Obrázky na stránke
PDF
ePub

apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inbaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum pri- 5 mordiis discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur uel anima ex corpore uel corpus ex anima, congruentes rationes id faciunt, quae incommutabiliter uiuunt in ipsa summa dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum quae uel muta- 10 biliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate uirgarum pecorum color conceptorum aliquid duceret, fecit hoc anima 15 grauidae pecudis per oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem -- cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis 20 sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incommutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atque terrena – multus sermo est neque nunc necessarius. uerum propterea factum 25 Iacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum

[ocr errors]

1 pecodes DG fuerint GʻP fuerant G? uarietates D 2 phantassia/III P 3 oculus Di impraessa T quod DG Pr 4 affectu G Pv

5 conpassione P qua passione Gu commixtiones D' adficeret G? 6 colore D'T aspergetur T 7 congruentiae D' 8 rationis Di pi 11 ipsū P: 12 est add. m. 2 in P 14 quem T 15 conceptorum color T facit D? 16 grauedae D' 18 accipit G:

uis sit T 21 substantia T 28 hedis (om, in) Gu

10 qui

animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis seminibus carne conceptis quantum uatura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa 6 fecerunt.

DE CAVSIS ORIGINALIBVS CREATVRARVM NATVRALIVM, QVAS MUNDO CREATOR INSERVIT. EX LIBRO III DE TRINITATE T. VIIII.

Sed ne de animalibus quasi diuersa ratio moueat, quod 11 habent spiritum uitae cum sensu appetendi quae secundum 10 naturam sunt uitandique contraria, etiam hoc est uidere quam

multi homines nouerint ex quibus herbis aut carnibus aut quarumque rerum quibuslibet sucis aut humoribus uel ita positis uel ita obrutis uel ita contritis uel ita commixtis quae

animalia nasci soleant; quorum se quis tam demens audeat 15 dicere creatorem ? quid ergo mirum si quemadmodum potest

nosse quilibet nequissimus homo unde illi uel illi uermes muscaeque nascantur, ita mali angeli pro subtilitate sui sensus in occultioribus elementorum seminibus norunt unde ranae

serpentesque nascantur et haec per certas et notas tem20 perationum opportunitates occultis motibus adhibendo faciunt

creari, non creant? sed illa homines quae solent ab hominibus fieri non mirantur. quod si quisquam celeritates incrementorum forte miratur, quod illa animantia tam cito facta sunt, attendat

quemadmodum et ista pro modulo facultatis humanae ab 25 hominibus procurentur. unde enim fit ut eadem corpora citius

uermescant aestate quam hieme, citius in calidioribus quam

que P

cu

1 conceptū P oculus Di 2 carnem G 3 serpentum

7 inseruit add. m. 2 in P VIII GTv; om. DP 9 habent P (a add. m. 2) 11 hominis D' nouerunt P? 12 quarumque P (add. m. 2) quilibet DG'P' 15 auctorein T quemammodum T 16 uermis D'p 17 muscequac P' nascuntur P 18 ocultoribus G' 19 perceptas DGV tunitates libri 21 qui p 22 celeritatis G‘Po celeritate D' 23 fortem D' 24 si post ct add. DG'Po 25 ad eadem v

20 opor

in frigidioribus locis ? sed haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. unde qualibuscumque angelis uicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in huius modi operibus eorum 5 existunt celeritates. sed non est creator nisi qui principaliter ista format; nec quisquam hoc potest nisi ille, penes quem primitus sunt omnium quae sunt mensurae, numeri et pondera; et ipse est unus creator deus, ex cuius ineffabili potentatu fit etiam ut quod possent hi angeli, si permitterentur, 10 ideo non possint, quia non permittuntur. neque enim occurrit alia ratio cur non potuerint facere minutissimas muscas qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominatio prohibentis dei per spiritum sanctum ; quod etiam ipsi magi confessi sunt dicentes: digitus dei est hoc. quid autem 15 possint per naturam nec possint per prohibitionem et quid per ipsius naturae suae condicionem facere non sinantur homipi explorare difficile est, immo uero impossibile nisi per illud donum dei, quod apostolus commemorat dicens: alii diiudicatio spirituum. nouimus enim hominem posse 20 ambulare et neque hoc posse, si non permittatur; uolare autem non posse, etiam si permittatur. sic et illi angeli quaedam possunt facere, si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio dei; quaedam uero non possunt nec si ab eis permittantur, quia ille non permittit a quo illis est talis naturae 25 modus, qui etiam per angelos suos et illa plerumque non permittit quae concessit ut possint.

