Obrázky na stránke
PDF
ePub
[ocr errors]

ut circumcideretur Abraham ejusque posteritas, iterum in Galilæum (Id.1v, 1-3). Tunc ergo quando jam si non fieret, grave peccatum fuit : sic etiam ab Jerosolymis exiit cum discipulis suis in Judæam postquam Dominus Christus in Ecclesia sua sacra terram, et illic morabatur cum eis, baptizabat non mentum Novi Testamenti pro circumcisione carnis per seipsum, sed per discipulos suos; quos intellisanctum baptismum dedit?, et apertissine dixit, Si gimus jam fuisse baptizatos , sive baptismo Joanquis non renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancio, nis, sicutnonnulli arbitrantur, sive quod magis crenon intrabit in regnum coelorum (Joan. 111, 5), jam dibile est, baptismo Christi. Neque enim ministerium non debemus quærere quando quisque fuerit bap baptizandi defugeret, ut haberet baptizatos servos, tizatus, sed quoscumque legimus in corpore Christi, per quos cæteros baptizaret, qui non defugit mequod est Ecclesia, pertinere ad regnum cælorum, morabilis illius humilitatis ministerium', quando nonnisi baptizatos intelligere debemus : nisi forte eis lavit pedes ; et petenti Petro ut non tantum pequos angustia passionisinvenits, et nolentes negare des, verum etiam manus et caput ei lavaret, resChristum, antequam baptizarentur occisi sunt, qui pondit, Qui lotus est non indiget nisi ut pedes lavet, bus ipsa passio pro Baptismo deputata est. Sed sed est mundus totus (Id. xii, 10) : ubi intelligitur numquid hoc possumus de Apostolis dicere, qui quod jam Petrus baptizatus fuerat. usque adeo largum tempus habuerunt quo bapti 6. Quomodo autem iste dicat, quod in epistola tua zarentur, ut alios etiam baptizaverint ? Sed non posuisti, quod Apostoli dederint penitentiam pro omnia quæ facta sunt, etiam scripta inveniuntur; Baptismo, non evidenter expressum est. Si enim verumtamen facta esse ex cæteris documentis pro pro Baptismo ideo dicit, quia per pænitentiam rebantur. Scriptum est quando baptizatus sit apos mittuntur peccata, habet aliquid rationis quod dicit. tolus sit Paulus (Act. ix, 18), et scriptum non est

Sed talis poenitentia post Baptismum potest utilis quando baptizati sint alii Apostoli ; verumtamen esse, si quis peccaverit. Iste autem quoniam negat etiam ipsos baptizatos intelligere debemus : que post Baptismum dari penitentiæ locum, cum dicit, madmodum scriptum est quando baptizatæ sint

sicut scripsisti, poenitentiam solam ante Baptismum plebes Ecclesiarum in Jerusalem (Id. 11, 41) et Sa esse ; datur intelligi sic eum dixisse quod Apostoli maria (Id. vii, 12); quando autem baptizatæ sint dederint pænitentiam pro Baptismo, ut ante Bapaliæ plebes gentium, quibus Apostoli Epistolas mi

tismum eam dederint, atque ii quibus data sit, pos. serunt, non est utique scriptum, et tamen etiam tea non fuerint baptizati, quia eis illa pro Baplismo ipsas baptizatas utique minime dubitamus propter fuit: quod Novatianos dicere nunquam audivi.Vnde illam Domini sententiam, Nisi quis renatus fuerit quære diligenter, ne forte alicujus alterius erroris ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum sit, et novatianum se esse confiagat, vel putet. Aut cælorum.

si et hoc Novatiani dicunt, nescio : illud tamen scio, 5. Utrumque autem de Domino scriptum est, et quoniam quisquis hoc dicit, a regula fidei cathoquia baptizabat plures quam Joannes, et quia ipse licæ, et a doctrina Christi et Apostolorum prorsus non baptizabat, sed discipuli ejus; ut intelligeremus

