Obrázky na stránke
PDF

( qtiamvis aliter sit beatus sine peccato, aliter autem ne intremis in tentationcm ( ne:at autem hoc qui bealus cui non imputat Dominus peccatum(Psal. xxvi, contendit ad non peccandum gratiæ Dei adjutorium 9.), non nimis existimo reluctandum. Scio enim qui- non esse homini necessarium, sed sola lege accepta busdam esse visum, quorum de hac re sententiam humanam sufficere voluntatem); ab auribus omnium non audeo reprehendere, quanquam nec defendere removendum, et ore omnium anathcmandum esse non valeam *. Sed plane quisquis negat, nos orare debere, dubito.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors]

AnnoChristi 415 Pelagius apud Palaestinam haeresis postulatus, in judicium semel atque iterum adducitur. In primo quidem judicio, quod Joannes Jerosolymorum episcopus in presbyterorum conventu die circiter trigesima julii habuit, nulla gesta confecta esse scribit Augiistinus in sul)sequente libro, nn. 59, 55. Tempus hujus conventus ac diem licuit ab Orosio Ilispano presbytero discere, qui conventui eidem interfuit, et ex ejus actis nonnulla memoratu digna litteris consignavit in Apologia sua`(a) : ubi multis ex utraque parte actitatis tandem Joannem episcopum novissimam sententiam protulisse dicit, ut ad beatum Innocentium papam IRomanum fratres et epistole mitterentur, universis qitod ille decerneret secuturis. Alterum postea judicium cum gestorum conscriptione habitum fuil apud Diospolim, Palæstinæ urbem, ab episcopis quatuordecim. Singulos episcopos suis ipsorum nominibus laudat Augustinus in libro primo contra Julianum, nn. 19, 52, hoc ordine : Eulogium, Joannem, Ammonianum, Porphyrium, Eutonium, Porphyrium alium, Fidum, Zoninum, Zoboenium, Nymphidium, Chromatium, Jovinum, Eleutherium, et Clematium. Porro quin Eulogius ipse Cæsareensis episcopus ac provinciæ Palæstim;e primas fuerit, ambigit nemo : quippe cum aliis treileciim episcopis, ipsimet etiam Joanui Jerosolymitano, constanter ab Augustino præponatur. Synodum Natali Dominico imminente celebratam intelligimus ex Luciani epistola de Revelatione corporis Stephani martyris (b). Nam ubi narravit tres visiones anno 415 sibi divinitus ostensas, primam die tertia decembris, secundam die decima, tertiam die decimia septima, tumque se Joanni aptid Jerosolyulam rem nuntiasse, sibi vero ab Joanne jussum ut sepulcrum effossa terra qua:reret: testatur deinde se reperto sepulcro mox ad Joannem rursum adiisse, cum esset, ait, in Lidda, quæ est Diospolis, synodum agens. Iloc nimirum iu diem circiter vigesimam primam decembris incidit : siquidem pergit Luciamus, Joannem assumptis secum aliis duobus episcopis, Euioaio Sebastensi, et Eleutherio Jerichoulino, veiiisse, atque iis praesentibus Martyris reliquias die vigesima sexta ejusdem mensis translatas fuisse. Pelagii causam in synodo defendisse Annianus quidam diaconus Celedensis putatur, eruditis nonnullis de hoc diacono, quam de Pelagio, facilius interpretantibus Ilieronymum Alypio et Augustino, epistola inter Augustinianas 202, n. 2, scribenteim : Quidquid enim in illa miserabili synodo Diospolitana dirisse se denegat, in hoc opere profitetur. Ubi Diospolitanam synodum Ilieronymus miserabilem dixit, non ob aliud, opinamur, nisi quod a Pelagio delusam ex actis cognosceret. Innocentius papa visis iisdem actis professus est, se non posse, episcoporum illorum nec culpare, nec approbare judicium ( epist. 185, inter Augustinimas, n. 4). Caeterum Augustinus illos in subsequente libro, n. 4, pios judices, et libro primo contra Julianum, n. 19, catholicos judices vocat, qui Pelagium objectos sibi errores ejurantem, arbitrati catholicum, absolverunt ; sæpe vero eosdem quatuordecim antistites contra Julianum veritatis catholicæ testes citat. De Synodi gestis, praeter auditum, nihil habere se significabat in epistolis 175, n. 4,et 177, n. 2, ad Innocentium datis anno 416. Et Joannem Jerosolymitanum ut illa sibi transmitteret, enixe petebat, epistola 179 , n. 4. Sed ea penes ipsum erant, cum epistolam 186 ad Paulinum circa medium annum 417 scripsit. IIic ita que libcr, post accepta gesta continuo editus, ad initium ejusdem anni 417 revocatur. Etsi autem hoc opus in libro de Peccato originali, n. 15, vocetur, De Gestis Palæstinis; quo id ipsum titule designat Prosper in libro conlra Collatorem, cap. 45; tamen retinenda inscriptio, De Gestis Pelagii, quæ et antiquis exemplaribus, et ipsi Retractationi operis ( Retract. lib. 2, cap. 47), ab Augustino recognita, præfigitur. Sic videlicet opus inscripsit, sive quod jam vulgo receptum esset, ut gesta Pelagii purgationis |ue ipsius diccrentur (c), quibus se illum purgatum jactabat; sive quod hic agendum esset de ipsis gestis quae idem ilie prius emiserat breviata et corrupta. Ilinc Possidius in Indiculo, cap. 4, Contra Gcsta Pelagii librum nuncupavit. Ex eo libro Photius Diospolitanæ synodi notitiam cepit perquam accuratam, et bibliothecæ suæ codici 5& $. vide infra, Append. parte 2.

