Obrázky na stránke
PDF
ePub

malis, et bonis auferantur et malis ? Salus vero ani Beatitudinis tuæ benevolentia omnibus comprobata:quam mæ cum immortalitate corporis, virtusque justitiæ, dum considero, magis timui ne non petendo superbus, et victoria de cupiditatibus inimicis, et gloria et ho non quærendo desidiosus, non pulsando piger a Domino por et pax in æternum, non dantur nisi bonis. Ista judicarer. Sufficere autem mihi crederem hujusmodi ergo dilige, ista concupisce, ista omnibus modis tantummodo voluntatem, si fructum adipisci non posquære. Propter hæc acquirenda et obtinenda fac sem : cum autem pro cerlo noverim, ostium divini ser. eleemosynas, funde orationes, exerce jejunia, quan monis, quod Venerationi tuæ cælestis gratia patefecit, tum sine læsione corporis tui potes. Bona vero illa paratam esse mentem tuam sanctam, quam possidet Chriterrena noli diligere, quantalibet tibi abundent : stus, non solum cunctis volentibus pandere, verum etiam sic eis utere, ut bona multa ex illis, nullum autem nolentibus, ut introire non pigeat, persuadere ; occupa. malum facias propteri lla. Omnia quippe talia pe tioni Reverenliæ tuæ multiloquio superfluo moi am non faribunt ; sed bona opera non pereunt, etiam quæ ciam,sed desiderium obsecrationis meæ breviter indicabo. de bonis pereuntibus fiunt.

2. Nonnullos in clero hujusce ? etiam amplissimæ 12. Si enim conjugem non haberes, dicerem tibi civitatis esse imperitos, ex meipso conjicio, et quantum quod et Tubunis diximus, ut in sanctitate1 continen universo illi ordini profuturum sit quod expelo, consitiæ viveres : adderem, quod tunc fieri prohibuimus, derationi Sanctitatis tuæ discutiendum offero. Privileut jam te, quantum rerum humanarum salva pace gio namque cunctorum qui hoc de spiritualibus tuis potuisses, ab istis rebus bellicis abstraheres, et ei laboribus promerentur,etiam me indignum consecuturum vitæ vacaresin societate sanctorum, cui tunc vacare esse præsumo, domine merito venerabilis, el vere beacupiebas; ubi in silentio pugnant wilites Christi,non tissime pater. Precor igitur Beatitudinem tuam, ut ex utoccidant homines, sed ut expugnent principes et quo christiana religio hærediratis promissæ nomen acspiritualia nequitiæ (Eph. vi, 12), id est diabolum et cepit, quæ hæreses fuerint, sint; quos errores intulerint, angelos ejus. Hos enim hostes sancti vincunt, quos inferant; quid adversus catholicam Ecclesiam senserint, videre non possunt; et tamen quos non vident, vin- sentiant, de fide, de Trinitate, de Baptismo, de Penitencunt, ista vincendo quæ sentiunt. Sed ut te adistam tia, de homine Christo, de Deo Christo, de resurrectione, vitam non exhorter, conjux impedimento est, sine de Novo et Vetere Testamento ; et omnia omnino, quibus cujus consensione continenter tibi non licet vivere; à veritate dissentiunt : quæ etiam Baptismum haquia etsi tu eam post illa lua verba Tubunensia du beant, quæve non habeant ; et post quas baptizet, nec cere non debebas, illa tibi tamen, nihil eorum sciens, tamen rebaptizet Ecclesia; qualiter suscipiat venientes, innocenter et simpliciter nupsit. Atque utinam pos et quid singulis lege, auctoritate, atque ratione responses ei persuadere continentiam, ut sineimpedimento deat, digneris exponere. redderes Deo quod te debere cognoscis. Sed si cum 3. Nec me tantæ Beatitudo tua credat ineptiæ, ut illa agere non potes, serva saltem pudicitiam con non inspiciam quanlis et quam ingentibus voluminibus jugalem,etroga Deum,quite de necessitatibus eruet, opus sit, ut possint isla dissolvi. Verum hoc ego peri ut quod non potes modo, possis aliquando. Verum non expeto; id enim multipliciter factum esse non tamen ut Deum diligas, non diligas mundum; ut dubito: sed breviter, perstricte atque summatim, et in ipsis bellis, si adhuc in eis te versari opus est, opiniones rogo cujuslibet hæresis exponi,et quid contra fidem teneas, pacem quæras; ut ex mundi bonis teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, facias bona opera, et propter mundi bona non fa subdi: ut velut quodam ex omnibus concepto commonitacias opera mala, aut non impedit conjux, aut im rio, si quis aliquam objectionem aut convictionem ubipedire non debet. Hæc ad te, fili dilectissime, ut rius, plenius ac planius nosse voluerit, ad opulenta et scriberem charitas jussit, qua te secundum Deum, magnifica volumina transmittalur, quibus a diversis, et non secundum hoc sæculum diligo : quia et cogi- præcipue a Veneratione tua in hoc ipsum constat elatans quod scriptum est, Corripe sapientem, et amabit boratum. Sufficiel autem admonitio talis, ut puto, doctis le ; corripe stultum, et adjiciet odisse le (Prov. ix, 8); et imperitis, otiosis et occupatis, et ad cujuslibet gradus non te utique stultum,sed sapientem debui cogitare. ministerium Ecclesiæ undecumque promotis; dum et ille EPISTOLA CCXXI '(a).

