Obrázky na stránke
PDF
[ocr errors]

v Dicunt etiam istas quæ inodo aguntur, nuptias a Deo institutas non fuisse, quod in libro Augustini legituf, contra quem ego modo quatuor libris respondi: , illam Julianus suam esse inficiatur in libro primo 0peris Imperfecti, cap. 18. , Facit quoque, » inquit, * Epistolæ luentionem, quam a me ait Romam fuisse directam ; sed per verba quæ posuit, uequivimus quo de scripto loqueretur agnoscere. Nam ad Zosimum quondam illius civitatis episcopum super liis quæstionibus duas Epistolas destinavi, verum eo tempore, quo adhuc libros exorsus non eram. » Itespondel Augustinus: t Il;ec Epistola non est ad Zosimum, » id est, non ad eum nominatim scripta, « sed ad eos seducendos, qui Romæ possent tali suasione seduci. Sed si eam non agnoscis, ecce non sit tua. » Suspicamur nos, Juiiaiium dissimulandi ansam capere ex istis verbis: * Quod in libro Augustini legitur contra quem, » elc., quæ forte quispiam postea in margine annotavit, atque inde alius in texlum Episloi.e uranstulit. In primo libro subseqnentis operis, Epistolae a Juliano, ut ferebatur, Romam missæ respondet Augustinns. In secundo et aliis deinceps alteram excutit Pelagianorum Epistolam ad Rufum Thessalonicensem. Ostendit in primis Catholicos cum a Pelagianis abhorrent, nom in Manichæos incidere. Calumniain prævaricationis in Pelagii Cœlestiique sub Zosimo damnatione admissæ propulsat a Romanis clericis. Gratiæ nomine nec fatum asseri a Catholicis, nec personarum acceptionem Deo tribui demonstrat. In tertio exponit contra Pelagianam hæresim quid vere Catholici dicant de Legis utilitate, quid de Baptismi effectu ac virtute doceant, quid de utriusque Testamenti discrepantia, quid de Prophetarum el Apostolorum iustitia et perfectione, quid de appellatione peccati in Christo, quid postremo de præceptorum in futura vita implctione profiteantur. In quarto denique insidias aperit, quæ reliqua parte Epistolæ secundæ Pelagianorum, in quinque doctrinæ eorum capitibus latent, in laude scilicet creaturæ, laude nuptiarum, laude Legis, laude liberi arbitrii, et laude sanctorum : atque ad finem libri profert Cypriani et Ambrosii testimonia pro catholica fide, quædam de originali peccato, alia de gratiæ adjutorio, ultima de praesentis justitiæ imperfectione.

In subsequentes libros vide lib. 2, cap. 61, Retractationum, tom. 1, col. 655, a cerl)is, Sequuntur libri quatuor , usque ad verba, Celeberrima prædicante. M.

=========

§. AURBE LIIII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI
CONTRA

DUAS EPISTOLAS PELAGIANORUM

AD BONIFACIUM ROMANÆ ECCLESIÆ EPISCOPUM
3£ibri quatuor".

©

LIBER PRI.MUS.

[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small]

contra duas Epistolas pelagianorum lihri quatuor recogniti sunt ad vaticana duo exemplaria manuscripta et ad Gallicana tria, unum scilicet abbatiæ Beccensis, aliumi abbatiæ saiicti Petri de Pratellis, tertium abbatiæ S. Michaelis de monle im

periculo maris; et ad editiones Am. Er. et Lov.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., t. 1, memoratas. M.

(a) Scripti anno 420, aut paulo post.