alienus est. et ipsum quidem baptizasse præsentia majestatis, 7. Agunt enim homines ante Baptismum pænitennon tamen ipsum baptizasse manibus suis. Ipsius tiam de suis prioribus peccatis, ita tamen ut etiam enim erat Baptismi sacramentum ; ad Discipulos baptizentur, sicut scriptum est in Actibus Apostoloautem baptizandi ministerium pertinebat. Tunc rum, loquente Petro ad Judæos et dicente: Agitepurergo quando dicit Joannes evangelista in Evangelio nitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in suo,Post hæc exiit Jesus et discipuli ejus in Judæam nomine Domini Jesu Christi; et dimittentur vobis terram, et illic morabatur cum eis, et baptizabat peccata vestra (Act.11, 38). Aguntetiam homines pot(Joan. III, 22) : tunc paulo post de illo loquens ait, nitentiam, si post Baptismum ita peccaverint, ut Ut ergo cognovit Jesus quia audierunt Pharisæi excommunicari et postea reconciliari mereantur: quod Jesus plures discipulos faceret, et baptizaret sicut in omnibus Ecclesiis illi qui proprie pænitentes plures quam Joannes (quanquam Jesus ipse non bap- appellantur. De tali enim penitentia locutus est tizaret, sed discipuli ejus), reliquit Judæam, et abiit apostolus Paulus, ubi ait : Ne iterum cum venero

humiliet me Deus apud vos ; et lugeam multos er iis Ita omnes Eda. At. Lovanienses in Castigationibus, qui ante peccaverunt, et non egerunt pænitentiam testantur Mss. quosdam sic habuisse: Sic etiam antequam Dominus Christus in Ecclesia sua sacramentum Novi Tes

super immunditia,et luxuria, et fornicatione quam tamenti institueret, non erat peccatum non baptizari ; id egerunt (II Cor. x11, 21): neque enim scribebatista, est non tenenatur reus, si quis baptismo non lavaretur, quod vel prodessevel obesse illo adhuc tempore ignorabatur.

nisi eis qui jam baptizati fuerant. Habemus etiam At poslquam pro circumcisione carnis sanctum baptisma

in Actibus Apostolorum, Simonemjam baptizatum, dedit, etc. Porro in Mss. per nos inspectis non reperiuntur cum pecunia vellet emere ut per impositionen verba plura quam in Edd., licet duodecim ex illis pro sic etiam postquam, habeant sic etiam antequam : quod nisi erratum est amanuensium, indicio est aliquid hic fuisse Sic Edd. et Mss. nostri omnes. Porro in Lov., Casti. prætermissum.

gat. notatur quosdam Mss. babuisse hoc modo : Quos * In quibusdam Mss. uti Lovan., in Castigationibus intelligimus in hoc facto jam fuisse baptizatos ; neque enim observant, ita legebatur: Quod est Ecclesia,esse assumptos, non baptizati baptizare poterant. Constat ergo eos, qui ipsos nec corpori Christi veraciter unilos, nec ad regnum baptizabant alios, jam fuisse baptizatos, sive, etc. cælorum pertinere nisi baptizatos per aquam intelligere Edd. : Neque enim ministerio baptizandi defuil..... debemus ; nisi forte quos anqustia passionis non invenit qui non defuit.... , ministerio. Sed melior est Mss. lectio baptizatos, el nolentes, etc. Attamen Mss, nostri omnes quam huc revocavimus. cum Edd. consentiunt.

Edd., ut ei per impositionem manus daretur, etc.

1

1

manus ejus: daretur Spiritus sanctus, admonitum tibi respondebo, ut noveris pro hac ipsa re quam a Petro ut de hoc gravi peccato ageret pæniten pariter nescimus, ad quem pulsare debeamus. tiam (Act. vii, 18-23).

2. Hæc ideo prælocutus sum, ne te pro certo speres 8. Est etiam pænitentia bonorum et humilium fide.

quidquid a me quæsiveris audituram, et cum hoc lium pene' quotidiana,in qua pectora tundimus di non provenerit, audacter potius quam prudenter centes : Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos me fecisse arbitreris, quod tibi quærendi si quid dimittimus debitoribus nostris (Matth. vi, 12). Negue voles, facultatem dedi. Hoc enim feci non doctor enim ea nobis dimitti volumus, qure dimissa non perfectus, sed cum docendis perficiendus, domina dubitamus in Baptismo; sed illa utique quæ huma eximia, meritoque honorabilis in Christo ac suscinæ fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subre

pienda filia. Equidem etiam in iis rebus quas utpunt: quæ si collecta contra nos fuerint, ita nos gra

