Obrázky na stránke
PDF
ePub

seramus (a), non potuimus ultra et officium nos nobis invidet nostri,nisi sane fructum istum,quo pas. trum suspendere,el desiderium sermonis tui cupidis cuntur oculi temporrlium exspectatores ? quamvis simum temperare. Scripsimus itaque iterato nunc, nec corporalis quidem gralia, temporalis in spirisi priores ad te litteræ nostræ pervenire meruerunt Lualibus dici debeat, quibus etiam corporum æterniaut primo, si illis in manus tuas perveniendi feli tatem resurrectio largietur, ut audemus in virtute citas non fuit.

Christi et bonitate : Dei Patris, vel indigni præsu2.Sed tu, frater spiritualis' omnia judicans, amo mere. Quare utinam hoc quoquenobis munus annuerem in le nostrum ne pendas officio solo, aut tem ret gratia Dei, per Dominum nostrum Jesum Chrispore litterarum. Dominus enim testis est, qui unus tum, ut etiam in carne faciem tuam videremus I non atque idem operatur in suis ubique charitatem solum desideriis nostris magnum conferretur gausuam, jam abinde nobis, ex quo te beneficio vene dium,sed etiam mentibus lumen accresceret,et ex tua rabilium episcoporum Aurelii et Alypii, per tua in copia locupletaretur inopia nostra. Quod quidem et Manichæos opera cognovimus, ita inditam dilec absentibus largiri poles, hac præsertim occasione, tionem tuam, ut nobis non novam aliquam amici qua filii nostri unanimes et charissimi nobis in Do. tiam sumere, sed quasi veterem charitatem resu mino, Romanus et Agilis, quos ut nos alteros tibi mere videremur. Denique nunc etsi sermone, non commendamus,in nomine Dominirevertentur,opere tamen tanquam et affectu rudes scribimus, teque charitatis impleto ; in quo tuæ charitatis offectu vicissim spiritu per interiorem hominem, quasi reco specialiter utantur,rogamus. Nosti enim quam celsa gnoscimus.Nec inirum si et absentes adsumus nobis, promittat Allissimus fratri fratrem adjuvanti. Per et ignoti nosmel nuvimus ; cum unius corporis hos, si quo me gratia, quæ tibi dala est, dono remembra simus, unum habeanius caput, una perfun munerarivoles, tuto facies: Sunt enim, velim credas damur gratia, uno pane vivamus, una incedamus unum cor et una in Domino anima nobiscum.Gratia via, eadem habitemus domo. Denique in omne quod Dei tecum, ut est, in æternum maneat, frater in sumus,lota spe ac fide,qua slamus in præsenti,nilimur Christo Domino unanime, venerabilis,dilectissime,et in futurum, tam in spiritu,quam in corpore Domini desiderabilis.Omnes in Christo sanctos,quales tibi counum sumus,ne simus nihilsiab uno excidamus. hærere non dubium est, anobis saluta.Commendanos

3. Quantulum ergo est, quod absentia corporali omnibus sanctis, ut tecum pro nobis orare dignentur. (a) Sub finem an. 394. i Edd. spiritaliter. At Mss., spiritalis.

· Mss. quatuordecim, et bonitatis.

SECUNDA CLASSIS Epistolæ quas Augustinus jam episcopus, ante collationem Carthaginensem cum Donatistis babitam, et ante

detectam in Africa Pelagii hæresim scripsit, ab anno Christi 396 ail 410. EPISTOLA XXXI' (a).

Nunc vero et hæc habere scripta,etilla sperareresPaulino pro secundis litteris ab eo receptis, grati cripta,gaudio cumulatiore delectat. Ita nec nostra

animi obsequium exhibet, seque Valerio coepis- culpa accusari potest, et Domini largior benignitas copum Hipponensem ordinatum esse renuntians, fecit quod nostro desiderio conducibilius essejudiexoptatut in Africam trajicere ipse velit, magno cavit, cum sibi solatio, tum cæleris christianis exem 2. Sanctos fratres Romanum et Agilem,aliam epiplo futurus.

stolam vestram, audientem voces atque reddentem, Dominis dilectissimis et sincerissimis, vere bea et suavissimam partem vestræ præsentiæ, sed qua

tissimis atque abundantissima Dei gratia præs vobis visendis inhiaremus avidius, cum magna in tantissimis fratribus, PAULINO et THERASIÆ, Au. Dominojucunditate suscepimus.Unde, aut quando, GUSTINUS, in Domino salutem.

