Obrázky na stránke
PDF

407 est bonus : qui tamelsi, propter corpus mortis, qnod mondum est resurrectione renovatum, sine quodam bestiali motu, de quo natura erubescit humana, non potest fieri; tamen ipse concubitus non est peccatum, ubi ratio libidine utitur ad bonum, non suparatur ad malum. CAPUT XXXIX. — 44. Obesset ista carnis concupiscentia, etiam tantummodo quod inesset, nisi peccatorum remissio sic prodesset, ut quæ in eis est ': et nato, et renato, nato quidem et inesse et obesse, renato autem inesse quidem, sed non obesse possit. ln tantum enim obest natis, ut nisi renascantur, nihil possit prodesse si nati * sunt de renatis. Manet quippe in prole, ita ut ream faciat *, originis vitium ; etiam si in parente reatus ejusdem vitii remissione ablutus est • peccatorum, donec omne vitium cui consentiendo peccatur, regeneratione. novissima consumatur : id est, ipsius etiam renovatione cariiis, quæ in ejus resurreciione futura promittitur, ubi non soluin nulla peccata faciamus, sed nec luabeamus ulla desideria vitiosa, quibus consentiendo peccemus; ad quam beatam perfectionem hujus, quod nunc datur, sancti lavacri gratia pervenitur. Qua enim regeneratione spiritus modo fit ut peccata omnia praeterita remittantur, cjus merito fiet etiam regeneratio carnis in reternam vitam, qua in ipsa carne incorruptibiliter resurgente peccatorum omnium incitamenta sanentur. Sed ea salus adiiuc in spe facta est, non tenetur in re; neque possidetur per praesentiam, sed exspectatur per patientiam. CAPUT XL. — Ac per hoc non solum peccata omnia, quorum nunc remissio fit in l3aptismo, quæ recs faciunt, dum desideriis vitiosis consentitur atque peccatur; verum etiam ipsa desideria vitiosa, quibus si non consentitur, nullus peccali reatus contrahitur, qu;e non in ista, sed in alia vita nulla erunt, eodem lavacro Baptismatis universa purgantur. 45. Reatus itaque vitii ejus de quo loquimur, in regeneratorum prole carnali tamdiu manebit, donec et iIlic lavacro regenerationis abluatur. Regeneratus quippe non regenerat filios carnis, sed generat; ac per hoc in eos non quod regeneratus, sed quod generalus est, trajicit. Sic igitur, sive reus infidelis, sive absolutus iidelis, non generat * absolutos uterque, sed rcos : quomodo non solum oleastri, sed etiam oleæ scmina non oleas gencrant, scd oleastros. Sic itaque in damnatione hominem prima nativitas tenet, unde nisi sccunda non liberat. Tenet ergo diaboliis, liberat Christus: tenet deceptor Evae, liberat Filius Mariæ : uenet qui per conjugem venit ad virum, liberat qui de conjuge natus est, quæ non pertulit virum: tenet qui causam libidinis intulit feminae, liberat qui sine libidine est conceptus in femina. Omnes ille prorsus per unum uenere potuit, nec ab ejus dominatione liberat

[ocr errors][ocr errors]

S. AUGUSTINI EPISC0PI LIBER DE PECC.\TO ORIGINALI.

[ocr errors]

