Obrázky na stránke
PDF
ePub

mus : nisi forte jam de salute ipsa, quæ in Domi. nia prænuntiata legimus, ut videmus. Videtis certe no est, per quem me salutare voluisti, tandem multos præcisos a radice christianæsocielatis, quæ prudenti consideratione cogitatis. Nam si non ila per Sedes Apostolorum et successiones episcoporum est, quæso vos, quid læsi quid offendi benevolen certa per orbem propagatione diffunditur, de sola tiam vestram, ut me titulo epistolæ vestræ irriden figura originis, sub christiano nomine, quasi aresdum potius quam honorandum esse putaretis, centia sarmenta gloriari, quas hæreses et schismata domini prædicabiles, et dilectissimi fratres. nominamus : prævisa,prædicta, scripta sunt omnia.

Videtis certe simulacrorum templa partim sine re2. Quod enim scripsistis, Patri Augustino, in Do

paratione collapsa, partim diruta, partim clausa, mino æternam salutem, cum legerem, tanta spe su

partim in usus alios commutata ; ipsaque simulabito erectus sum, ut crederem vos ad ipsum Domi

cra vel confringi, vel incendi, vel includi, vel num, et ad ipsam æternam salutem aut jam esse

destrui : atque ipsas hujus sæculi potestates, quæ conversos, aut per nostrum ministerium desiderare

aliquando pro simulacris populum christianum converti. Sed ubi legi cætera, refriguit animus meus:

persequebantur, victas et domitas, non a repuquæsivi tamen ab epistolæ perlatore utrum jam vel

gnantibus, sed a morientibus Christianis, et contra essetis christiani, vel esse cuperetis. Cujus respon

eadem simulacra pro quibus Christianos occidesione posteaquam comperi nequaquam vos esse

bant, impetus suos legesque vertisse, et imperii nomutatos, gravius dolui quod Christi nomen, cui jam

bilissimi eminentissimum culmen ad sepulcrum totum orbem, subjectum esse conspicitis, non so

piscatoris Petri, submisso diademate, supplicare, lum a vobis repellendum, sed etiam in nobis irridendum esse credidistis. Non enim potui cogitare 4. Hæc omnia Scripturæ divinæ, quæ in manus alterum Dominum, secundum quem posset episco omnium jam venerunt, ante longissima tempora pus pater a vobis vocari, præter Dominum Chris

futura esse testatæ sunt. Hæc omnia tanto robustum : et si esset hinc aliqua de interpretatione ves tiore fide lætamur fieri, quanto majore auctoritate træ sententiæ dubitatio, subscriptione epistolæ tol- prædicata esse in sanctis Litteris invenimus. Numleretur, ubi aperte posuistis, Optamus te, domine, in quidnam, obsecro vos, numquidnam solum judi. Deo et Christo ejus, per multos annos semper in clero cium Dei, quod inter fideles atque infideles futurum tuo gaudere. Quibus omnibus perlectis atque dis esse in eisdem Litteris legimus, cum illa omnia cussis, quid mihi aliud occurrere potuit, aut cui sicut prædicta sunt venerint; numquidnam solum libet homini potest, nisi aut veridico aut fallaci judicium Dei venturum non esse putabimus ? Imo scribentium animo hæc esse conscripta ? Sed veridi vero veniet, sicut illa omnia venerunt. Nec quisco animoista scribitis, quis vobis ad hanc veritatem

quam erit homo nostrorum temporum, qui se in interclusit viam ? quis aspera dumeta substravit ? illo judicio de sua possit infidelitate defendere; quis rupium prærupta inimicus opposuit ? pos cum Christum cantet et justus ad æquitatem, et tremo quis basilicæ januam ingredi cupientibus perjurus ad fraudem, et rex ad imperium, et clausit, ut in eodem Domino per quem nos salutatis, miles ad pugnam, et maritus propter regimen, et eamdem salutem nobiscum habere nolitis? Si autem uxor propter obsequium, et pater propter præcepfallaciter atque irridenter hæc scribitis,itane tandem tum, et filius propter obedientiam, et dominus propmihi negotia vestra curanda imponitis,ut nomen ejus ter dominationem, et servus propter famulatum, et mihi negotia vestra curanda imponitis, ut nomen ejus humilis ad pietatem, et superbus ad æmulationem per quem aliquid possum, audeatis non veneratione

etdives ut porrigat, et pauper ut sumat, elebriosus debita attollere, sed insultatione adulatoria venti ad phialam, et mendicus ad januam, et bonus ut lare ?

