Obrázky na stránke
PDF
ePub

aliis concessum fuerat, car non idem mihi concedatur ? Non fiet. vs. 119.Quid, si animi sensa literis tantum mandem ? Et hæ literæ, quas nemo fortasse leget, majori mihi in pretio erunt, quam reliqui omnes, qui mea ætate prodeunt, ingenii fætus. Vos, qui aninum habetis imbutum antiqua Græcorum comedia, adeste recitaturo; vos vero, philosophiæ et bonarum artium irrisores, superbi et dissoluti, procul esse jubeo.

O curas hominum! o quantum est in rebus inane !
Quis leget hæc? Min' tu istud ais ? 'Nemo hercule.' Nemo?

Vel duo, vel nemo: turpe et miserabile.' Quare?
Ne mihi Pulydamas et Troiades Labeonem
Prætulerint ? nugæ. Non, si quid turbida Roma

5 Elevet, accedas, examenve improbum in illa

O cupiditates hominum! Quanta est ranitas in rebus ! Quis evolvet hæc carmina? Mihine tu hoc dicis? Nullus certe leget. Nullus ? Unus aut alter, vel ne unus quidem: res pudenda et indigna. Cur? Ne Polydumas et Trojani mihi anteponant Labeonem ? Ineptiæ. Ne assentiuris, si Roma tumultuosa aliquid elevet; neve

4 mihi Pulydamas Edd.

nec mihi Polydamas Ms. Gal.—6 examenque

1

NOTÆ 1 O curas hominum] In quibusdam rant. Vide Juvenal. Sat. II. 98. Anlibris reperies appositas literas P. et not. M. Re quidem ipsa Dialogismus est 4 Ne mihi Pulydamas] Scilicet vereinter Poëtam Satiras scribere aven bor quod olim Hector veritus est; tem, et Monitorem qui conatur eum ne, &c. Legunt nonnulli, na, id est, deterrere a scribendo. Neque vero certe. Allusit hic Persius ad Hoconveniunt omnes quæ sint assignan- meri Iliad. X. non longe ab initio. da Poëtæ, quæ Monitori : sed suum Quod idem fecerat. Tullius ad Attic, quisque ad arbitrium versus et per- Epist. 11. 5. et vii. 1. sonas illis distribuit.

Pulydamas] Princeps Trojanus, per 2 Quis leget hæc) Monitor statim, quem optime notatur Nero Historiæ quis eas reprehensiones tuas libens Trojanæ plus æquo studiosis. accipiet? Desine igitur inutilia mo Labeonem] Actius Labeo ineptus nita dare.

Poëta, Neroni nihilominus carus, eo Nemo hercule] Agellius xi, 6. ait quod Homeri Iliados libros aliquot in Romæ viros jurare solitos per Her Latinos versus quamvis male transtuculem ; fæminas per Castorem, non lisset. De eo nihil habemus præter contra : quamobrem vero, obscurum versum hunc quem citat vetus Schoesse dicit. Illud porro apud Apu- liastes, Crudum manduces Pria· leium reperies non observatum, apud mum Priamique Pisinnos.' quem et fæminæ per Herculem ju 6 Elevet] Elevare significat duo

Castiges trutina: nec te quæsiveris extra.
Nam Romæ quis non? ah, si fas dicere! sed fas
Tunc, cum ad canitiem et nostrum istud vivere triste
Aspexi, et nucibus facimus quæcumque relictis;
Cum sapimus patruos: tunc, tunc, ignoscite. ‘Nolo.'
Quid faciam? sed sum petulanti splene cachinno.

10

expendas judicium injustum in illa libra : neque petas extra teipsum. Enimvero quis Romæ non id facit? Ah si liceat loqui ! Sed licet, tunc quando video canos capillos; et nostram illam vitam severam ; et quæ agimus deposit is nucibus : quando imitamur patruos severitate, tum, inquam, tum condonate. Nolo. Quid agam?