nisiunus, quem tenere non potuit. Denique ipsa Ecclesiæ Sacramenta, quæ tam priscæ traditionis auctoritate concelebrat*, ut ea isti, quamvis in parvulis existiment simulatorie potius quam veraciter fieri, non tamen audeant aperta improbatione rcspuere : ipsa, inqnam, sanctæ Ecclesi;e Sacramenla satis imdicant, parvulos a partu etiam recentissimos per gratiam Christi de diaboli servitio liberari. Excepto enim quod in peccatoriim remissionem, non fallaci, sed fideli niysterio baptizantur, etiam prius exorcizalur in eis et exsufflatur potestas contraria ; cui etiam verbis eorum a quibus portantur, se renuntiare respondeut. Quibus omnibus rerum occultarum sacratis et evidentibus signis, a captivatore pessimo ad optimum redemptorem transire monstrantur; qui pro nobis infirmitate suscepta, alligavit fortem, ut vasa ejus eriperet (Mutth. xii, 20) : quia infirmium Dei non solum est hominibus ( I Cor. 1, 25), verum et ai gelis fortius. Liberans itaque Deus pusillos cum niagnis, in utrisque osténdit quod locuta est per Aposlolum Weritas. Non enim solos ætate majores, sed etiam pusillos eruit a potestate tenebrarum, ut transferat in regnum Filii cliaritatis suae (Coloss. i, 13). 46. Nec quisquam miretur, et dicat, ι ύur hoc creat bonitas Dei, quod possideat malignitas diaboli ? » Iloc enim suæ creaturæ seminibus ex illa homitate largitur, qua etiam facit solem suum oriri supcr bonos et malos, et pluit super justes et injustos (Matth. v, 45 ), IIac quippe bonitate etiam ipsa semina benedixit, vel bcnedicendo constituit: quam benedictionem naturæ laudabili culpa damnabilis non ademit. Quæ licet pcr Dci punientis jmstitiam valuerit, ut homines cum peccati originalis viuio mascerentur ; non tamen valuit, ul hoiuimes non nascerentur. Sicut in ipsis ætate majoribus quælibet vitia peccatorum non ex homine hominem tollunt; sed permanet Dei opus bonum, in quantiscumque malis opcribus impiorum. Nam etsi homo in honore positus, et non intelligens, comparatur pecoribus, eisque similis fit ( Psal. xlviii, 15); non tamen usque adeo similis fit, ut pecus sit. Comparatur namqiie per vitium, noii per uaturam ; non pecoris vitio, sed naturæ. Tantæ uamque excellentiæ est in comparatione pecoris homo, ut vitium homiuis natura sit pecoris : nec tamen ideo uatura hominis in naturam vertitur pecoris. Ac per hoc Detis hominem damnat propter vitium, quo matura delioncst;tur ; no:i propter naturam, quæ vitio non auferuir. Bestias vero absit ut opimemur poenæ damnationis obnoxias, quas justum est ut miser;e sint expertes, quæ nec beatitudinis possunt esse participes. Quid ergo mirum est vel iniquum, ut immiindo spiritui subdatur homo, non propter naturam, sed propter immunditiam suam, quam non ex opere divino, scd ex humana voluntate venienlem in originis labo contraxit : cum et ipse spiritus immundus , |;oni:m sit, quod spiritus ; malum, qutd immundus ? Illud quippe &st ex Dei opere, lioc ex propria voluii

[ocr errors]

tn:e. Natura itaque fortior, id est, angeiica, inferio-
rem naturam, id est, humanam, vitii societate subdi-
tam tenet. Ideo Mediator angelis fortior, infirmus
propter homines factus est: sic superbia captivatoris,
ltedemptoris humilitate destruitur ; ut qui super
filios hominis * angelica fortitudine gloriatur, a F1-
lio Dei suscepta his mana infirmitate vincatur.
CAPUT XLl. —— 47. Sed jam etiam istum conclu-
suri lil)rum, oportere arbitramur, ut Ambrosium an-
• stitem I)ei, cujus inter latinæ lingu;e scriptores
ecclesiasticos praecipue Pelagius integerrimam fidem
prædicat, sicut de gratia fet inius (a), ita et de pecca-
to originali, in quo delendo ipsa gratia evidentius
commendatur, calumniosæ istorum loquacit:ati re-
fpondere faciamus. lu eo opere quod scripsit de Re-
surrectione sanctus Ambrosius : « Lapsus siiim, » in-
quit, • in Allam, de paradiso ejectus in Adam, mor-
tiius in Adam : quem non revocat * nisi nie in Adam
invenerit, ut in ii!o culp;e obnoxium , morti debitum,
ita in Christo justificatum » (Lib. de Fide Ressurectio-
nis ). ltem scribens contra Novatianos ait : ¢ Omnes
homines sub peccato 1. ascimur, quorum ipse ortus
in vitio est, sicut habes lectum, dicente D.avil, Ecce
in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me
mater mea ( Psal. l, 7). Ideo Pauli caro corpus mor-
tis erat, sicut ipse ait : Quis me liberabit de corpore
mortis hujus ( IRom. vii, 24)? Christi autem caro da-
minavit peccatum, quod nascendo non sensit, quod
moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justifi-
catio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam »
( Lib. 1 de Pænitentia, cap. 2, vel 5). ltem idem

* vaticalius Ms., filios hominum.