præstet, et malus ut fallat; et christianus venerator,

et paganus adulator, omnes Christum cantat, et 3. Sciatis me, charissimi, cum ineffabili pro vobis

qua voluntate atque ore cantent, eidem ipsi quem tremore cordis hæc dicere': novienim quanto gravio.

cantaat rationem sine dubio reddituri sunt. rem et perniciosiorem causam sitis habituri apud Deum, si frustra vobis hæc dixero. Omnia quæ præ 5. Est quiddam invisibile, ex quo Creatore princitestitis temporibus erga humanum genus majores pio suntomnia quæ videmus, summum, æternum, nostri gesta esse meminerunt, nobisque tradiderunt; incommutabile et nulli effabile nisi lantum sibi. omnia etiam quæ nos videmus, et posteris tradimus, Est quiddam, quo seipsa summitas majestatis aarquæ tamen pertinent ad veram religionem quæron rat et prædicat, non impar gigaenti atque narranti dam et tenendam, divina Scriptura non tacuit ; sed Verbum, quo ille qui Verbum gigait, ostenditur. ita omnino cuncta transeunt, ut transitura esse præ. Est quædam sanctitas, omnium quæ sancta fiunt dicta sunt. Videtis certe populum Judæorum avul. sanctificatrix, ipsiusincommutabilis Verbi per quod sum a sedibus suis, per omnes fere terras dissemi narratur illud principium, et ipsius principii quod natum atque diffusum : et origo ejusdem populi, et pari se Verbo narrat, inseparabilis et indivisa com. incrementa, et regni amissio, et per cuncta disper. munio. Quis autem hoc totum, quod non dicendo sio, sicutprædicta, ita facta sunt. Videtis certe ex ipso dicere conatus sum, et dicendo non dicere ; quis populo verbum Dei legemque prodeuntem per Chris hoc possit serenissima et sincerissima mente contum, qui ex illis mirabiliter natus est, omnium gen tueri, eoque contuitu beatitudinem ducere, atque tium fidem occupasse atque tenuisse : ita hæc om in id quod intuetur deficiens quodammodo se obli

visci, et pergere in illud cujus visio nobis invisibi

EPISTOLA CCXXXIII ' (a). lis est ', quod est immortalitate indui, et obtinere

Augustinus Longiniano pagano philosopho, provocans æternam salutem, per quam me salutare dignami

illum ad scribendum quonam modo Deum colendum ni ? Quis hoc possit, nisi qui omnes superbiæ

credat, quidve de Christo sentiat. suæ torosinanes, peccata sua confitens, complanaverit, seque substraverit mitem atque humilem ad

LONGINIANO AUGUSTINUS. excipiendum Deum doctorem ?

Solere aiuntquemdam veterum dicere,quibus sa6. Quoniam ergo a vanitate superbiæ prius ad hu

tis persuasum esset ut nihil mallent se esse quam vimilitatem deponendi sumus, ut inde surgentes soli

ros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam.Hanc dam celsitudinem teneamus ; non potuit hoc nobis

senteatiam (nam, sirite recolo, Socratica est) longe tanto magnificentius, quanto blandius inspirari, ut antiquior prophetica jam præcesserat, precipiens nostra ferocitas non vi, sed persuasione sedaretur,

homini breviter et simul, non tantum ut se nihil nisi verbum illud, per quod se Angelis indicat Deus

malit esse quam bonum, verum etiam unde fiat Pater, quod Virtus et Sapientia ejus est, quod cor

bonus: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex de humano visibilium rerum cupiditate cæcato vi

toto cordo tuo, et ex tota anima lua, et ex tota mente deri non polerat, personam suam in homine agere

tua (Deut. vi, 5); et, Diliges proximum tuum tanatque ostendere digoaretur, ut magis homo time

quam teipsum (Lev. Xix, 18). Hoc cui persuasum esret extolli fastu hominis, quam humiliari exemplo

set, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse Dei. Itaque non Christus regno terreno decoratus,