Ms. Gal.—8 Romæ est quis Ms. Gal. et ac si fas Ms. R. et C.-9 Tum pro Tunc C.-8-12 Locus difficilis est: et ut equidem puto, minime sanns. Levi fortasse literarum mutatione interpretatio loci fit facilior: Nam Roma quis

NOTÆ contraria ; nempe augere, et minue locum alii aliter interpretantur. Quire: neque constat quo sensu bic a dam volunt Persium loqui in propria Persio intelligatur. Metaphora a persona, ita ut dicat sibi tandem ponderibus, in quibus ut lanx gra licere invehi in hominum vitia, cum vior attollatur, et par alteri fiat, ex ipse jam, si minus ætate, at moribus ea aliquid detrahitur.

senex sibi esse videatur: fas, inquit, Accedas] Id est, ne te adjungas ad mihi est pravos mores reprehendere, iniquos Judices Romanos, sive bonos cum considero meæ mentis canitiem, versus contemnant, sive malos æsti et meum vivendi genus severum, mament.

turamque relictis nugis sapientiam. Examen] Est bilancis hasta, filum, Alii tamen videntur melius Persii lingula, qna stante, in neutram ver sensum assecuti, qui aiunt illum hogente partem, et sub ansa latente, mines suæ ætatis carpere, qui ætate æquilibrium cognoscitur. Metapho- licet provecti et moribus vultuque rice ponitur pro judicio.

graves, adhuc tamen scribendis ver7 Trutina] Proprie est illud fora siculis, qui juvenum lusus sunt, lau. men, intra quod libratur bilancis lin- dem captabant. gua, de qua mox. Hic sumitur pro 10 Nucibus] Id est, puerilibus tota bilance.

ludis ac pugis quibuslibet. Sue. Nec te quæsiveris extra] Ne extra ton. August. cap. 83. refert illum te Judicem quære aut judicium. Tu cum pueris minutis interdum nucibus ipse res dijudica.

lusitasse. 8 Nam Romæ quis non] Aposiope 11 Cum sapimus patruos] Qui sunt sis est: id est, quis Romæ errore nepotum duri sæpe castigatores. communi lapsus, et extra se judicium Ignoscite] Sinite me corrupta homi. quærens, non male judicat ? Vel, num judicia notare. quis Romæ non affectat laudem Poë Nolo] Non sinam, inquit monitor: seos? Quo quidem perstringitur ipse ab his abstineas jubeo. Nero.

12 Quid faciam] Respondet PerSed fas tunc, &c.]

Totum hunc sius; at mihi temperare non possum :

Scribimus inclusi, numeros ille, hic pede liber,
Grande aliquid, quod pulmo animæ prælargus anhelet.
Scilicet hæc populo, pexusque togaque recenti,
Et natalitia tandem cum sardonyche, albus
Sede leges celsa, liquido cum plasmate guttur

15

Atqui sum irrisor ob lienem procacem. Componimus clausi, alius carmina, alius solutus metro, operosum quiddam, quod pulmo peramplus spiritus proferat. Nempe et comptus, et veste nova, et candidus denique, cum gemma natalis diei, ista plebi recitabis e sublimi cathedra, postquam laveris fauces flexibiles potione fluidu, disse

non ?--at qui fus dicere? Qui fas? Tunc cum ad canitiem et nostrum id vivere triste Aspexi, et nucibus facimus quæcumque relictis ? Cum sapimus patruos ? Et hinc ignoscere nolo. Quid faciam? sed sum petulanti splene cachinno. Kænigius.14 Quo pro quod C.-16 Sardonice C.-17 Sede legens, Ms. R. et C. Scri. bendum leges; etsi aliter antiquæ membranæ, in quibus est legens: simili

[ocr errors]

NOTAE splen grandior irrisorem me, et Saty- natali, vel dono data. ricum facit. In liene Medici affec Sardonyche] Ornatus annulo, cujus tum risus collocant.

gemma sit sardonyx, lapillus subruPetulanti] Petulans dicitur qui bei simul et subcandidi coloris. Vox hunc et illum absque pudore petit. facta e sardio lapide rubri coloris, et

Cachinno] Cachinno, onis, est ho- onyche subalbi. mo risus intemperantior, sicut ca Albus] Veste nova et pretiosa chỉnnus risum effusum significat. splendidus : fortasse etiam, pallidus,

13 Scribimus inclusi] Prosopopæia sive ob studium pertinax, sive ob inest Poëtarum ineptorum illius tem gentem curam, qua se illi compara. poris, quos inducit Persius suam cau bant ad recitandum, sive denique ob sam defendentes. Quid mali faci. anxium de eventu animum. mus, inquiunt, siquidem musæo nos 17 Sede leges celsa] Privatæ quætro clausi, alius stricta, alius soluta dam fiebant recitationes Romæ satis oratione scribimus egregium quod- frequentes, inter amicos et convivas.

Hor. l. 1. Sat. 4. 'Non recito cuiquam 14 Quod pulmo animæ] Quod cum nisi amicis,' &c. Persius paulo post, anhelitu, et non sine labore et vexa • Ecce inter pocula quærunt Romu. tione pulmonis aëre et vento distenti lidæ saturi, quid dia poëmata narrecitemus. Videtur autem Persius rent.' Vide Plin. I. viii. Epistola 21. notare grandiloquentiam affectatam, Tull. ad Attic. l. xii. Epist. 4. et periodorum longitudinem, et ampul. 1. xv. Epist. 3. Aliæ porro recitalatam turgidamque orationem. tiones erant publicæ: modo in Athe

15 Scilicet hæc populo] Excipit sa næo, modo in Apollinis æde, de qua tirice Persius: nempe auram popu in Prologo: modo etiam in ædibus larem captas scriptitando et 'recitan ceu mercede conductis, sive accomdo, et vanam eruditionis opinionem modatis ab aliquo viro divite, cui id affectas.

honorificum ducebatur; et cujus ep 16 Natalitia] Vel gestari solita die clientes applausus et celebritatis

dam opus ?

Mobile collueris, patranti fractus ocello.
Hic neque more probo videas neque voce serena
Ingentes trepidare Titos, cum carmina lumbum
Intrant, et tremulo scalpuntur ubi intima versu.

20

lutus oculis lascivis. Illic nec bono ritu, nec applausu recto, aspicias subsilire nobiles Romanos, quando versus penetrant renes, et quando præcordia titillantur carmine trementi. O senex, tune quæris illecebras auribus aliorum? Auribus, inquam,

errore ut cum quotiens, totiens, et alia scripserunt pro quoties, toties, &c. Casaubon.—18 colluerit Edit. Steph. At collueris meliores membranæ, non colluerit, quod in aliis libris legitur: inepte, nisi legas Sede leget celsa. Casaubon.19 Tunc pro hic C. nec voce Ms. R. voce sonora Ms. Gal.—21 sculpuntur Ms. R. sed

NOTÆ causa convocabantur. Vide Mart. apponi, ait. Adhibebant præterea Epig. Iv.6. et x. 70. Plin. in Epistolis ornamenta corporis varia, ut inde passim, ut 1. 11. Epist. 19. 1. 1X. Epist. recitationi splendor accederet. Quod 27. luculentissime vero 1. vii. Epist. innuunt Persius hic : Plutarch. in 17. et 1. viii. Epist. 12. Juvenalis Pompeio : Seneca Ep. 114. Martial. autem Sat. vii. docet quanto id fiebat Ep. iv. 41. et vi. 41. Vide et Agell. apparatu : At si dulcedine famæ XI. 9. ubi reperies, digitum annulo, Succensus recites, Maculonus com caput palliolo, aures ligamentis, faumodat ædes.' Et paulo post: ‘Scit ces vellere ceu lana exornari: pexos dare libertos extrema in parte seden etiam capillos, togas recentes et tes Ordinis, et magnas comitum dis splendidas. ponere voces. Nemo dabit Regum Plasmate] Ad leniendam vocem, quanti subsellia constent, Et quæ suavioremque faciendam. conducto pendent anabathra tigillo, 18 Patranti] Patrare proprie est Quæque reportandis posita est or Traidorolev. Unde hic pro libidinoso chestra cathedris.' Ex his patet aspectu a Persio usurpatur. consuevisse recitaturos suis impensis 19 Hic] Id est, in illis recitatioornare anditorium, subsellia andito nibus. ribus, sibi vero pulpitum et sedem Neque voce serena] Acclamatione sublimem disponere. Idem habetur confusa. ex Dialogo de Oratoribus : 'Et do 20 Trepidare] Exhibendæ lætitiæ mum mutuatur, et auditorium ex et approbationis causa. Horat. in struit, et subsellia conducit, et libel- arte. ' Saliet, tundet pede terram.' los dispergit,' quibus nempe invitentur Titos] Dicti sunt Titi nobiles Roaudituri. Vide Plin. Epist. 1. 13. et mani a Tito Tatio, vel a tuendo Im.. 11. 14. Atque ut frequentiores ades. perio. sent auditores, pretio etiam munus Lumbum intrant] Excitando libidiculis cogebantur. Horat. in Arte, nem, cujus sedes est in lumbis : quod • Ut præco ad merces turbam qui faciunt obsceni versus. cogit emendas, Assentatores jubet ad 21 Tremulo] Tremula voce pronun. lucrum ire Poëta.? Et Persius paulo tiando, ut mollior sit sonus. post, tritam lacernam dari, sumen

