminibus carne conceptis quantum nåtura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa 5 fecerunt.

DE CAVSIS ORIGINALIBVS CREATVRARVM NATVRALIVM, QVAS MVNDO CREATOR INSERVIT. EX LIBRO III DE TRINITATE T. VIII.

Sed ne de animalibus quasi diuersa ratio moueat, quod 11 habent spiritum uitae cum sensu appetendi quae secundum 10 naturam sunt uitandique contraria, etiam hoc est uidere quam

multi homines nouerint ex quibus herbis aut carnibus aut quarumque rerum quibuslibet sucis aut humoribus uel ita positis uel ita obrutis uel ita contritis uel ita commixtis quae

animalia nasci soleant; quorum se quis tam demens audeat 15 dicere creatorem? quid ergo mirum si quemadmodum potest

nosse quilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae

serpentesque nascantur et haec per certas et notas tem20 perationum opportunitates occultis motibus adhibendo faciunt

creari, non creant? sed illa homines quae solent ab hominibus fieri non mirantur. quod si quisquam celeritates incrementorum forte miratur, quod illa animantia tam cito facta sunt, attendat quemadmodum et ista pro modulo facultatis humanae ab 25 hominibus procurentur. unde enim fit ut eadem corpora citius

uermescant aestate quam hieme, citius in calidioribus quam

que P

l conceptū P oculus Di 2 carnem G 3 serpentum

7 inseruit add. m. 2 in P VIII GTv; om. DP 9 habent P (a add. m. 2) 11 hominis D' nouerunt pl

cu 12 quarumque P (add. m. 2) quilibet DG'P'v 15 auctorem т quemammodum T 16 uermis D'pi 17 muscequac P' nascuntur P 18 ocultoribus G' 19 perceptas DGV tunitates libri 21 qui Pi 22 celeritatis G'Po celeritate D' 23 fortem D 24 si post ct add. DG'Po 25 ad eadem v

20 opor

in frigidioribus locis ? sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. unde qualibuscumque angelis uicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in huius modi operibus eorum 5 existunt celeritates. sed non est creator nisi qui principaliter ista format; nec quisquam hoc potest nisi ille, penes quem primitus sunt omnium quae sunt mensurae, numeri et pondera; et ipse est unus creator deus, ex cuius ineffabili potentatu fit etiam ut quod possent hi angeli, si permitterentur, 10 ideo non possint, quia non permittuntur. neque enim occurrit alia ratio cur non potuerint facere minutissimas muscas qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominatio prohibentis dei per spiritum sanctum; quod etiam ipsi magi confessi sunt dicentes: digitus dei est hoc. quid autem 15 possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homini explorare difficile est, immo uero impossibile nisi per illud donum dei, quod apostolus commemorat dicens: alii diiudicatio spirituum. nouimus enim hominem posse 20 ambulare et neque hoc posse, si non permittatur; uolare autem non posse, etiam si permittatur. sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei; quaedam uero non possunt nec si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo illis est talis naturae 25 modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit quae concessit ut possint.

15 Ex. 8, 19

19 I Cor. 12, 10

1 omnibus P tanto] tam v 2 sensum p subtilitatis et mobilitatis D’p 3 in P’T: et Go 5 mirabilior (ius D) est DG‘Piv 7 potem D 8 mensus et G mensurae et G’y 9 unus om. T crator P ineffabile Dinineffabile G:

potentia D' potentu T 10 possunt DP 11 permittantur Pi 12 quur T 18 explorarae T 25 illi DP 26 angelus D'

DE SIMPLO SALVATORIS NOSTRI QVOD AD DVPLVM NOSTRVM CONCVRRIT ET CONGRVIT. EX LIBRO DE TRINITATE IIII

CAPITULO III.