doctrinam duntaxat utilem ac salubrem.Multæ enim nec Christus terrenis opibus dives, nec Christus illa

doctrinæ sunt, si tamen doctrinæ dicendæ sunt, vel terrena felicitate præfulgens ; sed Christus crucifi

superfluæ, vel noxiæ. Veterum Libris Christus atxus, per totum terrarum orbem prædicatur. Quod

testans: In his, inquit, duobus præceptis tota lex riserunt prius populi superborum, et adhuc rident

pendet et Prophetæ (Malth. XXII, 40). Proinde, quia reliquiæ : crediderunt autem prius pauci, nunc

mibi videor inspexisse tanquam in speculo sermopopuli;quia tunc ad fidem paucorum, et contra irri

cinationis mecum tuæ, nihil te esse malle quam visionem populorum, cum Christus crucifixus prædi

rum bonum ; Deum, quo nibil est melius, et unde caretur, claudi ambulabant,muti loquebantur, sur

humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo di audiebant, ceci videbant, mortui resurgebant.

colendum credas, audeo percontari: nam quod eum Sic tandem animadvertit terrena superbia, nihil in

colendum credas, jam teneo. Quæro etiam quid de ipsis terrenis esse potentius humilitate divina (1 Cor.

Christo sentias. Quod enim eum non parvipendas, 1, 23-25), ut etiam saluberrima humilitas humana,

adverti: sed utrum ea et sola via quæ ab illo demoncontra insultantem sibi superbiam, divinæ imita

strata est, ac vitam beatam perveniri posse existitionis patrocinio tueretur.

mes, et aliqua ex causa non eam pegligas ire, sed

differas; an et aliam vel alias ad tam opimam et præ 7. Expergiscimini aliquando, fratres mei, et paren omnibus appetendam possessionem vias esse artes mei (a) Madaurenses ; hanc occasionem scriben

bitreris, et aliquam earum jam te ingredi credas, di vobis Deus mihi obtulit. Quantum potui quidem posse cupio, utopinor, non impudenter. Diligo enim in negotio fratris Florentini, per quem litteras mi

te propter id quod supra dixi, meque abs te diligi sistis, sicut Deus voluit, adfui et adjuvi ; sed tale

non temere existimo; nec ulla de re alia inter eos negotium erat, quod etiam sine opera mea facile

qui se benevole noverunt, sermo fructuosior, vel peragi posset : prope omnes enim domus ipsius impenditur, vel reposcitur, vel accipitur, vel recihomines, qui apud Hipponem sunt, noverunt Flo

pitur, quam unde boni beatique sumus. rentinum, et multum ejus orbitatem dolent. Sed epistola mihi a vobis missa est, ut non impudens

EPISTOLA CCXXXIV * (b). esset epistola mea, cum, occasione a vobis accep Longinianus Augustino, ad id respondens juxta Trimeta, idolorum cultoribus de Christo aliquid loque gistum et Platonicos, per minores deos perveniri ad retur. Sed obsecro vos, si eum non inaniter in ea summum Deum, sed non sine sacris purificatoriis. epistola nominastis, ut non inaniter vobis ista scrip

Domino venerando, et vere ac merito percolendo serim. Si autem ine irridere voluistis, timete illum

sancto patri AUGUSTINO, LONGIANIANUS. quem prius judicatum irrisit superbus orbis terra. rum, et nuncjudicem subjectus exspectat: erit enim

1. Beatus sum, et relucentis puro virtutis tuæ lumine testis affectus in vos cordis mei, per hanc, quan

admodum illustratus, qui dignum me divini tui assaminis tum potui paginam expressus; erit testis vobis in

honore cumulandum esse duxisti. Sed grave mihi onus judicio ejus qui credentes sibi confirmaturus est, et

et difficillimam respondendi provinciam, domine veneincredulos confusurus. Deus unus et verus vos ab

rande, satis imponis, præcipue tuis percontationibus, et omni hujus sæculi vanitate liberatos convertat ad

sub hoc tempore in talibus explicandis, per meæ opiniose, domini prædicabiles, et dilectissimi fratres.

nis sententiam, id est, a pagano homine. Quæstionibus

Epistt. CCXXXIII et ccxxxiv recensitæ sunt ad a. 1 Bad. Am. et Er., cujus visione invisibilis est. Mss. bg. bl. bn. c. cc. tf. g. gv. j. 1. n. r.s. t. duos a. duos quinque cujus visione visibilis est.

vc. sex v. et Edd. (a) Quia litteraturam et oratoriam artem apud ipsos (a) Alias 20 : quæ autem 233 erat, nunc 254. didicit, ex lib. 2 Confess., c. 3, ideo fortean vocat parentes. (6) Alias 21 : quæ autem 234 erat, nunc 255.