qui multa legit, eadem breviter recordatur, et compendio

ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet, Quodvultdeus Augustino, flagilans ut hæreseon omnium

quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur, quæ adversus christianam fidem pullularunt, catalo.

Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est,etiam gum scribat, earumque errores et ritus paucis com

adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia plectatur.

opus hoc parvum inter cætera mirifica testimonio coronæ Domino merito venerabili, et vere beatissimo patri tuæ non deerit : ut quibus patet campus calumniandi

AUGUSTINO episcopo, QCODVULTDEUS diaconus. profusior, validis et ex omni parte conclusis fidei limi

1. Diu trepidus fui, et ausus hos meos aliquoties dis. tibus coarctati, omnibusque veritatis telorum generibus tuli : sed me principaliter, ut dici assolet, animavit circumacti, etiam uno multiformi jaculo recente pro

strati, morticinos spiritus non audeant anhelare. Mss. quamque melioris notæ, ut in castitate conlinen 4. Video quam onerosus exsistam, meliora cogitanti, tiæ. Epist. CCXXI, etc., Quodvulldei, et ad Quodvultdeum,

et disponenti majora sancto seni, et querelas corporis ex 6 tomo huc, ascitæ, et ad varios Cdd. recognita. sustinenti. Sed per Christum Dominum rogo, qui te

(a). Ex 6 lomo, ante lib. de Hæresibus. Quæ autem 224 erat, nunc 119. Scripta circ, an 127.

· Mes., cujusque.

participem sapienliæ suæ sine invidia esse concessit, ut scripsi : quas litteras cum legerit christiana Benihanc gratiam dones indoctis Ecclesiæ, qui te agnoscis gnitas tua, peto ut eas apud memoratum virum tua sapientibus atque insipientibus debitorem (Rom. 1,14), intercessione adjuvare digneris. Misi autem cum merito ac jure dicturus : « Videte quoniam non mihi soli illo etiam hominem Ecclesiæ, ne ad tuam Sanctilaboravi, sed omnibus exquirentibus veritatem » (Eccli. tatem difficilis ei esset accessus : non enim parum XXIV, 47, et xxxn, 18). Potui adhuc offerre supplices de illo sollicitus sum ; a qua me sollicitudine Doet multiplices preces, et mecum imperitorum classes ad minus, ut spero, per tuæ charitatis instantiam li. sciscere ; sed malui jam audire 1 dictantem, quam adhuc berabit. Peto etiam mihi rescribere non graveris, occupare legentem.

quemadmodum sit in fide catholica ille Theodosius EPISTOLA CCXXII (a).

per quem Manichæi nonnulli sunt proditi ; et ipsi Augustinus Quodvultdeo, excusans propositi operisdiffi- quid etiam de profectione sanctorum episcoporum

quos ab eo proditos, putamus esse correctos. Si cultatem, remque ab aliis tentatam esse admonens.

forte audivisti, fac ut noverim. Deo vivas. Dilectissimo filio et condiacono QUODVULTDEO, AUGU•

EPISTOLA CCXXIII (a).
STINUS episcopus.