[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]

commendavit (a). Atque hinc intelligas eum Augustini librum ex illis esse, quos in græcum sermonem translatos narrat Possidius in ejus Vita, cap. 11 vel 21, n. 59. Aurelium ipsum, cui liber scriptus est, Carthaginis episcopum Photius ibidem, et ante illum Prosper in libro contra Collatorem, cap. 45, appellavit. Id si non

docebat olim titulus, ambo ex libri lectione, n. 25, nullo negotio coinpererumt.

(a) vide infra, Append. parte 2. M.

In librum de Gestis Pelagii, vide lib. 2, cap. 37, Retractationum, t. 1, col. 649, a verbis, Per idem tempus, usque ad verba, Posteaquam in manus nostras. M.

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]

singula errorumcapita pelagio apud Palæstinam Synodum objecta, cum ejusdem ad illa responsionibus, minutatim excutuuntür. Quanquam aütem ab$olutionem a Synodo Pelagius cQnsecutus sit, in eo tamen residere adhuc suspicionem hæreseos, monstral Augustinus : ac denique hominem Synodi sententia sic esse absolutum , ut ipsa hæresis, propter quam in

judicium venit, incunctanter damnata fuerit. M. Posteaquam in manus nostras *, sancte papa Aureli, ecclesiastica gesta venerunt, ubi Pelagius ab episcopis quatuordecim provinciæ Palæstinæ catholicus est pronuntiatus, cunctatio mea terminum accepit, qua disserere aliquid plenius atque fidentius de ipsa ejus defensione dubitabam. Hanc enim jam in quadam chartula, quam mihi ipse miserat, legeram (b). Sed quia ejus cum illa nullas a se (c) datas litteras sumpseram, verebar ne aliquid aliter in meis verbis inveniretur, quam legeretur episcopalibus gestis: atque ita forsitan negante Pelagio quod ipse mihi illam chartulam miserit, quoniam facile convinci uno teste non posset, ego potius ab iis qui ei neganti faverent, aut suppositæ falsitatis, aut, ut mitius dicam, temerariæ credulitatis arguerer. Nunc ergo cum ea pertracto quæ gesta testantur *, jam quantum mihi videtur *, utrum pro se ille sic egerit, dubitatione sub

