Obrázky na stránke
PDF
ePub

requiramus. Aut si placet, nullo medio interposito,

nera dirigantur. Opto te eoram oculis Dei beatum prius nobiscum sive per epistolas, sive per collocu

esse, domine honorabilis et dilectissime. tionem atque lectionem, ubi placuerit,conieramus :

EPISTOLA XXXIV (a). ne forte intemperantes nonnulli auditores malint

De juvene, qui matrem cædere solilus, demum et quasi nostrum exspectare certamen,quam de nostra

mortent minatus transiit ad Donalistas, abiisque salutein nostra collocutione cogitare : ut quod fue iteralo baptizatus est. Quod an Proculeiani episcopi rit inter nos terminatum, postea per nos populus mandato factum sit, uti presbyter ipsius Victor punoverit ; aut si per epistolas agi placet, ipsæ ple blico officio renuntiarat, inquiri postulat Augustibibus recitentur, ut aliquando non plebes, sed plebs nus, sese interim paratum asserens ad totam, sir una dicatur. Prorsus sicut volueris, sicut jusseris, Proculeianus velit, schismatis causain placide sicut libi placuerit, libenter amplector. Et de ani pertractandam. mo beatissimi et venerabilis mihi patris Valerii nunc Domino eximio meritoque suscipiendo' atque honoabsentis tota securitate polliceor hoc eum cum ma

rabili fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. goa lætitia cogniturum: novi enim quantum dili

1. Scit Deus, cui manifesta sunt arcana cordis hugal pacem, et nulla vani fastus inanitate jactetur.

mani, quantum pacem diligo christianam, tantum 5. Rogo te quid nobis est cum veteribus dissen

me moveri sacrilegis eorum factis, qui in ejus dissionibus ? Hucusque vulnera illa duraverint, quæ sensione indigae atque impie perseverant; eumque animositas hominum superborum nostris membris motum animi mei esse pacificum, neque me id inflixit ; quorum vulnerum putrefactione etiam do

agere ut ad communionem catholicam quisquam lorem perdidimus, quo solet medicus implorari. Vi.

cogatur invitus, sed ut omnibus errantibus aperta des quanta et quam miserabili fæditate christianæ

veritas declaretur, et per nostrum ministerium, Deo domus familiæque turbatæ sint. Mariti et uxores juvante, inanifestata se amplectendam atque secde suo lecto sibi consentiunt, et de Christi altari tandam satis ipsa persuadeat. dissentiunt. Per illum sibi jurant, ut inter se pacem 2. Quid enim exsecrabilius, quæso te, ut alia tahabeant, et in illo habere non possunt. Filii cum ceam, quam id quod nunc accidit? Corripitur abepi. parentibus unam domum habent suam, et domum

scopo suo juvenis, crebris cædibus matris insanus, Dei non habent unam. Succedere in eorum hære

et impias manus nec illis diebus, cum etiam seveditatem cupiunt, cum quibus de Christi hæreditate

ritas legum sceleratissimis parcit, à visceribus rixantur. Servi et domini communem Dominum di.

unde natus est revocans. Minatur eidem matri se in vidunt, qui formam servi accepit, ut omnes ser

partem Donati transiturum, et eam quam incredibili viendo liberaret. Honorant nos vestri, honorant vos furore solet cædere perempturum. Minatur ei, trannostri. Per coronam nostram nos adjurant vestri, sit ad partem Donati, rebaptizatur furens, et in maper coronam vestram vos adjurantnostri. Omnium ternum sanguinem fremens albis vestibus candi. verba suscipimus, neminem offendere volumus.