aut quomodo vel vos præstare, vel nos possemus 1. Cum litteras meas, quibus respondi prioribus exigere, ut nos de vobis tanta scribendo doceretis, vestris, si tamen vestris litteris ullo modo a me re quanta eorum ore didicimus ? Aderat etiam, quod sponderi potest,celerrime optaverim venire in vestræ nulli chartæ adesse potest, tantum in narrantibus Charitatis manus, ut quoquo pacto absens cito pos- gaudium, ut per ipsum etiam vultum oculosque losem esse vobiscum, lucrum mihi vestræ epistolæ quentium,vosin cordibus eorum scriptos cumineffacontulit tarditas mea. Bonus Dominus, qui non tri bililætitia legeremus.Hoc quoque amplius erat,quod buitstepe quod volumus, ut quod mallemus attri pagina quælibet quantacumque bona scripta conti. buat.Aliud enim est,quod accepta epistola mea scrip Deat,nihilipsa proficit, quamvis ad profectum explituriestis,aliud quod non accipiendo scripsistis. Quod cetur aliorum:hanc autem epistolam vestram,fratercom lætissime legerimus, defuisset nobis certe ista nain scilicet animam, sic in eorum colloquio legebalætitia,si, utoptavinnus maximeque voluimus,cito ad

mus,ui tanto beatiorappareret nobis,quanto uberius vestram Sanctitatem postræ litteræ perineassent. conscripta esset ex vobis. Itaque illam ad ejusdem * Emendata est ad a. bg. bl. bn. c. cc. ff. g. gv. j. n.

beatitatis imitationem, studiosissimede vobis omnia r. s. t. vc. vd. duos a. duos sb. quinque v. et ad Am. percunctando,in nostra corda transcripsimus. Bad. Er. Lov. (a) Alias 34 : quæ autem 31 erat, nunc 25. Scripta

3. Necideo tamen eos tam cito a nobis,licet ad vos ineunte an. 396.

remeantes, sine molestia passi sumus Videte enim,

quæso vos, quibus quatiebamur affectibus. Tanto non impudenter ego rogo vos, et postulo, et flagito, utique dimittendi erant velocius, quanto vobis im ut in Africam majore talium hominum siti, quam pensius obedire cupiebant; sed quanto id cupiebant siccitatis nobilitate laborantem, venire dignemini. magis, tanto vos nobis præsentius exhibebant: eo 5. Scit Deus quia non solum propter desiderium quippe indicabantquam chara vestra viscera essent: meum, neque solum propter eos qui vel per nos vetanto igitur eos minus dimittere volebamus,quanto strum propositum, vel undecumque fama prædicante justius ut dimitterenturinstabant. O rem non feren didicerunt, sed etiam propter cæteros qui partim non dam,nisi a nobis iste discessione non discederemus, au int, partim audita non credunt, tamen possunt nisi unius essemus corporis membra, unum habere comperta diligere, vos istis terris etiam corporaliten mus caput, una perfunderemur gratia, uno pane adesse cupimus. Quamvis enim sedulo atque miseriviveremus,una incederemus via,eadem habitaremus corditerid agitis, tamen etiam coram hominibus redomo! Curenim non eisdem etiam verbis uteremur? gionum nostrarum luceant opera vestra, ut videant Agnoscitis ' enim,credo, hæc esse ex epistola vestra bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui (a). Sed cur potius hæc vestra sint verba quam in colis est (Id., v, 16). Piscatores vocante Domino, mea, quæ utique quam vera sunt, tam nobis ab quod naviculas et retia dimiserunt, omnia se dimi. ejusdem capitis communione proveniunt ? Et si ali sisse, et Dominum secutos esse, etiam conmemoquid proprium vobis donanum habent, tanto magis rando lætati sunt (Id., xix, 27). Et revera omnia ea sic dilexi, ut obsiderent viam pectoris mei, ne contemnit, qui non solum quantum potuit, sed etiam que a corde ad linguam meam verba transire sine quantum voluit habere, contemnit. Sed in eo quod rent, donec tanto priora ", quanto sunt vestra, pro- cupiebatur,oculi Dei testes sunt ; in eo quod habecederent, Sancti fratres et dilecti Deo,nostraque invi. batur, et hominum. Nescio quo autem modo, cum com membra, quis dubitet nos uno spiritu vegetari, superflua et terrena diliguntur, arctius adepta nisi qui non sentit qua nobis dilectione vinciamur ? quam concupila constringunt. Nam unde tristis ille