Verum quod instat in praesentia, quantum donat deus, 12 5 edisserendum est, quemadmodum simplum domini et saluatoris nostri Iesu Christi duplo nostro congruat et quodam modo concinat ad salutem. nos certe, quod nemo christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima propter peccatum, corpore propter poenam peccati, ac per hoc et cor10 pore propter peccatum. utrique autem rei nostrae, id est et animae et corpori, medicina ex resurrectione opus erat, ut in melius renouaretur quod erat in deterius commutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima 15 deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque

moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis zo magisque renouatur interior homo.

corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur.

eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustifi25 catio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei

18 cf. Rom. 4, 5

20 cf. II Cor. 4, 16

25 cf. I Io. 3, 2

da 5 siplus Di 6 qđ qo P; v et a m. 2 7 concinnat libri; ? ccinat ut insequenter liquebit G in mg. 9 et om. DG 10 et om. V

11 medicinae P ex) et T 12 derius G terius D1 13 corruptilitas T 14 corporis P; is a m. 2 in ras. 15 deserentem G

16 sit pi exanimae DT 17 incoatur P 18 ad fidem DGv credetur D 19 roboratura: renouatur libri 20 renouatur a: roboratur libri; laboratur G pr. 21 quantum D est om. G'v 22 adflictionibus DP 23 ultimum Pi hominibus T: omnibus DG Po 24 cum om. T VIIII.

7

erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem 5 animae a morte corporis distinguenda quid plura commemorem, cum dominus in euangelica sententia utramque mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis 10 in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, 15 propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem carnis et sanguinis quodam loco in scripturis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est 20 propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam iustus ex fide uiuit. sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex mortuis babitat in uobis, qui suscitauit Iesum Christum a mortuis uiuificabit 25 et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in u obis. huic ergo duplae morti nostrae saluator

8, 22

2 cf. Sap. 9, 15 Iob. 7, 1 3 cf. Ps. 142, 2 8 Matth.

12 Eph. 5, 14 14 I Tim. 5, 6 20 Rom. 8, 10 sq. 22 Abac. 2, 4 Rom. 1, 17

[ocr errors]

1 sicut Pi quamdiu) quando Go 2 aggrauat v

3 est om. 4 equabitur GP 7 una post in add. T 8 discernendū D 10 sepultures D'G' 12 et post mortuis om. D tem om. DG'V

14 au

aget P

17 tantum om. T abcessum v 18 tantū P 20 apostolum Di 24 Christum post Iesum add. P’T ex mortuis-Christum om. G1 habitet G'v 25 uiuificauit DG'P 27 nobis P

impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus 5 esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis nostri sacramento data est uox illa pertinens ad mortem 10 animae nostrae significandam non solum in psalmo uerum etiam in cruce: deus meus, deus meus, ut quid me dereliquisti? cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia aetus homo noster simul crucifixus est, ut euacu etur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. 15 crucifixio quippe interioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, 20 quia et interior homo si utique renouatur de die in diem,

profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit:

quapropter deponentes mendacium loquimini ueri25 tatem. ubi autem deponitur mendacium nisi intus, ut habitet

in monte sancto dei qui loquitur ueritatem in corde suo ?

11 Ps. 21, 1. Matth. 27, 46 12 Rom. 6, 6 19 cf. Rom. 6, 20 cf. II Cor. 4, 16 22 Eph. 4, 22 sqq.

26 cf. Ps. 14, 1 sq.

13

7 con

1 resuscitationem T 2 et prius om. DG'v; et exemplo om. P' et proposuit om. P proposuit G’T: pposuit DG'v 4 in om. G'v interiorem D hominem D homini T renouare DGʻpi 5 resipiscendam T renouari GʻPTV renouare D' 6 intus D cinnuit PT interiores D'G 8 enim om. T 9 illa uox T 11 ut ante in add. D 12 uoce D 13 euacueretur T 15 doloris D'G G 17 perimetur Po perhimetur D'G derelinquet D? 19 arma om. Gu 21 renouatur v pr.

22 item DGV 25 inhabitet G'T

« PredošláPokračovať »