Augustino Quodvultdeus, rursum efflagitans ut scribat 1. Acceptis litteris Charitatis tuæ, ubi a me arden

opusculum de hæresibus. tissimo studio postulasti ut de omnibus hæresibus quæ post Domini Salvatoris adventum adversus ejus

Domino merito venerabili,ac beatissimo sacro patri, doctrinam pullulaverunt, aliqnid breviter scribe AUGUSTINO episcopo, QUOVULTDEUS diaconus, rem ; quam sit hoc difficile, continuo reperta occa 1. Unum quidem Reverentiæ tuæ commonitorium, sione rescripsi per filium meum Hipponensium pri- quod per ecclesiasticum dignatus es destinare, suscepi. marium Philocalum : mox autem etiam ista oblata

Nam quod prius directum esse Beatiludo tua significavit, est, qua nunc rescribo, et breviter difficultatem ope per virum honorabilem Philocalum, necdum ad me perris ejus ostendo.

venit. Verum quamvis conscius propriorum semper fue2. Philastrius quidam Brixiensis episcopus, quem rim peccatorum,nunc tamen evidenter agnovi adipiscendo cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse vidi, illi quod exoravi muneri ", meam toti Ecclesiæ impediscripsit hinc librum; nec illas hæreses prætermit mento esse personam. Sed omnino confido quoniam qui tens, quæ in populo Judæo fuerunt ante adventum

per Unici sui gratiam,humani generis dignatus est delere Domini, easque viginti octo commemoravit; et post facinora, nec mea in perniciem cunctorum prævalere Domini adventum centum viginti octo. Scripsit hinc permittet, potiusque ubi abundavit peccatum, gratiam etiam græce episcopus Cyprius Epiphanius, in doc- faciet redundare (Rom. v, 20), domine merito venetrina catholicæ fidei laudabiliter diffamatus : sed

rabilis, ac beatis ime pater. Difficultatem operis quod ipse utriusque temporis hæreses colligens,octoginta instruendis imperitissimis nobis per tuam beneficentiam complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere præstari suppliciter exoravi, nec ipse ignorans ante præquod me petis, quantum lamen inter se differant

dixi ; sed de divini fontis ubertate quam tibi Dominus de numero interim sectarum, vides : quod úlique tribuit, veraci corde præsumpsi. non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse

2. Nam etsi Philastrius et Epiphanius venerandi hæresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est

episcopi tale aliquid scripsisse memorantur, quod procul aliquas ignorasse Epiphanium quas noverat Philas

dubio me inter cætera, imo sicut omnia, latet; non iatrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctio

men arbitror eos hanc curam diligentiamque adhibuisse, rem invenerimus ; ita ut Philastrium potius di

ut singulis quibusque opinionibus contrarias etiam opicere deberemus latuisse plurimas, si tam plures es niones adjungerent, ritusque subjicerent; tum denique set ille complexus, et iste pauciores. Sec procul

opus illud utriusque qualecumque sit, non habet fortassis dubio in ea quæstione ubi disceptatur quid sit hære

eam quam desidero brevitatem. Frustra etiam homini qui sis, non idem videbatur ambobus ; et revera hoc

latina non didicit,græca facundia delegatur; quia non ego omnino definire difficile est : et ideo cavendum,cum tantummodo consilium, sed et auxilium postulavi. Quid omnes in numerum redigere conamur, ne præter autem Venerationem luam de interpretum non solum difmittamus aliquas, quamvis hæreses sint;aut annu.

ficultate, sed etiam obscuritate admoneam, cum ipse hoc meremus aliquas, cum hæreses non sint. Vide ergo magis, ac plene dijudices ? Accedit ad causam, quod ne forte librum sancti Epiphanii tibi mittere de

nonnullæ etiam post illorum obitum hæreses emersisse beam : ipsum enim arbitror Philastrio doctius hinc

doceantur, quarum nullam illi fecerint tentionem. locutum ; qui possit apud Carthaginem in latinam

3. Quamobrem ad peculiore patrocinium pietatistuæ linguam verti facilius atque commodius, ut tu potius confugio, et voce mea, sed universali desiderio, paralum præstes nobis quod quæris a nobis.

ad misericordiam sacrosanctum pietatis pectus appello; 3. Perlatorem multum commendo. Subdiaconus

sequestratis saporibus peregrinis,considerato textu prioest de nostra diæcesi;de fundo autem viri spectabilis, ris epistolæ, panem Afrum,quem nostra provincia solet nobisque charissimi Orontii '.Pro illo autem, et proejus patre, a quo adoptatus est, etiam ad ipsum

Mss. Michaelinus, Becheronensis, et unus e Vatic.

habent, Honorali. " Sic unus e Vatic. Mss. At Edd., gaudere dictantem. * Mss. sex i Aspiciendo ad id quod exoruvi muneris. (a) x 6 tomo, ante lib. de Hæresibus. Quæ autem

(a)

- 6 tomo, ante lib. de Hæresibus. Quæ autem 233 222 erat, nunc. 120. Scripta paulo post superiorem. erat, nunc 61. Scripta forte an. 428.