4. Vellem tamen scire, utrum hanc absentiam discessit, qui consilium vitæ æternæ consequendæ corporalem vos patientius quam nos faciliusque tole- quærebat a Domino, cum audisset vendenda esse retis ? Si ita est, fateor, non amo istam fortitudinem omnia sua, et distribuenda pauperibus, et haben. vestram, nisi forte quia nos tales sumus, ut minus a dum thesaurum in cælo, si vellet esse perfectus, vobis desiderari,quam vos desiderare debeamus.In nisi quia magnas, ut Evangelium loquitur, habebat me certe si esset patientia vestræ absentiæ perfe divitias ? (Luc. XVI, 22, 23). Aliud est enim, nolle rendæ, displiceret mihi ; segniter enim agerem ut incorporare quæ desuot, aliud jam incorporata vos viderem : quid autem absurdius, quam for divellere : illa velut cibi repudiantur, illa velut titudine fieri segniorem ? Sed qua Ecclesiæ cura te membra præciduntur. Quanto igitur et quantum near, ex hoc vestra charitas oportet attendat, quod mirabili gaudio nostris temporibus christiana chabeatissimus pater Valerius, qui, vos nobiscum quan ritas conspicit, per Domini Evangelium cum lætitia tum salutet,quantumque sitiat, audietis ex fratribus, fieri,quodexore Dominicum tristitia dives audivil? nec presbyterum me esse suum passus est, nisi 6.Quanquam nullis verbis explicem conceptionem majorem mihi coepiscopatus sarcinam imponeret ac parturitionem cordis mei; tamen quia prudenter (6). Quod quidem quia tanta ejus charitate, tan et pie intelligitis non esse istam vestram, hoc est hutoque populi studio Dominum id velle credidi, manam, sed in vobis Domini gloriam ; nam etiniminonnullis jam exemplis præcedentibus,quibus mihi cum cautissime, intuemini,devotissimeque agitis, ut ompis excusatio claudebatur, vehementer timui tanquam discipuli Christi humiles corde ac mitessiexcusare. Sed quanquam jugum Christi per seipsum tis ; utilius enim terrena opulentia tenetur humilene sit, et sarcina levis (Matth. x1, 30); tamen pro liter, quam superbe relinquitur:quia ergo recteinpter nostram asperitatem atque infirmitatem,siquid telligitis non hanc esse vestram,sed Domini gloriam, memordet hoc vinculum,atque urget hoc unus,inef videtis quam parva et exigua dixerim. Dixi enim de fabiliter mihi aliquanto vestræ præsentiæ solatio, to- laudibus Christi, quibus sunt linguæimpares Angelerabilius et portabilius redderetur,quos audio curis loruin. Hanc ergo Christi gloriaın etiam oculis nosejusmodi expeditiores liberioresque vivere (c).Quare trorum hominum cupimus admoveri, in uno conju1 Omnes Edd, ferunt, agnoscis, corrupte profecto. M.

gio proposita utrique sexui calcandæ superbiæ, non ? In prius Edd., puriora, Sed melius in Mss., priora. desperandæ perfectionuis exempla. Nescio si quid (a) Ex Epist. xxx, n. 2. (b) Possidius, c. 8 : « Episcopatum, inquit, suscipere

quam misericordius agitis, quam si tantum nolitis « contra morem Ecclesiæ suo vivente episcopo presbyter

latere, quod tales estis, quantum tales esse voluistis. « recusabat; dumque illi fieri solere ab oinnibus sua 7. Vetustinum impiis quoque miserabilem puerum « deretur, atque id ignaro transmarinis et Africanis « Ecclesiæ exemplis probaretur, compulsus atque coac

vestræ benignitati charitatique commendo : causas « lussuccubuit..Quod in seipso postea fieri non debuisse calamitatis et peregrinationis ejus audietis ex ipso. « ut vivo suo episcopo ordinaretur, et dixit et scripsit, & propter concilii universalis (Nicæni) vetitum. » Porro hanc dignitatein adeptus est an. 395, juxta Prosp. « In sacerdotium tantum Domini, inquit, non etiam Chron. imminente Christi Natali, ex Homil. 25 inter 50. « in locum Ecclesiæ dedicatus. » Quapropter Barcinone

(c) Paulinus tunc Nolæ ab ecclesiasticis curis liber age in die Natali Domini ordinatus, inde se Nolam recepit bat. Quippe in Barcinonensi Ecclesia presbyterum se con post Pascha insequentis anni, 393 videlicet, aut 394. secrari vix consensit demum ea conditione, sicuti ad Se Hujus vero loci upiscopatum ante annum 409 susceverum in epist.6 scribit, ut eidemn Ecclesiæ non alligaretur: pisse ipsum non liquet. Vide not, in Epist. 95.