cumque scio, magis te cupio esse scientem, quam vabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande scientiæ nostræ indigentem. Neque enim, ut quod peccatum. Quid enim interest ad naufragium, utrum scimus doceamus, aliorum ignorantiam optare uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an debemus: multo quippe melius omnes sumus dopaulatim subrepens aqua in sentinam, et per negli cibiles Deo ; quod utique in illa superna patria, cum gentiam derelicta atque contempta, impleat navem in nobis completum fuerit quod promissum est, peratque submergat ? Propter hæc jejunia et eleemo ficietur, ut non dicat homo proximo suo, Cognosce synæ et orationes in vigilant:in quibus cum dicimus, Dominum :omnes enim cognoscent eum,sicul scripDimitte nobis debila nostra, sicut et nos dimittimus, tum est, a minore usque ad majorem eorum (Jerem. manifestamus habere nos quod nobis dimittatur ; XXX1, 34). Et sollicitissime cavendum est in docendo atque in iis verbis humiliantes animas nostras, quo superbiæ vitium, quod in discendo non ita est. lidianam quodammodo agere penitentiam non ces Unde et sancta Scirptura nos admonet, dicens : Sit samus. Ad ea quæ scripsisti, puto me breviter sed omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad sufficienter respondisse : superest ut ille non sit con loquendum (Jacobi 1, 19): et ille in Psalmo ait, Aus tentiosus, propter quem lucrandum ad me tales ditui meo dabis exsultationem et lætitiam ; continuolitteras destinandas putasti.

que subjecit, Et exsultabunt ossa humiliala (Psal. EPISTOLA CCLXVI * (a).

L, 10). Vidit enim in audiendo facillime servari Augustinus Florentinæ puellæ studiosæ, offerens humilitatem, quæ difficilis est in docendo; quoniam

suam docendi operam, si proferat quid velitexponi. necesse est ut doctor habeat superiorem locum, Dominæ eximiæ, meritoque honorabili in Christo ac ubi laboriosum est obtinere ne suprebat clatio.

suscipiendæ filiæ FLORENTINÆ, AUGUSTINUS epi 3. Videsne quemadmodum periclitemur a quibus scopus, in Domino salutem.

hoc exspectatur, ut non solum doctores simus, ve1. Sanctum propositum tuum, et invisceratus cor rum etiam cum simus homines, divina doceamus ? di tuo timor Domini castus permanens in sæculum Sed laborum periculorumque nostrorum singulare sæculi, (Psal. xviii, 10) curam pro te nostram non est solatium, cum ita proficitis, ut illo perveniatis solum in precibus apud Deum, verum etiam in ad ubi nullius hominis doctoris egeatis. Isto autem pemonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. riculo non tantum nos ; nam ad illum de quo dicQuod quidem in epistolis meis, quas ad matrem turus sum, quis sumus nos ? non ergo nos tantum Reverentiæ tuæ debito mihi cum honore nominan.

periculo isto, sed etiam ille Doctor Gentium peridam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi res. clitatum se esse testatur,cum dicit : Ne magnitudine cribere dignata est, prius te velle accipere litteras

revelationum mearum extollar, datus est mihi stimeas; tunc demum, si quid forte opus esset tibi ex mulus carnis (II Cor. xli, 7) etc. Unde et ipse Doministerio meo, quod venerando studio tuo omni

minus, tumoris' hujus admirabilis medicus, Nolite, umque talium, quantum possum, libera servitute

inquit, ab hominibus vocari Rabbi ; unus est enim debere me novi, non te esse tacituram et rescribendo magister vester Christus (Matth. XXII, 8): quod insinuaturam : ecce feci quod te voluisse, quamvis retinens idem ipse Doctor Gentium dicit, Neque non per te, comperi; ne viderer tibi ostium fiduciæ

qui plantat est aliquid, neque qui rigat ; sed qui inhumaniter claudere : superest ut promas ipsa, si incrementum dat Deus (I Cor.11, 7). Hoc et ille me. quid ex me quærendum putas. Aut enim scio quod minit qui in natis mulierum quanto magnus erat inquisieris, et non negabo; aut ita nescio, ut nullo

(Matth. XI, 11), tanto se in omnibus humiliabat fidei salutisque detrimento nesciam, et de hoc etiam

