Obrázky na stránke
PDF

In librum de Natura et Gratia, vide lib. 2, cap. 52, Retractationum, col. 637, a verbis, Venit etiam, usque ad verba. Librum quem misistis, cum nota (c). M.

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

principio ponitur quid de natura et gratia exploratum sit : Naturam scilicet ex Agæ prævaricatoris carne propagatam, quia jani noi) qualeimi Deus primitus cofididerat, inculi a!)ilem et satiam, grati;e auxilio, quo et ab ira Dei rediinafur, et ad jüstitiam perficiendam regatur, indigere. Naturæ , (euale vitium ad viudietaim justissim ;i!i pertinere : ipsam autem gi*atiam iion meriíis reddi, sed gratis dari; et qui non | er ea;! liberantur, jusle danmari. Mox Pelagii ei!em naiur;e contra gratiam j atrocinantis liber, responsis ad sim, ulos apices redditis confutatur; iiiter alia præci] ue quod posse esse hominem siue •eccato, suadere cupiens, naturam per peccatum debilitatam et mutata:u iioil esse contendat; alioquiu 111ateriam peccati ά al)surdum putât) vindictam foie, si ad hec peccator infirniatris est, ut plura peccaret. prætereà quod commeinoratis juslis cum veteris tum Novi restamenti, quos peccato caruisse sentit, dicat possibiliiatem non peccaiidi homiui a natura inesse; eamque ideo gratiæ pei tribuendam, quia iiijus natu';e i)eus auctor est, cui ea non peccandi I ossi1)ilitas iiisei anabilitúr insita sit. veterum denique, quas pro se Pelagius adducit, ac noiuinatim IIilarii, AuLrosii, ipsius quoque Augu

stiui, sententiæ expenduntur.

CAPUT PRIMUM. — 1. 0ccasio edendi hujus opusculi. Justitia Dei quae. Librum quem misistis, charissimi filii, Timasi ct Jacobe, intermissis paululum qu;e in manibus erant, cursim quidem, sed non mediocri intentione perlegi : et vidi hominem zelo ardentissimo accensum adversus cos, qui cum in suis peccatis humanam voluntatem debeant accusare , naturam potius accusantes hominum, per illam se excusare coma;;tur. Nimis exarsit adversus hanc pestilentiam , quam etiam litterarum sæcularium auctores graviter arguerunt, exclamantes : * Falso queritur de natura sua genus humanum » (Sallust. in Prologo Belli Juguruhini). IIanc prorsus etiam iste sententiam quanlis potuit ingenii viribus aggeravit. Verumtamen timeo ne illis potius suffragetur, qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam : ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiæ Dei non sunt sul)jecti. Qu;e sit autem justitia Dei de qua hic loquitur, conseqtienter aperit adjungens, Finis enim legis Ciwistus, ad justitiam omni credenti (IRom. x, 2-4) ? iiane itaque j;rstiti;u Dei, non in præcepto legis, quo

timior incutitur, sed in adjutorio gratiæ Christi, ad quam solam utiliter legis velut pædagogi timor ducit (Galat. iii, 24), constitulam esse qui intelligit, ipse intelligit quare sit christianus. Nam si per legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est (Id. ii, 2!). Si autem non gratis mortuus est, in illo solo justificatur impius, cui credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ad justitiam (I?om. iv, 5). 0mnes enim peccaverunt , et egent gloria Dei; justificati gratis per sanguinem ipsius (Id. iii, 25, 24). Quicumque autem non put;;ntur pertinere ad hos omnes, qui peccaverunt et egent gloria Dei, profecto nullam necessita

tem habent ut christiani fiant; quia non est opus sn

nis medicus, sed ægrotantibus : unde non veuit ille vocare justos, sed peccatores (Matth. ix, 12, 15). CAPUT II. — 2. Fides in Christum ad salutem mecessaria mon est, si homo sine illa potest juste vivere. Ac per hoc nalura humani generis ex illius unius prævaricatoris carne procreata, si potest sibi sufficere ad implendam legem perficiendariique justitiam, de præmio debet esse secura , hoc est, de vita æterna

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Compararimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., tom. 1, memoratas. M.