[ocr errors]

habere præcipuum, cælesti etiam manna conditum, sero grantius a Domino mihi poscas adjutorium, quo pulsanti, et tamen patienti non deneges. Profecto enim serviam laudabili studio tuo, atque utilitati eorum nec ego pulsare cessabo, donec ipse concedas ; ut quod quibus id existimas profuturum, domine sinceriter non impetrat privilegium, ubi nullum est meritum ?, dilectissime frater. Commendo iterum perlatorem, saltem indefessa importunitas mereatur.

et negotium propter quod eo perrexit; si cognoveEPISTOLA CCXXIV (a).

ris apud quem agendum sit, peto ne pigeat adju

vare. Non enim possumus necessitates hominum Augustinus Quodvulldeo, spondens se de hæresibus scri

ejusmodi deserere, qui nostri non colopi, sed quod pturum, dum per alias occupationes licebit. Nunc

majus est, fratres sunt, et in charitate Christi ad enim ab Alypio se urgeri dicit, ut posterioribus Ju

curam pertinent nostram. Deo vivas. liani libris respondeat.

EPISTOLA CCXXV" (a). Domino sinceriter dilectissimo, fratri et condiacono QUODVULTDEO, AUGUSTINUS episcopus.

Prosper Augustino, de reliquiis pelagianæ hæreseos in

Gallia sub catholico nomine clam succrescentibus 1. Cum mihi hæc scribendi offerretur occasio per certiorem ipsum faciens, ac referens quorumdam queFussalensem presbyterum, quem commendo cha

relas de iis quæ Augustinus adversus Pelagianos scriritati tuæ, recensui epistolam tuam, in qua petis ut

psisset de hominum discretione, de vocatione secundum de hæresibus quæ oriri potuerunt ex quo Domini

propositum ac prædestinatione electorum, de prævein carnenuntiaricæpit adventus,aliquid scriberem,

niente gratia, deque præfixo electorum numero ; petens Hoc autem feci, ut viderem utrum jam deberem

ut quæ in istis quæstionibus obscuriora sunt, quam opus ipsum aggredi, et inde tibi aliquid mittere; lucidissimis expositionibus aperiat. ubi considerares tanto esse difficilius, quanto vis effici brevius. Sed ne hoc quidem potui, talibus cu

Domino beatissimo papæ,ineffabiliter mirabili, inris supervenientibus impeditus, a quibus omnino

comparabiliter honorando, præstantissimo padissimulare non possem : nam me et ab eo quod

trono AUGUSTINO, PROSPER. habebam in manibus, averterunt.