Nam et propositum ejus, quo serviturum se esse pol optatissime sanctorum et charissimorum vivorum, inde licetur Deo, tempus prolixius, et ætas robustior, et epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, A ugustini, transactus timor certius indicabunt.Tres libros, atque Profuturi, Severi, jam omnium pariter episcoporum. utinam tam grandis questionis ita explicatores ut Ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus grandes, tanto minus metuens in te laboremlegendi, gratulantes, properavimus ad te nostram referre lætiquanto ardorem perspicio diligendi, misi Sanctitati tiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione solet Charitati tae; nam quæstio eorum de Libero Arbi licita gaudium festivissimis conferremus indiciis. Si trio est. Hos autem non habere,automnes non habere forte eadem de venerabilibus et amanlissimis viris per fratrem Romanianum scio, per quem propre om aliarum adventus navium comperisti, per nos etiam repenia,quæquibuslibet auribus accommodata scribere tita accipe, et quasi renovata hilaritate rursus ecsulta. potui,studio in nos tuonon apportanda dedi, sed le Quod si primus hic a nobis tibi nuntius veniet, gratugendaindicavi.Habebat enimjamille omnia, secum lare tantam nobis in tua patria charitatem Christo doque gestabat: per eum autem prima rescripta trans nanle parlam, ut quidquid illic divina Providentia misi (a). Credo jam expertam Sanctitatem tuam geral, mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis sagacitate spirituali,quam tibi Dominus tribuit,quid (Psal. xvii, 36), vel primi, vel cum primis sciamus. ille vir boni animo gerat, et quæ in illo infirmitate 2. Von autem tantum hoc scribi mus gratulandum, pars claudicet.Unde humanitati et charitati tuæ tam quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc ipsum quam filium ejus,legisti, ut spero,qua sollicitu Dei curam meruerint Africance Ecclesiæ, ut verba cæledine commendaverim,et quanta mihi necessitudine stia Augustini ore perciperent, qui ad majorem Domicopulati sint. Ædificet eos per te Dominus.Quod ab nici muneris gratiam novo more proveclus, ita conseillo magis petendum est : nam id tu quam velis novi. cratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed

8. Adversus Paganos te scribere didiciex fratribus: accederet. Nam incolumi Valerio Hipponensis Ecclesiæ si quid de tuo pectore meremur, indifferenter mitte episcopo", coepiscopus Augustinus est. Est ille beatus ut legamus. Nam pectus tuum tale Domini oraculum senex, cui purissimam mentem nulla unquam liventis est, ut ex eo nobis tam placita, et adversus loquacis. invidiæ macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab simas quæstiones explicatissima dari responsa præ altissimo fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sumainus. Libros beatissimi papæ Ambrosii credo sui simpliciter optebat, hunc mereatur tenere collegam. habere Santitatem tuam, eos autem multum desi Credine hoc potuit antequam fieret ? Sed in hoc quoque dero, quos adversus nonnullos imperitissimos et Omnipotentis opere dici evangelicum illud potest : Hosuperbissimos, quide Platonis libris Dominuin pro minibus hæc ardua; apud Deum autem omnia fecisse contendunt, diligentissime et copiosissime possibilia (Luc. XVIII, 27). Exsultemus itaque et lætescripsit (6).

mur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit unani9. Beatissimus fraler Severus de condiscipulatu ? mes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitanostro Milevitanæantistes Ecclesiæ, bene apud eam tem nostram, et visitavit in bono plebem suam : qui erexit dem civitatem fratribus cognitus, debito nobiscum cornu in domo David pueri sui, et nunc eraltavit cornu officio Sanctitatem vestram salutat. Fratres quoque Ecclesiæ suæ in electis suis, ut cornua peccatorum, sicut omnes nobiscum Domino servientes, tam id faciunt per prophetam spondet, hoc est Donatistarum Manichæoquam vos desiderant; tam vos desiderant, quam vos rumque, confringat. diligunt, et tam diligunt, quas estis boni. Panis quem 3. Ulinam hæc nunc Domini tuba, qua per Augusmisimus, uberior benedictio fiet, dilectione acci tinum intonat, flii nostri Licentii pulset auditus, sed pientis vestræ benignitatis. Custodiat vos Dominus ut illa audiat aure,qua Christus ingreditur, de qua non ab ista generatione in æternum (Psal. x1, 8), domini rapit Dei semen inimicus! Tuno vere si summus Christi dilectissimi et sincerissimi, vere benigni, et abun- pontifex Augustinus videbitur, quia se tunc et exaudidantissima Domini gratia præstantissimi fratres. tum sentiet ab excelso, si quem tibi : dignum genuit in EPISTOLA XXXII" (c).