rependere impensum. Quid est ei;im aliud a licitia, quæ non aiiunde quam ex amore noiuen accepit, et nusquain nisi in Christo fidelis est, in quo solo esse etiam sempiterna ac felix potest? Unde et accepta per eum fratrem, per quem te familiarius didici, majore fiducia, ausus sum aliquid ad tuam Beatitudiiiem scribere de his rebus, qti£e hoc tempore episcopalem curam, si qua in nobis est, ad vigilantiam ' pro grege dominico stimulo recentiore sollicitant. * 2. Novi quippe hæretici, inimici gratiæ Dei, quae datur pusillis et magnis per Jesum Christum !)ominrm nostrum, etsi jam cavendi evidentius apertiore improbatione * monstrantur; non tamen quiescunt scriptis suis minus cautorum vel minus eruditorum corda tentare. Quibus utique esset respondendum, ne se vel suos in illo nefando errore firmarent, etiam si non metueremus, ne quemqiiam Catholicorum verisimili sermone deciperent. Cum vero non desinant fremere ad dominici gregis caulas, atque ad diripiendas tanto pretio redemptas oves, aditus undecumque rimari, communisque sit omnibus nobis qui fungimur episcopatus officio (quamvis ipse in ea praeemineas celsiore fastigio) specula pastoralis* : facio qnod possum pro mei particula muneris, quantum mihi Dominus adjuvantibus orationibus tuis donare dignatur, ut pestilentibus et insidiantibus eorum scriptis medentia et munientia scripta prætendain; quibus rabies q::a furiunt, aut etiam ipsa sanetur, aut a lædendis aliis repellatur. 3. II;ec autem quae duabus Epistolis eorum respondeo : uni scilicet quam dicitur Romam misisse Julianus, credo ut per illam, quos posset, suos aut inveniret, aut faceret, alteri autem quam decem et octo velut episcopi participes ejtis erroris, non ad quoslibet, sed ad loci ipsius episcopum sua calliditate tentandum, et ad suas partes, si posset fieri, traducendum, ausi sunt Thessalonicam scribere : hæc ergo quae istis, ut dixi, duabus Epistolis illorum, ista disputatione respondeo, ad tuam potissimum dirigere Sanctitatem, non tam discenda quam examinanda, et ubi forsitan aliquid displiciterit, emendam la constitui. !;idicavit enim mihi frater meus, quod eas illi dare ipse dignatus es, quæ in tuas maius, nisi vigilantissima di!igentia fratrum nostrorum filiorum tuorum, venire non possint. Ago autein gratias sincerissim;e in nos benevolentiæ tuæ, quod eas me latere noluisti Litteras inimicorum gratiae Dei, in quibus reperisti nomen meum calumniose atque evidenter expressiiim. Sed spero de Domino [)eo nostro, quod non sine mercede quae in cœ'is est, illi me lacerant dente maledico, quibus me pro parvulis, ne fhilaci laudatori Pelagio perliti relinquantur, sed veraci salvatori Christo liberandi offeranttir, oppono. CAPUT II. — 4. Julianum impugnat asserentem li- • * Gallieani manuscri, ti , si qui in no!is est rigilantia. * In iisdem Mss., in probitate. * Er. et 1« v., in eo præemineas celsiore fastigio srectulae pastora'is. verius antiqua editio Am. et Mss. Gallicani ac va

ticani , in ea pra-emuneas celsiore fastigio specula pastoralis.

