Obrázky na stránke
PDF
ePub

purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem diuinitus sine ullo occasu aut immutatione fulgentem; nec solum ferre sed etiam manere in illa, non s tantum sine molestia sed etiam cum ineffabili gaudio, quo uere ac sinceriter beata uita perficitur.

CCCVII.

.

DE DIFFERENTIA TEMTATIONIS, ET QUOMODO DIABOLVS STETERIT ANTE DEVM, VT PETERET IOB TEMTANDVM. EX

LIBRO SVPRA SCRIPTO.

10

Sexta petitio est: et ne nos inferas in temtationem. 332 nonnulli codices habent inducas, quod tantundem ualere arbitror. nam ex uno graeco, quod dictum est sioevéyuys,

latine utrumque translatum est. multi autem deprecando ita 15 dicunt: „ne nos patiaris induci in temtationem", exponentes

uidelicet, quomodo dictum sit inducas. non enim per se ipsum inducit deus, sed induci patitur eum quem suo auxilio deseruerit ordine occultissimo ac meritis. causis etiam

saepe manifestis dignum iudicat ille quem deserat et in 20 temtationem induci sinat. aliud est autem induci in tem

tationem, aliud temtari. pam sine temtatione probatus esse nullus potest, siue sibi ipse, sicut scriptum est: qui non est temtatus, qualia scit? siue aliis, sicut apostolus

dicit: et temtationem uestram in carne mea non 25 s preuistis. hinc enim eos firmos esse cognouit, quod eis

tribulationibus, quae apostolo secundum carnem acciderant,

11 Matth. 6, 13

22 Eccli. 31, 10

24 Gal. 4, 14

quo G?V:

2 cupiebantur PV: capiebantur pr 5

: quod GʻP 6 perficitur GRV: perficit P percipitur G' 7 cap. CCCXXII P CCCXVIIII Gv 10 libro ss. V: eodem libro P 12 tantundum P 13 cioevéyxms] irenencis V imemcis P inemcis (i. e. {véyxns) G 15 exponentis P 16 quomodo V: quoquo modo P 17 inducit V: indicit P 20 temtatione induci V 26 acciderant Pi: accederant V acciderunt p?

non sunt a caritate deflexi. nam deo noti sumus et ante omnes temtationes, qui scit omnia, antequam fiant.

Quod itaque scriptum est: temtat uos dominus deus uester, ut sciat, si diligitis eum, illa locutione positum est ut sciat pro eo quod est: ut scire uos faciat, sicut 5 diem laetum dicimus, quod laetos faciat, et frigus pigrum, quod pigros facit, et innumerabilia huius modi, quae siue in consuetudine loquendi siue in sermone doctorum siue in scripturis sanctis reperiuntur. quod non intellegentes haeretici, qui ueteri testamento aduersantur, uelut ignorantiae uitio 10 notandum putant eum de quo dictum est: temtat uos dominus deus uester, quasi in euangelio de domino scriptum non sit: hoc autem dicebat temtans eum; nam ipse sciebat, quid esset facturus. si enim nouerat cor eius quem temtabat, quid est quod uoluit uidere tem- 15 tando? sed profecto illud factum est, ut ipse sibi notus fieret qui temtabatur suamque desperationem condemnaret saturatis turbis de pane domini, qui eas non habere quod ederent existimauerat.

Non ergo hic oratur, ut non temtetur, sed ut non infera- 20 mur in temtationem, tamquam si quispiam, cui necesse est igne examinari, non oret, ut igne non contingatur, sed ut nou exuratur. uasa enim figuli probat fornax, homines uero iustos temtatio tribulationis. Ioseph uero temtatus est inlecebra stupri, sed non est inductus in temtationem. Susanna 25 temtata est, nec ipsa inducta uel inlata in temtationem, multique utriusque sexus. sed Iob maxime, cuius admirabilem stabilitatem

3 (et 11) Deut. 13, 3 13 Io. 6, 6 24 cf. Gen. 39, 7–12 25 cf. Dan. 13, 19 sqq.

23 Eccli. 27, 5 27 cf. Iob. 1, 11

4 vester V: noster P 5 sicut diem GP: sicutidem V 6 laetos GV: laetus P faciat V: facit GP 12 uester) uester ut sciat (del. m. 2) P 13 hoc V: hoc est P 18 habere GP: baberent V 19 exsistimauerant V 20 temtetur V: temptemur G P 23 homines uero V: et homines P 24 uero V: ergo GP 26 multique V: multique alii GP

in domino deo suo cum illi haeretici hostes ueteris testamenti ore sacrilego irridere uoluerint, illud prae ceteris uentilant, quod satanas petiuerit eum temtandum. quaerunt enim ab imperitis hominibus talia intellegere nequaquam ualentibus, 5 quomodo satanas cum deo loqui potuerit, non intuentes – non enim possunt, cum superstitione et contentione caecati sint deum non loci spatium mole corporis occupare et sic alibi esse, alibi non esse, aut certe hic partem habere aliam et

alibi aliam, sed maiestate ubique praesto esse, non per 10 partes diuisum, sed ubique perfectum. quod si carnaliter