[ocr errors]

siquidem abundet quod ex parte vel jam ludum inter nos

EPISTOLA CCXXXV (a). convenerit, vel nunc identidem litteris magis magisque Augustinus Longiniano, explanari quærens cur putari conveniat præceptis, non dicam tanlum Socraticis, nec

opus sacrificiis purificatoriis ei qui jam divinis virtutuis, Romanorum vir vereoptime, propheticis, aut pau

tibus sit circumvallatus. cis Jerosolymiticis ; sed etiam Orpheicis atque Ageticis,

LONGINIANO AUGUSTINUS. et Trimegisticis, longe ante illis antiquioribus, et pene rudibus adhuc sæculis diis auctoribus enatis, et toti orbi 1. Cepi fructum scripti mei, rescriptum scilicet terræ certislimitibus partitie trifariam divinitus osten Benevolentiæ tuæ. Unde jam video exortum et exorsis, priusquam nomen aut Europa caperet, aut Asia ac sum inter nos magnæ hac de re magna disputationis ciperet, aut Libya possideret virum bonum, ut tu, medius quasi sementem:hoc est quod volebam prius, deinde fidius, et eris et fuisti. Siquidem adhuc post hominum quod adhuc volo, Deus adjuvabit.Id autem est, ut hoc memoriam nisi Xenophontis figmentis compositæ fabulæ cæptum debito ac salubri fine claudatur. Proinde, schema concedas, adhuc audierim, legerim, viderim quod de Christo nihil temere tibi negandum vel affirneminem, aut certe post unum, nullum, quod, Deo teste, mandum putasti,hocin paganianimo temperamenbono periculo certoque dixerim, nisi te, Deum et conniti tum non invitus acceperim.Quod vero etiam scriptis semper agnoscere, et posse puritate animi, corporisque meis docerite cupis de hac re, nequaquam abnuam, projecta gravedine sectari facillime, et spe perfectæ neque desistam huic tam bonæ mihique charissime conscientiæ, non dubia credulitate tenere.

servire voluntati tuæ. Sed prius opus est eliquare

quodammodo, perspicuamque sumere sententiam 2. Verum qua via effici possit, magis est ut tu non

tuam de antiquis sacris.Cum enim dixisses eam viam nescias, et mihi non insinuato extrinsecus aliquo disser in Deum esse meliorem,qua vir bonus, piis, juslis, putes, quam ut a me, domine percolende, scias. Quia tunc,

ris, castis, veris dictis factisque sine ulla temporum mufateor, hujus boni in sedem profecturus sufficiens, ut

tatorum captata jactatione probatus,et deorum comitatu mea expetunt sacerdotia, minime necdum, et si tamen

vallatus, Dei utique potestatibus emeritus ; id est, ejus potuero, viaticum colligo. Verum quid traditum sancle

unius,et universi,et incomprehensibilis,et infatigabilis, atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero

ineffabilisque Creatoris adimpletus virtutibus, quos, ut paucis edicam. Via est in Deum melior, qua vir bonus, verum est, Angelos dicitis, vel quid alterum post Deum, piis, puris, justis, castis, veris dictis factisque, sine ulla

vel a Deo, vel cum Deo, aut in Deum intentione animi temporum ? mutatorum captata jactatione probatus, et

mentisque ire festinat (quæ verba ex epistola tua recodeorum comitatu vallatus, Dei utique potestatibus eme

gnoscis); cum addidisti, et aisti: Via est, inquam, ritus ; id est, ejus unius, et universi, et incomprehen

qua purgati antiquorum sacrorum piis præceptis, expiašibilis, et ineffabilis, infatigabilisque Creatoris impletus tionibusque purissimis, et abslemiis observationibus virtutibus, quos, ut verum est, Angelos dicitis, vel quid decocti, anima et corpore constantes deproperant. alterum post Deum vel cum Deo, aut a Deo, aut in Deum intentione animi mentisque irelfestinat. Via est, inquam,