(Eccli. Jll, 20), indignum se affirmans qui Christi teipsam, si potuero, faciam reddita ratione securam,

calceamenta portaret (Luc. 111, 16). Quid enim aliud Aut certe, si et nescio, et tamen sciendum est, vel

ostendit ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est ; impetrabo a Domino ne tibi desim; nam sæpe of

amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio ficium impertiendi meritum est accipiendi : yel ita

gaudet propter vocem sponsi (Joan. 111, 29) ? Hic est 1 Bad. Am. Er. et Mss. duo, pæna.

ille auditus, de quo paulo ante commemoravi in · Lov., suspiciendæ. At Bad. Am. et Er., suscipiendæ. Psalmo positum: Auditui meo dabis exsultationem Sic etiam Mss. quatuor Vat. et septem Gall., e quibus el lætitiam, et exsultabunt ossa humiliata. tamen nonnulli infra ubi in Edd. est suscipienda, habent suspicienda : adeo res incerta est.

4. Proinde tanto me certius, tanto solidius, tanto Ad. a. bl. c. cc. ff. 8. gv. j. n. r, 8. sb. t. vc. qua. tuor v. et Edd. castigată.

Lov., timoris. Sed melius Bad. Am. Er. et Mss. plu. (a) Alias 132 : quæ autem 266 erat, nunc 107.

ros, tumoris.

sanius gaudere scias de fide et spe et dilectione tua, plebi cui' ministro, mmbris Chriesti, AUGUSTINUS, quanto minus indigueris, non tantum a me quid in Domino salutem. quam discere, sed ab ullo prosus hominum. Verum 1. Notissima mihi et probatissima devotio Sanctilamen, quia cum illic essem, te quidem per ætatem tatis vestræ in Domino nostro Jesu Christo fiduciam verecundante, boni parentes et amantissimi bono dedit, ut etiam absens præsumerem unde præsens rum studiorum tuorum, quanto pietatis veræque gaudere consuevi:qui semper spiritu vobiscum sumi sapientiæ ardore flagrares, mihi intimare dignati non solum quia gratia Domini nostri Jesu Christi tansunt, et benevolentissime petierunt ne tibi instruen tæ suavitatis flagrare non cessat, sed etiam quia me dæ, in quo opus esset, meam operulam denegarem; ipsum, qui vobis in Evangelio servio, angustiam admonendam te his litteris credidi, secundum supra pati non permittilis. Cum enim frater noster Fascius dictas optiones, ut quæras quod vis, ne sim super debito decem et septem solidorum ab oppigneratofluus, si conatus fuero docere quod scis : dum ta ribus urgeretur ut redderet, quod ad præsens unde men firmissime teneas, quod etsi aliquid salubriter explicaret se non inveniebat; ne corporalem paper me scire potueris, ille te docebit qui est in teretur injuriam, ad auxilium sanctæ ecclesiæ conterioris hominis magister interior, qui in corde tuo

volavit : illi etiam exactores cum proficisci cogerentibi ostendit verum esse quod dicitur; quia neque

tur, et ideo dilationem dare non possent, gravissimis qui platat est aliquid, neque qui rigat, sed quiincre me querelis oneraverunt, ita ut eis illum traderem: mentum dat Deus.

aut quod sibi deberi ostendebant, unde acciperent EPISTOLA CCLXVII '(a).

providerem. Cumque obtulissem Fascio ut vestram

Sanctitatem de necessitatibus ejus alloquerer ; puAugustinus Fabiolæ peregrinationem suam in hac

dore deterritus, ne facerem deprecatus est. Ita ego vita moleste ferenti, de præsentia animorum nexu

majore necessitate coarctatus, a fratre nostro Maceamiciliæ vinctorum.

donio decem et septem solidos accepi, quos in Dominæ religiosissimæ et præstantissimæ, et in causain ejus continuo dedi, promittente illo quod

Christi charitate laudabili filiæ FabioLÆ, AUGSTI ad certum diem cum eis reddendis posset occurrere; NUS, in domino salutem.

et consentiente ut si non posset occurrere, sermo Quanquam rescripta reddideris, sic tamen legi lit

de illo fierit ad vestram misericordiam, quam fra. teras Sanctitatis tuæ, ut eis respondere debitum

ternam fratribus exhibere consuestis. duxerim. Doluisti enim peregrinationem, qua con