* Sic Mss. At eJi i, qnem revocaret : minus bene. Apud Aml)rosium, quomodo revocet.

(a) Vide librum de Gratia Christi, n. 47-55.

ipse cum exponeret Isaiam prophetam loquens de Christo : ' Ideo, » inquit, c et quasi homo per universa tentalus est, et in similitudine liominum cuncta sustinnit : sed quasi de Spiritu natus abstinuit a peccato ( IIebr. iv, 15). Omnis enim homo memlax ( Psal. cxv, 2); et nemo sine peccato, nisi unus Deus. Servatum est igitur, ut ex viro et muliere, id est, per illam corporum commixtionem, nemo videatur expers esse delicti. Qui autem expers est delicti, expers est etiam hujusmodi conceptionis • (a). Item cum exponeret Evangelium secundum Lucam : • Non enim virilis coitus, » inquit, t vulv;e virginalis secreta reseravit, sed immaculatum semen inviolabi!i utero Spiritus sanctus infulit. Solus enim per omnia cx natis de feinina sanctus Dominus Jesus, qui ter

- renae contagia corruptele immaculati partus novitate

non senserit, et coelesti niajestate depulerit » (Lib. 2, n. 56, ad cap. 2).

48. lii, tamen vcrl)is hominis Dei, quem tanto pr;cco:iio ipse laudavit Pel.igitis, contradicit, et dieit, • sicut sine virtute, ita nos siue vitio procreari. » Quid igitur restat, nisi aut istum Pelagius suum damnet errorem, aut eum sic Ambrosium latiolasse pœniteai ? Sed quia ista secundum catholicam fidem beatus Ambrosius, ut episcopus catholicus, est locutus; sequ.tur ut ab hac via fidei devius merito Pelagius cum Cœlcstio discipulo suo catholic;e Ecclesiae sit auctoritate damnatus, nisi cum non Ambrosium laudasse, sed contra Ambrosium sensisse poeniteat. Scio vos ca qu;e ad ædificationem vel confirmationem fidei conscribuntur, insatiabiliter legere: verumtamen hic liber, quamtumlibet sit ad hoc utilis, jam tandem aliquando finiendus est.

(a) Ambrosii opus in Isaiam non exstat.

[ocr errors][merged small][ocr errors]

Duos ad Walerium comitem libros cum recenseret Augustinus, eos responsioni ad Arianorum sermonem quae post Gesta cum Emerito locata est, proxime subjunxit. Ilaec porro Gesta consignantur anno Christi 418, die 20 septembris. Quapropter subsequentium librorum, saltem priorem aut hoc ipso anno 418 labeute, aut incipiente 410, scriptum fuisse nulli dubitamus. Enim vero de priore isto libro ipse Augustinus in libro primo contra duas Epistolas Pelagianorum, m. 9, dicit : t Librum autem meum, contra quem se quatuor libellis respondisse commemorat, post damnationem Pelagii Cœlestiique conscripsi. Quod ideo dicendum, » inquit, « putavi, quoniam iste dicit ab inimicis suis in odium veritatis dicta mea fuisse suscepta; ne ideo quisquam existiuet, propter hunc librum meum inimicos gratiae Christi novos hæreticos fuisse damnatos. » Quibus ex verbis f;icile intelligas, priorem hunc librum, damnatis anno 4i8 Pelagianis, in lucem sub idem fere tempus prodiusse.