[ocr errors]
[graphic]
[graphic]

etiamsi in aliqua gente aut aliquo superiore tempore fides eam latuit sanguinis Christi. Non eiiiin iiijustus Deus, qui justos fraudet mercede justitiæ , si eis non est annuntiatum sacramentum divinitatis et humanitatis Christi, quod manife-tatum est in carne (1 Timi. iii. 16). Quomodo enim crederent quod non audierunt ? aut quomodo audirent sine praedieaiite? Fides eti;im er au,'itu, sicut scriptum est: autlitus autem per verbum Christi (1'om. x, 14, 17). Sed dico, inquit, Numquid non audierunt ? In omnem terram eririt somns corum, et in fines orbis terræ verba eorum (Psal. xviii, 5) Sed antequam hoc inciperet fieri, a:teq'iam denique usque ad fines totius orbis terræ prædicatio ipsa perveniat; quoniam non desunt adhtic ultimæ gentes, licet ut perhibetur paucissimæ, qtiibus hoc non Juin fuerit prædicatum ; quid f.ciet humana matura, vel quid fecit, qu;e vel ante non audierat hoc futurum, vel adhuc non comperit factuiu , nisi credensio in Deum, qui fecit cœlum et terraum, a quo et se factam naturaliter sentit, et recte vivendo ejus impleat voluntatem, nulla fide passionis Christi et resurrectionis imbuta ? Quod si fieri potuit aut potest , hoc et ego dico, quod de lege dixit Apostolus : Ergo Christus gratis mortuus est. Si enim hoc ille dixit de Iege quam accepit gens una Judæorum ; quanto justiis dicitur de lege uatur;v, qttam accepit universum geniis humaniiim, Si per naturam justitia, ergo Cliristus gratis mortuus est ? Si autem non gratis Clirist:s mortuus est, ergo omnis hum, aiia natura justific. ri et redini a!) ira !)ei jiistissima, hoc est, a vindidieta, nullo modo potest, nisi per fidein et sacramentam sanguinis Christi. CAPU T III. — 5. Nutura sana condita, peccato est postea corrupta. Natiira quippe hominis primitus incul;;ata et sine u!lo viiio creata est : natura vero ista hoininis, qua unusquisque ex Adam iascitur, j in niedico indiget, quia sana noii est. Omnia quidein l)ona, qu:e habet in foriuatione, vita, sensib s, mente, a suiunio Deo habet creatore et artifice su ». Wilium vero, quod ista i;aturalia bona conlenebrat et infirmat, ut il!uminatione et curatione • pus habeat, non ab inculpabili artifice contractum est; sed ex origiuali peccato, qi:od conmisstiim est libero arl»:urio. Ac per hoc natura | oenalis ad vindieuain justissima ui perti.et. Si (a) enim jam sumus »n Christo nova v reatura (II Cor. v, 17), tamen eram;s natiura filii irae, sicut et cæteri : Deus antem qui dives est in musericordia, pm opter multam dilectionem qua dilerit nes, et cum essemus mortui delictis, convivificavit mos Chris:o, cujus gratia sumus salvi facti (Ephes. u, 5-5). CAPUT IV.— 4. Gratia gratuita. II;ec autem Christi grati;i', sive qua nec iufa;. l's, nec ætate grandes sa;vi fieri possunt, non meritis redditur, sed gratis Jaiur; propter quod et grat*a iiominatur. Justificati, ii.*;uit, gratis per singuitcin ipsius. Uiide ii qui non * Am. Er. et Gallia:ii v s. necnon vaticani, haec igi