berum arbitrium peccato Adæ periisse. Jam itaq-ie Juliani respondeamus Epistolae. w Dicunt, » inquit, t iifi Manichaei, quibus modo non communicamus, id est , toti isti cum quibus dissentinus, quia prini hominis peccato, id est, Ad;e, liberum arbitrium perierit, et nemo jam potestatem habeat beae vivendi, sed omnes in peccatum earnis suae necessitate cogantur. » Manuchæos appellat Catholicos, more iilius Joviniani, qui ante paucos annos hæreticus novus, virginitatem sanctæ Mariæ destruebat, et virginitati sacrae nuptias fidelium coæquabat. Nec ob aliud hoc ohjiciebat Catholicis, nisi quia eos videri volebat accusatores vel damnatores esse nuptiarum. 5. Liberum autem arbitrium defendendo præcipitant, ut de illo potius ad faciendam justitiam, quam de Domini adjutorio confidatur, atque ut in se quisque, non in Domino glorietur (I Cor. i, 51). Quis autem nostrum dicat, quod primi hominis peccato perierit libertim arbitrium de humano genrte? Libertas quiùem periit per peccatum, sed illa quæ in paradiso fuit, habenli plenam cum immortalitate justitiam ;/ propter quod natura humana divina indiget gratia. dicente Domino, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis (Joan. viii, 56): utique liberi ad bene justeque vivendum. Nam liberum arbilrium usque adeo in peccatore non periit, ut per illud pecceiul, maxime cmnes qui cum delectatione peccaiit ei amore peccati, hoc eis placet quod eos libet *. Unde et Apostolus, Cum essetis inquit, servi peccati, liberi fuistis justitiæ. Ecce ostcnduntur etiam peccato ninime poluisse, nisi alia libertate , servire. Liberi ergo a justitia non sunt, nisi arbitrio voluntatis : liberi autem a peccato non fiunt, nisi gratia Salvatoris. Propter quod admirabilis Doctor etiam verba ipsa discrevit : Cum euiin servi essetis, inquit, peccati, liberi fuistis justitiæ. Quem ergo fructum habuistis tunc in his, in quibus nunc erubescitis? Namn finis illorum mors est : nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, lubetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero ritum ætern.im (Rom. vi, 20 22). Liheros dixit justiti;e, non liberatos : a peccato autem non liberos, ne sibi hoc tril)uerent; sed vigilaritissime maluit dicere liberatos, reier^;:s hoc ad illam Domini senten'iam , Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. Ctiim ita jure non vivant lene filii homintim *, nisi effecti filii I)ei, quid est quod iste libero arbitrio vult bene vivendi tribuere potestatem ; cum hæc potestas non Jetur nisi gratia Dci, per Jesum Christum Dominum nostrum (1d. vii, 2δ), dicente Evangelio, Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios D, i fieri (Joan. i, 12)? CAPUT III. — 6. Gratia non secundum merita datur. Sed ne forte dieant, ad hoc esse adjutos, ut haberent potestatem fieri filii Dei ; ut autem hanc accipere mererentur, prius eum libero arbitrio, nulla adjuti gratia receperunt : hæc est quippe intentio

* Er. et Lov., quod eis libet. At Am. et Mss., quod eos libet. Hoc verbum accusativo jungere solet Augus', us.

* sic Mss. Editi autem loco, filii hominum, habent, h0mines.

qua gratiam destruere moliuntur, ut eam dari secundum merita nostra contendant : ne forte ergo hanc evangelicam sententiam sic dividant, ut meritum ponant in eo quod dictum est, Quotquot autem receperunt eum ; ac deinde non gratis datam, sed huic merito redditam gratiam in eo quod sequitur, Dedit eis potestatem filios Dei fieri : mumquid si quaeratur ab eis, quid sit, receperunt eum, dicturi sunt aliud, nisi, crediderunt in eum ? Ut igitur et hoc sciant ad gratiam pertinere, legant quod ait Apostolus: In nullo erpavescatis ab adversariis, quæ quidem est illis causa perditionis, vestræ autem salutis : et hoc a Deo; quia tubis donatum est pro Christo, non tantum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo (Philipp. 1, 28, 99). Nempe utrumque dixit esse donatum. ftem quod ait, Par fratribus, et charitus cum fide, a Deo Patre et Domino Jesu Christo (Ephes. vi, 25). Legant etiam qnod ipse Dominus ait, Nemo potest venire ad me, misi Pater, qui misit me, traxerit eum. Ubi ne quisqnam putet aliud dictum esse, venire ad me, quam , Credere in me ; paulo post cum de suo corpore et sanguine loqueretur, et scandalizati essent plurimi in sermone ejus, ait : Verba quæ ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt; sed sunt quidam ex vobis qui non credunt. l)einde subjunxit Evangelista : Sciebat enim Jesus ab initio, qui essent credentes, et quis traditurus esset eum, et dicebat, Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo (Joan. vi, 44, 64-66). Sententiam scilicet iteravit qua dixerat, Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum. Et hoc propter credentes et non credentes se dixisse manifestavit, exponens quod dixerat, Nisi Pater, qui misit me, traxerit eum: idipsum aliis verbis repetendo in eo quod ait, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ille quippe trahitur ad Christum, cui datur ut credat in Christum. Datur ergo potestas ut filii Dei fiant, qui credunt in eum, cum hoc ipsum datur ut credant in eum. Quæ potestas nisi detur a Deo, nulla esse potest ex libero arbitrio : quia nec liberum in bono erit, quod liberator non liberaverit; seJ in malo liberum habet arbitrium, cui delectationem malitiæ vel occultus vel manifestus deceptor insevit *, vel sibi ipse persuasit. 7. Non itaque, sicut dicunt nos quidam dicere, et iste aulel insuper scribere, omnes in peccatum, velut inviti, carnis suæ necessitate coguntur : sed si jam in ea aetate sunt, ut propriæ mentis utantur arbitrio, et in peccato sua voluntate retinentur, et a peccato in peccatum sua voluntate præcipitantur. Neque enim agit in eis etiam qui suadet et decipit, nisi ut peccatum voluntate committant, vel ignorantia veritatis , vel delectatione iniquitatis, vel utroque malo et caecitatis et infirmitatis. Sed hæc voluntas qu;e libera est in ma!is, quia delectatur malis, ideo libera in bonis non est, quia liberata non est. Nec potest homo boni aliquid velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum nos, potest vei!e, hoc est, gratia Dei per Jesum Cliri

