Obrázky na stránke
PDF
ePub

EPISTOLA XXV“ (a).

lium venit a Domino, qui non secundum iniquitates rePaulinus Augustino, exquisitis eum laudibus exornans

tribuens, illuminarit cæcum, solvit compeditum, humipro quinque ejus adversus Manichæos libris, quos ab liavit erectum male, ul erigeret humiliatum pie. Alypio acceperat. Panem ipsi dono mittit.

3. Sequor igitur, non æquis adhuc passibus, magna Domino fratri unanimo et venerabili AUGUSTINO, Pau

justorum vestigia si possim orationibus vestris apprehen

dere, in quo Dei miserationibus apprehensus sum. Rege LINUS et THERASIA peccatores.

ergo parvulum in terra reptantem, et tuisgressibus in1. Charitas Christi quæ urget nos, et absenles licet gredi doce. Nolo enim me corporalis ortus magis quam per unitatem fidei alligat,ipsa fiduciam ad te scribendi spiritualis exortus ætate consideres. Quippe ætas mihi pudore depulso præstitit : teque per litteras tuas visce secundum carnem ea jam est, qua fuit ille ad Apostolis ribus meis intimavit, quas et de scholasticis facultatibus in porta Speciosa, verbi potestate sanatus (Act. 111, 7, et effluentes, et de cælestibus fovis dulces, ut animæ meæ IV, 22). In natalibus autem unimæ, illius adhuc mihi medicas et altrices, in quinque libris interim teneo, quos tempus infantia est, quæ intentatis Christo vulneribus munere benedicti el venerabilis nobis episcopi nostri Aly immolata, digno sanguine agni victimam præcucurrit, et pii, non pro nostra instructione tantum, sed etiam pro dominicam auspicala est passionem. Atque ideo ut inEcclesiæ multarum urbium utilitate suscepimus. Hos fantem adhuc verbo Dei et spirituali ætate lactentem, igitur nunc libros lectioni habeo ; in his me oblecto ; de educa verbis tuis, uberibus fidei, sapientiæ, charitatis his cibum capio, non illum qui perit, sed qui operatur inhiantem. Si officium commune consideras, frater es ; vitæ æternæ substantiam per fidem nostram, qua accor si maturitatem ingenii tui et sensuum. pater mihi es, etsi poramur in Christo Jesu Domino nostro : cum fides forte sis ævo junior, quia te ad maturitatem meriti et nostra, quæ visibilium negligens, invisibilibus inhiat, honorem seniorum provexit' juvenem cana prudentia. per charitatem omnia secundum veritatem omnipotentis Fove igitur et corrobora me in sacris Litteris, et spiri. Dei credentem, litteris et exemplis fidelium roborelur. tualibus studiis, tempore, ut dixi, recentem, et ob hoc O rere sal terræ, quo præcordia nostro ne possint seculi post longa discrimina, post multa naufragia, usu rudem, canescere errore, condiuntur ! O lucerna digne supra vixdum a fluctibus seculi emergentem, tu qui jam solido candelabrum Ecclesiæ posita, quæ late catholicis urbi littore constitutus, tuto ? excipe sinu, ut in portu sabus de septiformi lychno paslum oleo lætitiæ lumen lutis, si dignum putas, pariter navigemus. Interea me effundens, densas licet hæreticorum caligines discutis, de periculis vitæ istius et profundo peccatorum evadere et lucem veritatis a confusione tenebrarum splendore nitentem, orationibus tuis tanquam tabula sustine, ut clarifici sermonis enubilas !

de hoc mundo quasi de naufragio nudus evadam. 2. Vides, frater unanime, admirabilis in Christo Do. 4. Idcirco enim me levare sarcinis, et vestimentis onemino et suscipiende, quam familiariter agnoverim te, rantibus exuere curavi, ul undosum hoc, quo inter nos quanto admirer stupore, quam magno amore complectar, et Deum peccatis interlatrantibus separat, præsentis vitæ qui quotidie colloquio litterarum tuarum fruor, et oris salum, omni amictu carnis, et cura diei sequentis, jubente tui spiritu vescor. Os enim tuum fistulam aquæ vivæ et et adjuvante Christo expeditus enatem. Neque id me venam fontis æterni merito dixerim, quia fons in te 1 perfecisse glorior ; quod elsigloriari possem, in Domino aquæ