litteris, hunc et sibi digne filium parial in Christo. Nam Paulinus Romaniano, gratulans Ecclesiæ Hipponensi et nunc, velim credas, flagrantissima de ipso nobis sol

quod Augustinum meruit episcopi collegam. Licen_ licitudine scripsit. Credimus in omnipotentem Christium, pro quo scripserat Augustinus, hortatur et tum, quod adolescentis nostri votis carnalibus spirituaprosa et carmine, ut contempto aulæ fastu se dedicet lia vota Augustini prævaleant. Vincetur vel invitus Christo.

(mihi crede); vincetur piissimi parentis fide, ne mala Domino merito, prædicabili et honorando fratri Roma victoria vincat, si maluerit in perniciem suam nincere, NIANO, PAULINUS et THERASIA.

quam pro salule superari. Ne vacuum fraternæ huma1. Pridie quam has daremus, reversis ex Africa fra nitatis officium videretur, de (a) buccellato christianæ tribus nostris, quorum exspeclatione nos pendere vidisti, expeditionis, in cujus procinctu quotidie ad frugalitatis

· Edd., condisciplinatu. At Mss. octodecim, condiscipulatu.

+ PP. Bened. non habent vocem, episcopo, quam reCastigata est ad a. bg. bl. bn. c. cc. tf. g. zv. j. n. perimus in aliis Edd. M. r. s. sb. l. vc. vd. quinque v. et ad Am. Bad. Er. Lov. 9 Lov., sibi. Alii Cid., tibi. (a) Epist. 27.

(a) Buccellatum vocabatur militaris panis ab buccellæ (bj Non exstant bi libri Ambrosii.

fere modum confectus, ut ad usus diuturnitatem faci. (c) Alias 36 : quæ autem 32 erat, nunc 27. Scripta lius excoqueretur ; de quo Ammian, lib. 17. Hic porro paulo post superiorem.

in Mss. scribitur, buccillato.

annonam militamus, panes quinque tibi pariter et filio carem. Quæso te ut aure audias, neque causam salutis nostro Liccntio misimus. Non enim potuimus a benedic- tuæ in verbis mei spernas ; sed piam curam et mentem tione secernere, quem cupimus eadem nobis gratia peni- paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter lus annectere. Paucis tamen et ad ipsum loquamur, ne accipias, quibus insitum Christi nomen, quod est supra neget sibi scriptum quod de se tibi scriptum est. Æschino omne nomen, hanc deberi venerationem facit, ut non enim dicitur, quod audit Mitio. Sed quid de alienis possit a credente contemni. loquar, cum de proprio cuncta possimus, et aliena loqui

CARMEN BLEGIA CUM PAULINI AD LICENTIUM. non soleat esse sani capitis ? quo Dei gratia sano el Quare age, rumpe moras, et vincla tenacia secli :

Nec metuas placidi mite jugum Domini. salvo sumus, quibus caput est Christus. Incolumem et

Pulchra quidem, sed mira vagis præsentia rerum ælate quamplurima, et beatum semper cum tota domo Mentibus, at sapiens non slupet ista apimas. tua, ut cupimus, habeamus in Christo, domine frater,

Nunc te solicitat variis malesuada figuris,

Heu ! validos etiam vertere Romna potens ; merito honorandissime et desiderantissime.

Sed tibi, nale, precor, semper pater Augustinus 4. Audi ergo, filii, legem patris tui, id est fidem Au

Occurset, cuoclas Urbis ad illecebras.