tur gratia. (a) For!e, etsi,

per illam liberantur, sive quia audire nondum potuorunt, sive quia obedire noluerunt, sive etiam cum per ætatem audire non possent, lavacruin regeneratioiiis quod accipere possent, per quod salvi fiercnt, non acceperunt, juste utique damnantur : quia sino peccato non sunt, vel quod originaliter traxerunt, vel quod malis moribus addiderunl. 0mnes enim peccang. ruit, sive in Adam, sive in se ipsis, et gent glorum Dei. CAl UT V. — 5. Justitiæ erat damnuri omnes. Universa igitur massa pœnas dehet : et si omnil)iis debitu.i dainnationis supp'icium redderetur, non injiiste procul dubio redderetur. Qui ergo inde per gratiiim liberantur, i:on vasa n;eritorum suorum, seJ vasa misericordiæ nominantur (Rom. ix, 25). Ciijus uisericordiæ, nisi illius qui Christiim Jesum misit in hinc mundum peccatores salvos facere (I Tim. i, 15), quos præscivit, et prædestinavit, et vocavit, et justificavit, et glorificavit (Itom. viii, 29, 50)? Quis igitur usque adeo denientissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratias misericordi;e quos voluit liberantis, qui recte nullo modo posset culpare justitiam universos omnino damnantis ? CAPUT VI. — 6. Pelagianorum ingeniu forti,sima et celerrima. IIoc si secundum Scr pturas saJiaimtis; non cogimur contra christianam gratiam disputare, et ea dicere quibus den;onstrare cone mur , naturam humaiiam neqiie in parvulis incdico indigere quia sana est, et in niajoribus sibi ipsain ad justitiam, si velit, posse sufficere. Acute quippe videntur h;ec dici, sed iii sapientia verbi, qua evacuatur crux Christi (I Cor. i, 17). Non est ista desursum sapientia descendens (Jacobi iii, 15). Nolo quod sequitur dicere, ne amicis nostris quorum fortissiina et celerrima ingenia non in perversum, sed in directum currere volumus, facere existimemur injuriam. CAPUT VIl. — 7. Aggreditur libri Pelagii refutationem. Inter esse et posse distinctio Pelagii. Qiianto igitur zelo accensius est libri hujus , quem misistis, conditor, adversus eos qui peccatis suis patrociiiiuin de mattir.e liuiiiam,u: infiruiitate perquirunt; tairto et multo ardentire zelo nos oportet accendi, ne evacuetur crux Christi. Evactatur autem*, si aliquo modo pr;cter illius Sacramentum ad justitiam vitamque æternam perveniri posse dicatur : quod in libro isto agitur, nolo dicere al) sciente, ne illum qui eum scripsit, ne christianum quidem habendum judicem ; sed quod magis credo, a nesciente : niagnis sane viribus; sed eas sanas volo, non quales plureiietici habere consuerunt. 8. Nam prius distinguit, aliud esse quærere, an possit aliquid esse, quod ad solam possibilitatem pertime:: -ali^ i, utrumne sit. ll:anc distiuctionem veram esse nemo ambigit: consequens eiiiim est ut qiiod est, esse potuerit; non est autem consequens ut quol esse potest, cliam sil. Quia euim Dominus Lazarum suscitavit (Joan. xi, 45, 44), sine dubio potuit : quia vero Judaia i.on suscitavit (a), numquid dicenduum

[ocr errors]