1. Ignotus quidem tibi facie, sed jam aliquatenus, 2. Hoc autem est, ubi respondeo libris Juliani, si reminiscaris, ainmo ac sermone compertus ; nam per quos octo edidit post illos quatuor quibus ante re sanctum fratrem meum Leontium diaconum misi episspondi. Hos enim cum Romæ accepisset frater Aly tolas et recepi ; nunc quoque Beatitudini tuæ scribere pius, nondum omnes descripserat, cum oblatam audeo, non solum salutalionis, ut tunc, studio, sed etiam occasionem noluit præterire, per quam mihi quin- fidei, qua Ecclesia vivit, affectu. Excubante enim pro que transmisit; promittens alios tres cito se esse universis membris corporis Christi vigilantissima indumissurum, et multum instans ne respondere differ stria tua, et adversus hæreticarum doctrinarum insidias rem. Cujus instantia coactus sum remissius agere veritatis virtute pugnante, nullo modo mihi verendum quod agebam';ut operi utrique non deessem, uni putavine onerosustibi, aut importunus essem in eo quod diebus, alteri noctibus, quando mihi ab aliis occu ad multorum salutem, ac perinde ad pietatem tuam perpationibus hinc atque hinc venire non desistentibus tinet : cum polius reum futurum esse me crederem, si parceretur. Agebam vero rem plurimum necessa ea, quæ valde perniciosa esse intelligo, ad specialem riam : jam retractabam opuscula mea; et siquid patronum fidei non referrem. in eis me offenderet, vel alios offendere posset, 2. Multi ergo servorum Christi qui in Massiliensi partim reprehendendo, partim defendendo quod urbe consistunt, in Sanctitatis tuæ scriptisquæ adversus legi deberet et posset, operabar. Et duo volumina Pelagianos hæreticos condidisti, contrarium putant pajam absolveram, retractatis omnibus libris meis, trum opinioni et ecclesiastico sensui, quidquid in eis de quorum numerum nesciebam : eosque ducentos vocatione electorum secundum Dei propositum disputasti. triginta duos esse cogaovi. Restabant epistolæ, Et cum aliquandiu tarditatem suam culpare maluerint, deinde tractatus populares, quos Græci homilias quam non intellecta reprehendere,quidamque eorum luvocant. Et plurimas jam epistolarum legeram, sed cidiorem super hoc atque apertiorem Beatitudinis tuæ adhuc nihil inde dicta veram, cum me etiam isti expositionem voluerint postulare; evenil ex dispositione Juliani libri occupare cæperant, quorum nunc misericordiæ Dei, ut cum quosdam (b) intra Africam quarto respondere ccepi. Quando ergo id explica. similia movissent, librum de Correptione et Gralia,plevero, quintoque respondero, si tres non supervene num divinæ auctorilatis emitteres. Quo in notitiam rint, dispono (si Deus voluerit) et quod poscisinci nostra insperata opportunitate delato, putavimus omnes pere, simulagens utrumque, et hoc scilicet, et illud querelas resistentium sopiendas ; quia universis quæstiode retractatione opusculorum meorum, nocturnis nibus de quibus consulenda erat Sanctitas tua,tam plene et diurnis temporibus in singula distributis. illic absoluteque responsum est, quasi hoc specialiter

3. Hoc ideo insinuavi Sanctitati tuæ, ut quantum studueris, ut quæ apud nos erant turbata componeres. tibi desiderium est sumendi quod poscis, tanto fla Recensito autem hoc Beatiludinis tuæ libro, sicut qui

• Mss. plures, quia ; sive, quod nullum est meritorum.

2Edd., remissius semper agere quod. Mss. prope omnes, remissius agere quam agebam. (a) Ex tomo 8, ante lib. de Hæresibus. Quæ autem 224 erat, nunc 125. Scripta post superiorem.

PATROL. XXXII.

Epistt. CCXXV et CCXXVI emendatæ sunt ad Mss.et Edd.,

et huc translatæ ex tomo 7. (a) Ex tomo 7, præfixa lib. de Prædestinatione ss. Quæ porro 225 erat, nunc 126. Scripta an. 428, aut 429. (6) Adrumetinos monachos.

(Trente-Deux.)

sanctam atque apostolicam doctrinæ tuæ auctoritatem mo pervicacia tota descendit, ut fidem nostram ædifantea sequebantur, intelligentiores multo instructiores cationi audientium contrariam esse defniant, ac sic, que sunt facti ; ita qui persuasionis suæ impediebantur etiamsi vera sit, non promendam : quia et perniciose obscuro, aversiores quam fuerant, recesserunt. Quorum non recipienda tradantur ; et nullo periculo, quæ intam abrupta dissensio primum propter ipsos metuenda telligi nequeant, conticeantur. est, ne tam claris tamque egregiis in omnium virtutum

4. Quidam vero horum in tantum a pelagianis semitia studio viris spiritu pelagianæ impietatis illudat: deinde

non declinant, ut cum ad conftendam eam Christi gra. ne simpliciores quique, apud quos horum magna est de

tiam quæ omnia præveniat merita humana, cognantur, probitatis contemplatione reverentia, hoc tutissimum sibi

ne si meritis redditur, frustra gratia nominetur ; ad conæstiment quod audiant eos, quorum auctoritatem sine ditionem hanc velint uniuscujusque hominis pertinere, judicio sequuntur, asserere.