datur. Constituitur intra cancellos eminens atque Quid nos solus Christus offendit, cujus membra la

conspicuus, et omnium gementium oculis matriniamus? Et homines quidem causas suas seculares cidii meditator tanquam renovatus opponitur. apud nos finire cupientes, quando eis necessarii fue 3 Hæccine tandem tibi placent, vir gravissime ? rimus, sic nos sanctos et Dei servos appellant, ut Nequaquam hoc de te crediderim : novi considerationegotia terræ suæ peragant: aliquando agamus et nem tuam. Cæditur mater carnalisin membris qui. nos negotium salutis nostræ et salutis ipsorum, non bus genuitet nutrivit ingratum; prohibet hoc Ecclede auro, non de argento, non de fundis et peco sia mater spiritualis, cæditur et ipsa in Sacramentis ribus, pro quibus rebus quotidie submisso capite quibus genuitet nutrivitingratum. Nonne tibi videtur talutamur, ut dissensiones hominum terminemus, dixisse parricidaliter frendens:Quid faciam Ecclesiæ sed de ipso capite nostro tam turpis inter nos et quæ me prohibet cædere matrem meam?inveni quid perniciosa dissensio est. Quantumlibet capita sub faciam:injuriis quibus potest etiam ipsa feriatur; fiat mittant qui nos salutant, ut eos concordes in terra

in me aliquid unde membra ejus doleant. Vadam mifaciamus, de cælo usque ad crucem submissum est biad eos qui noverunt exsufflare gratiam in qua illi caput nostrum, in quo concordes non sumus. natus sum,destruere formam quam in utero ejus acce

6. Rogo te atque obsecro,si estin te aliqua huma pi. Ambas matres meas sævis cruciatibus torqueam: nitas, quam multi prædicant, hic appareat bonitas

quæ me posterior peperit, efferat prior.Ad hujus dolotua, si non propter honores transitorios simulatur,

rem,spiritualiter moriar; ad illius cædem, carnaliter ut contremiscant in te viscera misericordiæ, et ve vivam. Quid aliud exspectamus, vir honorabilis Euse. lis aliquando rem discutiinstando nobiscum oratio bi,nisi ut in miseram mulierem,senectute decrepitam, nibus, et omnia pacifice conferendo : ne miseræ viduitate destitutam, a cujus cædibus in Catholica plebes, quæ nostris honoribus obsequuntur, pre probibebatur,jam donatista securus armetur? Quid mant nos obsequiis suis in judicio Dei ; sed potius

enim aliud furibundo corde concepit, cum diceret nostra non ficta charitate nobiscum revocatæ ab erroribus et dissensionibus, in veritatis et pacis iti

* Mss.sex habent, suspiciendo.

* Ad hanc castigandam collati sunt a bg. c.cc. ff. g.gv. 1. r. s. sb. t. duo vc, quatuor v. et Am. Bad. Er. Lov.

(a) Alias 168 : quæ autem 31 erat, nunc 31. Scripta * Mss. sex, turpata

post superiorem.

matri: Transferam me in partem Donati, et bibam collega meus, Samsucius episcopus Turrensis ecclesanguinem tuum ? Ecce jam conscientia cruentus, siæ, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur forveste dealbatus perfecit partem pollicitationis suæ; mnidare : ipse adsit, agat cum illo. Rogabo eum, et, restat pars altera, ut matris sanguinem bibat. Si ergo ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut placentista, urgeatur a clericis et sanctificatoribus suscipiatin hac re vicem meam, et eum Dominus pro suis,utintra octavas suas totum quod vovitexsolvat. veritate certantem, quamvis sermoneimpolitum, ta.

4. Polens est quidem dextera Dominiquæ furorem men vera fide eruditum, sicut confidimus, adjuvaillius a mesira vidua et desolata compescat, et eum, bit. Nulla ergo causa est, cur ad alios nescio quos quibus modis novit, a tam scelerata dispositione de- deferat', ne inter nos quod ad vos pertinet peraterreat; verumtamen ego tanto apimi dolore percus- gamus. Nec tamen, ut dixi, etiam illos defugio, si sus, quid facerem nisi saltem loquerer? An vero ista eorum ipse poscit auxilium. illi faciunt, et mibi dicitur. Tace ? Avertat a me Do