salientis in vitam æternam Christus effectus est gloriarer, cujus est perficere, quod nobis adjacel velle : (Joan. iv, 14). Cujus desiderio sitivit in te anima mea, sed concupiscit adhuc anima mea desiderare judicia et ubertate tui fluminis inebriari terra mer concupivit. Domini. Vide quando assequatur effectu Dei voluntaIdeoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichæos me tem , qui adhuc ipsum desiderare desiderat. Quod in me salis armaveris, si quia in alios quoque hostes catho tamen est, dilexi decorem domus sanctæ, et quantum licæ fidei munimina comparasti (quia hostis noster, cui in me fuit, elegeram abjectus esse in domo Domini. Sed mille nocendi artes, tam variis expugnandus est telis, cui placuit segregare me ab uteru matris meæ, et ab quam oppugnat insidiis), quæso promere mihi de arma amicitia carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere, mentario tuo, et conferre non abnuas arma justitiæ. eidem placuit inopem me omnis boni meriti, suscitare Sum enim laboriosus, etiam nunc sub magno onere pec de terra et de lacu miseriarum, ac de luto fæcis educere, cator , veteranus in numero peccatorum, sed alerno ut collocaret me cum principibus populi sui, et parregi novus in corpore tiro militiæ. Sapientiam mundi tem meam in tua sorte poneret, ut te praestante meritis, miser hucusque miratus sum, et per inutiles lilleras re officio socialus æquarer *. probatamque prudentiam Deo stultus et mutus fui. Post 5. Præsumptione igitur non mea, sed placito et ordi- quam inveteravi inter inimicos meos, et vanni in cogi natione Domini, Fraternitatis tuæ mihi fædus usurpans, tationibus meis, levavi oculos meos in montes, ad precepta legis et gratiæ dona suscipiens : unde mihi auxi. 1 Edd. : Te ad maturitatem meriti honor seniorem pro

vexit et juvenem. Mss. novem : Honore seniorum. At

melius duo Vatic. : Et honorem seniorum proverit ju1 Sic Mss. duodecim. At Edd. habent,quia fons vitæ aquæ.

2 Mss. septem, sub magno honore peccator. Unde e * Sic in editis. At Mss. plerique : Jam in solido littore. Vatic., mere peccatorum.

constitisti toto, etc. (constilisti, luto, etc.] Recognovimus hanc ad. a. bg bl. bn. c. cc. ff. g. 3 Edd.: Assequatur effectum Dei voluntatum. Mss. duo : 8v. I. r. s. sb. vc. vd. duos a quinque v. et ad Am. Bad. Effectum Dei voluntale. Alii duo : Dei voluntatem. Unus Er. Lov.

e Vatic.: Effectu dei voluntatem. Hunc sequimur. (a) Alias 31 : quæ autem 25 erat, nunc 195. Scripta 4 Cisterc."Ms.: Officio senatus æquarer, id est munere cum superiore.

presbyteratus.

venem.

tanto indignus honore me dignor ; quia te pro tua san- lidius cogitari quidquam potest. Prima hæc aliquanctitate certo scio, nam veritate sapis, non alta sapere, tulum dura esse confiteor ; illa vero ultima nec dura sed humilibus congruere. Ideoque prompte el intime dixerim, quia dulcissima sunt;nec mollia,quia firrecepturum spero charitatem humilitatis nostræ, quam missima; quid igitur nisi quod dici non potest, sed quidem jam recepisse te per beatissimum sacerdotem creditamen et sperari ei amari potest ? Vincula vero Alypium (quia dignatur) patrem nostrum, confido. Is hujus mundi asperitatem habent verain jucunditaenim sine dubio de se tibi exemplum præbuit nos ante tem falsam ; certum dolorem, incertam voluptatem; notiliam et supra meritum diligendi,qui incognitos sibi durum laborem, timidam quietem ; rem plenam nos, et longinqua soli vel sali intercapedine disparatos, miseriæ, spem beatitudinis inanem. Hisne tu inseris spiritu veræ dilectionis, qui ubique et penetrat et effun- et collum et manus et pedes, cum et honoribus ditur, et videre diligendo poluit, et alloquendo pertin. hujuscemodi subjugari affectas, et facta tua gere. Hic nobis prima affectus sui documenta, et chari, non aliter fructuosa existimas, et ambis inhærere, tatis tuæ pignora in supradicto digno munere librorum quo non modo invitatus sed nec compulsus quidedit. Et quanto studuit impendio, ut Sanclitatem tuam dem ire debuisti ? Hic tu fortasse Terentiani servi non ipsius tantum verbis, sed plenius eloquentia et fide mihi responsum dederis : tua cognitam non possemus amare inediocriter tantopere

Ohe, tu verba fundis hic sapientia ! curasse eumdem credimus, ut nos vicissim ipsius imita