est, Non potuit? Potuit ergo, sed noluit. Nam si voluisset, eadem etiam hoc potestate fecisset: quia et Filius quos vult vivificat (Joan. v, 21). Sed hac distinctione vera atque manifesta quo tendat, et quid efficero conetur, advertite : Nos, inquit, de so!a posaibiiitate tractamus; de qua nisi quid certum constiterit, transgredi ad aliud, gravissimum esse atque extra ordinem ducimus. Hoc versat nultis modis et sermoue diuturno, ne quis eum a!iud, quam de non peccandi possibilitate quaerere existinet. Uiide iter mulia quibus id agit, etiain hoc dicit : ldem iterum repeto, Ego dico posse esse homrnem sine peccat« , ''ii quid dicis ? Non posse esse hominem sine peccnlo ? Aeque ego dico, inquit, hominem esse sine peccato, neque tu dicis non esse hominem sine peccato: de posse et non posse, non de esse et non esse contendimus. I)einde 1. onniilla eorum qu;e adversus eos de Scripturis proferri solent, ad istam quæstionem non pertinere, in qua quæritur, possitne an non possit homo esse sine peccato, ita commemorat: Nam t nullus, » inquit, • mundus est a sorde » (Job xiv, 4, scc. LXX). Et, « Non est homo qui non peccet » (III IReg. viii, 46); et, « Non est justus in terra , (Eccle. vii, 21); et, * Non est « qui faciat bonum » (Psal. xiii, 5); et cætera liis si1nilia, inquit, ad non esse, non ad non posse proficiunt. Ilujusmodi enim eremplis ostenditur, quales homines qttidam tempore aliquo fuerint ; non quod aliud esse non potuerint: unde et jure inveniuntur esse culpabiles. Nam si idcirco tales fuerunt, quia aliud esse non potiterunt, culpa carent. CAPUT VHI. — 9. Dahmantur et ii qui justificari non potuerunt. Videte quid dixerit. Ego autem dico, parvulum natum in eo loco ubi ei non potuit per Christi Baptismum subveniri, morte praeventiim, idcirco talem fuisse, id est, sine lavacro regenerationis exisse, quia esse aliud non potuit Absolvat ergo eum, et aperiat ei contra sententiam Domini regnum cœlorum (Joan. iii, 5). Sed non eum absolvit Apost-lus, qui ait : Per timum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatuin mors; et ita in onmes homines pertransiit, in quo omnes peccarerunt (Rom. v, 12). Recte ergo ea daniiiatione, quæ per universam massam currit, non admittitur in regnum cœlorum, quamvis christianiis non solum non fu •rit, sed nec esse potuerit. CAPUT IX. — 10. Justificari non potuit qui £hristi nomen non audivit. Crucem Christi evacuare. Sed, Non damnatur, inquiunt : quia in Adam percusse omnes, non propter peccatum nascendi origine attractum, sed propter imitationem, dictum est. Si ergo ideo dicitur Adam auctor omnium, qui subsecuti sunt, peccatorum, quia primus peccator in hominibus fuit; cur non potius Abel, quam Christus, ponitum caput omnium justorum, quia primus in hominibus justus fuit? Sed de infante non loquor : juvenis vel senex

[ocr errors]