EPISTOLA XXXV* (a). minus hanc amentiam, utcum ipse wihi imperet per Rursus interpellat Eusebium, ut clericorum donalisApostolum suum, et dicat ab episcopo refellioporte tarum licentiam curet coercendam per Procure docentes quæ non oportet(Tit. 1,9), ego illorum leianum episcopum : alioquin ut de se nullus indignationibus territus taceam? Quod enim publi queratur, si hanc illi perferri in notitiam per cis Gestis hærere voluitam sacrilegum nefas, ad hoc codices publicos fecerit. utique volui, ne me quisquam,maximein aliis civita, Domino eximio meritoque suscipiendo et dilectistibus tibi opportunum fuerit, ista deplorantem fin

simo fratri Eusebio, AUGUSTINUS. gere aliquid arbitretur, quando etiam apud ipsam 1. Non ego recusanti voluntati tuæ judicium, sicut Hipponem jam dicitur, non hoc Proculeianum dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortamandasse quod publicum renuntiavit officium. tor aut deprecatorimposui.Quod quidem etiamsi sua

5.Quid autem modestius agere possumus, quam dere voluissem, possem fortasse facile ostendere ut tam gravem causam, per te tamen agam, virum et quam valeas judicare inter nos in tam manifesta atclarissima digoitate præditum,et considerantissima que aperta causa, et quale sitillud quod facis, ut, non voluptate tranquillum ? Peto igitur, sicut jam petivi auditis partibus,jam ferre non dubites pro una parte per fratres nostros bonos atque honestos viros quos sententiam, qui judicium reformidas ; sed hoc, ut adtuam Eximietatem misi, ut quærere digneris utrum dixi, interim omitlo. Nihil autem rogaveram aliud Proculeiani presbyter Victor non hocabepiscopo suo honorabilem benignitatem tuam, quod quæso tanmandatum acceperit, quod officio publico renuntia- demin hac saltem epistola digneris advertere, nisi ut vit ; an forte cum et ipse Victor aliud dixerit, falsum quæreres a Proculeiano, utrum hocipse dixerit Victoilli apud Acta prosecuti fuerint, ut ipsam totam quæs- ri presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum tionem dissensionis nostræ placide pertractemus,ut officium renuntiavit ; an forte qui missi sunt, non error quijam manifestus est, manifestius innotescat, quod a Victore audierunt, sed falsum Gestis persecuti libenter amplector. Audivienim quod dixerit, ut sine sint ; deinde quid illi de tota ipsa quæstione inter nos tumultu populari adsint nobiscum deni ex utraque discutienda videretur. Arbitror autem non judicem parte graves et honesti viri, et secundum Scripturas, fieri eum,qui rogatur ut interroget aliquem, et quod quid in verosit, perquiramus. Nam illud quod rursus ei responsum fuerit rescribere dignetur. Hoc ergo eum dixisse vonnulli ad me pertulerunt, cur non etiam nunc rogo ut facere non graveris, quia litteras ierim Constaotinam,quando ibi plures ipsi erant, vel meas, sicut etiam expertus sum, non vult accipere ; me debere ire Milevim , quod illic, sicut perhibent, quod si voluisset, non utique per tuam Eximietatem concilium proxime habituri sunt, ridiculum est dice- id agerem. Cum autem id non vult, quid possum re, quasi ad me pertineatcura propria, nisi Hippo mitius · agere, quam ut per te talem virum, et qui Densis Ecclesiæ. Mihi tota hujus quæstionis ratio eum diligis, interrogetur aliquid, unde me tacere maxime cum Proculeiano est. Sed si forte imparem mea sarcina probibet ? Quod autem mater a filio se putat, cujus voluerit collegæ sui imploret auxi- cæsa, tuæ gravitati displicuit ; Sed ille, dixisti, si lium. In aliis enim civitatibus tantum agimus, quod sciret, a communione sua tam nefarium juvenem ad Ecclesiam pertinet, quantum vel nos permittunt, prohibiturus esset, breviter respondeo : modo covel nobis imponunt earumdem civitatum episcopi, goovit, modo probibeat. fratres el consacerdotes nostri.