[ocr errors]

stum Dominum uos:rum. Omne enim quod non est ex fide, peccatum est (Rom. xiv, 23). Ac per hoc bona voluutas quæ se abstrahit a peccato, fidelis est; quia justus ex fide vivit (Habac. ii, 4). Ad fidem autem pertinet credere in Christum. Et nemo potest credere in eum, hoc est *, veuire ad eum, nisi fuerit illi datum. Nemo igitur potest habere voluntate n justam, nisi nuilis praecedentibus meritis acceperit veram, hoc est, gratuitam desuper gratiam. CAPUT IV. — 8. Pelagiani præcipitatores liberi arbitrii. Hoc isti nolunt elati et superbi, nec purgando defensores, sed extollendo praecipitatores liberi

arbitrii. Qui non ob aliud nobis haec dicentibus indi

gnantur, nisi quia gloriari in Domino dedignantur. Timuit tamen Pelagius episcopale judicium Palæstinum : et cum ei fuisset objectum, quod diceret gratiam Dei secundum merita nostra dari ; negavit se dicere, et eos qui hoc dicerent, anathematizando damnavit (a). Nec aliud tamen defendere invenitur in libris, quos postmodum scripsit; fraudem se putans hominibus judicantibus * fecisse mentiendo, aut nescio quomodo suum sensum verbis ambiguis obtegendo.

CAPUT V. — 9. Altera Juliani calumnia, Nuptias non a Deo institutas dici. Tertia calumnia, Damnari conjugalem congressum. Sed jam videamus quod sequitur. , Dicunt etiam, » inquit, v istas quæ modo aguntur nuptias a Deo institutas non fuisse : quod in libro Augustini legitur (b), contra qnem ego modo quatuor libellis respondi. Cujus Augustini dicta inimici nostri in veritatis odium susceperunt. » His ejus «wlumniosissimis verbis breviter video respondendum: quia repetit ea postea, ubi vult ipse insinuare quasi contra nostra isti quid dicant; ibi cum illo *, quantum res postulare videbitur, Domino adjuvante certandum est. Nunc ergo respondeo, a Deo nuptias

• institutas, et tunc, quando dictum est, Propterea

relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhærebit urori suæ; et erunt duo in carne una (Gen. ii, 24) : et nuiic, propter quod scriptum est, A Domino jungitur viro mulier (Prov. xix, 14). Neque enim aliud fit etiam nunc quam illud, ut adhæreat homo uxori suæ, et sint duo in carne una. De ipsis quippe nuptiis, quæ nunc * fiunt, consultus est Dominus a Judæis, utrum liceret quacumque causa dimittere uxorem. Et isto commemorato testimonio legis adjunxit, Quod ergo Deus conjunxit, homo non separet (Matth. xix, 3-6). Hoc testimonium legis adhibuit etiam Apostolus Paulus, cum viros moneret ut ab eis diligerentur uxores (Ephes. v, 25, 51). Absit ergo, ut in libro meo contra hæc testimonia divina iste aliquid legerit. Sed vel non intelligendo, vel magis calumniando, in alium sensum conatur detor1 vaticami Mss., luoc est emim tenire. „£liani codices, hominibus fecisse ; omisso, j:idicun5Sic Mss. At editi, contra nostra ista quid dicant, vbi cum illo. * Editi, n::nc quoque. Abest, quoque, a plerisque manuscriptis.

(a) Vide su; ra, librum de Gestis pelagii, n. 30. (b) loquitur de libro primo de Nuptiis et Concupiscentia.