Illum tanta inter fragilis discrimina vitae gustini, et noli repellere consilia matris tuæ, quod æque

Aspiciens, et habos pectore, lutus eris. nomen in te Augustini pietas jure sibi vindicat, qui te

Hoc iamen et repelens iterumque iterumque monebo,

Ut fugias duræ lubrici militiæ, tantillum gestavit sinu suo, et a parvulis primo lacte

Blandum nomen honos, mala servitus, exilus æger sapientiæ secularis imbutum, nunc etiam spiritualibus Quem nunc velle juvat, mox voluisse piget. lactare et enutrire Domino gestit uberibus. Quoniam te

Scandere celsa juvat, tremor est descendere celsis :

Si titubes, sumina pejus ab arce cades. adultum cetate corporea, in spiritualibus adhuc cunabu Nunc tibi falsa placent bona, nunc rapit omnibus auris lis vagientem, videt adhuc infantem verbo Dei, vixdum

Ambitus, et vitreo fert cava fama siou.

Ast ubi le magoo damno succinxerit emplo ! in Christo primis passibus et vestigio titubante repen Baltheus, et sterilis fregerit inde labor, tem, si tamen Augustini doctrina tanquam manus malris

Serus et incassum spes accusabis inanes,

Et modo quæ neciis, rumpere vincla voles : el ulna nutricis instabilem regat parvulum. Quem si

Tunc reminisceris frustra pairis Augustini audias et sequaris, ut rursum le sermone Salomonis Contempsisse dolens veridicos monitus. alliciam, Fili, coronam accipies gratiarum tuo ver.

Quare si sapiens, et si pius est puer, audi,

Et cape verba patrum, consiliumque senum. tici (Prov. iv, 9). Et tunc vere eris ille non phantas Quid reirahis sera colla jugo 9 mea sarcina lenis, mate somnialus, sed ab ipsa veritate formatus consul

Suave jugum Christi est, vox pia, crede Deo :

Et capuladde jugis, da mollibus ora capistris, et pontifex, vacuas imagine falsi operis implente Christo Demissosque levi subde humeros oneri. solidis suæ operationis effectibus. Vere enim pontifex et Nunc potes hoc, dum liber agis, dum nulla retentant

Vincula, nulla thori cura, nec aitus honor. vere consul, Licenti, eris, si Augustini vestigiis prophe

Hæc bona libertas, Christo servire, et in ipso ticis et apostolicis disciplinis, ut sacrato beatus Eli Omnibus esse supra : non dominis hominum, sæus Eliæ, ut illustri Apostolo Timotheus adolescens,

Non vitiis servit, non regibus ille superbis,

Tantum qui Christo se dederit Domino. adhæreas, indivulso per itinera divina comitatu, ut et Nec tibi nobilitas videatur libera, quam nunc sacerdotium corde per fecto discas mereri, el populis

Sublimem altonita conspicis Urbe vehi.

Quam cernis lanta sibi libertate videri, ad salutem magistro ore consulere.

Ut dedignetur flectere colla Deo. 5. Sat hoc monitis et hortatui : modicó enim sermone

Multis ille miser mortalibus, et quoque servis

Servit, et ancillas ul dominentur, emit. et labore te arbitror, mi Licenti, ad Christum posse inci.

Norunt eunuchos et magna palatia passi, tari, jam a pueris ad studia veritatis et sapientiæ, quod El quisquis Romam, sponte miser, patitur : utrumque vere est Christus, et omnis boni summum

Quanto sudoris pretio, dampoque decoris

Contest ibi chlamydis, hic honor officii. bonum venerabilis Augustini spiritu et ore flammatum. Nec tamen ipse potens, qui celsior omnibus esse Qui si parum apud te pro te valuit, quid ego tanto inter

Emerit, ut nulli serviat, assequitur.

Cum bene se tota dominum jactaverit Urbe, vallo posterior, et omnium illius opum pauper, efficiam ? Servit dæmoniis, si simulacra colit. Sed quia et illius facultatis polentia, et lui ingenii huma

Proh dolor ! hos propter remoraris in Urbe, Licenti

Et regnum Christi sperpis, ut his placeas : nitate confisus, pleniora atque majora in te spero elabo

Hos vocitas dominos, curva et cervice salutas, rata quam elaboranda, ausus sum hiscere duplici gratia, (Juos ligoi servos conspicis et lapidis ! ul et illi viro debita charitate comparareri in sollicitudine

Nomine divino argentum venerantur et aurum,

Relligio est quod amat morbus avaritiæ. tui, et inter eos qui salutem tuam diligunta, vel contestato Imprecor hos ui amet, qui non amat Augustinum, numerarer affectu. Nam effectus" in tui perfectione pal

Non colat et Christum, cui placet hos colere.