2. Addo etiam alind: Subdiaconus quondam Spa6. Quanquam et iste qui se tot annorum episco- piensis Ecclesiæ, vocabulo Primus cum ab accessu pum dicit, quid in me tirone timeat, quominus me- indisciplinato sanctimonalium prohiberetur, atque cum velit conferre sermonem, non satis intelligo :si ordinata et sana præcepta contemneret, a clericatu doctrinam liberalium litterarum,quas forte ipse aut remotus est, et ipse irritatus adversus disciplinam non didicit, aut minus didicit, quid hoc pertinet ad Dei transtulit se ad illos, et rebaptizatus est. Duas eam quæstionem, quæ vel de sanctis Scripturis, vel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda

1 Mss. undecim, differat., Edd., deferat.

Lov., minus. At alii Cad., mitius. est, in quibus ille per tot annos versatur, unde in • Adhibiti sunt in hujus recensione a. bg. bl.c. cc. ff. g. els deberet esse peritior ? Postremo est hic frater et gv. n. r. s. sb. vc. duo t. quatuor v. et Am. Bad. Er. Lov.

(a) Alias 169 : quæ autem 35 erat, nunc 24. Scripta Mss. sex, Mileum. Bad. Am., Milenum. Er., Milevum. paulo post superiorem.

eliam sanctimoniales concolonassuas' de fundoca. ipsius stans in medio fundo catholicæ ac laudabilis tholicorum Christianorum, siveidem transtulit, sive feminæ, voce impudentissima post nos clamavit, illum secutæ, etiam ipsæ tamen rebaptizatæ sunt; et quod traditores et persecutores essemus; quod connunc cum gregibus Circumcellionum inter vagabun- vicium etiam in illam feminam jaculatus est, quæ dos greges feminarum, quæ propterea maritos ha- communionis est nostræ, in cujus medio fundo stabere nolueruntne habeantdisciplinam, in detestabi. bat ; quibus vocibus auditis, non soluin meipsum a lis vinolentiæ bacchationibus superbus exultat,gau- lite refrenavi, sed etiam multitudinem, quæ me dens latissimam sibi apertam esse licentiam malæ comitabatur, compescui. Et tamen si dicam, Quæraconversationis, unde in Catholica prohibebatur. Et tur qui sint vel fuerint traditores vel persecutores; hoc fortasse Proculeianus ignorat. Ergo per tuam respondetur mihi : Disputare nolumus, et rebaptigravitatem atque modestiam eidemin notitiam per- zare volumus. Nos oves vestras insidiantibus morferatur ; jubeat eum, qui non ob aliud illam com- sibus luporum more deprædemur ; vos, si boni munionem delegit,nisi quia in Catholica clericatum pastores estis, tacete. Quid enim aliud mandavit amiserat, propter inobedientiam et perditos mo- Proculeianus, si vere ipse mandavit ? Si Christiares, a sua communione removeri.

nus es, serva hoc judicio Dei, nisi nos faciamus, tu 3. Etenim ego, si Domino placet, istum modum tace. Ausus est etiam idem presbyter homini rus. servo, ut quisquis apud eos propter disciplinam de ticano conductori fundi ecclesiæ comminari. gradatus ad Catholicam transire voluerit, in humi- 5. Hæc quoque omnia per te, quæso noverit Proliatione pænitentiæ recipiatur, quo et ipsi eum forsi- culeianus; coerceat insaniam clericorum suorum, tan cogerent, si apud eos manere voluisset. Ab eis unde, honorabilis Eusebi, non apud te tacui. Dignavero considera,quæso te, quam exsecrabiliter fiat,ut beris itaque non quid tu de his omnibus sentias, quos male viventes ecclesiastica disciplina corripi. ne tibi arbitreris a me judicis onus imponi, sed mus, persuadeatur eis ut ad lavacrum alterum ve- quid illi respondeant mihi rescribere. Misericordia niant, atque ut id accipere mereantur, Paganos se Dei te incolumen tueatur, domine eximie et merito esse respondeant ; quæ vox ne procederet de ore suscipiende ac dilectissime frater. christiano,tantus sanguis martyrum fusus est:dein.