in qua eum nihil prius merentem, quia nec existenten, 3. Hæc enim ipsorum definitio ac professio est : liberi arbitrii et rationalem gratia Creatoris instituat, Omnem quidem hominem, Adam peccante, peccasse ; et

ut per discretionem boni et mali, et ad cognitionem Dei neminem per opera sua, sed per Dei gratiam regenera

et ad obedientiam mandatorum ejus possit suam dirigere tione salvari: universis tamen hominibus propitiationem,

voluntatem atque ad hanc gratiam qua in Christo requæ est in Sacramento sanguinis Christi,sine exceptione nascimur, pervenire, per naturalem scilicet facultatem, esse propositam, ut quicumque ad finemelad Baptismum petendo, quærendo, pulsando : ul ideo accipiat, ideo accedere voluerint, salvi esse possint. Qui autem creditur inveniat, ideo introeat, quia bono naturæ bene usus, sunt, quive in ea fide, quæ deinceps per gratiam sit ju ad islam salvantem gratiam, initialis gratiæ ope meruerit vanda, mansuri sunt, præscisse ante mundi constitutio pervenire. Propositum autem vocantis gratiæ in hoc nem Deum, et eos prædestinasse in regnum suum, quos omnino definiunt, quod Deus constituerit nullum in gratis vocatos, dignos futuros electione, el de hac vita regnum suum, nisi per Sacramentum regenerationis bono fine excessuros esse præviderit. Ideoque omnem assumere, et ad hoc salutis donum omnes homines unihominem ad credendum et ad operandum divinis insti

versaliter, sive per naturalem, sive per scriptam legem, tutionibus admoneri, ut de apprehendenda vita æterna sive per evangelicam prædicationem vocari : ut et qui nemo desperet, cum voluntariæ devotioni remuneratio volueritn, fiant filii Dei, et inexcusabiles sint qui fideles sit parata. Hoc autem propositum vocationis Dei, quo esse noluerint ; quia justitia Dei in eo sit, ut qui non vel ante mundi initium, vel in ipsa conditione generis crediderint, pereant ; bonitas in eo appareat,si neminem humani, eligendorum et rejiciendorum dicitur facla dis- repellat a vita, sed indifferenter universos velit salvos cretio, ut secundum quod placuit Creatori, alii vasa ho feri et in agnitionem venitatis venire.Jam hic proferunt noris, alii vasa contumeliæ sint creati, et lapsis curam testimonia quibus divinarum Scripturarum cohortatio resurgendia dimere,et sanctis occasionem teporis afferre; ab obediendum incitat hominum voluntates, qui ex li. eo quod in utraque parte superfluus labor sit, si neque bero arbitrio, aut faciant quæ jubentur, aut negligant: rejectus ulla industria possilintrare, neque electus ulla et consequens putant ut quia prævaricator ideo dicitur negligentia possit excidere:quoquo enim modo se egerint, edisse, quia noluit, fidelis quoque non debitetur non posse aliud erga eos quam Deus definivit, accidere ;

ob hoc devotus fuisse, quia voluit ; et quantum quisque et sub incerta spe cursum non posse esse constantem,cum,

ad malum, tantum habeat facultatis ad bonum ; parique si aliud habeat prædestinantis electio, cassa sit adni momento animum se vel ad vitia, vel ad virtutes movetentis intentio. Removeri itaque omnem industriam, re, quem bona appetentem gratia Dei foveat, mala sectollique virtutes, si Dei constitutio humanas præveniat