2. In his verbis sentio, ni fallor, videri tibi non

sufficere ad viam qua itur ad Deum, uti vir bonus, qua purgati antiquorum sacrorum piis præceptis expiationibusque purissimis, et abstemiis observationibus piis, justis, puris, castis, veris dictis factisque pro

mereatur deos, quorum comitatu vallatus in illum decocti, anima et corpore constantes deproperant.

summum Deum omnium creatorem ire festinet, nisi 3. De Christo autem tuæ jam credulitatis carnali et

etiam sacrorum antiquorum piis præceptis expiatiospiritu Deo?, per quem in illum summum, beatum, ve nibusque purgetur. Quamobrem velim scire quidarrum, et patrem omnium ire securus es, domine pater per

bitreris esse per sacra purgandum in eo qui pie,juste, colende, non audeo nec valeo quid sentiam exprimere ; pure, veraciterque vivendo promeretur deos, et per quia quod nescio, difficillimum credo definire. Ut autem eos unum illum deorum Deum. Si enim adhuc sacris mecultorem tuarum virtutum dignatus es jam olim scienti purgandusest, utique mundus non est:et si mundus insinuare quod diligas, satis ad bonæ vitæ testimonium non est, pie, juste, pure casteque non vivit. Si enim habeo, quod cum ne tibi displiceam, qui Deo te animam- jam ita vivit, jam mundus est : porro jam mundum que tuam quotidie insinuas, custodio : intelligis procul atque purum,quid opus est sacris expiando purgarit dubio quod et ego delectabiliter diligam, cum tui ju- Itaque hic nodus est disputationis nostræ,quo soluto dicii de me habiti normam lineamque accipiens teneam. consequentia videbimus: vivatne homo bene, ut saSed ante omnia, quæso te, ut exiguissimæ opinioni meæ cris purgetur; an sacris purgetur, ut bene vivat: an veniam concedas, et sermoni meo ad te, quia coegisti, ipse quantuscumque bene vivendi in homine modus remisso forte, incongruo facile indulgeas, et me quid de

nondum sit idoneus ad beatam vitam, quæ ex Deo his existimes, vel tu quid sentias, sanctis scriptis luis, ut capitur, nisi accedantadjumenta sacrorum; an bene ille ait, jam non melle, sed nectare dulcioribus (Ovid. vivendi quædam velut portio sit etiam sacra perciTrist. 5, Eleg. 5), si mereor, informare digneris. Dei pere, scilicet ut non aliud sit bene vivere, aliud sapietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate crate vivere, sed bene vivendi terminis etiam sacrata Deo placeas, quod necesse est.

vita claudatur. Horum quatuor quæ proposui, quod potissimum probes, quæso te litteris aperire non pi

geat. Plurimum quippe interest ad id quod suscepi! In Mss. aliquot, temporum nominum mutatorum, etc. · Bad. Er., et spiritu Dei. Lov., et spiritus dono. At Mss., et spiritu Deo.

(a) Alias 22 : quæ autem 235 erat, nunc 64.

[ocr errors]

mus inter nos colloquendo peragere, ne cum multa suorum, ac per solem et lunam purgari assevenon necessaria, tanquam ea sentias quæ forte non rant: et quod purgari de ipsa parte Dei non potuesentis, refellere molior, tempus necessarium in su rit, in fine sæculi æterno ac penali vinculo colli. perfluis insumatur. Onerare te itaque epistola no gari ; ut non solum violabilis et corruptibilis et con. lui, ut te cito rescribente cætera contexamus. taminabilis credatur Deus, cujus pars potuit ad mala EPISTOLA CCXXXVI* (a).

tanta perduci, sed non possit saltem totus a tanta Augustinus Deuterio episcopo, significat se Victo coinquinatione et immunditia et miseria vel in fine

rinum hypodiaconum qui clam docuerat hære sæculi purgari. sim Manichæorum, deprehensum e clericorum 3. Has cum illis intolerabiles blasphemias, subordine subnovisse, admonens ne illic recipiatur diaconus iste quasi catholicus, non solum credead poenitentiam, nisi prodat quotquot novit bat, sed quibus viribus poterat, edocebat. Nam doeodem infectos errore. Docet autem qui apud cens patefactus est, cum se quasi discentibus cre.