EPISTOLA XXXVI° (a). de quasi renovati et quasi sanctificali, discipline

Augustinus Casulano presbytero,refellens Urbici, id quam ferre non potuerunt, deteriores facti, sub spe

est cujusdam e Romana urbe, dissertationem pro cie novæ gratiæ, sacrilegio novi furoris insultent.

sabbati jejunio, scriplam perquam imperitissime. Aut si male facio, per tuam benevolentiam ista corrigenda curare, de menullus queratur si hæc illi per

Dilectissimoet desiderantissimo fratri et compresferri io notitiam per codices publicos secero,qui mihi

bytero CasuLANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. negari, ut arbitror, in Romana civitate (a) non pos- CAPUT PRIMUM. – 1. Nescio unde sit factum, ut sunt.Nam cum Deusimperetutloquamuret prædice- primis tuis litteris meas non redderem : non tamen mus verbum, et docentes quæ non oportet refella contemptu id me fecisse scio. Nam et studiis tuis et mus, et instemus opportune atqueimportune, sicut ipso sermone delector, teque in ista ætate juvenili dominicis et apostolicis Litteris probo(II Tim.iv,2, et proficere in verbo Dei et abundare ad ædificatioTit.1,9-11), nullus hominum mihi silentium de his nem Ecclesiæ, et opto et exhortor. Nunc vero scriptis rebus persuadendum arbitretur. Violenter autem vel tuis alteris sumptis, quibus tibi tandem aliquando latrocinanter? si quid audendum putaverint, non responderi jure charitatis, in qua unum sumus, deerit Dominus ad tuendam Ecclesiam suam, qui fraterno et æquissinio flagitas, differendum tuæ jugo suo in gremio ejus toto orbe diffuso omnia dilectionis ulterius desiderium non putavi, et inter terrena regna subjecit.

arctissimas occupationes meas suscepi islo me de4. Nam cum ecclesiæ quidam colonus filiam suam, bito apud te absolvere 1. quæ apud nos fueratcatechumena, et ab illis seducta 2. Quod ergo me consulis, utrum liceat sabbato est invitis parentibus, ut ibi baptizata etiam sancti jejunare : respondeo, si nullo modo liceret, profecto monialis formam susciperet, ad communionem quadraginta continuos dies nec Moyses, nec Elias, catholicam paterna vellet severitate revocare, et ego nec ipse Dominus jejunasset. Verum ista ratione confeminam corruptæ mentis nisi volentem, et libero cluditur, etiam dominico die non illicitum esse jejuarbitrio meliora deligentem suscipi noluissem ; ille nium. Et quisquis tamen hunc diem jejunio decer. rusticus etiam plagis instare cæpit, ut sibi filia con- nendum putaverit, sicut quidam jejunantes sabbasentiret; quod statim omnimodo fieri prohibui : ta tum observant, non parvo scandalo erit Ecclesiæ, men per Spanianum trauseuntibus nobis, presbyter necimmerito. In his enim rebus de quibus nihil certi

statuit Scriptura divina, mos populi Dei,vel instituta * Sic Lov. et plerique Mss. At. Bad. Am. et Er. ha

ha majorum prolege tenenda sunt. De quibus sidispubent, cum colonis suis.

2 Lov., violenli autem vel latrocinantes. At Am. Bad et Er., violenter autem vel latrocinanter.

1 Vatic. tres, exsolvere. Alii, absolvere. (a) Hipponem intellige, quæ Romanæ civitatis seu co. * Castigata est ad bl. cb. II. gg. m. rm. vc. quatuor v. lonice jure gaudebat. Nam et Romana civitas appellaturet ad Am. Bad. Er. Lov. in lib. 2 cont. litteras Petil., c. 83. n. 184 ; et colonia in (a) Alias 86 : quæ vero 36 erat, nunc 32. Scripla lorte lib. 22 de Civ. Dei, c. 8.

an. 396 aut init. 397.

tare voluerimus, et ex aliorum consuetudine alios non devitare deberet? Cum vero hisopprobriis atque improbare, orietur interminata luctatio, quæ labore maledictis insectatur Ecclesiam per totum munsermocinationis cum certa documenta nulla verita- dum fructificantem atque crescentem et die sabbati tis insinuet, utique cavendum est,ne tempestate con pene ubique prandentem, admoneo quisquis est, tentionis serenitatem charitatis obnubilet. Quod ut sese cohibeat. Nam cujus me nomen ignorare periculum vitare neglexit, cujus mihi prolixam dis- voluisti, profecto de illo me judicare noluisti. putationem, ut ei responderem, cum tuis prioribus CAPUT II.-5.Filius hominis, inquit, sabbati Dolitteris existimasti esse mittendam.