lata, profecto et de ipsius defensione, et de hoc opere nostro Sanctitas tua, atque omnis qui legerit, facilius et certius judicabit. CAPUT PRIMUM. — 2. Primum itaque Domino Deo, rectori custodique meo *, ineffabiles ago gralias, quod me de sanctis fratribus et coepiscopis nostris, qui in ea causa judices consederunt, opinio non fefellit. Responsiones enim ejus non immerito approbaverunt, non curantes quomodo ea quæ objiciebantur, in opusculis suis posuerit, sed quid de liis in præsenti examinatione responderit. Alia est enim causa fidei non sanæ, alia locutionis incautae. Denique in his quæ de libello, quem dederunt (a) sancti fratres et coepiscopi noslri Galli, lleros et Lazarus, qui propter gravem (sicut poslea probabilius comperimus) unius eorum aegritudinem, praesentes esse mlmime potuerunt, recitata sunt objecta Pelagio, illud est primum, quod in libro suo quodam scribit, « Non posse esse siue peccato, nisi qui legis scientiam habuerit. » Quo recitato Synodus dixit : « Tu hoc edidisti, Pelagi? » At ille respondit: ¢ Ego quidem dixi, sed non sicut illi intelligunt: non dixi, non posse peccare qui scientiam legis habuerit; sed, adjuvari per legis scientiam :ul non peccandum, sicut scriptuin est, Legem in adjutorium dedit illis » (Isai. viii, 20, sec. LXX). Hoc audi:o, Synodus dixit : « Non sunt aliena ab Ecclesia, qu;e dicta sunt a Pelagio. • Plane aliena non sunl, quæ respondit: illud vero quod de libro ejus prolatum est, aliud sonat. Sed hoc episcopi, Græci homines, et ea verba per interpretem audientes, discutere non eurarunt; hoc tantum intuentes, quid ille qui interrogabatur, sensisse se diceret, non quibus verbis eadem sententia in ejus libro scripta diceretur. 5. Aliud est autem , hominem per scienliam legis ad non peccandum adjuvari; et aliud est, non posse esse sine peccato, nisi qui scientiam legis habuerit. Cum eiiim ' videamus, exempli gratia, et sine tribulis areas triturari. qnamvis adjuveiut si adsint; et sine pædagogis posse pueros pergere in scholam, quamvis ad hoc non sint inutilia pædagogorum adjumenta ; et multos sine medicis ab aegritudine convalescere, quamvis manifesta sint adjutoria medicorum ; el aliis cibissime pane homines vivere, quamvis paiiis adjulorium valere plurimum non negetur; et alia multa, quae nobis tacentibus cogitanti facile occurrunt: profecto admonemur adjutoriorum genera esse duo. Alia quippe sunt, sine quibus illud ad quod adjuvant, effici non potest; sicut sine navi navigat nemo, nemo sine voce loquitur, nemo sine pedibus graditur, nemo sine luce intuetur, et inulta hujusmodi : unde est

[ocr errors]

Liber de Gestis Pelagii ab innumeris mendis purgatus est auxilio veterum exemplarium, Gallicani quidem unius ex loibliotheca C9l»ertina, et Italorum quatuor, ßomani scilicet, cujus variantes lectiones ad oram sui libri velserus adscripsit, et aliorum trium manuscriptorum quæ in bibliothecis Magni Ducis Florentiæ asservantur. Editiones porro ejusdem opu$culi quatuor inter se contulimus: Vels., id est, quæ Marco velsero et Antonio velsero procurantibus, anùo Christi 161 1 Aùgustæ \indelicorum comecta est; et Suar., quæ per Franciscum suarez ab exemplari, qi;od ipsi vir eruditus, et omni, ut ait, fiJe dignus dedit, expressa est, atque post ipsius obitum in prolegomeno sexto ad iii; de Gratia, capite septimo vulgata; item editionem Mas., quæ nimirum ex Bernardi Masii ófficinâ prodiit i.ovanii, anno 1647; ac denique vigii., id est, eaui quam ilieronymus \ igiiierius in Augustiniano Supplemeulo edi curavit.

Comparavimus praeterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., t. 1, memoratas. M

* Titulus in editionibus erat: Divi furelii Augustiui Ilip- 1 Colbertinus Ms., nostro. ponensis episcopi liber ad sanctum episcopum Âurelium de (a) Eulogio episcopo: infra, n. 9. £;j; Pelagii, contra adversarios gratiæ Domuni nostri Jesu Cluristi.

* Fditio velseri et Colbertinus Ms, restras. At in editionibus aliis emendatum es', nostras : merito quidem et suffragante libro secundo Retractationum, cai». 47.

* sic veteres codices, Vaticanus et Colbertinus. Editi vero : Nunc pertracto ergo quæ gesta testantur.

* Fditio velseri oniniuim prima. et Mss., jam quantum rnihi videbar.

itt ) -** i| tus sub initium anni {1.

{b) \ de i.wira, n. 57.

(r) 1 01 le, a,l mue.

[graphic]

etiam illud , quod nemo sine Dei gratia rectc vivit. .