in ea regione defunettis est, ubi non potuit Christi nomen audire ; potuit fieri justus per naturam et liherum arbitrium, an non potuit ? Si potuisse dicunt; ecce quod est, crucem Christi evacuare, sine illa quem fuam per natt;r. lein legein et voluntatis arbitrium justificari posse contendere. Dieamus et hic, Ergo Christus gratis mortuus est : hoc enim omnes possent, etiamsi mortutis ille non esset; et si injusti esse:t, quia velient, essent, non quia justi esse non possent. Si áutem sine Christi gratia justificari omni;io non potuit, etiam istum si audet absolvat secundum verba siia : quia si idcirco tulis fuit, quod a!i;;d esse omnino non potuit, culpa curuit. CAPUT X. — A 1. Versute gratiam confitetur Pelagius. Sed objicit sibi quasi ab alio dictum, et ait : Potest quidem esse, sed per gratiam Dei, inquies. Deiuie velut respondeiulo subjungit : Ago Ifumanitati tuæ gratias, quod assertionem meam, quam dudum oppugnabas, mom modo non oppngnare, aut confiteri solum contentus non es', verum etiam non refugis comproliare. Nam dicere, Potest quidem, sed per illud aut illiid : quid aliud est, quam non solum consentire quod possit esse, rerum etiam quomodo vel qualiter possit, ostendere ? Nullus itaque magis alicujus rei possibilitatem probat, quam qui ejus etiam qualitatem fatetur; quia neque absque re esse qualitas potest. IHis dictis iterum sibi objicit : Sed tu, inquies, hoc in loco Dei gratiam, quandoquidem eam non commemoras, videris abnuere. Deinde respondet : Egone abnuo, qui rem confitendo, confitear necesse est et per quod res , ffici potest; an tu. qtii rem negando, et quidquid illud est per quod res efficitur procul dubio negas? 0blitus est, jam se illi respondere, qui rem non megat, cujus ol)jectionem paulo ante proposuerat dicentis, Potest quidem esse, sed per qratiam Dei. Quomodo ergo illam, pro qua isto multum laborat, possibilitatem negat, qui ei jam dicit, Potest esse, sed prr Dei gratiam ? Verumtamen quia isto dimisso qui rem jam confitetur, agii adhuc adversus eos qui negant esse possibile hominem esse sine peccato, quid ad nos? Contra quos vult agat, dum tamen hoc confiteatur, quod impietate sceleratissima negatur, sine gratia Dei hominem sine peccato esse non posse. Dicit ergo : Sive per gratiam, sive per adjutorium, sive per misericordiam, et quidquid i!!ud est per quod esse homo absque peccato peccat, confite ur, quisquis rem ipsam fatetur. CAPUT XI. — 12. De gratia cum disputatur, non de ea loquimur quæ ad naturae pertinet institutionem, sed reparationem. Fateor Dilectioni vestræ, cum ista legerem, lætitia repente perfusus sum, quod Dei gratiam non negaret, per quam solam homo justificari potest : hoc enim in disputationibiis talium maxime detestor, et horreo. Sed pergens legere cætera, primo ex datis similitudinibus coepi habere suspectum. Ait enim : • Nam * si dixero, Homo disputare potest, avis volare, lepus currere; et non etiam per quæ hæc

[ocr errors]

effici possunt commemoravero, id est, linguam, alas, pedes; num ego officiorum qualitates negavi, qui officia ipsa confessus sum ? » Videtur certe , haec eum commemorasse, quæ natura valent : creata sunt enim hæc membra hujusmodi naturis, lingua, alæ, pedes : non tale aliquid posuit, quale de gratia intelligi volunus, sine qua homo non justificatur; ubi de sanandis, non le instituenlis naturis agitur. Ilinc jam ergo sollicitus coepi legere cætera, et me non falso comperi suspicatum. CAPUT Xll.—13.Scopus minarum legis. Perfecti viatores. Quo priusquam veniam, videte quid dixerit. Cum tractaret qu;estionem de differentia peccatorum, et objiccret sibi, quod quilam dicunt, s levia quædam peccata ipsa multitudine, quod sæpe irriiant, non posse cuncta vitari ; » negavit , debere argtii ne levi quidem correptione, si vitari omnino non possunt : • scripturas utique non advertens Novi Testamenti, ubi dicimus (a) hanc esse intentionem legis arguentis, ut propter illa quae perperam fiunt, confugiatur ad gratiam Domini miserautis; velut paedagogo concludente in calleiu [ille ', qu.e postea revelata est; ubi et remittantur quæ male fiunt, et eadem gratia juvante non fiant. I'rofi ientium est enim via : quamvis l)ene proficientes (!ieantur perfecti viatores. Illa est autem sumiiia perfectio cui nihil adulatur, cum id quo tenditur. cm-perit possideri. CAI*UT XIII. — 1 4. Scquitur Pelagii refulutio. Jam vero illud quod ei dicitur *, t Ipse tu sine peccato es? » revera non pertinet ad eam rem de qua vcrtitur qu;estio. Sed quod dicit, t negligentiæ suæ potius imputari, quod non est sine peccato : » bene quidem dicit; sed dignetur inde et orare Deum, ne illi h.ec iniqua negligentia dominetur : quem rogabat quidam, quando dicebat, Itinera mea dirige secundum verbum tuum , et non dominetur 1nihi omnis iniquitas (Psal. cxviii, 135): ne dum suæ diligentiæ quasi proprius viribus fidit, neque hic ad veram justitiam, neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda , perveniat. CAPUT XIV. — 15. Non omnia scripta sunt. Et illud quod ei a quibus(lam dicitur, • nusquam esse scripttim liis omniiio verbis, posse esse hominem sine peccato, » facile refellit, , quia non est ibi quæstio , quibtis verbis dicatur qu;vcumque sententia. » Non tamen fortasse sine causa, cuii, aliquoties iii Scripttiris inveniatur homines dictos esse sine querela , non invenitu: qui sit dictus sine peccato , nisi untis solus de quo aperte dictum est, Eum qui non morerat peccatum (ll Cor. v, 21). Et eo loco ubi de sacerdotibtis * age!)atur, Etenim expertus est omnia, secundum simnlitudinem absque peccato (Ilebr. iv, 15) : in illa scilicet earne, qu;e habebat similitudinem carnis peccati, •juamvis non esset caro peccati ; quam tamen similitudinem non hal)eret, nisi caetera omnis esset caro ' Cygirannensis Ms., in eam fulem. * Aim. Er. et plerique maiitiScripti hic et paulo infra, ii. 14. quod eis dicutur. Sic etiam n. 50.

