Obrázky na stránke
PDF
ePub

nascuntur, quamuis inter se diuersa sint et quaedam eorum semel facta narrentur, tamen secundum id quod generaliter miracula et monstra sunt utique et fuerunt et erunt nec

recens et nouum est, ut monstrum sub solo nascatur. quam5 uis haec uerba quidam sic intellexerunt, tamquam in praedestinatione dei iam facta fuisse omnia sapiens ille uoluisset intellegi et ideo nihil recens sub sole esse. absit autem a recta fide ut his Salomonis uerbis illos circuitus significatos

esse credamus, quibus illi putant sic eadem temporum tempo10 raliumque rerum uolumina repeti, ut uerbi gratia sicut isto

saeculo Plato philosophus in urbe Atheniensi et in ea schola quae Academia dicta est discipulos docuit, ita per innumerabilia retro saecula multum quidem prolixis interuallis, sed

tamen certis et idem Plato, et eadem ciuitas et eadem schola 15 idemque discipuli repetiti et per innumerabilia deinde saecula

repetendi sint. absit, inquam, ut nos ita credamus. semel enim Christus mortuus est pro peccatis nostris; surgens iam non moritur, mors ei ultra non dominabitur et nos post

resurrectionem semper cum domino erimus, cui modo dicimus 20 quod sacer admonet psalmus: tu, domine, seruabis nos

et custodies nos a generatione hac et in aeternum. satis autem istis existimo conuenire quod sequitur:: in circuitu impii ambulant, non quia per circulós, quos

opinantur, eorum uita est recursura, sed quia modo talis est 25 erroris eorum uia, id est falsa doctrina.

Quid autem mirum est, si in his circuitibus errantes nec aditum nec exitum inueniunt, quia genus humanum atque ista nostra mortalitas nec quo initio coepta sit sciunt nec

[blocks in formation]

4 (et 7) solae Ti 5 praedistinatione P 6 fuissent Pu uoluissent o 7 esse sub sole PTv 9 ille P : 11 phylosophus P scola Po 12 achademia P 14 certis) artis o 15 repeti P per) per intero

16 sunt o ita V : ista PTV 17 mortuos Pi est mortuus 0 21 in (et om.) PTU 22 ex. sistimo V 23 ambulant MPVo: ambulabunt T circulos] circuitus v 26 est autem mirum v 27 adytum MV 28 ista nostra) istarum Pv initiū pi

quo fine claudatur? quando quidem altitudinem dei penetrare non possunt, qua, cum ipse sit aeternus et sine initio, ab aliquo tamen initio exorsus est tempora et hominem, quem numquam antea fecerat, fecit in tempore, non tamen nouo et repentino, sed immutabili aeternoque consilio. quis hanc 5 ualeat altitudinem inuestigabilem inuestigare et inscrutabilem scrutari, secundum quam deus hominem temporalem, ante quem nemo umquam hominum fuit, non mutabili uoluntate in tempore condidit et genus humanum ex uno multiplicauit? quando quidem psalmus ipse cum praemisisset atque dixisset : 10 tu, domine, seruabis nos et custodies nos a generatione hac et in aeternum, ac deinde percussisset eos, in quorum stulta impiaque doctrina nulla liberationis et beatitudinis animae seruatur aeternitas, continuo subiciens : in circuitu impii ambulabunt- tamquam ei diceretur: quid 15 ergo tu credis, sentis, intellegis? numquidnam existimandum est subito placuisse hominem facere, quem numquam antea infinita retro aeternitate fecisset, cui nihil noui accidere potest, in quo mutabile aliquid non est ? - continuo respondit ad ipsum deum loquens: secundum altitudinem tuam multipli-20 casti filios hominum. sentiant, inquit, homines quod putant et quod eis placet opinentur et disputent: secundum altitudinem tuam, quam nullus hominum potest nosse, multiplicasti filios hominum. ualde quippe altum est et semper fuisse et hominem, quem numquam fecerat, ex aliquo 25 tempore primum facere uoluisse nec consilium uoluntatemque mutasse. I and

[ocr errors]

!