Manichæos fuerint auditores, qui electi. didit. Rogavit me quidem, posteaquam se ManiDomino beatissimo, et venerabiliter charissimo chæorum auditorem esse confessus est, ut eum in

fratri et coepiscopo DEUTERIO, AUGUSTINUS, in viam veritatis doctrinæ catholicæ revocarem : sed, Domino salutem.

fateor, ejus fictionem sub clerici specie vehementer 1. Nihil melius me facere posse arbitratus sum, exhorrui, eumque coercitum pellendum de civitate quam ut tuæ Sanctitati potissimum scriberem, ne curavi. Nec mihi hoc satis fuit, nisi et tuæ Sanctiper negligentiam in vestra - provincia Domini nos tati cum meis litteris intimarem, ut a clericorum tri Jesu Christi ovile vastet inimicus, qui non desi- gradu congrue ecclesiastica severitate dejectus, nit insidiari, ut perdat animas tam magno pretio cavendus omnibus innotescat. Petenti autem penicomparatas. Mallianensem quemdam subdiaco tentiæ locum, tunc credatur, si et alios quos illic num Victorinum ', apud nos constitit esse Mani novit esse, manifestaverit vobis, non solum in Malchæum, et in tam sacrilego errore sub nomine liana, sed in ipsa tota omnino provincia. clerici latitabat : nam est etiam ætate jam senex.

EPISTOLA CCXXXVII * (a). Ita est autem manifestatus, ut etiam ipse a me interrogatus, antequam a testibus coargueretur, ne

Augustinus Ceretio, de Priscillianistarum fraude gare non posset. Tot enim et tales esse jam scie

in Scripturis, cum sacris, tum apocryphis expobat, quibus se incautus effuderat, ut nihil aliud,

nendis; deque hymno quem a Christo dictum esse si negare tentaret, quam, non dico impudentissi fingentes præferebant canonicis Litteris. mus, sed insanissimus appareret. Auditorem sane Domino beatissimo, et merito venerabili fratri et Manichæorum, non electum se esse confessus est.

coepiscopo CERETIO, Augustinus, in Domino sa2. Auditores autem qui appellantur apud eos, et lutem. carnibus vescuntur, et agros colunt, et, si volue

1. Lectis his quæ misit Sanctitas tua, videtur rint, uxores habent ; quorum nihil faciunt qui vo

mihi Argirius in Priscillianistas aut nesciens irruisse, cantur electi. Sed ipsi auditores ante electos genua

ita ut omnino utrum ipsi essent Priscillianislæ figunt, ut eis manus supplicibus imponantur : non

ignoraret, aut jam ejusdem hæresis retibus impli. a solis presbyteris, vel episcopis, aut diaconibus

catus. Nam scripturas illas Priscillianistarum esse eorum, sed a quibuslibet electis. Solem etiam et

non dubito. Six autem mihi vacare utcumque polunam cum eis adorant et orant*. Die quoque do

tuit, aliis atque aliis sine intermissione necessitatiminico cum illis jejunant, et omnes blasphemias

bus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex cum illis credunt, quibus Manichæorum hæresis

duobus ipsis codicibus legeretur. Nescio quo enim detestanda est ; negantes scilicet Christum natum

modo alius aberravit, et diligentissime inter nostros esse de virgine, nec ejus carnem veram confi

requisitus nullo modo potuit inveniri, domine beatentes fuisse, sed falsam : ac per hoc et falsam

tissime, et merito venerabilis pater, ejus passionem, et nullam resurrectionem fuisse