* Qmnes fere Mss., ubi de saccrdotibus sanctis. (1) Forte, discimus.

pcccati. Jam iliitd qw, inodo accipiendum sit, Oninis - qui natus est ex Deo, non peccat, et non potest peccare, quia scmen ejus in ipso manet (I Joan. 111, 9); cum ipse apostolus Joannes, quasi non sit natus ex Deo, aut e s loqiieretur qui nondum nati essent ex Deo, aperte po suerit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos scducimus, et veritas in nobis non est (1d. 1, 8); in libris quos de hac re ad Marcellinum scripsi, sicut potui, explicare curavi (De Peccatorum Meritis, lib. 2, n. 8-10). Et illud quod dictum est, non potest peccare, pro eo dictum esse, ac si diceretur, Non debet peccare; non iinprobanda mihi videtur hujus assertio. Quis enim insanus dieat debere peccari; cum ideo sit peccatum, quia non debet fieri ? CAPUT XW. — 16. Corrumpit Pelagius Jacobi apostoli locum addita interrogationis nota. Sane quo.l apostolus Jacobus ait, Linguam autem nullus hominum domare potest; non mihi videtur ita intelligendum, ut exponere voluit, t quasi per exprobrationem dictum, tanquam diceretur, Ergone linguam nullus hominuin domare potest? tanquam objurgans et dicens, Domare feras potestis, linguam non potestis? quasi facilius sit linguam donare, quam feras. » Non puto quod iste sit sensus hoc loco. Si enim hoc sentiri vellet de facilitate donand;e lingu;e, caetera sequerentur in bestiarum comparatione : nunc vero sequitur, Inquietum malum, plena veneno mortifero (Jacobi iii, 8); utique nocentiore, quam bestiarum est atque serpentum : nam illud cariiem interficit, hoc vero animam. Os enim quod mentitur, occidit animam (Sap. 1 , 1 1). Non ergo quasi id es et facilius, quam mansuef;ictio bestiarum, san- ctus Jacobus illam sententiam pronuntiavit, aut ea voce voluit pronuntiari : sed potius ostem!eiis qiiantum sit in homine lingue malum, ut a niiilo homine domari possit, cum ab hominibus domentur ct bestiæ. Neque hoc ideo (lixit, ut hujus in nos mali (loininationem per negligenti:im permanere patiamur : sed ut ad domandain linguain divin.e grati.c poscamus auxilium. Non enim ait , Linguam uullus doniare potest : sed , nullus hominum ; ut cum domatur, l)ei misericordia, [)ei adjutorio, I)ei gratia fieri fateamur. CoIIetur ergo anima domare linguam , et ultiim conatur, poscat auxil;im : et orct lingua, ut llometur lingua, domante illo ' qui dixit ad suos, Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis (Mauh. x, 20). Itaqtie pr;vcepto facere commonemur, quod conantes et nostris viri!)us non valentes, adjutorium divinum precemur. (:\l'UT XVI. — 17. Evolvitur idem Jacobi locus. IProinde et ipse cum exaggerasset linguæ malum , inter h;vc diceus, Non oportct, fratres mei, hæc ita fieri ; continuo monuit, consummatis his quae hinc dicebat, quo adjutorio ista non fierent, quæ dixit fieri non oportere. Quis enim sapiens et disciplinatus inter vo$ ? 0stcndat ex bona conversatione operationem suam in mamsuetudine sapientiæ. Quod si zelum amarum h betis et contentioncs in cordibus vestris, nolite gloriari ct mcn