minus est : in quo maxime, bene, quam male facere CAPUT II. – 3. Non autem usque adeo mihi spatia licet (Matth. x11, 8-12). Siergo male facimus,quando temporum larga sunt, ut ea refellendis singulis sen. prandemus; nullo die dominico bene vivimus. Quod tentiis ejus impendam, quæ aliis operibus magis ur- autem fatetur Apostolus sabbato manducasse,et digentibus explicandis habeo necessaria.Sed eo quote cit, ut tunc jejunaretur temporis non fuisse, propter mihiin tuis epistolis ostendis ingenio, quod in te do- quod ait Dominus, Venient dies ut auferatur sponsus num Dei admodum diligo, eumdem sermonem cu- abeis,et tuncjejunabunt filii sponsi(Id. ix, 15), quia jusdam, ut scribis, Urbici (a), paulo diligentius ipse tempusgaudii, et tempus estluctus(Eccle. In,4), priconsidera, et videbis eum pene universam Eccle- mum attendere debuit,quod illic Dominus de jejunio, siam Christi, abortu solis usque ad occasum, verbis non de sabbati jejunio loquebatur. Deinde cum vult injuriosissimis nequaquam lacerare timuisse. Nec intelligi luctumjejunio,cibo gaudium deputandum, dixerim pene universam, sed plane universam. Nam cur non cogitat, quidquid est illud quod significare neque ipsis, quorum consuetudinem sibi videturde Deus voluitin eo quod scriptum est, eum die septimo fendere, invenitur pepercisse Romanis; sed quomo- requievisse abomnibus operibus suis (Gen. 11,2), non doin eos quoque redundet conviciorum ejusimpetus ibi luctum significatum fuisse, sed gaudium ? Nisi Descit, quoniam non advertit. Nam cum ei argumen- forte dicturus est, in illa requie Dei et sanctificatione ta deficiunt, quibus probet sabbatojejunandum, in sabbati gaudium Judæis, luctum significatum esse luxurias epularum et temulenta convivia et nequis Christianis. Et tamen nec quando sanctificavit Deus simas ebrietates insultabundus invehitur, quasi non diem septimum, quia in illo requievit ab omnibus jejunare, hoc sit inebriari. Quod si hoc est, quid ergo operibus suis, aliquid de jejunio vel prandio sabprodest Romanis sabbato jejunare? quandoquidem bati expressit; nec cum postea populo Hebræo de aliis diebus quibus non jejunant, pecesse est eos,se. ipsius diei observatione mandavit, aliquid de alicundum disputationem hujus, ebriosos et ventrico- mentis vel sumendis vel non sumendis locutus est. las judicari. Porro, si aliud est gravare corda in Vacatio tantum homini a suis, vel a servilibus opecrapula et ebrietate, quod semper est malum, aliud ribus imperatur: quam prior populus in umbra acest autem modestia et temperantia custodita rela- cipiens futurorum, sic vacavit ab operibus, quemxare jejunium, quo certe cum fit die dominico, re- admodum nunc Judæos vacare conspicimus; non, prehensorem non habet christianum;prandia prius ut putatur, Judæis carnalibus non recte intelligentisanctorum a voracitate et ebriositate ventricola- bus quod recte intelligunt Christiani. Neque enim merum iste discernat, ne Romanos ipsos quando non lius hoc intelligimus quam Prophetæ, qui tamen eo jejugant ventricolas faciat, et tunc inquirat, non tempore, quo ita fieri oportuit, servaverunt hanc utrum liceat inebriari sabbato, quo nec die domi- sabbati vacationem, quam Judæi putant adhuc esse nico licet ; sed utrum necsabbato jejunandum sit, servandam.Unde illud est,quod lapidare Deus homisicut dominico non solet.