(Terentius in Adelphis.) tione plurimum diligas, Gratia Dei tecum, ut est, in Cape igitur ut fundam potius quam effundam. Aut æternum maneat optamus, frater in Christo Domino si ego canto, tu autem ad aliam vocem saltas, nec unanime, venerabilis. desiderantissime : totam domum. sic quidem me pænitet. Habet enim suam hilariel omnem comitem, et amulatorem in Domino sancti tatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra tatis tuæ plurimo fraternitatis unanimæ salutamus af

non movet, cui plena charitatis modulatione canfectu. Panem unum, quem unanimitatis indicio misi tatur. Verba quædamin epistolis tuis me moverunt, mus charitati tuæ, rogamus accipiendo benedicas.

sed de his tractare, cum factorum vitæque totius

tuæ cura excoquat, ineptum putavi. EPISTOLA XXVI * (a).

Carmen (a) Licentii ad Augustinum praeceptorem. Augustinus Licentium juvenem nobilem et doctum, 3. Arcanum Varronis iter scrutando profundi quondam ipsius discipulum, hortatur ad mundi con Mens hebet, adversamque fugit conterrita lucem.

Nec mirum, jacet omnis enim mea cura legendi temptum, abutens ad hoc ipsius Licentii carmine,

Te non dante manum, et consurgere sola veretur. quod ad præceptorem scripserat.

Nam simul ut perplexa viri compendia tanti

Volvere suasit amor, sacrosque attingere sensus,
LICENTIO AUGUSTINUS.

Quis numerùm dedit ille tonos, mundumque tonando

Disseruit canere, et pariles agitare choreas, 1. Vix reperi occasionem scribendi tibi ; quis cre Implicuit varia nostrum caligine pectus, dat? Sed mihi tamen Licentium necesse est credere.

Induxitque animo rerum violentia nubem.

Inde figūrarum posilas sine pulvere formas Nolo te causas rationesque rimari, quæ etiamsi Posco amens, aliasque graves offendo tenebras. reddi possent, fidei tamen, qua mihi credis, non

Ad summam 1. astrorum causas clarosque meatus.

Obscuros quorum ille situs per nubila monstrat. eas debeo. Nam et litteras tuas non per eas accepi,

Sic jacui nutans, ut talem omnino ruinam, per quos possem scripta redhibere. Quæ autem Nec qui nos prohibet latebras agnoscere cæli,

Nec persona daret sunctorum freta cavernis. petisti ut peterem, curavi per epistolam quantum

Protea namque ferunt veterum commenta Pelasguni, promendum ' videbatur; sed quid effecerim tu Qui dum sollicitis non vult a perire futura, videris. Quod si nondum effectum est, vel cum

Spumat aper, fluit unda, fremit leo, sibilat anguis,

Capium aliquando tamen in munera parva volucrum. sciero, agam instantius, vel cum rursus ipse ad At mibi, qui nimium curis gravioribus angor, monueris. Hactenus quæ hujus vitæ vincula perstre

Dulcia quæque aninıæ, subdulcia pabula quæro,

Varronis responsa latent, Quod supplice cantu punt, tecum locutus sim : nunc paucis accipe pec Præsidium nymphamve rogem et flumina poscam , toris mei æstus de spe tua non transitoria, quo An te voce vocem, clari quem rector Olympi nam modo via tibi patescat in Deum.

Fontibus infantum præfecit, et abdita jussit

Ubertate animi longe ructare fluenta ? 2. Mi Licenti, etiam atque etiam recusantem et Ferto magister opem, ac tu tu ne desere vires formidantem compedes sapientiæ, timeo te rebus

Invalidas, mecumque sacras subvertere glebas

Incipe : tempus enim, nisi me mortalia fallunt, mortalibus validissime et perniciosissime compediri. Labitur, in seniumque trahit. Tibi noster Apollo Nam sapientia quos primo alligaverit, et exercitato Cordo replet, patremque suum patremque deorum

Conciliat, legemque bonam, pacemque cruentam riis quibusdam laboribus edomuerit, solvit postea”,

Monstrai, et abducto velamine singula pandit. liberatisque sese donat ad fruendum; et quos primo Viginti emensus nam longos forsitan orbes temporalibus nexibus erudiverit, post æternis am

Solis eras, cum te ratio pulzherrima mundi,

Ditior imperiis, et nectare dulcior omni plexibus alligat ; quo vinculo nec jucundius nec so Corripuit, staluitque vagum, medioque locavit,

Omnibus unde aciem posses intendere rebus.

O bone, carpe iter annorum, sapientia quantum 1 Mss. tres, petendum. Alii plerique, promendum.