[ocr errors]

daces esse adversus vcritatem. Non est ista sapientia desursum descendens, sed terrena, animalis, diubolica. Ubi enim zelus et contcntio, ibi inconstantia, et omine opus pravum. Quae autem desursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plenu misericordia et fructibus bonis, inæstimal)ilis, sine simulatione (Jacobi iii , ,0, 15-17). ll;ec est sapientia qu.v li. gu vim (i timat, desurstim lescendens, non ab humano coi de prosi!ietis. An et istam qu:squam abrogare audet gratiæ Dei, et eam superbissiiiia vanitate po..i, in homiuis potestate ? Cur ergo oratur ut accipiatur, si ab homine est ut habeatur? An et huic orationi contradicitur, ne fiat injuria libero arbitrio , quod sibi suflicit possibilitate matur.e ad implenula ommia pr;vcepta justiti;e? Contradicatur ergo eidem ipsi apostolo Jacobo admonenti et dicenti, Si quis autem vestrum indiget sapientia , postulet a Deo , qui dat omnibus affluenter et non improperat, et dabitur ei : postulet autem in fide mihil hæsitans (! d. 1, 5). Il;ec est fides, ad quam præcepta compellunt, ut lex imperet, et fides impetret. Per linguam enim, quam nullus hominum domare potest, sel sapientia desursum descendens, in multis offendimus omnes (Id. 111, 2). Non ei;im et hoc iste apostolus alio modo pronuntiavit, sicut illud quod ait, Linguam nullus hominum doi/.are potest. CAPUT XYII. — 18. In carne esse qui dicantur. Ignorantiæ peccata. Quibus petentibus detur a Deo sapientia. Ncc illiid quisquam istis pro impossibilitate non peccandi similiter oljecerit, quod dictum est: Sapientia carmis inimica est in Deum : legi enim Dei non est subjecta ; nec enim potest. Qui autem in carme sunt, 1)eo placere non possunt (Tom. viii, 7, 8). Sapientiam quippe carnis dixit, non sapieuliam desursum descendentem : et in carne esse, non cos qui no:;dum de corpore exierunt, sed eos qui secuiidum carnem vivunt, significatos esse manifestum est. Non autem ibi est qu;vslio qu;e versatur. I!lud est quod exspecto ab isto audire si possim, eos qui secunduim spiritum vivunt, et ob hoc etiam liic adhuc viventes jam quodam modo in cariie mori sunt, utrum gratia Dei vivant secundum spiritum ; an sibi sufliciant, jaim data cum creantur possibilitate naturæ, et sua propria voluntate : cum plenitudo legis non sit nisi charitas (ld. xiii, 10), et ciiàritas Dei diffusa sit in cordibus nostris, non per nos ipsos, sed per Spiritum sanctum qui datus csl nubis (/d. v, 5). 19. Tractat etiam iste de pcccatis ignoranti;e, et dicit, « hoiuinem praevigilare debere ne ignoret ; • ideoque esse culpandain ignorantiam, quia id homo • ueseit negligentia sua, quod adhibita diligentia sci• re debuisset : » dum tamen omnia potius disputet, quam ul oret et dicat, Da mihi intellectum ut discam uiandata tua (Psal. cvviii, 75). Aliud est enim, non curasse scire , qu;e negligenti;e peccata etiam per sacrificia quædam legis videbantur expiari : aliud, intelligere velle , ncc posse, et facere contra lcgem , non inte!ligendo quid fieri velit. Unde adnionemur a Deo petere sapientiam, qui dat omnibus affluenter , utique