[blocks in formation]

1 omnibus P tanto] tam v 2 sensum P

subtilitatis et mobilitatis D’p 3 in P’T: et Go 5 mirabilior ius D) est DG'Pio 7 potem Di 8 mensus et Gimensurae et G'v 9 unus om. T crator P ineffabile D inineffabile Gi

potentia D' potentu T 10 possunt DP 11 permittantur på 12 quur T 18 explorarae T 25 illi DP

26 angelus Di

DE SIMPLO SALVATORIS NOSTRI QVOD AD DVPLVM NOSTRVM CONCVRRIT ET CONGRVIT. EX LIBRO DE TRINITATE DII

CAPITULO III.

Verum quod instat in praesentia, quantum donat deus, 12 5 edisserendum est, quemadmodum simplum domini et saluatoris nostri Iesu Christi duplo nostro congruat et quodam modo concinat ad salutem. nos certe, quod nemo christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima propter

peccatum, corpore propter poenam peccati, ac per hoc et cor10 pore propter peccatum. utrique autem rei nostrae, id est et

animae et corpori, medicina ex resurrectione opus erat, ut in melius renouaretur quod erat in deterius commutatum. mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas,

per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima 15 deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa

fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque

moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis 20 magisque renouatur interior homo.

corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur.

eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustifi25 catio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei

18 cf. Rom. 4, 5

20 cf. II Cor. 4, 16

25 cf. I Io. 3, 2

da 5 siplus D 6 qđ qo P; v et a m. 2 7 concinnat libri; ? ccinat ut insequenter liquebit G in mg. 9 et om. DG 10 et om. V 11 medicinae P

ex) et T

12 derius Gi terius D 13 corruptilitas T 14 corporis P; is a m. 2 in ras. 15 deserentem Gi 16 sit p exanimae DT 17 incoatur P 18 ad fidem DGU credetur D 19 roboratur a: renouatur libri 20 renouatur a: roboratur libri; laboratur G - pr. 21 quantum D est om. G'o 22 addictionibus DP 23 ultimum P1 hominibus T: omnibus DG Py 24 cum om. T VIIII.

7

erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem 5 animae a morte corporis distinguenda quid plura commemorem, cum dominus in euangelica sententia tramque mortem cuiuis facile discernendam posuerit, ubi ait: sine mortuos sepelire mortuos suos? sepeliendum quippe corpus mortuum erat; sepultores autem eius per infidelitatem impietatis 10 in anima mortuos intellegi uoluit, quales excitantur cum dicitur: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, 15 propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem carnis et sanguinis quodam loco in scripturis etiam mortuum dicitur loquente apostolo: corpus quidem, inquit, mortuum est 20 propter peccatum, spiritus autem uita est propter iustitiam. haec uita ex fide facta est, quoniam iustus ex fide uiuit, sed quid sequitur? si autem spiritus eius qui suscitauit Iesum ex mortuis babitat in uobis, qui suscitauit Iesum Christum à mortuis uiuificabit 25 et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator

2 cf. Sap. 9, 15 Iob. 7, 1 3 cf. Ps. 142, 2 8 Matth. 8, 22

12 Eph. 5, 14 14 I Tim. 5, 6 20 Rom. 8, 10 sq. 22 Abac. 2, 4 Rom. 1, 17

14 au

1 sicut pi quamdiu] quando Gv 2 aggrauat v

3 est om. D1 4 equabitur GP'v 7 una post in add. T

8 discernendū D? 10 sepultures D'G' 12 et post mortuis om. D tem om. DG"V

17 tantum om. T abcessum v 18 tantū P: 20 apostolum Di 24 Christum post Iesum add. P’T ex mortuis - Christum om. G* habitet G'v 25 uiuificauit DG:P 27 nobis P

aget P1

« PredošláPokračovať »