2. Nuncergo quoniam absens est, restat ut subvetingit perpetuo gaudere cum sanctis ; et desiderium

niatis, non illi, quem nemo compellat absentem, supernæ patriæ, ubijam non terrarum spatio divide sed pollicitationi meæ, cujus existimatio vobis semmur, sed semper unius contemplatione lætabimur, per est præsens.Jam enim dies ad quem se promimerito prætulisti, Felix es talia fideliter cogitando ;

serat occursurum, transactus est; et ego ei qui soamando felicior; et ideo eris etiam felicissima con.

lidos suos fidei meæ commisit, quid respondeam sequendo. Sed etiam nunc diligentius intuere unde

non invenio, nisi ut faciam quod me facturum esse magis dicamur absentes ; utrum quia nostra invi

promisi. Sed quoniam non sum de hac re commocem corpora non videmus, an quia signa non damus

nitus, ut die sancto Pentecostes, quando aderat et recipimus animorum, quod est colloqui. Puto

major vestra frequentia, sermonem inde facerem; enim quod, licet longinbuis regionibus corpore se

peto ut has litteras pro lingua mea præsente haparati, si nostras cogitationes nosse possemus, magis

bere dignemini, admonente vos et exhortante in essemus nobiscum, quam si uno in loco alter alte

cordibus vestris Deo et Domino nostro cui credirutrum conspicantes taciti sederemus, nulla vocibus

distis, qui nunquam discedit a vobis timentibus et signa sensus intimi proferentes, nullis corporum

honorantibus nomen suum. In quo vobis et nos motibus nostros animos indicantes. Quocirca intel

semper conjuncti sumus, quamvis corpore a vobis ligis ideo unumquemque sibi esse presentiorem

profecti esse videamur ; qui vobis de isto bonorum quam alterum alteri, quod unusquisque sibi magis

operum semine messem vitæ æternæ promittit, diquam alteri notus est; non faciem suam, quæ, nisi

cente Apostolo : Bonum autem facientes non defiadsit speculum, gestatur et latet, sed conscientiam

ciamus ; tempore enim suo metemus infatigabiles. contuendo, quam et clausis oculis videt. Quanta

Ilaque, dum tempus, operemur bonum ad omnes, estigitur etiam vita, quæ pro magno habetur, nostra?

maxime autem ad domesticos fidei (Galat. vi, 9,10).

Quoniam ergo domesticus fidei est, christianus EPISTOLA CCLXVIII" (6).

fidelis, catholicus frater noster, pro cujus supplenda Fasius quidam ære alieno obrutus ad ecclesiem necessitate vos peto ut faciatis quod Dominus impe

confugerat ; cujus creditoribus, mutua accepta rat; sine tristitia, sine murmuratione, et cum læti. pecunia, Augustinus satisfecit : eum publica col tia et hilaritate facite : Deo enim creditis , non ho

latione per Christi fideles orat pro Fascio reddi. mini ; quia ille promittit vos nihil eorum quæ miDominis dilectissimis et desiderantissimis, sanctæ

sericorditer facitis, perdituros, sed in illo die cum

usurisimmortalibus recepturos (Matth. XXV, 34-40): Sic Ms. Corb. At Lov., lucet.

et quoniam ipse Apostolus dicit, Hoc autem dico, * Recensita est ad bl. ch. sb. vc. duos v. et Lov. ** Collata cum bl. cb. vc. duobus v. et Lov.

Qui parce seminat, parce et melet (II Cor. II, 6); (a) Alias 206 : quæ autem 267 erat, nunc 50.

"Lov., cum ministro. At Ms. Corb., cui. 16) Alias 215; que autem 268 erat, nunc 11,

* Edd., Fastius. At Mss., Fascius,

intelligere debetis tempus esse ut donum' vitæ poscens et ipse a Deo Domino ut dedicationem æternæ, cum adhuc in ista vita sumus: festinanter tantæ fabricæ pacis prosperitas prosequatur. et alacriter comparemus : quia cum finis sæculi

EPISTOLA CCLXX' (a). venerit, non dabitur nisis eis qui per fidem sibi hoc Augustino dnonymus (non enim Hieronymus, uti ex emerunt', antequam videre potuissent.