Inde ait ipse Deus, dominis non posse duobus mam Augustino potissimum destinatam scio. Vereor, Serviri ; quonianı mens placet una Deo : fili, ne aures tuas asperitale temerarii sermonis offende

Una fides, Deus unus, et unicus e Patre Christus,

Haud duplex uni servilus est domino. rim, et per aures animo etiam tuo tædii mei vulnus in.

Quanta etenim cælo ac tersis distantia, lanta est tulerim. Sed in mentem venit epistola tua, qua te musi

Cæsaris et Christi rebus et imperiis.

Tollere humo, sed nunc dum Spiritus hos regil artus, cis familiarem modis intellexi (a): a quo studio ego ævi

Mente polum penetra, bil mora carnis obest. quondam tuinon abhorrui. Itaque mihi ad tuam mentem,si Corporeis jam nunc morere actibus, et bona vilæ in aliquo exulcerassem, deliniendam remedium, litte

Cælestis liquido præmeditare animo.

Spiritus es, quanquam linearis corpore, si nunc ras tuas recordatus reperi, ut te ad Dominum harmo Mente pia victor carpis opus perimas. nie oniniformis artificem, modulamine carminis evo Hæc tibi, chare puer, fido o compulsus amore

Scripsi ; si recipis, suscipiere Deo. · Edd., devincta charitate compararet. Mss. octo, de vita et charitate. Alii sex : debita charitate.

į Ita in potioribus Mss. At in excursis, damnosus Mss. duodecim. affectus.

cincerit æslu. (a) Carmen licentii contentum epist. 26.

· Edd., fidei. At Mss. quindecim, fido.

Crede Augustinum tibi nunc in me gemipatum,
Sume Juos una cum pietate patres.

2. Sed ne mireris quod apud Benevolentiam tuam Spernimur? abstraheris majore dolore duobus :

tamdiu tacui;non putabam in hacte esse sententia, Adimur ? pigaus dulce duobus eris.

quam mihi frater Evodius, cui fidein non habere In le læta patrum sudavit cura duorum, El tibi magnus honcs lætificasse duos.

non possum, gaudensindicavit. Nam cum forte conSed me Augustino, cum copulo, non meritorum

tigisset ul in unam domum conveniretis, et sermo Jaclo parem, solo comparo amore tui. Nam quid ego effundam, rorans tibi paupere rivo ?

inter vos de spe nostra, hoc est de Christi hærediMe præter, gemino flumine prolueris ;

tate ortus esset, ait dixisse Benignitatem tuam, velle Frater" Alypius est, Augustinusque magister,

te bonis viris sedentibus conferre nobiscum. Quod Sanguinis hic consors, hic salor ingenii. Tanto fratres vales et præceptore, Licenti,

te multum gaudeo nostræ humilitati offerre digoaEt du bilas pennis talibus astra sequi ?

tum ; neque ullo modo possum tantam occasionem Quidquid agas (nam te nec speret mundus amicum). Non daberis terræ, debita Christo anima.

benigni animi tui deserere, ut quantum vires DoTu thalamos licet, et celsos mediteris honores,

minus pruebere dignabitur, quæram tecum atque Nunc olim Domino restituere tuo. Credo unum vincent justi duo peccatorem,

discutiam, quæ causa, quæ origo, quæ ratio in EcEt lua fraternæ vota preces abigent.

clesia Christi, cui dixit, Pacem meam do vobis, paErgo redi, qua voce parens, qua sanguine fraler, Ambo sacerdotes te remeare jubent.

cem meam relinquo vobis (Joan. xiv, 27), tam luAd tua te retrahunt, nam nunc aliena pelescis' ; gendæ atque plangendæ discissionis extiterit. Hæc mage, quæ retinent regna tui, tua sunt.

3. Audivi quidein de memoralo fratre te fuisse Hæc repete, his inhia, externis ne conlere tempus, Si tua nolueris, quisquam aliena dabit ?

conquestum,quod nescio quid tibi contumeliose res. Non eris ipse luus, nissusque per extera longe

ponderit:quod, quæso te, ne illain contumeliam de. Sepsibus heu proprii pecioris exsul ages. Sollicitum satis hæc nalo cecinisse parentem,

putes;quam certum mihiest non de superbo animo Dum tibi quæ mibimel, vel volo, vel metuo.

processisse ; novi enim fratrem meum, sed si quid Hæc tibi, si recipis, feret olim pagina vitam : Si renuis, eadem hæc pagina iestis erit.

in disputando pro fide sua, et pro Ecclesiæ chariIncolumem mihi te, fili charissime, Christus

tate dixit fortasse ferventius,quod tua gravitas nolAnnual, el servum det sibi perpetuo.

let audero, non illa contumacia, sed fiducia nomiVive, precor, sed vive Deo : nam vivere mundo Moriis opus; viva est vivere vita Deo ?

nanda est. Collatorem enim et disputatorem, non EPISTOLA XXXIII (a).

assentatorem et adulatorem se esse cupiebat. Augustinus Proculeiano partis donatianæ apud Nam hoc est oleum peccatoris, quo propheta non

Hipponem episcopo, invitans illum ut mutua vult impinguari caput; ita enim dicit : Emendavit collatione, schisma componátur.

me justus in misericordia, et arguel me ; oleum auDomino honorabili et dilectissimo PROCULEIANO”, tem peccatoris non impinguel capul meum (Psal. AUGUSTINUS.

cXL, 5). Mavultenim severa misericordia justiemen1. Propter imperitorum hominum vanitates, diu dari, quain leniadulationis unctione laudari. Unde tius apud te de titulo epistolæ meæ disputare non eliamillud propheticum est: Qui vos felices dicunt, debeo. Cum enim pos l'evocare invicem ab errore in errorem vos miltunt (Isai. 111, 12). Ideoque de hoconamur, quamvis ante plenissimam discussionem mine, quem falsæ blanditiæ faciunt arrogantem, causæ quibusdam videri possit, quis nostrum er recte etiam vulgo dicitur, Crevit caput ; impinguaret, incertum; servimus tamen invicem nobis, si tum est enim oleo peccatoris ; hoc est, non aspera bono animo nobiscum agimus, ut a perversitate veritate corrigentis, sed leni falsitate laudantis. discordiæ liberemur. Quod me sincero corde age. Neque hocineam partem peto accipias, quasi ego te re, et cum tremore christianæ humilitatis, etiamsi a fratre Evodio, tanquam a justo, emendatum intelliplerisque hominibus apertum non est, videttamen gi velim. Vereorenim ne me quoque aliquid contumeille cui nulla corda clauduntur. Quid autem in te liose in te dicere existimes, quod vehementer caveo 1 honorare non dubitem, facile intelligis. Non enim quantum possum. Sed justus est ille qui dixit, Ego errorem schismatis, unde omnes homines, quan sum veritas (Joan. xiv, 6). Itaque de cujuslibet ho. tum ad me attinet, cupio sanari, dignum honore minis ore nobis veruin cum aliqua asperitate sonniealiquo existimo : sed te ante omnia, quod ipsius rit, non ab illo homine, qui forte peccator est, sed nobis humanæ societatis vinculo astringeris, et quod ab ipsa Veritate, hoc est a Christo, qui justus est, nonnulla in te præeminent placidioris mentis indi. emendamur ; ne nostrum caput blandæ, sed percia, quibus nullo modo desperandum est, facile te niciosæ adulationis unctio, hoc est oleum peccatoposse veritatem, cum fuerit demonstrata, complecti, ris, impinguet. Quanquam etiamsi frater Evodius sine ullo æstu dubitationis honorandum puto. Di aliquantum pro suæ communionis defensione tur. lectionis autem tantum tibi debeo, quantum nobis batior,aliquid elatius animo commotiore dixissetætaimperat ipse qui nos dilexit usque ad crucis op ti hominis et necessitati causæ te oporteretignoscere. probrium.

4. Illud tamen quod promittere dignatus es, peto ! Edd., petisses. At. Mss., pelescis.

memineris, ut sedentibus quos ipse delegeris (dum: Ms. Reg., vera est vivere vita Deo. Alii, viva.

modo verba nostra non inaniter ventilentur,sed stilo • Apud Bad. Am. Er. et duos Vatic. Mss. Froculiano. Sic etiam in sqq. Epist. scribitur apud Lov. et plerosque Mss.

excipiantur, utet tranquillius et ordinatius disseraAd Mss. a. bg. bl.c. cc. ff.g. gv. r. s. t. vc. duos sb. mus, et si quid forte a nobis dictum de memoria laet quatuor v. recensita est, et ad Edd. Am. Bad. Er. Lov.

psum fuerit,recitatione revocetur),rem tam magnam, (a) Alias 147: quæ autem 33 erat, nunc 30. Scripta ini. tin episcopatus Augustini.

etad salutem omnium pertinentem cum concordia

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »