Obrázky na stránke
PDF

* At pulchrum est digito monstrari, et dicier, Hic est! Ten' cirratorum centum dictata fuisse Pro nihilo pendas?' Ecce inter pocula quærunt 30

Romulidæ saturi, quid dia poëmata narrent.
Hic aliquis, cui circum humeros hyacinthina læna est,
Rancidulum quiddam balba de nare locutus,

ostendi, et dici, Ille est. An parvi aestines fuisse tradita centum puerorum cincin. natorum? En inter calices inquirunt Romani epulis satiati, quid dirina carmina €ontineant. Illic quidam, cui circa scapulas est tegmen colori§ hyacinthini, recitans aliquid fatidulum de naso balbutienti; si veluti guttatim fundit amores Phil

[ocr errors]

graviter explicat. Porro Persius hic 2. * Discite non inter lances mensas

imitatus est Lucilium, cujus corruptum passim locum optime videtur restituisse Marcilius, sic : * Id me Nolo scire mihi cujus sum consciu' solus,- Ne damnum faciam. Scire est nescire nisi id me Scire alius scierit.' 28 At pulchrum est, &;c.] Prolepsis est ironica. Demosthenes moscitari se a mulierculis et digito monstrari lætabatur. Tull. Tusc. quæst. 5. 29 Tem' cirratorum, &c.] Id est, parvime æstimes carmina alicujns Poêtæ esse dictata a ludimagistris in scholis, ut ea discipuli memoriter discant. Nero suos versus per scholas dictari imperasse aiunt : quod et alii velut decorum sibi affectarunt. Eusebius I. ix. narrat Maximum Imperatorem libellos quosdam in Christi derisionem confictos nomine Pilati per ludos circumferri legique præcepisse. D. Hieron. hunc Persii locum, ut et alios sæpe, bis aut ter usurpat, adversus Ruffimum bis, et in Apologet. ad Domnionem. Cirratorum] Id est, mobilium jnvenum, quorum cirrati solent esse capilli, id est, cimcinmati, torti. 30 Ecce inter pocula] Respondet Persius, et docet flocci faciendas esse eas laudes, quæ dantur inter pocula. Quod antea Horatius fecerat Sat. 11.

que nitentes, Cum stupet insanis acies fulgoribus, et cum Acclivis falsis animus meliora recusat.” Mos erat scilicet apud veteres in convi-* viis aliquid ex illustribus Poëtis atque Auctoribus afferre, unde fabulandi inter doctos occasio præberetur. Vide Athenæum passim. 31 Romulidæ saturi] Romulidas vocat ironice, quasi Romulo valde absimiles. Gell. xi. 14. refert Romulum ad epulas vocatum non multum bibisse, quia postridie mane negotium haberet. Vide Juvenal. Sat. vI. 433. et seq. ubi et mulieres in convivio judicium ferentes de Virgilio aliisque Poëtis coarguit. 32 Hyacinthina] Vestis pretiosa notat quempiam mobilem ac delicatum. De cruore hyacinthi in florem purpureum verso Ovid. Metam. lib. x. fab. 5. Legunt alii, Ianthina: vestisque erit violacei coloris, nec minus splendida. Græcum est nomen ab tov viola, et àv0os flos. Perinde est. Laena] In Tuscul. tegmen vocatur a Tullio: estque vestis accubitoria, cujus in conviviis usus erat, et supra vestem albam induebatur. 33 Rancidulum] Metaph. a carnibus ad corruptionem vergentibus: hic denotat aliquid insulsum. Balba de nare] Durior paulo hæc

Phyllidas, Hypsipylas, vatum et plorabile si quid,

Eliquat, et tenero supplantat verba palato.

Assensere viri: nunc non cinis ille poëtæ
Felix ? non levior cippus nunc imprimit ossa ?
Laudant convivæ : nunc non e manibus illis,
Nunc non e tumulo fortunataque favilla

INascentur violæ ? Rides, ait, et nimis uncis

[ocr errors]

INaribus indulges. An erit, qui velle recuset

lidis et Hypsipilæ, et triste aliquid Poëtarum; si vocabula etiam dejicit palato molli: statim homines acclamant. Annon manes hujus Vatis nunc beati sunt ? Annon caespes mollius nunc premit ejus ossa? Comessatores celebrant : annon e cineribus istis, amnon ex isto sepulcro et beato pulvere flores deinceps enascentur? Irrides (inquit) et nimis servis rugato naso. An aliquis erit, qui renuat captare laudes vulgi: et postquam

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[blocks in formation]

ut alii volunt, terra im tumulum aggregata. 38 Manibus] Manes sunt animæ defunctorum : sunt etiam Dii Snperi; et Inferi. Ponitur hic ea vox pro terra ipsa sepulcri. Vide Sat. v. 152. ad vocem Manes. 39 Facilla] Quasi fovilla, ab igne fovendo. * Spectat Persius antiquorum morem cremandi cadavera. 40 Rides, ait] Inquit nempe ad Satyricum monitor. Nimis uncis maribus indulges] Satiricæ mordacitati mimium servis. Naso suspendere adnmco dicitur qui salse deridet et subsannat : et quidem ridendo nasus in rugas contrahitur. i 42 Cedro digna] Id est, immortalitate, quia succus e cedro corruptionem arcet. . Vide Plin. xiII. 5. 43 Scombros metuentia, &c.] Scripta inepta, quæ nec vult quisquam emere, mec potest Bibliopola vendere, deputantur im volvendis variis mercibus, garo, piperi, thuri, &c. Scombros] Pisces, e quibus optimum fiebat garum sive salsamentum.

Os populi meruisse? et, cedro digna locutus,
Linquere nec scombros metuentia carmina, nec thus ?
Quisquis es, o modo quem ex adverso dicere feci,
Non ego, cum scribo, si forte quid aptius exit,
Quando hæc rara avis est, si quid tamen aptius exit,
Laudari metuam: neque enim mihi cornea fibra est:
Sed recti finemque extremumque esse recuso
* EUGE ' tuum et * B ELLE.' Nam BELLE hoc excute totum:
Quid non intus habet? non hic est Ilias Accí 50
Ebria veratro ? non si qua elegidia crudi

[ocr errors]

dixit digna cedro, recuset relinquere posteritati versus non timentes scombros et thus ? Quicumque es, o homo, quem mox induaei loquentem contra me, audi : quando compono, si fortasse concinnum aliquid editur a me, quandoquidem est infrequens hæc volucris, uttamen si aliquid concinnum editur a me, non ego timebo celebrari : Nam cor non habeo durum ut cornu. At nego tuum illud euge et belle, esse ultimum scopum bene facti. Enimvero evolve integrum hoc belle: quidnam intra non continet ? Non istic est carmen Actii redundans helleboro : non est Elegia aliqua,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Vide Plin. Ix. 15. et Athenæum, 50 Quid non intus] Meras adulatio

l. vii. ubi maturam hujus piscis de-
scribit, variasque proprietates.
44 Quisquis es] Verba sunt Persii,
quibus eleganter distinguit finem rec-
te facti, et ejus consectaria quædam.
Dicitque se non respuere laudem vir-
tuti nunquam non adjunctam, mom
tamen eam spectare velut ultimum
finem.
46 Rara avis] Proverbium est de
Phoenice. Vide Plin. x. 2. Ovid.
Metam. xv. c. 37. et alios.
47 Cornea fibra] Cor mihi durum
non est et hebes, quod laudis amor
non tangat.
Fibra] Synecdochicῶs pro corde,
cujus extremitates, sicut et aliarum
quarundam rerum, fibræ appellan-
tur.
49 Belle hoc, excute] Scrutare
mentem applaudentium, et appro-
bandi rationes.
Delph. et Var. Clas.

nes esse videbis.
Non est hic Ilias Accí] Hic, inquit
Persius, in meis Satiris non idem re-
peries quod in versiculis Accii Labeo-
nis. Vide supra vs. 4.
51 Ebria veratro] Composita ab ho-
mine qui quanquam acuendi ingenii
causa hellebori plurimum sumserat,
non melius proinde scripsit, quippe
reluetabatur Minerva: neque ars da-
re potuit, quod natura megaverat.
Veratro] Album est helleborum,
quod utile ad purgandum cerebrum,
et excitandos spiritus ; adhibitumque
identidem a studiosis, auctor est Plin.
xxv. 5. Item Gell. xviI. 15.
Elegidia] Diminutivum ab Elegia.
Crudi] Vel pleni cibo nondum bene
cocto: vel metapliorice, scioli, qui
quod didicerunt qualitercumque, mon-
dum plane concoxerunt, nec perfecte
callent. -

Pers. C

[ocr errors]

Dictarunt proceres? non quicquid denique lectis
Scribitur in citreis? Calidum scis ponere sumen:
Scis comitem horridulum trita donare lacerna:

[merged small][ocr errors]

Qui pote ? vis dicam ? nugaris, cum tibi, calve,

quam composuerint Primates saturi; tandem non est id omne quod exaratur recum

bendo in thoris e citro.

Tu nosti apponere sumen ferridum. Nosti dare vetus

pallium asseclæ pauperculo : et postea dicis ; Diligo veritatem; veritatem mihi

aperi. De me (quomodo id fiat ?

Visne ego aperiam tibi veritatem ? Ineptis,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

52 Proceres] Proprie sunt capita trabium, seu mutuli in ædificiis prominentes. Metaphorice sunt Primates et Principes civitatis. Lectis scribitur] Interpretantur aliqui tabellas inceratas im quibus scribebant si quos mens parturiret versiculos, me perirent. At quidni accipiantur ipsi lecti, seu lucubratorii in quibus studebant scribebantque veteres, ut unus vult Casaubonus contra ceteros Interpretes ? seu triclinares et accubitorii, im quibus etiam inter coenam versus dictabant, ut volunt alii. Lege Sueton. in Augusto c. 78. Agell. xix. 10. Plin. Epist. iv. 14. 53 Citreis] E citro pretiosa arbore. Quo Persius Nobiles Romanos perpetuo motat Poësews studio perperam affectos. Scis ponere] Laute excipis homines, quorum emas hoc pacto suffragia et applausus. Sumen] Fercnlum erat delicatissimum e mammis porcæ post recentem partum sectis et sale conditis. Plin. viii. 51. Quod autem, calidum, addit Persius, ne putes redundare epithetum, inquit Casaubonus : fervemtissimos euim cibos inferre moris erat. 54 Scis comitem horridulum] Horat.