[ocr errors]

quere quod legit. Librum autem meum, contra quem se quatuor libellis respondisse commeinorat, post damnationem Pelagii Coelestiique conscripsi. Quod idco dicendum putavi, quoniam iste dicit, ab inimicis siiis in odium veritatis dicta mea fuisse suscepta : ne ideo quisquam existimet, propter hunc librum meum inimicos gratiæ Christi novos hæreticos fuisse damnatos. Iu eo autem libro defensio est potius, quam reprehensio nuptiarum.

H0. w Dicunt etiam, » inquit, a motum gemitalium et commixtionem conjugum, a diabolo fuisse repertam : et propterea eos qui nascuntur innocentes ', reos esse; et a diabolo fieri, non a Deo, quia de hac diabolica commixtione nascuntur. Hoc autem sine aliqua ambiguitate Manichæum est. » Imo sicut dicimus a Deo nuptias institutas propter ordinatam generationem filiorum ; ita dicimus filiorum gignendorum seminationem sine motu genitalium et sine commixtione conjugum nec in paradiso, si filii gignerentur, esse potuisse. Sed utrum talis eorum motus atque commixtio fuisset, si nemo peccasset, qualis nunc est cum pudenda libidine, hinc est quæstio : de qua diligentius postea, si Deus voluerit, disputabimus. CAPUT VI. — 11. Pelagianorum consilium in laudanda conjugalis commixtionis innocentia. Quid tamen isti velint, quid intendant, quo rem perducere moliantur, adjuncta istius verba declarant, ubi ait nos dicere, v propterea eos qui innocentes nascuntur, reos esse; et a diabolo fieri, non a Deo, quia de hac diabolica commixtione nascuntur. » Cum itaque nos nec diabolicam dicamus conjugum commixtionem, maxime fidelium, quæ fit causa generandorum qui postea regenerandi sunt, filiorum : nec homines ullos a diabolo fieri, sed a Deo in quantum homines sunt : et tamen etiam de conjugibus fidelibus reos nasci, tanquam ex oliva oleastrum, propter originale peccatum ; ct propter hoc esse sub diabolo, nisi renascantur in Christo; quoniam diabolus culpae auctor est, non naturæ : contra illi parvulos dicentes nullum trahere originale peccatum, et ideo non esse sub dialiolo; quid efficere laborant, nisi ut illa Dei gratia evacuciur in parvulis, qua eruit mos, sicut dicit Apostolus, de potestate tenebrarum. et transtulit in regnum Filiitharitatis suae (Coloss. i, 15)? Quandoquidem parvu!os negant esse in potestate tenebrarum, etiam ante [)omini liberatoris auxilium ; ita in eis laudantes opus Creatoris, ut misericordiam destruant Redemptoris. Quam nos quoniam et in majoribus et in parv ulis confilemur, a hoc » dicit , sine aliqua ambiguitate esse Manichæum : » cum sit antiquissimum catholicum, undo novuin istorum dogma evertatur hæreticum. CAPUT WII. — 12. Quarta calumnia, Sanctos veteris Testamenti non a peccatis liberos dici. • Dicunt , • iuquit, • sanctos in vetere Testamento non caruisse peccatis, id cst, nec per emendationem a criminibus fuissc liberos, scd in reatu a morte fuisse deprehensos. » lino dicimus vel anle Legem vel tempore ve

[ocr errors]

teris Testamenti a pcccatis fuisse liberatos, non virtute propria ; quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine (Jerem. xvii, 5); et in hoc sine dubio maledicto ' sunt, quos etiam Psalmus divinus notat, Qui confidunt in virtute sua (Psal. xlviii, 7): nec vetere Testamento, quod in servitutem generat (Galat. iv, 24), quamvis certæ dispensationis gratia divinitus datum sit : nec * ipsa lege sancta et justa et bona (Rom. vii, 12), ubi scriptum est, Non concupisces (Exod. xx, 17); quoniam non est data quæ posset vivificare, sed prævaricationis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est (Galat. iii, 21, 19) : sed liberatos esse per sanguinem ipsius redemptoris, qui est unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus ( I Tim. ii, 5). Isti autem inimici gratiæ Dei, quæ data est pusillis et magnis per Jesum Christum Dominum nostrum, ideo dicunt antiquos homines Dei perfectæ fuisse justitiæ, ne Christi incarnatione, passione, resurrectione, cujus fide salvi facti sunt, credantur eguisse. CAPUT VIII. — 15. Quinta calumnia, Paulum et cæteros Apostolos libidine pollutos fuisse dici.—Apostolum etiam Paulum, inquit, vel omnes apostolos dicunt