nem jussit, qui sabbato ligna collegerat (Num. xv, 4. Quod utinam sic quæreret, aut sic affirmaret, 35); nusquam autem legimus lapidatum, vel aliquo ut toto terrarum orbe diffusam, exceptis Romanis dignum supplicio judicatum, sive jejunantem sabet adhuc paucis Occidentalibus,apertissimenon bla- bato, sive prandentem. Quid tamen horum duorum sphemaret Ecclesiam. Nunc vero quis ferat per omnes quieti conveniat, quid labori, iste ipse viderit, qui orientales,et multos etiam occidentales populos chri- gaudium manducantibus, luctum jejunantibus de. stianos de tot tantisque famulis famulabusque Chris- putavit, vel a Domino deputari intellexit, ubi de jejuti,sabbato sobrie modesteque prandentibus, ab isto nio respondens ait: Non possunt lugere filii sponsi, dici quod in carne sint,et Deo placere non possint, et quamdiu cum eis est sponsus (Matth. 1x, 15). quod de illis sit scriptum, Recedant iniqui a me, 6. Quod autem propterea dicit sabbato Apostolos viam eorum nosse nolo; et quod sint ventricolæ, Ju- manducasse, quia nondum erat tempus ut sabbato dæam Ecclesiæ præponentes, et ancillæ filios; et lege jejunarent;quod scilicet veterum traditio prohibebat: non justa, sed voluptaria, consulentes ventri, non numquid ergojam erat tempus utsabbato non vacadisciplinæ succumbentes; et quod caro sint, et mor- rent? Nonne et hoc traditio veterum prohibebat, et tem sapiant, et cætera hujusmodi : quæ si de uno vacare cogebat ? et tamen eo ipso sabbati die, quo quopiam Dei famulo diceret, quis eum audire, quis Christi legimus manducasse discipulos, vulserunt

utique spicas (ld. xli, 1); quod sabbato non licebat, (a) Cognomen est inditum ab urbe Roma. Hinc Zephi- quia veterum traditio prohibebat. Videat igitur ne rinus papa ab Optato in lib. 1, uti et Siricius a Paulino

forte congruentius ei respondeatur ideo Dominum in epist. 1 ad Severum, vocatur Urbicus, et in Conc. Arelat. I de diaconis urbicis agitur, id est Romanis. die illo a discipulis hæc duo fieri voluisse; unum de PATROL. XXXIII.

(Cinq.)

spicis vellendis, alteruin de alimentis sumendis ; ut cendum Pharisæum jam sufficit,ut ter in sabbato jeillud esset adversus eos qui sabbato volunt vacare, junetur; sed excepto dominico sex cæteris diebus ita hoc autem adversus eos qui cogunt sabbato jeju. jejunare compellit, ut dicat:Antiquaremota labe,duo nare: cum iliud mutato tempore jam superstitio- in carne una. Christi jam sub disciplina manentes, sum esse significasset, hoc autem utroque tempore non debent cum filiis sine lege el eum principibus liberum esse voluisset. Neque id confirmando dixe Sodomorum,et cum plebe Gomorrhæ sabbatorum vorim, sed quie ei multo aptius, quam sunt ea quæ luptaria convivia exercere ; sed cum sanctimoniæ loquitur, responderi possit ostenderim.