intuentur quod dictum est: caelum mihi thronus est et terra scabillum pedum meorum – cui loco et dominus attestatur dicens: non iuretis, neque per caelum, quia

thronus dei est; neque per terram, quia scabillum 15 est pedum eius quid mirum, si in terra diabolus constitu

tus ante pedes dei stetit et coram illo aliquid locutus est ? nam quando illi ualent intellegere nullam esse animam quamuis peruersam, quae tamen ullo modo ratiocinari potest, in cuius

conscientia non loquatur deus ? quis enim scripsit in cordi20 bus hominum naturalem legem nisi deus? de qua lege

apostolus dicit: cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui osten

dunt opus legis scriptum in cordibus suis, con25 testante conscientia illorum et inter se inuicem

cogitationum accusantium aut etiam excusantium in die, qua iudicabit deus occulta hominum. quapropter si omnis anima rationalis etiam cupiditate caecata,

tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocina30 tione uerum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidquid tamen uerum de iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, ipsius dei uoce, id est ipsius ueritatis uoce, laudasse per- 5 hibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati tribuitur, qua diaboli nomen accepit? quamquam etiam per creaturam corporalem atque uisibilem deus plerumque locutus est seu bonis seu malis tamquam omnium dominus et rector et pro cuiusque rei merito ordinator, sicut per angelos, qui 16 hominum quoque aspectibus apparuerunt, et per prophetas dicentes: haec dicit dominus. quid ergo mirum, si quamquam non ipsa cogitatione, per aliquam certe creaturam tali operi accommodatam deus locutus cum diabolo dicitur?

11 Es. 66, 1

13 Matth. 5, 34 sq.

21 Rom. 2, 14-16

1 deo domino GP 6 sint P?V: sunt Pl 7 corporum P 9 magestate P 12 (et 14) scabellum GP 15 constitutus GP constituitar V 18 ullo V: nullo P 19 deus GV: dominus Р scribsit V scribxit (s ras.) P 24 contestantem v 26 excusantium V: defendentium P 27 iudicauit P

Nec dignitatis esse arbitrentur et quasi iustitiae meritum, 15 quod cum illo deus locutus est, quoniam locutus est cum anima angelica, quamquam stulta et cupida, tamquam si loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte 20 anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti cuius erunt? certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt. si autem hoc mouentur, quod temtandam iustum satanas petit a deo, non ego expono, quare sit factum, sed ipsos cogo exponere, 25 quare sit dictum in euangelio ab ipso domino discipulis: ecce satanas expetiuit uexare uos quomodo triticum; et Petro ait: ego autem postulaui, ne deficiat fides tua. cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me

12 Hagg. 1, 2 Es. 43, 1. 45, 1

20 Luc. 12, 20

26 Luc22, 31 sg.

1 pro sui GP: posui V 5 laudasse G’PV: laudesse G addisse G: 8 deus GP: das V 13 ipsa G’PV: ipsam G1 in ipsa

cogitationem G 14 accommodata V cum diabolo locutus P 15 dignitatis GP: dignitate V 16 quoniam locutus est] om. V quoniam G: quod P 18 humana GP: om. V 19 est V: est deus GP 27 expetiuit V: petixit (u ras.) P

quaerunt exponunt sibi. si uero non ualuerint hoc exponere, non audeant id quod in euangelio sine offensione non intellegunt, in aliquo libro cum temeritate culpare.

Fiunt igitur temtationes per satanan non potestate eius, 5 sed permissu domini ad homines aut pro suis peccatis puniendos aut pro dei misericordia probandos et exercendos. et interest plurimum, in qualem quisque temtationem incidat. non enim in talem incidit Iudas, qui uendidit dominum, in

qualem incidit Petrus, cum territus dominum negauit. sunt 10 etiam humanae temtationes, credo, cum bono quisque animo,

secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius, quam christiana tranquillitas postulat. de quibus

apostolus dicit: temtatio uos non apprehendat nisi 15 humana, cum idem dicat: fidelis deus, qui non uos

sinat temtari super quam potestis ferre, sed faciet cum temtatione etiam exitum, ut possitis tolerare. in qua sententia satis ostendit non id nobis orandum esse, ut

non temtemur, sed ne in temtationem inducamur. inducimur 20 enim, si tales acciderint quas ferre non possumus. sed cum

temtationes periculosae, in quas inferri atque induci perniciosum est, aut prosperis rebus temporalibus aut aduersis oriantur, nemo frangitur aduersarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur.

[blocks in formation]

DE SEPTIFORMI SPIRITV ET SEPTEM BEATITUDINIBVS SEPTEM

QVE PETITIONIBVS. EX LIBRO S. S. Videtur etiam mihi septenarius iste numerus harum petitionum 333 congruere illi septenario numero, ex quo totus iste sermo

14 I Cor. 10, 13

1 uero V: uere P 4 satanam GP 5 permissu V: permisso P 12 irritatur GP: irratur V 15 non uos G'PV: uos non G? 16 super V: supra GP 17 exitu PV: prouentum a 25 cap. CCCXXIII (sic) PCCCXX G 26 septemque V: et septem GP

27 s. s. V: de sermone domini in monte II P

« PredošláPokračovať »