Liber, inox ut prodiit, palam reprehendi coepit a Pelagianis, qui ejus lectionc Catholicorum animos in odium illorum hæresis commoveri intelligebant. Inter eos Julianus Pelagianæ hæresis sublevandæ studio ardens, quatuor libris unum illum Augustini statim aggressus est. De his Juliani libris nonnulla decerpsit quispiam, et decerpta comiti Walerio misit. Walerius lìavenna Romam ad Alypium perferenda curavit, ut ipse in Africam reversus, pr;cter literas quibus gratias ob librum priorem sibi nuncupatum agehat idem Valerius, etiam excorpta ilia quantocius refellenJa Augustino traderet. H;ec Augustinus ex opcre Juliani 8oliecta esse statim persensit : et quanquam magis ve{let iliis non ante respo;idere, quam integrum opus uude fuerant desum, ta, accepisset, tamen sibi festinandum existimavit, ut Walerio comiti satisfaceret. IIis ergo nulla interposlta miora respondens, alterum sub eadem inscriptione de Nuptiis et Concupiscentia librum composuit, quem anno Christi 320 adscribendum arbitramur : quippe cum eum confestim post acceptas de priore libro gratiarum actiones scripserit sanctus Doctor, nec videatur verisimile, Valerium, ut hanc grati animi significationem testaretur, totos duos annos aut p'ures exspectasse. valerius autem ille, quem Illustris et Comitis titulo Augustinus exornat, negotiis publicis implicabatur, non forensibus illis quidem, sed bellicis. Unde non facile adducimur, ut cum viro erudito ipsum illum esse existimemus, qui fuit comes rei privatæ anno 425, consul anno 452, denique magister officiorum sub Theodosio juniore anno 455. Etenim nec ea muiiera pertinebant ad militiam, nec præfectis Theodosianis quidquam erat cum lionorianis commune. -

[graphic]

Vide præterea lib. 2, cap. 53, Retractationum, t. 1, col. 651, a verbis, Scripsi duos libros , usque ad verba, Inter militiæ tuæ curas. M.

[merged small][ocr errors]

Domino illustri et merito præstantissimo, atque in Christi dilectione charissimo filio Walenio, AuGusTiNus, in Domino salutem.

A. Cum diu moleste haberem quod aliquoties scripserim, et nulla tuae Sublimitatis rescripta meruerim, repente epistolas tres tuae Benignitatis accepi : unam non ad ime solum datam per coepiscopuin meum Windemialem, et non longe post per compresbyterum Firmum duas; qui vir sanctus, nobisque, ut ab illo scire potuisli, familiarissima charitate conjunctus, multa nobiscum de tua excellentia colloquendo, et veraciter insinuatado qualem te in Christi visceribus noverit, non solum eas quas memoratus episcopus, vcl quas ipse atulit, sed etiam illas quas non accepisse querebamur, iitteras vicit. Et ideo de te narratio ejus suavior nobis erat, quia ea dicel)at, quæ ipse non posses, ne quidem me inquirente rescribere, ne tuarum laudum.. qiiod sa; cua Scriptura prohibet ( Prov. xxvii, 2), fieres prædicator. Quanquam et ego verear haec ad te scribere, ne suspicionem adulantis incurram, domine illustris et merito præstantissime, atque in Christi dilectione charissime fili.

2. Laudes itaque tuas in Christo, sive magis in te laudes Christi, vide quid mihi delectationis et lætitiæ fuit audire ab illo qui nec fallere me posset propter fidem suam, et eas ignorare non posset propter amicitiam tuam. Sed alia et ab aliis, etsi non tam multa vel certa, vcrumtamen audivimus, fides tua quam sit sana et catholica, quam pia exspectatio futurorum, quæ Dei fratrumque dilectio, quam non superbo sapias in evcelsis lioiioribus, nec speres in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, et dives sis in operibus bonis (I Tim. vi, 17, 18); quam sit domus tua requies solatiumque sanctorum, et terror impiorum : quanta tibi cura sit, ne quis insidietur membris Christi, coopertus velumine nominis Christi, sive in veleribus ejus, sive in recentioribus inimicis ; quamque sis eorumdem inimicorum providiis saluti, infestus errori. Hæc atque hujusmodi, ut dixi, et ab aliis solemus audire; sed nunc ea per supradictum fratrem plura et testatiora cognovimus.