Crescit amore sui, inveniens nova culmina semper. 2 Mss. quatuordecim, solvet postea,... amplexibus alli

Perge viam qua le soboles præclara tonantis gabit.

Perducit, slernens in planos ardua campos. 3 Hanc emendavimus ope Cdd. a. bg. bl. bn. c. cc.

Et cum luciferos præcordia vesper in ortus ff. g. gv. j. 1. n. r. s. sb. t. vc. vd, quinque v. et Distulerit, sanclumque super benedixerit ignem, Am. Bad. Br. Lov.

(a) Alias 39 : quæ autem 26 erat, nunc 123. Scripta 1 Mss. tres, adsumam. Non male. forté ineunte an. 395, et missa cum epistola sequente. (a) Alias Epistola xl.

Sis memor ipse mei : bibuiam qui ponītis aurem

Cognatosque Arabas ? nec pacis foedus amicum Legibus invictis, conlundite peciora palmis,

Sidonios inter mansit regnumque Pelopum, Sternite membra solo, meritosque ciele dolores,

Sacrilegosque Pbryges, quamvis pro tempore cunctis Et prohibete nefas, D-us imperat omnibus unum,

Hospitio commune fuit. Quid denique fratrum Admonet antistes, venturaque fulmina ? terrent.

Dissidium, pugnasque canam ? quid honesta parentum O mihi transactes revocet si pristina soles

Verbera, quid matrum furias, patosque superbos ? Lætificis aurora rotis, quos libera lecum

Est etiam superum concors discordia rerum, Otia lentantes, el candida jura bonorum,

Totque fluunt ritus, quot dat sententia leges. Duximus italiæ medio. montesque per altos !

Nec tenel unus amor, non si mihi murmura ceolum Non me dura gelu probiberent frigora cano,

Det Boreas, totidemque animas, centumque per ora Nec fera tempestas Zephyrûm, fremitusque Borini,

Lingua rigens adamante fremat, memorare valebo Quin tua sollicito premerem vestigia passu.

Quæ sociala prius veterum natura locorum Hoc opus at jubeas tanlum, cruor irrigel artus,

Distulit, et tereti limavit glarea mundo. Solstitio Neuros, broma sectabimur Isirum.

Sed nos prælereo, quod ab una exsurgimus urbe, Ignotus Garamas solvet mihi vincula gentis !

Quod domus una tulit, quod sanguine langimur uno Xampæosque lacus fugiens Hy paneius amnis'

Seclorum, christiana fides connexuit, et quod Callipidum Scythicas résonal spumosus ad undas.

Nos iter immensum disterminat, et plaga ponti Ibimus et Leucos, qua Leucia solis in orius

Interfusa coercet ; amor contemnit utrumque. Tenditur : el vasti deserta cacumina Cassi,

Gaudia qui spernens oculorum, semper amico Queis Epidamneas aequat sibi Cassia rupes,

Absenti fruitur ; quoniam de corde profundo Code quiescentem auroram, currusque solutos,

Pendet, et internæ rimatur pabula fibræ. Sopitamque diem media sub pocle viderem,

Interea venient quæcumque futura bonorum Te suadente pelam : nec enim labor aut metus ullus Scripta salutiferi sermonis, et illa priorum Terret, ubi ipsoples precibus Deus audit apertis.

Æquiparanda favis, reputans quæ pectore in alto, El pune Romulidum sedes et inania tecti

Conceptum in lucem vomuisti nectareum mel, Culmina, bacchalasque domus, vanosque tumultus

Presentem ipsa mihi te reddent, si mihi morem Desererem, et tolus semel in lua corda venirem,

Gesseris, el libros quibus in te lenia recumbit Ni meos conjugio incumbens retineret eunlem.

Musica tradideris, nam ferveo totus in illos. Crede meis, o docle, malis, veroque dolori,

Annue, sic nobis verum ratione patescat, Quod sine te nullos promittunt carbasa portus,

Sic plus Eridano fluat, et contagia mundi
Erramusque procul iurbata per æquora vitæ.