his otnnibus qui sic petunt et tantum petulit, quomodo et quantum res tanta petenda est. CAPUT XVIII. — 20. Quam orationem Pelagius necessariam admiserit. • Divinitus tamen esse expianda « peccata commissa, et pro cis Dominum exoran• dum » fatetur, propter veniam scilicet promerendam : • quia id quod factum est, facere infectum , » multum ab isto laudata , jwtenlia » illa , natur;e et voluntas hoir;i;iis, » etiam ipso fatente, « non potest : » quare hac uecessitate restat ut orel iguisci. Ut autem adjuvetur ne peccet, nusquam dixit, non hic legi , mirnii de liac re omnino sileutium : cum oratio d minica utrumque petendum esse commomeat, et ut dimit:antur ni, I)is debita nostra, et ut non inferamur' in tentatioiiem ; illud, ut præterita expientur ; hoc, ut futura vitentur. Quod licet non fiat, nisi voluntas adsit ; tamen ut fiat, voluntas sola non suflicit : ideo pro hac re nec superflua nec impudens Doniino immolatur oratio. Nam quid stultius, quam orare ut facias quod in postestate habeas ? CAPUT XIX. —21. Negat Pelagius naturam humanam peccato depravatam aut corruptam. Jam nunc videte, quod ad rem maxime pertinet, quomodo hunianam naturam lamquam omnino sine ullo vitio sit, conetur osleiidere , et contra apertissimas Scripturas Dei luctetur sapientia verbi, qua evacuetur crux Christi (1 Cor. i, 17). Sed plane illa non evacuabitur, ista potius sapientia subvertetur. Nam cum hoc ostenderimus , aderit fortasse misericordia Dei, ut et ipsum hæc dixisse pœniteat. • Primo, » inquit, v de eo disputai:dum est, quod per peccalum dcbilitata dicitur et immutata natura. Unde ante omnia quærendum puto, » inquit, • quid sit peccatum : substantia aliqua, an omnino * substantia carens nomen, quo non res . nom existentia , non corpus aliquod, sed perpcram facti actus exprimitur. » Deinde adjungit: • Credo, ita est. Et si ita est, » inquit, • quomodo potuit humanam debililare vel mutare naturam, quod substantia caret ? • Videte, quæso, quomodo nesciens nitatur evertere medicin:ilium eloquiorum voces saluberrimas. Ego diri : Dohtine, miserere mei ; sama animam meam , quia peccavi tibi (Psal. xl, 5) Quid sanatur, si nihil est vulneratum, nihil sauciatum, nihil debilitatum atque vitiatum ? Porro si est quod s;inetur, unde vitiatum est ? Audis confitentem : quid desideras disputantem ? Sana, inquit, animam meam. Ab

illo qu;i:re, unde vitiatum sit, quod sanari rog it : et

audi quod sequitur, Quoniam peccavi tibi. Iiunc iste interroget, ab isto qu;erat quod qu;erendum putat, et dicat : 0 tu qui clamas, Sana animam meam, quoniam peccavi tibi , quid est peccatum ? , substantia aliqua, an omnino substantia carens nomen , quo non res, non existentia , non corpus aliquod , scd tantum perperam facti actus exprimitur ? » Itespondet ille : Ita est ut dicis ; non est peccatum aliqua substantia, sed tantum hoc nomine pcrpcraim facti ac

1 Omnes fere Mss., inducamur * plerique Mss, omu.

[graphic]
« PredošláPokračovať »