semper immoderata libidine fuisse pollutos. Quis hoc vel"

profanus audeat dicere ? Sed nimirum iste propterea sic calumniatur*, quia contendunt id quod dixit Apostolus, Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum nun invenio (Rom. vm, 18); et'caetera talia, non eum dixisse de se ipso, sed nescio cujus alterius, qui illa pateretur, induxisse personam : propter quod locus ipse in ejus Epistola diligenter considerandus est et scrutandus, ne in ejus aliqua obscuritate delitescat error istorum. Quamvis ergo latius hinc Apostolus disputet, et magno diuturnoque conflictu gratiam defendens adversus eos qui gloriabantur in lege; tamen ad rem pertinentia pauca conti:igimus. Unde (a) ait : Quia non justificabitur ex lege omnis caro coram illo. Per legem enim cognitio peccati. Nunc autem sine lege justitia Dei manifestata est, testificata per Legem et Prophetas : justitia autem Dei per fidem Jesu Christi, in omnes qui credunt. Non est enim distinctio. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei; justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quæ est in Christo Jesu. Et iterum : Ubi est gloriatio*? Erclusa est. Per quam legem? factorum ? Non, sed per legem fidei. Arbitramur cnim justificari hominem per fidem sine operibus legis (Id. iii, 20-28). Et iterum : Non enim. per legem promissio Abrahæ aut semini ejus *, ut ha:res esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim qui per legem, hæredes sunt ; exinanita est fides, et evacuata

* In editis tantum, maledicti : minus bene.

* Apud tr. et 1 gv. perperam hie addita ;articula, in. . * Sic Mss., At editi, isti propterea sic calumniantur. Mox in omnibus libris sequitur, quia contendi nu; quod jam a ! pelagianos, quorum causai;i Julianus calumniando ágebat, Te erendum est, Pelagii de hac re verba profert Augustinus in libro de Gratia Christi, m. 45.

* in excusis additur, tua. Abest a vaticanis manuscriptis ct a græco.

* Hic soli excusi addunt, facta est.

(u) Forte, inde.

est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim non est ler, nec prævaricatio (Rom. iv, 13-15). Et alio loco: Lev autem subintrarit, ul abundaret delictum: ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia (Id. v, 20). Item alio loco : Peccatum enim vobis non dominabitur, non enim estis sub lege, sed sub gratia (Id.vi, 14). Itemque alio loco: An ignoratis, fratres, (scientibus enim legem loquor),quia leae dominatur hominiim quantum tempus vivit? Mulier enim sub viro, viro marito juncta est legi : si autem mortuus fuerit vir ejus, evacuala est a lege viri. Et paulo post : Itaque, fratres mei, et vos mortui estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius, qui ex mortuis resurrerit, ut fructificemus Deo. Cum cnim essemus in carne, passiones peccatorum, quæ per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti : nunc vero eracuati sumus a lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in retustate litteræ. His atque hujusmodi contestationibus Doctor ille Gentium satis evidenter ostendit, legem non potuisse auferre, sed potius auxisse peccatum, quod auferat' gratia: quoniam lex jubere novit, cui succumbit infirmitas; grauia juvare, qua infunditur cliaritas. Ne quis enim propter h;ec testimonia vituperet legem, et malam esse contendat, vidit Apostolus male intelligentibus quid posset occurrere, et eamdem sibi ipse proposuit quæstionem : Quid ergo dicemus, inquit? Lex peccatum est? Absit : sed peccutum non cognovi nisi per legem. Hoc jam superius dixerat, Per legem enim cognitio peccati. Non ergo ablatio*, sed cognitio. 14. Apostolum eae sua et aliorum qui sub gratia, non sub lege adhuc sunt, persona locutum esse. iiinc autem jam incipit , propter quod ista consideranda susccpimus, introducere personam suam, et tanquam de se ipso loqui : ubi nolunt Pelagiani ipsum Apostolum intelligi; sed quod in se alium transfiguraverit, id est, homincm sub lege adhuc positum, nondum per gratiam liberatum. Ubi quidem jam debent concedere, quod in lege nemo justificatur, sicut alibi idem apostolus dicit (Galat. iii, A 1); sed ad cognitionem peccati, et ad ipsius legis prae varicationem valere legem, ut, cognito auctoque peccato, per fidem gratia rcquiratur. Non autem timent ista de Apostolo intelligi, quæ posset et de præteritis suis dicere, sed ea quæ sequuntur timent. Ilic enim : Concupiscentiam, inquit, nesciebam, nisi lex diccret, Non concupisces. 0ccasione autem accepta, pcccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. Sine lege enim peccatum mortuum est : ego autem vivebam aliquando sine lege : adveniente autem manduto peccatum revixit ; ego autem mortuus sum. Et intentum est mihi mandatum, quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Peccatum enim, accepta occasione per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Itaque leae quidem sancta, et mandalum sanctum et justum et forum. Quo d ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Sed peccatum ut appareat peccatum, per vonnn mihi operatum est mort, in, ut fiat supra modum pec* Er. et i ov., aufert.