Nequicquam volitent nostri circum arva coloni.
Præcipites densa veluti caliginc nautæ,
Quos uror australis, stridens et flatus ab Euro

4(a). Si versus tuus momentis inordinatis perverPerculit, et raptis privavil turbo magistris ;

sus esset, si suis legibus non staret, si mensurisimpaProtinus abruptis miseri volvuntur in undis :

ribus aures auditoris offenderet, puderet te certe, nec Non forus aut proræ, non lintea deinde procellas Ferre valent, ralioque jacet stupefacta reg i:

differres, necdesisteres donec ordinares, corrigeres, Sic me ventus agit, volvunique cupidjois æstus

statueres,æquares versum tuum,discendo et agendo In mare letbiferum, nec terræ protinus absunt. Sed mecum reputans, tua candida verba, magister,

artem metricam acerrimo studio, et labore quolibet : Hæc magis esse reor tibi credere : callida res est,

quid cum inordinatus ipse perverteris, cum legibus Decipit, atque animis molitur relia nostris. Preleritos oblitus enim, præsentia præsto,

Dei tui ipse non stas, neque in agenda vita honestis Nunc libi, chare, luo nos nunc de pectore lapsi.

tuorum votis, et huic ipsi eruditioni tuæ concinis, Heu mihi quo ferar, unde velim tibi pandere mentem ! abjiciendum post tergum putas et negligendum ? Ante sub Egeo aptabunt fia tecta palumbes. Et versa balcyone componet'in arbore nidos ;

Quasi præ sono linguæ tuæsis tibi vilior, et incompoEsuriens vitulos alet ante leæna sequaces,

sitis moribus quod offendis aures Dei levius sit, Atque impasta diu teneros lupa nuiriet agnos. Mutantesque suis divisum partibus orbem,

quam si incompositis syllabis tuis grammatica Aut Barcæus alet taurum, aut Hyrcavia sauros 5; succenseret auctoritas. Scribis : Ante Thyesteis iterum male territa mensis,

O mihi transactos revocet si pristina soles Interrupta dies refugos vanescet in ortus ;

Lælificis aurora rolis, quos libera tecum Aple dabunt imbres Nilum, super æthera damæ

Otia tentaples, et candida jura bonorum, Errabunt, montesque canent, ei flumina plaudent,

Duximus Italiæ medio, montesque per altos ; Quam mihi post tergum veniant lua dona, magister.

Non me dura gelu prohiberent frigora cano, Arcet amor, copulamque tenel communis honesti.

Nec fera tempestas Zephyrům fremitusque Borim,
Hic, hic regnat amicitiæ decus hosle fugato.

Quin tua sollicito premerem vestigia passu.
Nam neque propter opes vitreas, aurumque rebelle,
Juog mus assensus animorum : nam neque vulgi

Hoc opus, ut jubeas tantum.
Nos fortuna ruens, quae separal ardua, junxit.

Me miserum, si ego non jubeo, et non cogo atque Sed labor interiora legeps, vulgata libellis,

impero, si non rogo ac supplico. Sed siaures tuæ adAtque animis inventa tuis, el nobile dogma Indictum, contraque bonus responsa relalus.

versus meas voces clausæ sunt, ori tuo pateant, paEt mea Calliope, quamvis te cominus altum

teant carmini tuo ; exaudi teipsum, durissime, imHorreal, et vullus abscondat, inutile tractans ;

manissime, surdissime. Quo mihi linguam auream Hoc tamen, hoc animi vinclum, nexusque fideles, Non qui montosis firmatas rupibus Alpes

et cor ferreum ? quibus ego non carminibus, sed laFregii, et lialicas pressit cum mænibus urbes,

mentationibus sufficiam plangere carmina tua, Rumperet, aut nostro terreret robore quidquam. Ile procul latices tumidis anfractibus Oxi,

quibus video, quam animam, quod ingenium non Aut ab Aremphæis Rhiphæos aut oppida Caspi,

mihi liceat apprehendere, et immolare Deo nostro? Cimmeriasque domos sejungere flumine largo : Mæolidumque plagæ, Pontus quas obruit Helles,

Exspectas ut ego jubeam, sis bonus, sis quietus, sis Europæ atque Asia longe discrimina tenjani.

beatus;quasi quidquam mihi dierum gratius illuces. Nonne boum per utrumque latus armenta fatigans Finibus abscidit Thalari" Dodona Molossos,

cat, quam utingenio tuo fruarin Domino, aut vere tu

nescias quam te esuriam et sitiam, aut non hocipso : Edd., flumina Mss. quinque, fulmina.

id carmine fatearis. Revoca animum quoista scrip. ? Bad, et Er., Gerris. : Mss. plerique : Xampæosque lacus fugiens Hypanis

sisti, nunc mihi dic: Hoc opus, ut jubeas tantum.Ecce ubi amarus.

jussum meum:da mihite, si hoc opusest tantum;da • Cod. omnes : Optabunt, excepto Corb. qui habet : aptabunt. Melius oplabunt).

Domino meo te, qui omnium nostrum dominus est, • Edd., tauros. Mss. decem, sauros. . Edd., lateri. Mss. plerique, thalari.

(a) Alias Epistola 41. PATROL. XXXIII.

(Quatre.)