3. Porro aulem de pudicitia conjugali, ut eam quoque in te laudare et amare possimus, numquid audiremus, nisi ab aliquo interiore familiari tuo, qui vitam tuam, non in superficie, sed penitus nosset? De hoc itaque tuo hono, Dei dono, me quoque delectat familiarius, et aliquanto diutius loqui tceum. Scio me non esse oneri tibi, si aliquid prolixum mitto, quod legendo, diutius sis nobiscum. Nam el hoc comperi, quod inter tuas multas magnasque curas facile ac libenter legas, nostrisque opusculis, etiam quæ ad alios conscripsimus, si qua in manus tuas venire potuerunt, admodum delecteris; quanto magis quod ad te scribitur, ubi tanquam præsenti koquar, et advertere dignaberis attentius, et accipere gratius ! Ab hac ergo epistola perge ad librum, qucm simul misi, qui tuæ Reverentiæ et cur conscriptus sit, et cur ad te potissimum missus, ipse suo princíp* o £oimnodius intimabit.

(a) Fst 200 inter Augustini;inas, :oin. 2.

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

esse, Aml)rosii aucloritate couliriuat. CAI'UT 1'RIMUM. — 1. De hujus operis argumento. Haerelici novi, dilectissime fi!i Waleri, qui medicinam C!.risti, qua peccata sanantur, carnaliter natis parvulis necessariam non esse contendunt, damnatores nos esse nuptiarum, operisque divini quo ex maribus et feminis Deus homines creat, invidiosissime clamitant: quoniam dicimus, eos qui de tali commixtione nascuntur, trahere originale peccatum, de quo Apostolus ait, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt (Itom. v, 12) : eosque, de parentibus qualil)uscumque nascantur, non negaimus adhuc esse sub diabolo, nisi remascantur in Christo; et per ejiis gratiam de potestate eruti tenebrarum, in regnum illius, qui ex eadem sexus utriusque commixtioiie nasci noluit, transferantur (Coloss. i, 15). Hoc ergo quia dicimus, quod antiquissima atque firmissima catliolicæ fidei regula continetur, isti novelli et perversi dogmatis asseriores, qui nihil peccati esse in parvulis dicunt, quod lavacro regenerationis abluatur, tanquam damnemus nuptias, et tanquam opus Dei, hoc est, hominem qui ex illis nascitur, opus diaboli esse dicamus, infideliter vel imperite calumniantur. Nec advertunt quod ita nuptiarum bonum malo originali, quod inde trahitur, non potest accus ri ; sicut adulteriorum et fornicationum malum bono naturali, quod inde nascitur, non potest excusari. Nam sicut peccatum, sive hinc, sive inde a parvulis trahatur, opus est diaboli : sic homo, sive hinc, sive inde nascatur, opus est Dci. Intentio igitur hujus libri hæc

est, ut quantum nos Dominus adjuvare dignatur, carADM0NITiO PP.

nalis concupiscentiæ malum, propter quod homo, qui per illam nascitur, trahit originale peccatum, discernamus a bonitate nuptiarum. Hæc enim, quæ ab. impudentibus impudenter ]audatur, pudenda concupiscentia nulla esset, nisi homo ante peccasset : nuptiæ vero essent, etiamsi nemo peccasset; fieret quippe sine isto morbo seminatio filiorum in corpore vitæ illius, sine qtio nunc fieri non potest in corpore mortis hujus ! (Rom. vii, 24). CAPUT II. — 2. Cur opus ad Valerium scripserit. Cur autem ad te potissimum de hac re scribere voluerim, tres maximæ caus;e sunt, quas breviter intimabo. Uiia est, quia donante Christo, magna tibi est observantia pudicitiae conjugalis. Altera, quia profanis istis novitatibus, quibus hic dispulando resistimus, tu potestatc curando et instando efficaciter restitisti. Tertia, quoniam quiddam litterarum ab eis conscriptum in tuas manus venisse cognovi : quod licet fide robustissiina irriseris, bonum est tamen ut etiam noverimus defendendo adjuvare quod credimus. Apostolus enim Petrus, paratos nos esse præcipit ad satisfactionem * omni poscenti nos rationem de fide * et spe nostra ( I Petr. iii, 15). Et apostolus Paulus: Sermo, inquit, vcsler in gratia conditus sit sale, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere (Coloss. iv, 6.). lsta sunt quæ me præcipue compuleruut, ut in l:oc volumine tecum haberem, qualem Dominus digiiaretur donare, sermonem. Nam mihi nunquam placuit cuiquam illustri viro, et tanta quanta es ipse sublimitate conspicuo, præsertim non otiosa dignitate jam fruenti, sed adhuc actibus publiciscisdemque militaribus occupato,