stilo liquet, tametsi in ipsius Epistolis hæc edila sit 3. Scripsi etiam presbyteris, ut si quid minus fue. numero 40), significans se mærore gravi affectum rit post collationem Sanctitatis vestræ, compleant quod ipsum cum Severo simul non repererit in urbe ex eo quod habet ecclesia,dum tamen vos secundum Leges, et quanto ipsum amore prosequatur exponens. quod placet, hilariter offeratis : quia sive de vestro Cum in urbem Leges anteriori tempore commeassem, sive de ecclesia detur,omnia Dei sunt, et devotio ve- nimium sum contristatus quod le totum ibidem minime stra dulcior erit thesauris ecclesiæ; sicut Apostolus potui reperire. Inveni enim te medium, et, ut ita didicit, Non quia quæro datum, sed requiru fructum cam, partem animæ tuæ, Severum charissimum (6), de (Philip. iv, 17). Lætificate ergo cor meum, quia de quo ex parte gavisus sum. Perfecte enim gauderem, si fructibus vestris gaudere cupio : vos enim estis ar- te totum invenirem : unde ex parte qua te repereram, bores Dei, quas assiduis imbribus etiam per nos- gratulabar ; et propter partem tuam quam nequaquam trum ministerium rigare dignatur. Tueatur vos cernebam, omnibus modis contristabar. Proinde dixi Dominus ab omni malo et hic et in futuro sæculo, animæ meæ, Quare tristis es, et quare conturbas me ? domini dilectissimi, et desiderantissimi fratres. Spera in Deo (Psal. xli, 6), et faciet præsentem amiEPISTOLA CCLXIX. (a).

cum quem diligis. Unde confida in Domino et spera

quod me faciet de tua visione gratulari. Osi oculis cerni Augustinus Nobilio episcopo, significans ad dedicatio

dilectio posset / profecto videres quanta apud te nostra nem novæ fabricæ se venire non posse.

esset dilectio. Aut enim æquiparans dilectioni tuæ, maBeatissimo ac venerabili fratri et consacerdoti gnum tibi afferret imitationis studium. Ergo, quia in NOBILIO, AUGUSTINUS.

Domino te diligo, dilige diligentem. Et ut cæteri tecum Tanta est solemnitas ad quam me aftectus tuæ diligant, per ecclesiasticam auctoritatem hortare. Nam Fraternitatis invitat, ut corpusculum meum ad vos quod petis in litteris tuis, ut ego pro te orem ; id recte traheret voluntas, nisi teneret infirmitas.Possem ve- facerem, si ego ipse a peccatis liber essem, ut pro aliis nire si hiems non esset ; possem hiemen contem

liceret orare. Et ideo te admoneo ut orationes assiduas nere, si juvenis essem : aut enim ferret rigorem animi tui pro me emitlas ad Dominum : et memor protemporis fervor ætalis, aut temperaret frigus ætatis

fessionis, illam ante oculos tuos constituas diem, in qua fervor æstatis. Nunc hieme iter tam prolixum non justus ab auditu malo non limebit (Psal. III, 7) ; et ideo suffero cum annositate algida quam mecum fero. justus non timebit, quia non audiet, « Vade in ignem domjne beatissime, sancte ac venerabilis frater ac æternum, » sed, « Veni, benedicte Patris mei, percipe consacerdos. Salutationem debitam reddo meritis regnum » (Matth. XXV, 41, 34). Ad quod nos perducat tuis : salutem vero meam commendo precibus tuis, qui vivit et regnat in sæcula sæculorum. Amen.

* Huc ascita ex editione Operum Hieronymi. - Mss., domum : non male si postea legatur, hanc (a) Accedit huic Edit., quæ autem 270 erat, nunc 206. emerunt.

(b) Loquitur de Severo, Milevitano antistite, quem ipse * Ita Mss. melioris notæ. At Edd., qui fide sibi hoc Augustinus supra in Epist. 110, n, 4, « gerruanissimum meruerunt.

« et familiarissimum animæ suæ, » moxque « alteram * Non reperta in Mss., excepto uno Vaticano. ( animam suam » esse dicit, imo « suam et illius ani(a) Alias 251 : quæ autem 269 erat, nunc 12.

c mam anam esse ».