[ocr errors]

qui tibi illud donavitingenium. Nam ego quid sum, An vero tolerat? Cur ergo me excruciat desiderium nisi servus tuus per ipsum, et conservus sub ipso ? tuiapud ipsam intus animam ? Nam si molestias cor

5. Anipse non jubet?audi Evangelium: Stabat, in poris paterer, et si non perturbarentæquitatem ani. quit, Jesus, et clamabat (Joan. vii, 37) : Venite ad mi mei, recteillas tolerare dicerer ; cum autem non me omnes qui laboratis et onerati estis,et ego vos refi æquo animo fero quod te non video, intolerabile est ciam. Tollite jugum meum super vos, el discite a me istam appellare tolerantiam. Sed quando tu talis es, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem esse sine te fortasse intolerabilius toleraretur. Bene animabus vestris. Jugum enim meum lene est, et sar est ergo, quia æquo animo ferre non possum, quod cina mea levis est. (Matth. XI, 28-30). Si hæc non si æquo animo ferrem, æquo animo ferendus pon audiuntur, aut usque ad aures audiuntur, exspec essem. Mirum est, sed tamen verum, quod mihi tasne, Licenti, ut Augustinus jubeat conservo suo, et accidit: doleo quod tenon video, et me ipse consonon plangat potius frustra jubere Dominum suum; latur dolor. Ita mihi displicet fortitudo qua patienter imo non jubere, sed invitare et rogare quodammo fertur absentia bonorum, sicuties. Nam et Jerusalem do, ut qui laborant reficiantur ab eo ? Sed videlicet futuram desideramus utique,etquanto impatientius fortissimo et præfidenti collo, jugum mundi jugo desideramus ipsam, tanto patientius sustinemus Christi est jucundius : qui si laborare nos cogeret, omnia propter ipsam. Quis igitur potest non gaudere vide quis cogeret, qua mercede cogeret. Vade in te viso, ut possit quandiu te non videt, non dolere ! Campaniam, disce Paulinuin egregium et sanctum Ergo neutrum possum, et quoniam si possem, ilDei servum, quam grandem fastum seculi hujus, maniter possem, non posse delector, atque in eo tanto generosiore, quanto humiliore cervice incunc quod delector nonnullum solatium est. Dolentem tanter excusserit, uteam subderet Christi jugo, sicut itaque me non sedatus, sed consideratus consolatur subdidit; et nuncillo moderatore itineris sui quietus dolor. Ne reprehendas, quæso, sanctiore gravitate et modestus exsultat. Vade, disce quibus opibus in qua prævales, et dicas non recle me dolere, quod genii sacrificia laudis ei offerat, refundens illi adhuc te non noverin, cum animum mibituum, hoc quidquid boni accepit ex illo, ne amittat omnia, est teipsum interiorem aspiciendum patefeceris. si non in eo reponat a quo hæc habet.

Quid enim si uspiam te velin terrena tua civitate didi6. Quid estuas ! quid fluctuas? quid imaginationi cissem fratrem et dilectorem meum, et tantum in bus mortiferarum voluptatum aurem accommodas, Domino actalem virum, nullumneme dolorem sen. et avertis a nobis ? Mentiuntur, moriuntur, in mor. surum fuisse arbitrareris, si non sinerer posse dotem trahunt. Mentiuntur, Licenti: Sic nobis, sicuti mum tuam ? Quomodo ergo non doleam, quod optas, verum ratione palescal ; Sic plus Eredano nondum faciem tuam novi, hoc est domum ani. fluat. Non dicit verum nisi Veritas: Christus est veri mæ tuæ, quam sicut meam novi ? tas ; veniamus ad eum, ne laboremus. Ut ipse nos 2. Legi enim litteras tuas flueutes lac et mel, præreficiat, tollamusjugum ejus super nos, etdiscamus ferentes simplicitatem cordis tui, in qua quæris Doab eo quoniam mitis est et humilis corde, et inve minum sentiens de illo in bonitate, et afferentes ei niemus requiem animabus nostris. Jugum enim

claritatem et honorem. Legerunt fratres, et gaudent ejus lene est, et sarcina ejus levis est. Ornari abs te infatigabiliter et ineffabiliter, tam uberibus et lam diabolus quxerit. Si calicem aureum invenisses in excellentibus donis Dei, bonis tuis. Quotquoteasleterra, donares illum Ecclesiæ Dei. Accepisti a Deo gerunt, rapiunt, quia rapiuntur cum legunt. Quan: ingenium spiritualiter aureum, et ministras inde suavis odor Christi, et quam fragrat ex eis, dici non libidinibus, et in illo satanæ propinas teipsum ! potest. Illæ litteræcum te offerunt ut videaris, quanNoli, obsecro ; sic aliquando sentias quam misero tum nos excitant ut quæraris ; nain et perspicabiet miserando pectore hæc scripserim; et miserea

lem faciunt et desiderabilem. Quanto enim præsenris jam mei, si tibi viluisti.