BEnedictiNoutujm.

libros duos de Nuptiis et concupiscentia rec. gnovimus ad veteres codices quatnor vaticanos, et ad undecim Gallicanos, unum temensis Ecclesiae, unum Sorbonici collegii, unum abbatiæ Casalis Beiiedicti, duos S. Michaelis, alios ex al)l)a

tiis Cygiraunensi, Corbeiensi, Pratellensi,

[ocr errors]

Divionensi S. ætereaque ad varianles lectiones Lovauiensiu.m ex quinque Belgicis \:ss. el ad editiones tres insigniores. Aiu. Ei. et

Benigni, ex Cisterciensi, ex Parisiensi S. Victoris;

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., t. 1, memoratas. M.

* In filie hujus capitiS !, post, in corpore muortis hujus, duæ Tolet,micorum editiones, Parisiensis et Lovaniensis, addunl quatuor vel quinque versus, scilicet: Non enim corpus moftis hujus in paradiso tule fuit ante peccatum, etc. $unt hæc libri secundi, m. 6.

* Sex Mss., ad comfessionem. Quatuor, quibus consentüt editio Am., ad salisfuctionem et confessioncm. Graece

[ocr errors]
[graphic]

aliquid meorum opusculorum legeiidum non a me petenti, non tam diligenter, quam impudenter inpingere. Si quid ergo tale niinc feci propter eas quas commemoravi causas, dignanter ignosce, et benevofum animum ad ea qu;e se, iunntur iutem le. C\PUT III. — 5. Pudicitia conjitgalis donum Dei. De infidelium pudicitit difficultas. Pudicus verus monnisi fidelis. I)onum !)ei esse etiam pudicitiam conjugalem, beati simus Paulus ostendit , ubi de hac re loquens ait : Vo!o autem omnes homines esse sic::t hie ipsum : sed unusqnisque proprium domum habet a i/.o; alius quidem sic ', alius vero sic ( I ('or. vii, 7). Ecce et hnc domum esse dixit a Deo; etsi inferius quam illa continentia, in qna omnes volebat esse sicut se ipsum, tamen , donum a Deo. Unde inteiligimus, cum h.vc pr;vcipiuntur, ut fiant, nihil aliud ostendi, quam inesse nobis oportere ad hæc accipienda el hal)emula etiam propriam voluntatem. Cum vero Dei dona esse monstrantur, a qtio petenda sint, (liscitur, si non habentur; et cui sint agend;e grati:c , si habentur; nostrasque vo!untates ad h:vc expetenla , sumenda, retinenda parum valere, nisi divinitus adjuventur. 4. Quid ergo dicimus, quando et in quibusdam impiis iuvenitur piidicitia conjugalis ? utrum eo peecare dicendi sunt, quod dono Dei male utantur, non id referentes :ul cultum ejus a quo acceperunt ? an forte nec dona Dei putanda sunt ista *, quando haec infideles agunt, secundum A | osioli sententiam dicentis, 0mne quod non est e.r fide, peccatum est ( I{om. xiv, 25)? Qiiis autem audeat dicere donum l)ei esse peccatiiiu? Anima eiiim , et corpus, et qu;vcumque bona anim;c et corporis naturaliter insita, etiam in peccatoribus do., a Dei suiit; quoniam Deus, non ipsi ista fecerunt. De his autem qti;e faciunt dictum est, 0mne quod non est er fide, peccatntm est. Cum igitur faciunt hæc homiiies sine fide, qu;e videntur ad conjugalem piidicitiam pertinere, sive hominibus placere quaeventes, vel sibi vel aliis , sive in luis rebus quas vitiose concupiscu::t , human;is molestias devitantes, sive daenoiiibus servientes; non peccata coercentur, sed aliis peccatis aiia peccata vincuntur. Al)sit ergo pudicum ver:iciter dici, qui non propter Deum vcrum {idem connulii servat uxori. CAPUT IV. — 5. Nuptiarum bonum naturale. Omnis societis naturaliter [randulentum socium refugit. Conjugalis p: dicitia quæ tera. Virginitas et pudicitia non vera, nisi quae reræ fidei mancipatur. C pulatio ilaqtie maris et feminae g-nerandi causa , bonum est naturale nuptiarum : sed is! o bono male uti ur, qui bestialiter uliiur, ut sit ejus intentio in voluptate libidinis, nQn in voluntate prop:igiuis. Quanquam in nonnnllis aninialibus rationis expertihus, sicut in plerisque alitibus, et conjugiorum quædam quasi confœderatio cusioditur, et socialis nidificandi solertia, vicissimqtie ovorum dispertita tempora fovendorum, et nutriondorum opera alterna pullorum, magis eas viJeri faciunt agere , cum co ant , n gotium substituendi