Alia vero sunt adjutoria, quibus sic adjuvamur, ut etiam si desint, possit alio modo fieri propter quod ea requirimus : sicut illa sunt quæ commemoravi; tribula ad fruges terendas, pædagogus ad puerum ducendum, medicamentum humana arte confectum * ad recipiendam salutem, et caetera talia. Quaerendum est igitur, ex quo duorum istorum generum sit legis scientia *, id est, quomodo adjuvet ad non peccandum. Si eo modo, ut sine illa hoc * non possit impleri; non solum Pelagius verum respondit in judicio, sed etiam verum scripsit in libro : si vero eo modo, ut adjuvet quidem si adfuerit, possit tamen illud ad quod juvat, alio modo fieri, etiamsi ista defuerit; verum quidem respondit in judicio, quod merito episcopis Placuit, * adjuvari hominem ad non peccandum legis scientia; » sed non verum scripsit in libro, a non esse hominem sine peccato, nisi qui scientiam legis habuerit, » quud indiscussum judices reliquerunt, latini sermoiiis ignari, et ejus qui causain dicebat, confessione contenti; praesertim ubi ex adverso nullus astalat, qui verha libri ejus exponendo aperire inter' ffis t arti;ulum, enim, ex manuscri; tis adjecinus. * 1.1. \ss., humanitate confectum

[ocr errors]
[ocr errors]

pretem cogeret, alqne unde fratrcs non frustra moverentur, ostendere. Paucissimi quippe sunt legis perit: multitudinem autem membrorum Christi usquequaque diffusam, et legis tam profundæ ac niultiplicis imperitam, simplicis fidei pietas et spes firmissima in Deo et charitas sincera commendat, quæ his donis prædita, gratia Dei se confidit a peccatis posse mundari per Jesum Christum Dominum nostrum. CAPUT II. — 4. Ad hoc si forte Pelagius responderet, hanc ipsam se dixisse scientiam legis, sine qua non potest homo liber esse a peccatis, quæ per doctrinam fidei neophytis atque in Christo parvulis traditur, qua etiam baptizandi catechizantur, ut Symbolum noverinl; non quidem ista intelligi solet, quaudo habere quisquam scientiam legis dicitur; sed illa secundum quam legis periti appellantur : verumtamen, si hæc verba, quæ pauca numero, sed magna sunt pondere, et more omnium Ecclesiarum fideliter baptizaudis intimantur, scientiam legis nuncuparet, asserens de hac se ' dixisse, t non esse sine peccato, nisi qui scientiam legis habuerit, • quæ necesse est tradatur credentibus, antequam ad ipsam remissionem veniant peccatorum; etiam sic circumdaret eum, non disputantium, sed vagienlium baptizatorum multitudo imnumerabilis parvulorum, qui non verbis, sed ipsa innocentiæ veritate clamarent, Quid est, quid est quod scripsisti , • non posse esse sine peccato, nisi qui scientiam legis habuerit? » Ecce nos grex magnus agnorum sine peccato sumus, et legis tamen scientiam non habemus. Nempe isti eum saltem, lingua tacente, tacere compellerent, aut forte etiam confiteri, vel nunc se ab illa perversitate correptum (a), vel certe hoc se quidem et ante sensisse, quod nunc in ecclesiastico dixit examine; sed ejus sententiæ non se circumspecta verba posuisse, et ideo fidem suam esse approbandam, librum emendandum. Est enim, ut scriptum est, qui labitur in lingua, et non in corde (Eccli. xix, 16). Quod si diceret, vel si dicat, quis eis. dem verbis incautius negligenliusque conscriptis non facillime ignoscat, cum sententiam, quam verba illa continent, non defendat, sed eam dicat suam, quam veritas probat? Hoc etiam pios judices cogitasse credendum est : si tan1en hoc quod in libro ejus latino est diligenter interpretatum, satis intelligere potucrunt, sicut ejus responsionem græco eloquio prolatam, et ob hoc facile intellectam, alienam non esse ab Ecclesia judicaverunt. Sed jam cætera videamus. CAPUT III. 5. Adjecit enim episcopalis synodus, et ait : • Legatur et aliud capitulum. » Et le