tiam tuam nobis quodammodo exhibeot, tanto EPISTOLA XXVII (a).

absentiam nos ferre non sinunt. Amant te omnes in

eis, et amari abs te cupiunt. Laudaturet benedicetur Augustinus Paulino, amplectens illius benevolen

Deus, cujus gratia tu talis es. Ibi excitatur Christus, tiam, et mutuum declarans amorem: nonnulla de

ut ventos et maria tibi placare dignetur tendenti ad Romaniano el Alypio, nec non de Licentio, cujus

stabilitatem suam. Videtur a legentibus ibi conjux, ælati metuebat ne vergeret ad ea quæ sunt mundi.

non dux' ad mollitiem viro suo, sed ad fortitudinem Domino vere sancto et venerabili, et eximia in redux in ossa viri sui; quam in tuam unitatem re

Christo laude prædicando, fratri PAULINO, AUGU dactam et redditam, et spiritualibus tibi tanto firSTINUS, in Domino salutem.

mioribus, quanto castioribus nexibus copulatam, 1. O bone vir et bone frater, latebas animam

officiis vestræ Sanctitati debitis, in te uno resalumeam : et ei dico uit toleret quod adbuc lates oculos tamus 3. Ibi cedri Libani ad terram depositæ, et in meos, et vix mihi obtemperat:imo non obtemperat.

1 In Edd., afferens. At Mss. sexdecim, afferentes.

? Sic 21 Mss. At vulgati habent : ad stabiltalem suam • Recensita est ad a. bg. bl.c. cc. ff.gv. j. n. r. 3. t. vc. dignetur. Ibi conjux excitatur, non dux, etc. vd. duos a. duos sb. quinque v. et ad. Am., Bad., Er., Lov. * In prius Edd. uno ore salutamus. In Ms. uno Vatic.,

(a) Alias 32 : quæ antem 27 erat, nunc 165. Scripta una mente resalutamus. At in aliis vatic., tribus, et in circa ineuntem an. 395,

quindecim Gallic. exbibetur lectio quam eligimus.

arcæ fabricam compagine charitatis erectæ, mundi avidus hauris bona et recta quæ data ministro, non hujus fluctus imputribiliter secant. Ibi gloria ut ores pro peccatis eterratis quæ ipse committo. In his acquiratur, contemnitur, et mundus ut obtineatur, enim quæ tibi recte, si adverteris, displicebunt, ego relinqnitur. Ibi parvuli, sive etiam grandiusculi ipse conspicior; in his autem quæ per donum Spirifilii Babylouis eliduntur ad petram, vitia scilicet tus quod accepisti, recte tibi placentin libris meis,ille confusionis superbiæque secularis.