2. Hymnus sane quem dicunt esse Domini nostri contendunt. Patriarchas Prophetasque blasphe

Jesu Christi, qui maxime permovit Venerationem mant. Legem per famulum Dei Moysen datam, non

tuam, in scripturis solet apocryphis inveniri. Quæ a vero Deo dicunt, sed a principe tenebrarum. Ani

non propriæ Priscillianistarum sunt, sed alii quomas non solum hominum, sed etiam pecorum, de

que hæretici eis nonnullarum sectarum impietate Dei esse substantia, et omnino partes Dei esse ar

vanitatis utuntur; inter se quidem diversa sentien. bitrantur. Deum denique bonum et verum dicunt

tes, unde suas quisque varias hæreses sunt secuti, cum tenebrarum gente pugnasse, et parlem suam

sed scripturas istas habent in sua diversitate comtenebrarum principibus miscuisse, eamque toto

munes, easque illi præcipue frequentare assolent, mundo inquinatam et ligatam per cibos electorum

qui Legem veterem et Prophetas canonicos non 1 Bad. Am. Er., nostra.

accipiunt. Negant enim hæc ad Deum bonum et ad 2 Mss. quatuor, Victorianum.

Christum ejus Filium pertinere ; sicut Manichæi, 3 Bad. Am. Er., et plerique Mss., imponatur.

sicut Marcionistæ, et cæteri quibus hæc blasphe. * Apud Lov. omittitur, et orant, quod in aliis editionibus et in Mss. reperitur.

mia dampabilis placuit. Qui etiam in Scripturis Hanc correximus ad bl. cb. ff. gg. r. sb. vc. duos t. tres v. et ad Edd.

Incassum quæsita in Gallic. Mss. Ad Vatic. correcta. (a) Alias 74 : quæ autem 236 erat, nunc 65.

(a) Alias 253, prima ; quæ autem 237 erat, nunc 56. PATROL, XXXIII.

(Trente-Trois.

canonicis Testamenti Novi,hocestin verisevangelicis hymnus non sit in canone, quia velut sacramenet apostolicis Litteris, non accipiunt omnia, sed tum regis abscondendum fuit his qui secundum quod volunt, et libros eligunt quos accipiant, aliis carnem sentiunt, et non secundum spiritum et veimprobatis. Sed et in singulis quibusque libris loca ritatem Dei. Ergo Scripturæ canonicæ non perti. distinguunt quæ putant suis erroribus convenire : nent ad sacramentum regis, quod istis absconden. cætera in eis pro falsis habent. Nam quidam Ma dum videtur; et eis conscriptæ sunt, qui secundum nichæi canonicum librum, cujus titulus est Actus carnem sentiunt, et non secundum spiritum et ve. A postolorum, repudiant. Timent enim evidentissi ritatem Dei. Quod quid est aliud, quam dicere Scripmam veritatem, ubi apparet sanctus Spiritus mis turas sanctas eanonicas nec secundum spiritum sus, qui est a Domino Jesu Christo in evangelica Dei sapere, nec pertinere ad veritatem Dei ? Quis veritate promissus (Act. ii, 2-4). Sub ejus quippe hoc audiat ? quis valeat sustinere tantæ impietatis Spiritus nomine, a quo penitus alieni sunt, indocta horrorem ? Aut si Scripturæ canonicæ spiritualiter hominum corda decipiunt, mira cæcitate asserentes a spiritualibus, carnaliter a carnalibus sentiuntur; eamdem Domini promissionem in suo hæresiarcha cur non est et iste hymnus in canone, si et ipsum Manichæo esse completam. Quod et illi hæretici spirituales spiritualiter,carnales carnaliter sentiunt? faciunt, qui vocantur Cataphryges, dicentes, per 5. Deinde quid causæ est ut eumdem hymnum nescio quos insanos, Montanum scilicet et Priscil isti secundum Scripturas canonicas conentur expo lam, quos et proprios suos prophetas habent, ve. nere ? Si enim propterea non est in Scripturis ca. nisse Spiritum sanctum, quem Dominus missurum nonicis, quia illæ Scripturæ carnalibus, hymnus se esse promisit.