tantem damnatio justa suscipiat. voluntates : et sub hoc prædestinationis nomine, fatalem 5. Cumque inter hæc innumerabilium illis multitudo quamdam induci necessitalem ; aut diversarum natura objicitur parvulorum, qui utique excepto originali peccarum dici Dominum conditorem, si nemo aliud possit to, sub quo omnes homines similiter in primi hominis esse quam factus est. Alque ut brevius at plenius quod damnatione nascunlur, nullas adhuc habentes voluntaopinantur exponam, quidquid in libro hoc ex contradi tes, nullas proprias actiones non sine Dei, judicio secercentium sensu Sanclitas tua sibi opposuit, quidquid nuntur ; ut ante discretionem boni ac mali de usu citæ etium in libris contra Julianum ab ipso hac quæstione istius auferendi, alü per regenerationem inter cælestis objectum. potentissime debellasti ; hoc totum ab istis regni assumantur hæredes alii sine Baptismo inter morsanctis intentiosissime conclamatur. Et cum contra eos tis perpetuæ transeant debitores : tales aiunt perdi, tascripta Beatitudinis tuæ validissimis et innumeris tes. lesque salvari, quales futuros illos in annis majoribus timoniis divinarum Scripturarum instructa proferimus, si ad activam servarentur ætatem, scientia divina præac secundum formam disputationum tuarum, aliquid viderit. Nec considerant segratiam Dei, quam comiten, etiam ipsi quo concludantur astruimus ; obstinationem non præviam humanorum volunt esse meritorum elian suam vetustate defendunt : et ea quæ de Epistola apos illis voluntatibus subdere, quas ab eo, secundum suar toli Pauli Romanis scribentis, ad manifestationem divi phantasiam, non negant esse præventas. Sed in lantum gratiæ prævenientis electorum merila proferuntur, quibuscumque commentitiis meritis electionem Dei suba nullo unquam ecclesiasticorum ita esse inctellecla, ut jiciunt, ut quia prælerita non exstant,fulura, quæ non nunc sentiuntur,affirmant.Cumque ut ipsi ea exponant sint fulura, conflingant, novoque apud illos absurditatis secundum quorum velint sensa, deposcimus, nihil se genere, et non agenda præscila sint, et præscita nonacia profitentur invenisse quod placeat, et de his taceri esia sint. Hanc sane de humanis meritis præscientiam Dei, gunt, quorum allitudinem nullus attigerit. Eo postre - secundum quam gratia vocantis operetur, multo sibi ra

non

tionabilius videntur astruere, cum ad earum nationum adauctoritatem talia sentientium non sumus pares: quia contemplationem venitur, quæ vel in præteritis sæculis multumnos et vitæ meritis antecellunt, et aliqui eorum, dimissæ sunt ingredi vias suas, vel nunc quoque adhuc adepto nuper summo sacerdotii honore, supereminent; in veteris ignorantiæ impietate depereunt, nec ulla eis nec facile quisquam præter paucos perfectæ gratiæ inaut Legis aut Evangelii illuminatio coruscavit ; cum trepidos amatores, tanto superiorum disputationibus tamen, in quantum prædicatoribus ostium apertum est et ausus est contraire.Exquo non solum his qui eos audiunt, via facta est, gentium populus, qui sedebat in tenebris verum etiam ipsis qui audiuntur, cum dignitatibus crevit et in umbra mortis, lucem viderit magnam (Isai. ix, 2, periculum ; dum et multos reverentia eorum aut inutili et Matth. iv, 16); et qui quondam non populus, nunc cohibet silentio, aut incurioso ducit assensu ; et saluberautem populus Dei sit; et quorum aliquando non miser rimum ipsis videtur quod pene nullius contradictione tus est, nunc autem misereatur (Osee, 11, 23, 24, et reprehenditur. Unde, quia in istis pelagianæ pravitatis Rom. ix, 25) : prævisos inquiunt a Domino credituros, reliquiis non mediocis virulentiæ fibra nulritur, si et ad unamquamque gentem ita dispensata tempora ac principium salutis male in homine collocatur ; si divinæ ministeria magistrorum, ut exorlura ora bonarum cre. voluntati impie voluntas humona præfertur, ut ideo quis dulitas voluntatum : nec vacillare illud, quod « Deus adjuvetur quia voluit, non ideo quia adjuvatur, velit ;si omnes homines » velit « salvos fieri, et in agnitionem originaliter malus receptionem boni non a summo bono, veritatis venire » (I Tim. 11, 4); quandoquidem inercu- sed a semetipso inchoare male creditur ; si aliunde Deo sabiles sint qui et ad unius veri Dei cultum potuerint placetur, nisi ex eo quod ipse donaverit : tribue nobis in instrui intelligentia naturali, et Evangelium ideo non hac causa. papa beatissime, pater optime, quantum audierint, quia nec fuerint recepturi.

juvante Domino poles, diligentiam pietatis tuæ, ut quæ

in istis quæstionibus obscuriora, et ad percipiendum 6. Pro universo autem humano genere mortuum esse

difficiliora sunt, quam lucidissimis expositionibus diDominum nostrum Jesum Christum, et neminem pror

gneris aperire. sus a redemptione sanguinis ejus exceptum, etiamsi omnem hanc vitam alienissima ab eo mente pertranseat ;