2 qua] quam Po 3 alico R quem) quae T ... 7 perscrutari PTV 8 quem] quam Pv hominum umquam Po 9 multiplicat Po 12 et om. T eos om. v, 14 subieceps P 15 ambulabunt TV: ambulant Po 16 exsistimandum V. 18 cui] cum

accedere Pl! 21 filius Pi 22 disputanto 23 nullos T24. multiplicas T; filius P!! : 25 et prius' add. Pr in litura faceret. o

27 sequitur cap. XXII in GPO

V

1

XXI. CONTRA ID QUOD DICITUR: VNDE DIABOLÓ PRIMVM VOLVNTAS MALA, CVM BONVS A DEO CREATVS ESSET? ITEM EX EODEM

LIBRO DE CIVITATE DEI XIT AD LOCVM.

[ocr errors]

5 Deus, qui summe est atque ob hoc ab illo facta est omnis 36 essentia, quae non summe est .- quia neque illi aequalis esse deberet, quae de nibilo facta esset, neque ullo modo esse posset, si ab illo facta non esset -- nec ullorum uitiorum offen ,

sione uituperandus et omnium naturarum consideratione lau10 dandus est.

Proinde causa beatitudinis angelorum bonorum ea uerissima reperitur, quod ei adhaerent qui summe est. cum uero causa miseriae malorum angelorum quaeritur, ea merito occurrit,

quod ab illo qui summe est auersi ad se ipsos conuersi sunt 15 qui non summe sunt: et hoc uitium quid aliud quam superbią

nuncupatur? initium quippe omnis peccati superbia: noluerunt ergo ad illum custodire fortitudinem suam et qui magis essent, si ei qui summe est adhaererent, se illi praeferendo id quod minus est praetulerunt. hic primus defectuş 20 et prima inopia primumque uitium, eius naturae, quae ita

creata est, ut nec summe esset et tamen ad beatitudinem habendam eo qui summe est frui posset, à quo auersa non quidem nulla, sed tamen minus. esset atque ob hoc misera

fieret. huius porro malạe uoluntatis causa efficiens si quae25 ratur, nihil inuenitur. quid est enim quod facit uoluntatem

malam, cum ipsa faciat opus malum ? ac per học mala uoluntas efficiens est operis mali, malae autem uoluntatis efficiens

[blocks in formation]

12 'rep?

1 cap. XXXV P XXXVI To 2 dicunt prima Po 3 esset) sit Po item) tertium P; om. v

4 ad locum om. PTv 6 summae MPV 9 hituperandos P 71.'11 cause mista peritur libri adhaerent) aderant P

causae MV

14 ad] a T1 16 omnis om. V superbia) s. nuncupatur Po (nun ex non corr. Pay 18 adhaerent pi 20 uitium) initium MV: 22 ē. auersa P 23 ob) ab v 25 facet P1 uoluntate MV 26 ac) hac P

nibil est: quoniam si res aliqua est, aut habet aut non habet uoluntatem aliquam; si habet; aut bonam profecto habet aut malam: si bonam, quis ita desipiat ut dicat quod bona uoluntas faciat uoluntatem malam?. erit enim, si ita est, bona uoluntas causa peccati, quo absurdius putari nihil potest. si 5 autem res ista, quae putatur facere uoluntatem malam, ipsa quoque habet uoluntatem malam, etiam eam quae fecerit res consequenter interrogo atque, ut sit aliquis inquirendi modus, causam primae malae uoluntatis inquiro. non est enim prima uoluntas mala, quam fecit uoluntas mala, sed illa prima est 10 quam nulla fecit. nam si praecessit qua fieret, illa prior est quae alteram fecit. si respondetur quod eam nulla res fecerit et ideo semper fuerit, quaero utrum in aliqua natura fuerit. si enim in nulla fuit, omnino non fuit; si autem in aliqua, uitiabat eam et corrumpebat eratque illi noxia ac per hoc 15 bono priuabat: et ideo in mala natura uoluntas mala esse non poterat, sed in bona, mutabili tamen, cui uitium hoc nocere posset. si enim non nocuit, non utique uitium fuit: ac per hoc nec mala uoluntas fuisse dicenda est. porro si nocuit, bonum auferendo uel minuendo utique nocuit. non igitur esse 20 potuit sempiterna uoluntas mala in ea re, in qua bonum naturale praecesserat, quod mala uoluntas nocendo" posset adimere. si ergo non erat sempiterna, quis eam fecerit quaero. restat ut dicatur quod ea res fecerit malam uoluntatem, in qua nulla uoluntas fuit. haec utrum superior sit requiro an 25 inferior an aequalis. sed superior utique melior: quomodo ergo nullius ac non potius bonae uoluntatis ? hoc idem profecto et aequalis: duo quippe quamdiu sunt pariter' uoluntatis bonae, non facit alter in altero uoluntatem malam. relinquitur ut inferior res, cui nulla uoluntas est, fecerit angelicae naturae, so