amandus,ille prædicandus est apud quem est fons vi3. Hæc atque hujusmodi suavissima et sacratissi to,et in cujus lumine videbimus lumen (Psal. XXXV, ma spectacula litteræ tuæ præbent legentibus;litteræ 10), sineæniginate, sed facie ad faciein, nuncautem illæ, litteræ fidei non fictæ, litteræ spei bonæ, litteræ in ænigmate videmus (1 Cor. x111, 12). In his ergo que puræ charitatis. Quomodo nobis anhelant sitim ipse de veteri fermento eructavi, cuin ea legens tuam,et desideriuin defectumque animæ tuæ in atria agnosco, we judico cum dolore;ig his vero quæ de Domini! quidamoris sanctissimi spirant!quantam azymo siuceritatis et veritatis doino Dei dixi, exsulto opulentiam sinceri cordis exæstuant ! quas agunt cum tremore. Quid enim habemus, quod non accepigratias Deo ! quasimpetrant a Deo ! Blandiores sunt, mus? Atenim melior est qui majoribus et pluribus, an ardentiores; luminosiores, ao fecundiores? Quid quam qui minoribus et paucioribus donis Dei dives enim est, quod ita nos mulcent,ita accendunt ita est. Quis negat? sed rursus melius est, vel de parvo compluunt et ita serenæsunt?quid est,quæso te,aut Dei dono gratias ipsi agere, quam sibi agi magno. quid tibi pro eis rependam, nisi quia totus sum Hæc ut ex animo semper confitear, meumque cor å tuus in eo cujus totus es ? Si parum est, plus certo lingua mea non dissonet, ora pro me, frater. Ora, non habeo. Tu autem fecisti ut non mihi parum vi obsecro, ut non laudari volens, sed laudansiovocem deatur, qui me in illa epistola tantis laudibus hono Doininum, et ab inimicis meis salvus ero. rare dignatus es, utcum tibi me refundo, si parum 3. Est etiam aliud quo istum fratrem amplius dihoc putem, tibi non credidisse convincar. Pudet me ligas : nam est cognatus venerabilis, et vere beati quidem tantum boni de me credere, sed plus piget episcopi Alypii, quem toto pectore amplecteris, et tibi non credere. Est quod faciam : non me credam merito; nam quisquis de illo viro benigue cogitat, de talem qualem'putas, quoniam non agnosco; et cre magoa Dei misericordia, et de mirabilibus Dei nudam me abs te diligi, quoniam sentio et plane per neribus cogitat. Itaque cum legisset petitionem cipio : ita nec in me temerarius, nec in te ingratus tuam, qua desiderare le indicastiut historiam suam extitero. Et cum me tibi totum offero, paruin non tibi scribat, et volebat facere propter benevolen. est : offero enim quem vehementissime diligis ; et tiam tuam, et polebat propter verecundiam suam : offero, si non qualem me esse arbitraris, cum tamen quem cum viderem inter amorem pudoremque flucpro quo, ut talis esse merear deprecaris. Hoc enim tuantem,onus ab illo io humeros meos transtuli;nam magis jam peto facias, ne miaus optes mihi adjici hoc mihi etiam perepistolam jussit. Cito ergo, si Doad id quod sum, dum me existimas jam esse quod minus adjuverit,totum Alypium in seram præcordiis DOD sum.

tuis;nam hoc sum ego maxime veritus, ne ille verere4. Ecce charissimus meus est, et ab ineunte ado lur aperire omnia quæ in eum Dominus contulit, ne lescentia mihi familiariter amicissimus(a) qui hanc alicui inigus intelligenti(aoneniw abs te solo illa leEximietati tuæ ac præstantissiinæ Charitati episto- gerentur), nondivina munera concessa hominibus, lam apportat.Hujus nomen estin libro de Religioue, sed ipsum praedicare videretur,et tu qui nosti quoquem tua Sanctitas,quantum litteris indicas,liben modo hæc legas,propter aliorum cavendam infirmitissime legit: factus est enim tibi etiam tanti viri, qui tatem fraternæ notitiæ debito fraudareris: quod jam tibi cum misit, commendatione jucundior. Neque fecissem, jamque illum logeres, nisi profectio fratris lamen huic tam familiari amico meo velim credas, improvisa repente placuisset. Quem sic commendo quæ de me forte laudans dixerit. Sensi enim etiam cordi et linguæ tuæ, ut ita comiter ei te præbeas, ipsum sæpe non mentiendi studio, sed amandi pro- quasi non auac illum, sed mecum ante didiceris.Si pensione falli judicantem, et arbitrarijam me acce enim cordi tuo non dubitaverit aperire seipsumn, aut pisse quædam, quibus accipiendis a Domino patente ex omni, aut ex magna parte sanabitur per linguam ore cordisiohiarem. Et si hoc in os meum, quis non

tuam. Volo enim eum numerosius contundi eorum conjiciat quanta de me absente meliora quam verio vocibus, qui amicum non seculariter diligunt. ra lætus effundat ? Librorum autem nostrorum co 6. Filium autem ejus, filium nostrum (a), cujus piam faciet venerabili studio tuo: nam nescio me ali etiam nomen in aliquibus nostris libris invenies, etsi quid, sive ad eorum qui extra Ecclesiam Dei sunt, sive ad tuæ charitatis presentiam ipse non pergeret, staad aures fratrum scripsisse, quod ipse non habeat. fueram litteris in manum tuam tradere consolanSed tucum legis, mi sancte Pauline, non te ita rapiantdum, exhortandum, instruendum, non tam oris soquæ per nostram infirmitatem veritas loquitur, ut ea no, quam exemplo roboris tui. Ardeo quippe,utdum quæ ipse loquor minus diligenter advertas; ne dum adhucælas ejus ja viridi feno est, zizania convertat in

frugem, et credat espertis quod experiri periculose

desiderat. Nunc ergo ex ejus carmine, et ex epistola Edd., de vera Religione.At Mss. viginti carent voce,vera. (a) Romaniabus, laudatus in lib. de Vera Religione, c. la) Licentium, cujus nomen in libris cont. Academi. 7, n. 12.

cos, etc.

« PredošláPokračovať »