Epist. 1. 10. * Non ego ventosæ plebis suffragia venor Impensis coenarum et tritæ munere vestis.' 55 Et, Verum, inquis, amo] Quasi vero bene sentire, et dicere verum queant, quos muneribus corrupisti. Et quasi de versibus tuis recte judicare, et, quamvis bene judicaverint, quod sentiunt, tibi sincere aperire liceat convivis. Illi certe ita muneribus tuis devincti non nisi cumulare te laudibus audebunt coram, etsi postea forte te derisuri sint clam. Horat. in Arte. * Si vero est, unctum qui recte ponere possit:—Mirabor si sciet inter-Noscere mendacem verumque beatus amicum. Tu seu donaris, seu quid domare voles cui, Nolito ad versus tibi factos ducere plenum Lætitiæ, elamabit enim, pulchre, bene, recte,' &c. Verum mihi dicite] Plaut. Mostell. act. 1. sc. 3. * Ego verum amo, verum volo mihi dici: mendacem odi.' 56 Qui pote] Quomodo id fieri possit ut veritatem tibi dicant isti ? Horat. Sat. I. 2. * Male verum examinat omnis Corruptus Judex.' Pote] Pote significat quasi possibile. Catullus Carm. 77. quod est ad seipsum : * Hoc facies, sive id non pote, sive pote.'

Pinguis aqualiculus propenso sesquipede exstet.
O Jane ! a tergo quem nulla ciconia pinsit,
Nec manus auriculas imitata est mobilis altas,

[merged small][ocr errors]

quandoquidem, o Calve, tibi prominet venter obesus, uno pede et dimidio protensus. O felix Jane, quem a tergo nulla tundit ciconia, neque manus inflera expressit aures asimi albas; neque irridet exertæ linguae tantum, quantum exerit canis

------

56 Quid pote Ms. R.—58 Antiquissimi quidam Critici legerunt pisat, vel pisit. Casaubon. pinxit Ms. Gal.—59 Omnes fere editiones et membranæ habent.

[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors]

Vis dicam] Visne ut ego verum ingenue tibi dicam, quod frustra quæris ab adulatoribus ? Nugaris, cum tibi, &e.] Nugæ sunt tua carmina et ineptiæ : operam perdis in cudendis versibus, quos nunquam bonos facies. Nam pinguis et obesus venter subtilem sensum nom parturit, juxta Græcum illud, traxeía ^yaorrhp λerròv ttrret vo6v. 57 Aqualiculus] Diminutivum ab aquali et aqualico, quod proprie vas est, in quo bibunt porci: quanquam significat etiam ventris imam partem. 58 O Jane] Janus Deus, cui binam frontem affinxere veteres: unde a tergo derideri non posse affirmat Persius, hincque felicem esse ait. Quod si Poëtastri bina pariter fronte essent, derisiones a tergo plurimas evitarent, aut saltem videntes, quam sint ridiculi nossent. De Jano lege si vis Macrob. Saturn. I. 9. Nulla ciconia pinsit] Id est, nullus digitus ad modum rostri ciconiæ ex. tensus; quod primum est derisionis genus. D. Hieronym. Præfat. in Sophoniam : * Si scirent Holdam viris tacentibus prophetasse, nunquam post tergum meum manum incurvarent in ciconiam.' Alii tamen volunt derisionem illam fieri solitam, nom

manus sed colli extensione post aliquem, instar ciconiarum collum extendentium. Quod verisimilius, et juvat D. Hieronym. loco inox citando, ad Rustic. Monach. 59 Nec manus auriculas] Alterum est 'derisionis genus, appositis ad tempora pollicibus, alios digitos et reliquam manum movere eo modo, quo asinus movet aures. Altas] Vulg. albas, quia intus albæ sunt aures asininæ. 60 Nec linguæ, quantum] Nec irridet te protracta tantum lingua, quamtum protrahere solent canes sitibundi in regione calida. * Tria sunt sannarum genera : aut manu significare ciconiam; aut apposito temporibus pollice, auriculas asininas, aut linguam sitientis canis.” Hæc vetus Schol. D. autem Hieronym. in Epistola ad Rusticum Monàchum: * Ne credas,' inquit, * laudatoribus, imo. irrisoribus, qui cum te adulationibus, suis foverint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendes post te colla curvari, aut manu auriculas agitari, asini, aut æstuantem canis protendi. linguam.' canis Appula] Apulia Italiæ regio versus ostium sinus Adriatici. Pomitur pro qualibet regione calida.

« PredošláPokračovať »