[ocr errors]

cator aut peccatum' per mandatum (Rom. vii, 1-13). Ilæc omnia, sicut dixi, potest videri Apostolus de sua vita commemorasse præterita : ut illud quod ait, Ego autem vivebam aliquando sine lege; aetatem suam primam ab infantia ante rationales annos voluerit inte!ligi: quod autem adjunxit, Adveniente autem mandato peccatum revirit; ego autem mortuus sum; jam se præcepti capacem, sed non efficacem, et ideo prævaricatorem legis ostenderet. CAPUT IX. — 15. Voluntate peccat, qui solo timore non peccat. Nec moveat quod ad Philippenses scripsit, Secundum justitiam quæ in lege est, qui fuerim* sine querela (Philipp. iii, 6). Potuit enim esse intus in affectionibus pravis prævaricator legis, et tamen conspicua opera legis implere, vel timore hominum, vel ipsius Dei; sed pœnæ formidine, non dilectione et delectatione * justitiæ. Aliud est enim voluntate benefaciendi benefacere, aliud autem ad malefaciendum sic voluntate inclinari, ut etiam faceret si hoc possct impune permitti. Nam sic profecto in ipsa intus voluntate peccat, qui non voluntate, sed timore non peccat. In quibus intcrioribus suis talem se fuisse sciens Apostolus ante gratiam Dei, quæ per JesnmChristum Dominum nostrum est, alibi hoc apertissime confitetur. Scribens quippead Ephesios: Et vos, inquit, cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis secundum sæculum mundi hujus, secundum principem potestatis aeris, spiritus ejus, qui nunc operatur in filiis diffidentiæ in quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nosirae, facientes voluntatem carnis et affectionum, et eramus naturaliter filii iræ, sicut et caeteri : Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectio. nem qua dilexit nos, et cum essemus mortui pccratis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi ficti (Ephes. ii, 1-5). Itursus ad Titum : Fuimus enim et nos, inquit, stulti aliquando et increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, abominabiles, invicem odio habentes. Talis Saulus fuit, quando secundum justitiam quæ in lege est, sine querela fuisse se dicit. Nam quia non post hanc abominabilem vitam, ut esset sine querela, in lege profecerat, moresque mutaverat , cvidenter in his* quæ sequuntur ostendit; quandoquidem mutatum se non dicit ab his malis, nisi per gratiam Salvatoris. Adjungens enim hoc ipsiim etiam hic, sicut ad Ephesios", ait : Cum autem benignitas et humanitas illuacit Salvatoris nostri Dei, mon ea; operibus justitiæ, quæ nos fecimus; sed sccundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti, quem ditissime effudit super nos, per Jesum Christum Salvatorem nostrum ; ut justificati gratia ipsius, hæredes efficiamur secunduri spem vitæ æternae (Tit. iii, 5-7). * Editi, peccans peccatum. Qmnes Mss., peccator aut peccatum. Graece es!, amartólos é amartiu. * Sic Mss. Editi, quod fit rit. * vaticani cwdies on:itiunt, et delectatione. * sic Am. £r. et Mss. Editio Lov., evideuter in liis quæ se

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »