Obrázky na stránke
PDF
ePub

pientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens ubi earum summum transierit, repente quantum sufficit inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim egrediendo illuminatur. quod donec plenissime fiat, 5 iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum, tanto magis, quanto magis propinquat egressui; ut illud quod in eo lucet sit utique ex lumine quo progreditur, illud autem quod adhuc obscurum est sit ex tenebris unde egreditur. itaque et non iustifica- 10 bitur in conspectu dei omnis uiuens; et tamen iustus ex fide uiuit et induti sunt sancti iustitia, alius magis, alius minus; et nemo hic uiuit sine peccato, et hoc alius magis, alius minus; optimus autem est qui minimum.

Sed quid ago? tamquam oblitus cui loquar doctori similis 15 factus sum, cum proposuerim quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id quod agebam incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam. quia etsi uerum est eum qui habet unam omnes habere uirtutes, eum qui 20 unam non habet nullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur 25 locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus,

10 cf. Ps. 142, 2

11 cf. Abac. 2, 4

12 cf. Iob. 29, 14

5 progrediendo DGPT quod om. P plenisseme T 6 abditissimam MV; sed m deleta in M 8 egresui v

eo MP TV: quo G'v 12 maius DMTV 13 et nemo-minus om. MV maius DT 15 quod v loquor P 16 uellem D Gv litate T 18 exanimandam P 20 qui alterum om. P: 25 ui. deatur MV 26 affectionib; P: 27 omni G?v 28 quisquis V; is a m. 2 29 maius D

17 para

in alio nihil, sic dici potest babere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae 5 pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non babeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. et ut generaliter breuiterque com

plectar quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte ui10 uendum attinet: uirtus est caritas, qua id quod diligendum

est diligitur; haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est; plenissima uero quae iam non possit augeri, quamdiu hic homo uiuit, in nemine. quamdiu autem augeri potest, pro

fecto illud quod minus est quam debet ex uitio est. ex quo 15 uitio non est iustus in terra, qui faciat bonum et non peccauit;

ex quo uitio non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens; propter quod uitium si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; propter quod

etiam quantumlibet profecerimus necessarium est nobis dicere: 20 dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in bap

tismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque qui recte uidet ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent,

non utique esset ubi se homo certius inspiceret et uideret 25 unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid

precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur ut gratia dei amplius honoretur.

15 cf. III Reg. 8, 46

18 cf. I Io. 1, 8

20 Matth. 6, 12

alius post

augere DP

1 dici potest] incipit et GTU 2 alius D’MPV magis add. P 5 quod] ut T 9 habeam P a T uidendum P 12 plenissime P posset G'P'v. 13 homo] modo T 14 libet D'G'Pv 15 facit T peccabit G Po peccet DM'T 18 decimus M seducimus P 19 proficerimus DGP 20 demitte DP 21 demissa DG'v sunt MV 22 sint o 23 dici G'v 25 coronaretur P 26 praecaretur M libero) uero Di 27 ut) et D'G'v gratiam T

Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat qui totam legem seruauerit? an forte quia plenitudo legis caritas est qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus qui contra illam facit in qua pendent omnia ? 5 nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo, quia non adulterabis, non homicidium facies, nou furaberis, non concupisces et si quod est aliud mandatum in hoc sermone recapitulatur, in eo quod diliges proximum tuum tamquam te ipsum. dilectio pro-10 ximi malum non operatur; plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc quantum potest proximo impendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum; quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc qui totam 15 legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam in qua pendent omnia. cur ergo non dicantur paria peccata ? an forte quia magis facit contra caritatem qui grauius peccat, minus qui leuius, et hoc ipso 20 admittit magis et minus quo fit quidem omnium reus? sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus: tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit; tamen etiam si in uno offenderit erit reus omnium, 25 quia contra eam facit in qua pendent omnia. quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes.

[blocks in formation]

3 quia v 5 reus omnium T pendet G 7 furaueris V 8 concupiscis P' 9 diligis GPU 12 deum om. P: 14 semet P 15 quia (a del. m. 1) M 17 caritatem) uirtutem v 18 eam) praeceptum DGPTv

quo GPTV'v

quur M ubique 19 precepta GPv 21 ammittit MTV amittit GPU maius MPV? omnium quidem Gv 22 maius MV? 25 erit V: est M° sup. u.; om. DGPTv 27 absolbitur V obsoluitur p 28 enim) etiam P

offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius, quanto quisque magis minusue peccauerit; tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor; et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et 5 proximi dilectione. tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inavior caritatis; et tunc perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. nec sane quantum arbitror putandum est leue esse peccatum in personarum acceptione

habere fidem domini nostri Iesu Christi, si illam distantiam 10 sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus. quis

enim ferat eligi diuitem ad sedem honoris ecclesiae contemto paupere instructiore atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non hic peccat, si tamen peccat,

nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat ut ei tanto melior, 15 quanto ditior ille uideatur? hoc enim uidetur significasse di

cendo: nonne iudicastis apud uos met ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum?

Lex itaque libertatis, lex caritatis est de qua dicit: si tamen legem perficitis regalem secundum 'scrip20 turas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. et post illam sententiam ad intellegendum difficillimam, de

qua satis dixi quod dicendum putaui, eandem legem libertatis 25 commemorans: sic, inquit, loquimini et sic facite,

sicut per legem libertatis incipientes iudicari. et quoniam quid paulo ante dixerit nouit: quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidia

nam cotidianis etsi leuioribus, tamen uulneribus medicinam. 30 iudicium enim, inquit, sine misericordia illi qui

8 ac

2 maius DMPV? 3 quando V 7 tantum MV ceptionelll (m rasa) P 9 nostri om. DGPU 11 elegi P honores P contempto GPTV 12 ac G’v at Gi si] qui M cottidianis DGU 13 si tamen peccat om. T 14 quanto 15 illi MV 16 iudicartis P

20 diligis DGP 21 facitis regalē si P 23 intellegendam D'G'P 25 loquimini inquit T 30 sine m. inquit T

non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimittite, inquit, et dimittetur uobis; date, et dabitur uobis. superexsultat autem misericordia judicio. non dictum est: uincit misericordia iudicium; non enim est aduersa iudicio, sed superexsultat, quia plures per 5 misericordiam colliguntur, sed qui misericordiam praestiterunt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. et hoc utique iustum est ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et iudicium miseranti. 10 propter quod ei dicitur: misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus exspectat, iram iustissimam prouocat. quam timens ille dicit: ne intres in iudicio cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci: 15 quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse à peccato ? quae igitur spes est, nisi superexsultet misericordia iudicio? sed erga illos qui misericordiam fecerunt ueraciter dicendo: dimitte zo nobis sicut et nos dimittimus, et sine murmuratione dando; hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex isto loco de misericordiae operibus loquitur, ut quos uehementer illa sententia terruerat consoletur; cum admonet quomodo etiam peccata cotidiana, sine 25 quibus hic non uiuitur, cotidianis remediis expientur, ne homo,

14 Ps.

1 Luc. 6, 37 sq. 7 Matth. 5, 7 11 Ps. 100. 1 142, 2 16 Hier. 2, 29 22 II Cor. 9, 7

1 dimitte P 3 superexaltat DGPU superexaltet T iudicium D'Go 5 superexaltat DGPU 8 demittatur et demiserunt DP 10 miserenti DGV 12 nam III (si eras.) P nimius MV 13 misericordiam G exspectat V pr.; s rasa 15 iudicium DG Pv 16 iudicium Gʻpi 17 in om. Go trono MV castus T 19 superexsultet V'; sed s altera rasa; superexaltet DGPO misericordiam Go 20 dicenda v demitte DP 21 debita nostra post nobis add. DGM'PTU 25 ammonet libri

« PredošláPokračovať »