[blocks in formation]

torium prædicatur? Quapropter et sententia respondentis merito episcopis placuit : et tamen illud quod in libro ejus positum est, • Omnes voluntate propria rogi, , fratres qui noverant quid adversus Dei gratiam isti soleant disputare, procul dubio debuit permovere. Sic enim dictum est, « Omnes voluntate propria regi, » tanquam Deus neminem regat, et frustra scriptum sit, Salvum fac populum tuum , et benedic haprcditatem tuam; et rege eos, et extolle i'los usque in sæculum (Psal. xxvii, 9) : ne remaneant utique, si voluntate propria sine [)eo reguntur , velut oves non labentes pastorem (11arc. vi, 54); quod absit a nobis. Nam procul dubio plus est agi , quam regi: qui enim regitur, aliquid agit ; et à I)eo regitur *, ut recto agat ; qui autein agitur, agere aliquid ipse vix inteHigilur : et tamen tantum praestat voluntatibtis nostris gratia Salvatoris, ut non dubitet Apostoliis dicere, Quotquot spiritu Dei aguntur, iii filii sunt Dei (i{om. viii, 14). Nec aliquid in nobis libera voluntas melius agere potest, quam ut illi se agendam commendet *, qui male agere non potest; et hoc ctim fecerit, ab illo se ut faceret, uljutam esse non dubitet, cui dicitur in Psalmo, Deus meus, misericordia ejus præveniet me (Psal. lviii, 11). 6. IJenique in illo libro, ubi illa capitiila Pelagius scripsit, huic positioni *, qua dixit, • Oinnes voluntate propria regi, et suo desiderio unumqtiemque dimitti, » subjecit aliquid de testimonio Scripturarum , quo satis appareat non se sibi hominem regendum del.ere committere. Ait enim de hoc ipso Sapientia * Salomonis : Sum quidem et ego mortalis homo, similis omnium, ex genere terremo illius qui prior finctus est *; et caetera usque ad eum capituli finem , ubi legitur, Unus ergo ommbus introitus ad vitam, et similis eritus : propter hoc optari, et datus est mihi scnsus, et invocavi, et venit in me spiritus sapientiæ (Sap. vii, A-7). Nonne luce clarius apparet, quemadmodum iste considerata miseria fragilitatis humanae, non est ausus se regendum sibi committere; sed optavit , et datus est ei sensus, de quo dicit Apostolus, Nos autem sensum Domini habemus (l Cor. ii, 16); et invocavit, et venit in eum spiritus sapientiæ ? lloc enim spiritu, non viribus propriæ voluntatis, reguntur et aguntur qui filii siint Dei. 7. Nam et illud qiiod p suit de Psalmo in eodem Capitulorum libro, ut quasi probaret, • Omnes volunt:ιle propria regi, » Dilexit maledictum, et veniet ei; et noluit benedictionem , et elongabitur ab eo (Psal. cviii, 18): quis nesciat lioc vitium esse, non naturæ, sicut eam condidit Deus, sed voluntatis humanæ, quæ recessit a Deo ? Verumtamen si non dilexisset maledictionem, et voluisset * benedictionem, et in

1 Fadem editio Masian^, et ideo reqitur.

• Editio vignierii, ut illi se : et agenda commendet. Melior iectio, quam sequimur, editionis Masianæ, quæ a vetere codice t:olioettino confirimatur.

* In Colbertino Ms., propositioni.

* Nonnulli Mss., in Sapientia.

* suar , factus est. Mas., fictus est. Primae editiones et ¥:ss., fimctiis est.

6 coloertintis Ms., et nolitisset.

hoc ipso voluntatem suam divina gratia ncgaret adjutam ; ingratus atque impius sibi regendus dimitteretur, ut sine rectore Deo praecipitatus, non se a se ipso regi potuisse, pœnis experiretur, Sic etiam in illo testimonio, quod in eodem libro eidem titulo sul-didil , Apposuit tibi aquam et ignem ; ad quod vis po* rige manum tuam : ante hominem bonum et malum, viti et mors; quod placuerit ei, dabitur illi (Eccli. xv, 17 et 18): manifestum est, quod si ad ignem manum mittit, et malum ac mors ei placet, id voluntas hominis operatur; si autem bonum et vitam diligit, non solum voluntas id agit, sed divijitus adjuvalur. Sufficil enim sibi oculus ad non videndum , hoc est, ad tenebras : ad videndum vero lumine suo non sibi sufficit, nisi i!li extrinsecus adjutorium clari luminis præbeatur. Absit autem ut ii qui secum Jum propositum vocati sunt, quos præscivit, et prædestimavit conforines imaginis Filii sui (Iiom. viii, 29), suo, ut pereant, desiderio dimittantur *. Iloc enim patiuntur vasa iræ , qu;e perfecta sunt ad perditionem : in quorum etiam ipsa perditione notas facit Deus divitias gloriæ suæ in vasa misericordiæ suæ (Id. ix, 22, 25). Propter hoc enim, cum dixisset, Deus meus, misericordia ejus præveniet me; continuo sul)jecit, Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis (Psal. lviii, 1 1 , 12). lllis ergo fit quod scriptum est, Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum (Rom. 1, 24). Non autem fit prædestinatis, quos regii Spiritus Dei; quoniam non inanis est vox eorum : Ne tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori (Psal. cxxxix, 9). Quandoquidem et contra ipsa desideria sic oratiim est, ut diceretur, Aufer a me concupiscentias ventris, et desiderium concubitus ne apprehendat me (Eccli.