Appendix

TOMI SECUNDI OPERUM SANCTI AUGUSTINI,

COMPLECTENS.
ALIQUOT EPISTOLAS IPSIUS NOMINE OLIM FALSO PRÆNOTATAS.

SUNT :
AUGUSTINI ad BONIFACIUM et contra, epistolæ brevioros sexdecim ;
Ad DEMETRIADEM PELAGII epistola ;
AUGUSTINI ad CYRILLUM et contra, de laudibus HIERONYMI ;
Altercatio AUGUSTINI cum PASCENTIO.

AMONITIO

DE SEXDECIM EPISTOLIS PROXIME SEQUENTIBUS. Breviores epistolas sexdecim sub nomine Augustini et Bonifacii, prout in pervetustis Mss. prænotantur,hicexbibitas repudiaruntpost Erasmum Lovanienses Theologi: primum quia nullum discrepant a vena

et stilo Augustini ; deinde non recensentur a Possidio, neque ab ullo veterum citantur ; excepta tamen tertia decima, quam ante annos fere sexcentos in suain collectionem lib.13, c.5, retulit Anselmus Lucensis, et post ipsum Ivo et Gratianus. Constant vero laciniis inepte consutis; priina, exempli causa, his sententiis, Ornet mores tuos, etc. Grave, seu melius, Turpe est enim ut quem non vincit homo, etc., quæ ex Epistola 189 ad Bonifacium exscriptæ sunt : et continent quædam cum historia temporum, Bonifaciive gestis haud satis convenientia ; qualia deprehendes præsertim in Epistola 10. Ad hæc testatur Augustinus ipse Bonifacio scribens supra in Epistola 220, n. 2, se nunquam eidem coniti in ipsius periculis mittere potuisse litteras, cum periculum cogitaret perlatoris, cavaretque ne ad eos, ad quos nollet, sua epistola perveniret. Itaque docti plerique censent eas ab otioso scriptore, stili exercendi gratia, confictas fuisse. Quorum judicio tametsi adversetur Baronius, subscribendum esse existimamus. EPISTOLA PRIMA (a).

cunda vice responsio. In pugna enim utriusque Domino sublimi semperque magnifico filio BONIFA desævit furor, sed Deus inspicit causas. Igitur ora, cio, AUGUSTINUS episcopus.

ut dixi, et vincet una Trinitas nobis. Ornet mores tuos pudicitia conjugalis ; ornet so

EPISTOLA VI (a). brietas et frugalitas. Bene enim agere, et illicita non Dilectissimo et spectabili viro filio BONIFACIO, AUprohibere, consensus erroris est. Quædam dum de

GUSTINUS episcopus. ecclesia egreditur. Christi virgo sacrata ebriam Go Miror quomodo tam subito 'fidei murum aries thi Herpe mentem et corpus incurrit. Habeat, ruperit inimici : novi enim qua religione semper sis quæso, miles sub comite positus disciplinam. Grave ecclesiam veneratus. Quo igiturinstigante furore hoest enim, ut quem non vincit homo, vincat libido ; minem de ecclesia rapuisti ? Tuus si de tuo amico aut volutetur vino, qui non vincitur ferro.

forte præsumeret fugitivus, posset procul dubio inEPISTOLA II (b).

tercessoris causa veniam promereri : ergo, si ami. Domino merito honorabili patri Augustino episco cus intenditur, cur Deus oftenditur ? Sed si de potesporum summo, BONIFACIUS.

tate præsumitur, Nabuchodonosor regem iniende, Tuæ Sanctitatis epistolam admonitu me terrifi. qui causa superbiæ in bovem est ex homine commucantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus tatus (Dan. IV, 30). Non ut confundam te hæc scribo, ille legitimus pavidos habet accessus ; quo debet sed ut filium meum charissimum moneo (I Cor.lv, puniri supplicio divinas qui temerat rationes 9 Ar 14). Ecclesiæ igitur illæsum revoca, quem ut irreguetur ergo profecto qui divina atque humana ne ligiosissimus rapuisti. Oblatio vero domus tuæ a glexit, et quem libido prævenit, gladius ullor clericis ne suscipiatur, indixi , communionemque absumet; eumque quem insobriam in tantis au tibi interdico, donec peracta pro ausibus vel errore gustiis fama veridica publicavit, carceris periturum a me definita tibimet penitentia, et tempore conquocumque supplicio custodia retinebit.'