[ocr errors]

generis, quain explendæ libidinis. Quorxm duorum illud est in pecore simile hominis, hoc in honiine simile pecoris. Verum quod dixi ad naturam pertinere nuptiarum , ut mas et femina generandi socictat 3 ju gantur, et ita invicem non fraudeat , sicut oinnis societas fraudulentiim socium ' naturaliter non vult ; hoc tam evidens lionum cum infideles habent, quia i.fideliter utuntur, in malum peccatumque convertunt. Eo modo ergo et illam concupiscentiam carnis, qua caro concupiscit adversus spiritum (Gul.;t. v, 17), in ustiim justitiæ convertunt fidelium nupti;e. IIahent quippe intentionem generandi regenerandos, ut qtii ex eis s:eculi filii nascuntur, in Dei filios renascantur. Quapropter qui non hac intentione, hac vo'untate, hoc fine generant filios, ut cos ex membris hominis primi in membra transferant Christi, sed infiJ.es parentes de infideli prole glorientur; etiamsi tanta sit observantia *, ut secundum matrimoniales tabulas nonnisi liberorum procreandoriim causa conciin;!)ant, non est in eis vera pudicitia conjugalis. Cnm cnim virtus sit pudicitia, cui vitium cnntrarium est inpudicitia, omnesque virtutes etiam qiiu per corpiis • peratitur, in animo habitent; qnomolo vera ratione pudienm corpus asseritur, quando a vero Deo ipse animus fornicatur? Quam fornicationem sanctus iIIa psalmus accusat, ubi dicit : Ecce enim qui longe se faciunt a te, peribunt; perdidisti omnem qui fornicatur abs te. ( Psal. lxxii, 27). Vera igitur pudicitia, sive conjugalis, sive vidiialis, sive virginalis dicenla non est , nisi quae veræ fidei mancipatiir. Cum enim recto judicio praeferatur nuptiis sacrata virginitas; quis non sobria mente christianus etiam non univiras* chrislia. nas ca:'.olicas niiptas, non solim vestal.bus, seJ etiam l aereticis virginibiis anteponat ? Tantum valet fides, de qiia dicit Apostoliis, Omne quod non est ex fide , peccatum est ( l{om. xiv, 25): et de qiia item scriptum est ad IIebraeos, Sine fide impossibile est placere Deo (Ilebr. xi, 6). C\PUT V. — 6. Libidinis vitupcratio non est damnatio nuptiarum. Pudor in corpore humano inde.Adam, ct Eva non sunt cæci creati. Apertio oculorum in primis parentibus quid. Qii;e eum ita sint, profecto errant , qui cum vituperatur libido carna!is, lamnari nt'ptias opinantur, quasi morbus iste de connubio sit. non de peccato. Nonne illi co:juges primi, quorum nuptias benedixit Deus dicens, Crescite, et multipli camini (Gen. 1, 28), iiuli erant, et non confunlebaiilur ? Cur ergo ex illis membris confusio post peccatum , nisi quia exstitit illic indecetis motus, quem , nisi l.omines peccassent , procul dubio nupti;e non haberent? An forte , sicut quilam existimant, quia id quod legiint parum diligenter advertunt, ca ci creati er;:nt prius homines, sicut canes: et quod est ab urdius, non sicut canes crescendo, s J peccando ade;t, suni visum ? Absit hoc crcdere. Sed t;ille mo. ventur qui hoc putant, illud est quod legitur, S;

[ocr errors]
[ocr errors]
« PredošláPokračovať »