xxiii, 6). Praestat hoc Deus illis quos subditos regit ;

non autem illis qui se idoneos ad se ipsos regendos putant, et praefidenti cervice propriæ volunlalis illum dedignantur habere rectorem. 8. Qiiae cum ita sint, filii Dei qui hoc noverunt, et se Dei Spiritu regi et agi gratulantur, quomodo moveri potuerunt, cum audirent vel legerent a Pelagio scriptum , « Omnes voluntate propria regi, et suo desiderio unumquemque dimitti ? » Et tamen quia interrogatus ab episcopis, quid mali sonarcnt illa verba persensit, responditque : « hoc se dixisse propter liberum arbitrium ; • continuo subjiciens, * cui Deus adjutor est eligenti bona ; homo vero peccans, ipse in culpa est, quasi liberi arbitrii : » hanc s;uoque sententiam pii judices approbantes, quam incaute vel quo sensu illa in libro ejus verba sint posita, considerare vel quærere noluerunt; sufficere existimantes ita eum confessum esse liberum arbitrium, ut eligenti bona Deus esset adjutor, peccans vero esset in culpa, ad hoc sibi sufficiente propria voluntate. Ac per hoc Deus regit, quibus adjutor est eligentibus bona. El ideo bene regunt quidquid regunt, quoniain ipsi reguntur a bono. 9. Item recitatum est quod in libro suo Pelagitis

[ocr errors]

posuit, , In die judicii iniquis et peccatoribus non esse parcendum, sed æternis eos ignibus exurendos. • Quod ideo fratres moverat, ut objiciendum putaretur, quod ita dictum est, tanquam omnes peccatores :eterno essent supplicio puniendi, non eis exceptis qui fundamentum habent Christum, quamvis superædificent ligna, fenum, stipulam, de quibus dicit Apostolus: Si cujus opus exustum fuerit, detrimentum patietur ; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem (I Cor. iii, 15). Sed cum respondisset Pelagius, « hoc secundum Evangelium se dixisse, ubi dicitur de peccatoribus, Illi ibunt in supplicium æternum ; justi autem, in vitam æternam » (Matth. xxv, 46) : ntillo modo potuit christianis judicibus evangelica et dominica displicere sententia, nescientibus quid in verbis de libro Pelagii prolatis noverit fratres, qui disputationes ejus vel discipulorum ejiis audire coiisueverunt; quando his absentibus qui libellum conura Pelagiiim sancto episcopo Eulogio dederunt, nullus urgebat, ut peccatores per ignem salvandos a peccatoribus æterno supplicio puniendis aliqua exceptione distingueret, et eo modo intelligentibus judicibus cur fuerit illud objectum, si nollet distinguere, merito culparetur. {0. Quod autem addidit Pelagius, « Et si quis aliter credit, Origenista est : » hoc acceperunt judices, quod revera in Origene dignissime detestatur Ecclesia, id est, quod etiam illi quos Dominus (licit æterno supplicio puniendos, et ipse diabolus atque angeli ejus, post tempus licet prolixum purgati liberabuntur a poenis, et sanciis cum Deo regnantibus S0Cielale Deatitudinis adhærebunt. IIoc ergo Synodus dixit, • alienum non esse ab Ecclesia , » non secundum Pelagium , sed potius secundum Evangelium , quod tales iniqui et peccatores æternis ignibus exurentur, quales tali snpplicio dignos judicat Evangelium ; et quod detestabiliter cum Origene sentiat, quisquis lixerit aliquando eorum finiri posse supplicium, quod i)ominus dixit æternum. De illis vero peccatoribus,