donato, pro hoc facto corde contrito et humiliato EPISTOLA III (c).

dignum offeras sacrificium Deo. Ego, quos diligo, arguo et castigo, non occidi de

EPISTOLA VII (6). sidero, nec carcere pleno squalore retrudi. Sola suf

BONIFACIL AD AUGUSTINUM. ficit admonitio. Poterit enim, si ei divinitus conce Humilis saluto, quod primum est: suscepi autem datur tempus pænitentiæ, condonari, qui Domini tremens Sanctitatis tuæ verba verberibus plena. templum ausus est violare. Sit ergo ipse, qui fecit, Scio quod veniæ præparatur, qui ab Augustino persui arbiter voti : fas enim non est ut reus episcopi fectissimo sacerdote corripitur; nec debet episcopo suggestionibus occidatur, qui veniæ, si pænituerit, denegari, quod voluntas facit aut casus: ipse enim reservatur. Nam si in Barbarorum erroribus veli sibi denegat curam, qui suam medico non publicat mus, ut condecet, exercere vindictam, paucos repe causam. Hominem ergo, piissime pater, e liminibus riemus, nec ipsos animosos ad pugnam fore. ecclesiæ raptum, tuis sanctis aspectibus jussio mea EPISTOLA IV (d).

furorque subduxit. Alieno non sunt ista facta conDomino sublimi semperque magnifico filio Boni silio; sed Dei et sanctorum ejus regimine vivo. Illum PACIO, AUGUSTINUS episcopus.

itaque virum morte dignissimum, quem, ut dixi, Africæ littus, ut audio, miles attigit transmarinus; meus de ecclesiæ foribus furor abstraxit, vitæ tuis sed hujus militis dux a catholica veritate dissentit. jussionibus donamus illæsum. Agnosco culpas : Quid orem, sicut oportet, ignoro. Ab Italia hostis indignæ meæ lacrimæjunganturtuis fletibus justis, est publicus nuntiatus, contra victricia signa super quo possit hæc nota nigro scripta titione deleri. bas erigens hastas. Pacem inter vos fieri vellem, si Écclesiæ mihi introitus non negetur : illic spero scirem plenius quod ignoro. Adest quidem Africæ veniam, ubi admisi culpam. Oblatio vero domus olim paratum in Italia bellum sed tamen non in meæ, ut tua Sanctitas jussit, ad cælestis regis menvideo, fili charissime, Romaniæ. Sed dico quod sen sam ejus manibus offeretur. tio. Non dabit, Divinitate juvante, catholicus hære.

EPISTOLA VIII (c). tico terga. Tui cordis intentio dirigatur ad Deum, Domino sublimi, semperque magnifico filio Bontnon militem timebis, non Gothum, non Hunnum.

FACIO, AUGUSTINUS episcopus.
EPISTOLA V (e).

Dum quodam in loco positus tuæ Eximietatis transDomino sancto patri Augustinus episcoopo, Bonie itus intuerer, placuit meis aspectibus tuæ Sublimi FACIUS.

tatis mitis ille ac terribilis gressus. Sed postquam Scio quod sit tua Sanctitas pro mea vita sollicita, illud levigatum sacro chrismate caput portam cum et quæ adversus me tyrannus ille ordinaverit ac paucis civitatis exivit, subito vomunt equites domus, disponat, antequam tuum Sacerdotium scriberet, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant novi. Obviamus ad mortem ultro tendentidus, tubæ, contis crispatæ ventis stupe dependent, quos nostre victoriæ, ut credimus, faciet Chritus ferreæ tunicæ virorum fortium membra constrinaddictos. Sed si erga me meosque omnes aliud vo gunt, sessoris et equi renibus setigera theca vestiluerit ordinare Divinitas, precare ut animam meam tus, intensus geritur arcus : pulchra cuncta consliberet Deus ; et dabitur competens adversario se pexi, nibil melius Bonifacio comite vidi. Sed

postquam ad Palmas, ut comperi, tua Sublimitas (a) Alias 182.

venit, ad illum brevem quidem, sed plenum peri(6) Alias 183. Alias 184.

Alias 187. Alias 185.

(b) Alias 188. (i) Alias 186,

(c) Alias 189,

« PredošláPokračovať »