autem iste spiritualibus scriptus est ; quomodo de 3. Priscillianistæ vero accipiunt omnia, et cano Scripturis ad carnales homines pertinentibus expo. nica et apocrypha simul. Sed quæcumque quæ nitur hymnus, qui non pertinet ad carnales ? Si contra eos sunt, in suæ perversitatis sensus ali- enim, verbi gratia, propterea in isto hymno canquando callida et astuta, aliquando ridicula et he tatur et dicitur, Solvere volo, el solvi volo, quia, beti expositione pervertunt. Nec saltem ita ut ea sicut isti hæc verba exponunt, solvit nos Dominus ipsa, quæ exponunt ab suæ sectæ hominibus alie Christus a conversatione sæculi, ut non iterum nis, vera esse credant; alioquin aut catholici essent, ligemur in eo ; hæc in Scripturis canonicis utique aut non multum a veritate alieni, qui et in ipsis didicimus, quod solvat nos Dominus a conversascripturis apocryphis sensus catholicos invenirent, tione sæculi, et quia in eo non debemus iterum colaut invenire velle viderentur: sed cum ipsi alia cum ligari. Nam quid est aliud, Dirupisti vincula mea suis sentiant, atque inter suos doceant, sive dis (Psal. cxv, 16) ? quid est aliud, Dominus solvit cant, quæ non audent prodere, quoniam re vera comredilos (Psal. cxlv, 7) 7. Jam solutos autem nefaria sunt et detestanda ; tamen fidem catholi Apostolus admonet dicens, State ergo, et ne iterum cam eis quos timent, prædicant, non quam teneant, servitutis jugo detineamini (Galal. v, 1) : et apossed sub qua lateant. Possunt enim aliqui hæretici tolus Petrus dicit, Si enim refugientes coinquinareperiri fortasse immundiores, sed nullus istis fal tiones mundi in cognitione Domini nostri et Salvalacia comparatur. Alii quippe, ut sunt hominum toris Jesu Christi, his rursus impliciti superanvitia, de hujus vitæ consuetudine vel infirmitate tur ; facta sunt eis posteriora deteriora prioribus mentiuntur : isti autem in ipsa nefaria doctrina (II Petr. 11, 20); sic ostendens, cum soluti fuerimus, hæresis suæ præceptum habere perhibentur, ut alligari aos mundo iterum non debere. Cum itaque occultandorum dogmatum suorum causa, etiam ista in canone, sive ex his testimoniis quæ comcum falsa juratione mentiantur. Hi qui eos experti memoravi, sive ex aliis plurimis manifesta sint, et sunt, et ipsorum fuerant, atque ab eis Dei miseri legi et prædicari non cessent ; quid est quod isti cordia liberati sunt, etiam verba ipsa præcepti hu hunc hymnum, ubi, ut secundum ipsos loquar, jus ista commemorant :

verba obscurissime sunt posita, propterea dicunt Jura, perjura, secretum prodere noli.

in canone non esse, ne velarentur carnalibus ? cum 4. Proinde ut sine ulla difficultate videatur quam

potius ea videamus in canone revelata, in hoc aunon hoc sentiunt de scripturis apocryphis, quod

tem hymno omnino velata, sicut ipsi asserunt ;

nam sicut magis credendum est, prorsus non sunt se exponere simulant, ratio consideranda est quam reddere videntur, ut eisdem scripturis tanquam

ipsa, sed nescio quæ alia, quæ tali expositione divipa tribuatur auctoritas, ut quod scelestius est,

multo amplius velant, et revelare formidant. etiam canonicis præferant. Habes verba eorum in

6. Nam utique si hoc illis verbis significatur, quod illo codice ita posita : Hymnus Domini, quem dixit

nos solvit Dominus a conversatione sæculi, et ot secrete sanctis Apostolis discipulis suis, quia scrip

non iterum ligemur in eo ; non diceretur, Solvero tum est in Evangelio, « Aymno dicto, ascendit in

volo, el solvi volo, sed, Solvere volo, et eos quos montem » (Matth. xxvi, 30) ; el qui in canone non

solvero, ligari nolo. Aut si membra sua, id est, est positus, propter eos qui secundum se sentiunt,

fideles suos in se transfigurat, quemadmodum ait, et non secundum spiritum et veritatem Dei, eo quod

Esurivi, et dedistis mihi manducare (Matth. XV, scriptum est, « Sacramentum regis bonum est abs.

35); diceret potius, Solvi volo, et ligari nolo. Aut condere; opera aulem Dei revelare honorificum est

si propterea ipse solvit, et ipse solvitur, quia sol (Tob. xii, 7). » Ista est magna eorum ratio cur is te

" Alias, propre.

« PredošláPokračovať »