quos dicit Apostolus, exusto eorum opere, tanquam

pcr ignein salvos futuros, quoniam nihil Pelagio de iis evidenter ol)jectum est, nihil judicaverunt. Quapropter, qui dicit iniquos et peccatores, quos aeterno supplicio veritas damnat, aliquando inde posse libe

rari, non incrnvenienter eum Pelagius Origenistam

vocat : sed rursus, qui nullum peccatorem in Dei judicio misericordia diguum existimat, quod vult ei nomen imponat, dum tamen et hunc errorem ecclesiastica veritate non recipi intelligat. Judicium enim sine misericordia fiet illi, qui non fecit misericordiam (Jacobi 11, 13). 1 1. Quomodo autem fiet hoc judicium , diffici!e in Scripturis sanctis comprehendi potest : modis enim multis significatur, quod uno modo futurum est. Namque aliquando dicit Dominus adversus eos quos in suum regnum non recipit, ostium se clausurum ', clamantibusque iilis et dicentibus, Aperi nobis; in nomine tuo manducavimus et bibimus , et cætera qu:e

[ocr errors]

ilios dicere scriptum est, se responsurum, Nescio vos, qui operamini iniquitatem (Luc. xiii, 26, 27). Aliquando jussurum se commemorat, ut hi qui noluo runt eum regnare, sibi adducantur, et interficiantur coram illo (Id. xix, 27). Aliquando venturum se dicit cum Angelis suis in majestate smn, ut congregentur ante euin omnes gentes, et dividat eas, et alios ponat ad dexteram , quorum bona opera commemorais, reportet ' in vitam æternam ; alios ad simistram, quibus bonorum sterilitatem imputans, eos æterno igne condeminet (31atth. xxv, 31-46). Aliquando servum nequam et pigrum, qui pecuniam ejus neglexit impendere (Luc. xix, 22-24), vel etiam lioiiiinem inventum in convivio non habentem vestein nuptialem , jubet ligatis manibus et pedibus mitti in tenebras exteriores. Aliquamlo susceptis quinque prudentibtis, ostium contra stultas alias quinqtie virgines claudit (Matth. xxv, 10-12). II;ec, et si quid est aliud quod in præsentia non occurrit, de judicio dicuntur futuro, utique non in uno vel quinque, sed in multis exercendo. Nam si unus esset qui de convivio, quod non habebat vestem nuptialem, in teiiebras jussus est mitti ; non continuo sequeretur, et diceret Multi enim sunt vocati, pauci vero electi (Id. xvii, 11-14) : cum potius uno projecto atque datm*ato , multi in domo reniamsisse videantur. Sed de his omnibus nunc quantiim satis est dispulare perlongum est. IIoc tamen breviter possum dicere, sine præjudicio (quod in pecuniariis rationibiis dici solet}, melioris discussionis, unum aliquem judicii modum, qui est inscrutabilis nobis, servata dumtaxat in pr;emiis et pœnis diversitate meritorum, multis per Scripluras sanctas significari modis. Quod autem huic causae , dg qua nunc agitur, satis est : si dixisset Pelagius, omnes omnino peccatores æterno igne et æterno supplicio puniendos; quisquis id ju.licium (a) approbasset , in se ipsum primitus sententiam protulisset. Quis enim gloriabitur se mundum esse a peccatis (Prov. xx, 9, sec. LXX)? Quia vero nec omnes dixit, nec quosdam, sed indefinite posuit *, et hoc secundum Evangelium se dixisse respondit : vera quidem sententia episcopali est, confirmata judicio; sed adhuc quid sentiat * Pelagius non apparet, et post hoc etiam episcopale judicium non impudenter * inquiritur. CAPUT IV. — 12. Objectum est et illnd Pelagio, tanquam in suo libro scripserit, « Malum nec in cogitationem venire. » Respondit autem, • Hoc non ita posuimus; sed diximus, debere studere Christianum, ne male cogitet : » quod, sicut decuit, episcopi approbarunt. Quis enim dubitat, maluin cogitari non oportere? Et revera in libro suo quod ait, a maium nec cogitari, » si ita legitur, t nec cogitandum quidem, ,

(a) Forte, judicum.

1 vign., reponat. Forte legendum, eos portet.

* In IMss. et in Weis. et Suar. legebatur, sed nec indefinile posuit.

a fidem \iss. et Vels. et Suar. , sed adhucne aliquid scmtitt. forte pro, sed aliudne aliquid sentiat.

• sic vels. Suar. et Mss. At uosteriores editiones, imprudenter.

« PredošláPokračovať »