Tun', vetule, auriculis alienis colligis escas?
Auriculis, quibus et dicas cute perditus, ohe?
Quo didicisse, nisi hoc fermentum et quæ semel intus
Innata est, rupto jecore exierit caprificus ?
En pallor seniumque! O mores! usque adeone
Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter?

25

quibus pelle deformis etiam dicas ohe! Quorsum vero doctum esse, nisi hoc fermentum appareat; et aperto hepate prodeat silvestris ficus, quæ aliquando orta est intra ? Ecce vultus pallidus, et senectus, O indolem pravam! Itune vero scientia tua nihil est, nisi alii noverint te esse scientia præditum? At præclarum est digito

a suprascr.–24 Quid Ms. R. et C.-28 Et pulchrum Ms. R.-35 ac tenero Ms. R.

NOTAE 22 Tun', vetule] Insurgit Persius Fermentum] Dicitur a fervendo, acriter adversus eam mollitiem. Er- id est, sicut frustra injicias fermengone qua es ætate senex in id unum tum in massam nisi ut eam inflet, et incumbis, ut tam infames juvenum majorem faciat: sic, quid mea mihi auribus illecebras suppedites? eruditio proderit, nisi erumpat et

Vetule] Vox pertinens ad contem clariorem me faciat? tuni.

Intus] In animo meo. 23 Cute perditus] Senio et rugis 25 Jecore] Poni videtur pro corde, deformis.

in quo affectuum sedem vulgus colloOhe] Contendunt aliqui legendum cat. evoë, ut sensus sit: 0 Nero bacchan Caprificus) Metaphorice designat tium vocem in tua Tragedia gaudes gloriæ cupiditatem, et bene; nam recitare! Sed placet, cum melioris arbor illa erumpit e muris quantumnotæ Interpretibus et Exemplaribus, libet duris, nullos parit fructus, sed Ohe. Quæ Interjectio vel satietatem, tantum calyces. vel juvenilem lætitiam significat. 26 En pallor seniumque] En signa Sensus igitur erit: senex cum sis, studii nostri pertinacis, nostræque juveniles etiam voces affectas. Vel adeo profundæ eruditionis. Quæ potius: laboras ut placeas ineptis verba attribuunt aliqui Persio Poëlaudatoribus ; quorum adulationes tastros irridenti: melius tamen vi. ipse adeo expertus es, ut non sine dentur jungenda cum præcedentipudore nimium te laudari sentiens bus, ut postea Satyricus exclamet: o cogereris dicere, ohe: satis est lau mores! dum et plusquam satis. Horat. Sat. Usque adeone scire tuum, &c.] ErII. 5. 'Importunus amat laudari? gone vanam gloriam velut ultimum Donec, ohe jam, Ad cælum manibus finem studiorum tuorum constituis ? sublatis, dixerit, urge, et Crescen D. August. Epist. 56. Dioscorum tem tumidis infla sermonibus utrem.' vulgi laudes sectantem perstringit

24 Quo didicisse, 8c.] Id est, quid Persiano hoc loco : ‘Tune, o Dios. prodest multa didicisse ni doctus esse core, nec Persium tuum respicis concognoscar, inquit homo scribendi cu torto versiculo tibi insultantem,' &c. pidus.

Ubi Persianam sententiam affert et

« PredošláPokračovať »