: 8. Ac primum, quia plerique non putant christianam quia ad omnes homines pertineat divinæ misericordiæ

fidem hac dissensione violari, quantum periculi sit in Sacramentum : quo ideo plurimi non renoventur, quia

eorum persuasione palefacias. Deinde, quomodo per

istum præoperantem et cooperantem gratiam liberum quod nec renovari velle habeant, prenoscantur. Itaque,

non impediatur arbitrium. Tum, utrum præscientia Dei quantum ad Deum pertinet, omnibus paratam vitam

ita secundum propositum maneat, ut ea ipsa quæ sunt æternam ; quantum autem ad arbitrii libertatem, ab

proposita, sint accipienda præscita: an per genera causahis eam apprehendi, qui Deo sponte crediderint, et au

rum et species personarum ista varientur ; ut quia dixilium gratiæ merito credulitatis acceperint. In istam

versæ sunt vocationes in his qui nihil operaturi salvantur, vero talis gratiæ prædicationem hi, quorum contra

quasi solum Dei propositum videatur existere ; in his dictione offendimur, cum prius meliora sentirent, ideo

autem qui aliquid boni acturi sunt, per præscientiam se vel maxime contulerunt, quia si profiterentur ab ea

possit stare propositum : an vero uniformiter,licet dividi omnia bona merita præveniri, et ab ipsa ut possint esse,

præscientia a proposito temporali distinctione non pos. donari ; necessitate concederent Deum secundum propo

sit, præscientia tamen quodam ordine sit subnixa propositum et consilium voluntatis suæ, occulto judicio, et

sito ; et sicut nihil sit quorumcumque negotiorum, quod opere manifesto, aliud vas condere in aliud in contu

non scientia divina prævenerit, ita nihil sit boni, quod meliam ; quia nemo nisi per gratiam justifcetur, et

in nostram participationem non Deo auctore defluxerit. nemo nisi in prævarications nascatur. Sed refugiunt Postremo, quemadmodum per hanc prædicationem proistud fateri, divinoque adscribere operi sanctorum me

positi Dei, quo fideles funt qui præordinati sunt ad virita formidant ; nec acquiescunt prædestinalum elec

tam æternam, nemo eorum qui cohortandi sunt impediatorum numerum nec augeri posse nec minui, ne locum

tur, nec occasionem negligentiæ habeant, si se præde. apud infideles ac negligentes cohortantium incitamenta

stinatos esse desperent. Illud etiam qualiter diluatur, non habeant, ac superflua sit industriæ ac laboris in

quæsumus, patienter insipientiam nostram ferendo dedictio, cujus studium cessante electione frustrandum

monstres,quod retractatis priorum de hac re opinionibus, sit : ita demum enim posse unumquemque ad correc

pene omnium par innenitur et una sententia, qua pro. tionem aut ad profectum vocari, si se sciat sua diligen

positum et prædestinationem Dei secundum præscientia bonum esse posse, et libertatem suam ob hoc Dei au

tiam, receperunt ; ut ob hoc Dous alios vasa honoris, xilio juvandam, si quod Deus mandat, elegerit. Ac sic,

alios contumeliæ fecerit, quia finem uniuscujusque cum in his qui tempus acceperunt liberæ voluntatis,

præviderit, et sub ipso gratiæ adjutorio in qua futurus duo sint quæ humanam operentur salutem, Dei scilicet

esset voluntate et actione præscierit. gratia et hominis obedientia ; priorem volunt obedien

9. Quibus omnibus enodaeis, et multis insuper, quæ tiam esse quam gratiam, ut initium salutis ex eo qui

altiore intuitu ad causam hanc pertinentia magis potes salvatur, non ex eo credendum sit stare qui salvat, et

videre, discussis; credimus et speramus non solum tenuivoluntas hominis divinæ gratiæ sibi pariat opem, non

tatem nostram disputationum tuarum præsidio roborangratia sibi humanam subjicial voluntatem.

dam, sed etiam ipsos quos meritis atque honoribus claros 7. Quod cum perversissimum esse, revelante Dei mic caligo istius opinionis obscurat, defæcatissimum lumen sericordia, et instruente nos tua Beatitudine noverimus; galiæ recepturos. Nam unum eorum præcipuæ auctopossumus quidem ad non credendum esse constantes, sed ritatis et spiritualium studiorum virum, sanctum Hila

« PredošláPokračovať »