qui P

1. si om. V

2 aliquam uoluntatem PTO 5 qd absordius P 6 res ista) resistat Po

7 mala v

eam T: ea M PV0 8 modos P modis ol 9 causa P 11 qua] quę P 12 ea Po 16 priuat MV 18 ac] hac P 19 fuisset P 23 fecerat v 26 sed si superior PTU ergo om. V fecto] et perfecti v 29 relinquetur Ply 30 inferiores (om. res) Plv est om. V

faceret Play

27 pro

--

quae prima peccauit; uoluntatem malam. sed etiam res ipsa, quaecumque est inferior usque ad infimam terram, quoniam natura et essentia est, procul dubio bona' est habens modum et speciem suam in genere atque ordine suo. quomodo ergo 5 res bona efficiens est uoluntatis malae ? quomodo, inquam, bonum est causa mali? cum enim se uoluntas relicto superiore ad inferiora conuertit, efficitur mala, non quia malum est quo se conuertit, sed quia peruersa est ipsa conuersio: idcirco non

res inferior uoluntatem malam facit, sed rem inferiorem praue 10 atque inordinate, ipsa quia facta est, appetiuit. si enim ali

qui duo aequaliter affecti animo et corpore uideant unius corporis pulchritudinem, qua uisa unus eorum ad inlicite fruendum moueatur, alter in uoluntate pudica sta bilis perse

ueret, quid putamus esse causae ut in illo fiat, in illo non 15 fiat uoluntas mala? quae illam res fecit in quo facta est ?

neque enim pulchritudo illa corporis; nam eam non fecit in ambobus, quando quidem amborum non dispariliter occurrit aspectibus. an caro intuentis causa est? cur non et illius?

an uero animus? cur non utriusque? ambos enim et animo 20 et corpore aequaliter affectos praediximus. an dicendum est

alterum eorum occulta maligni spiritus suggestione temtatum, quasi non eidem suggestioni et qualicumque suasioni propria uoluntate consenserit ? banc igitur consensionem, hanc malam

quam male suadenti adhibuit uoluntatem quae in eo res fecerit 25 quaerimus. nam ut hoc quoque impedimentum ab ista quae

stione tollatur, si eadem temtatione ambo temtentur et unus ei cedat atque consentiat, alter idem qui fuerat perseueret, quid aliud apparet nisi unum noluisse, alterum uoluisse a castitate deficere? unde nisi propria uoluntate, ubi eadem

facit v

2 ad om. V
5 aefficiens T 6 bona Pi

causam p 10 maliqui T 12 qua uisa unus) quamuis animus v unius T 13 perseueret stabilis Po 15 quae — est u in marg. inf. quae) 4 P

16 ea v

17 dispariter P 18 (et 19) quur MPTU 19 utrisque MV 20 affectos) aff. fuisse PTO

est om. Pv 21 eorum om. O 22 eadem suggestione Plo suassioni T suasione Pi 26 temptatione Po 27 aluter P (i erasa) qili P; i a m. 2 perseueraret MV 28 apperet T

« PredošláPokračovať »