incolis ac Deo devotis solemni el ecclesiastico jure CAPUT IV.—7. Quomodo, inquit, non cum Phari. magis ac magis legitime jejunare,ut sex dierum vel sæo damnabimur, bis in sabbato jejunantes ? tan- levis error, jejunii,orationis et eleemosynæ fontibus quam Pharisæusideo damnetur, quia bis in sabbato abluatur, quo possimus dominica alogia refecti omjejunabat, et non qui super Publicanum se tumidus nes æquali corde digne cantare : Saturasti, Domine, extollebat(Luc.XVIII, 11,12).Potest autem iste dicere animam inanem, et potasti animam sitientem. Ista etiam illos, qui omnium fructuum suorum decimas dicens et a frequentia jejunandi solum diem domini. dant pauperibus, cum Pharisæo damnari, quia hoc cum excipiens, non tantum Orientis et Occidentis quoque ille inter sua opera prædicabant; quod cupi- populos christianos, in quibus sabbato nemo jejumus a multis fieri christianis, et vix paucissimos nat; verum et ipsam Roinanam Ecclesiam improviin vepimus :aut vero qui non fuerit injustus, adulter dus et incautus accusat. Cum enim dicit, sub disciet raptor, cum Pharisæo damnabitur; quia ille se plina Christi manentes, non debere cum filiis sine talem non essejactabat; quod certe quisquis sentit, lege,cum principibus Sodomæ,cum plebe Gomorrhæ insanit.Porro si hæc sine dubio bona,quæ sibi Phari. voluptaria sabbatorum exercere convivia, sed cum sæusinesse commemorabat,non habenda suntcum sanctimoniæ incolis ac Deo devotis, solemni et ecclesuperbiente jactantia quæ in illo apparebat; sed ta- siastico jure magis ac magis legitime jejunare ; ac men habenda sunt cum pietate humili quæ in illo deinde definiens quid sit legitime jejunare, subjun. non erat : sic et bis in sabbato jejunare, in homine git et dicit, ut sex dierum vel levis error, jejunii, oraqualis fuerat ille Pharis&us, infructuosum est; in tionis el eleemosynæfontibus abluatur:profecto eos bomine autem humiliter fideli, vel fideliter humili, qui minus quam sex diebus in hebdomadejejunant, religiosum est : quamvis evangelica Scriptura non non putat legitime exercere jejunium, nec Deo esse dixerit damnatum Pharisæum, sed magis justifi- devotos, nec maculas erroris, quæ de ista mortalicatum dixit Publicanum.

tate contrahuntur, abluere. Videant ergo Romani 8. Verum si hoc modo putat iste intelligendum quid agant, quia etiam ipsi nimium contumeliose quod ait Dominus, Nisi abundaverit justitia vestra hujus disputatione tractantur; apud quos omnibus plus quam Scribarum et Pharisæorum, non intrabi- istis sex diebus, præter paucissimos clericos aut lis in regnum cælorum (Matth.v, 21), et nisi amplius monachos, quotusquisque invenitur, qui frequenquam bis in sabbato jejunemus, hoc præcepto non tel quotidiana jejunia ? maxime quia ibi jejunanpossimus implere ; bene quod septem dies sunt qui dum quinta sabbati non videtur. volumine temporum per sua vestigia revocantur. 10. Deinde quæro : si uniuscujusque diei vel levis Cum ergo ex his biduum quisque detraxerit, ne sabba- error ipsius diei jejunio solvitur vel abluitur ; sic to dominicoque jejunet, remanent dies quinque in enim dicit, ut sex dierum vel levis error jejunii quoquibus Pharisæum superare possit bis in sabbatojeju- que fontibus abluatur; quid faciemus de illo errore nantem, Puto enim quod si terin sabbato quisjejunat, qui subrepserit dominico die, in quo scandalum est jam superat Pharisæum, qui bisin sabbatojejunabat. jejunare ? Aut si die ipso nullus Christianis error Quod si et quater, vel etiam ut nullusdierum, excepto obrepit, videat homo iste qui ventricolas tanquam sabbato et dominico,prætermittatur,in hebdomade magnus jejunator accusat, quantum honoris et utiquinquies jejunetur, quod multi tota vita sua faciunt, litalis ventribus tribuat, si tuncnon erratur, quando maxime in monasteriis constituti ; non solum Pha prandetur.An forte in jejunio sabbati lantum bonum risæus qui his in sabbato jejunabat, verum etiam constituit, ut aliorum sex dierum, hoc est, ipsius christianus quiquarta et sexta 'etipso sabbato jeju- etiam dominici vel levem, sicut dicit, errorem, sonare consuevit, quod frequenter Romana plebs facit, lum jejunium sabbati possit abolere, et solo ipso die in labore jejunii superabitur:et tamen nescio quis iste, non erretur, quo toto utique jejunatur? Quid estergo ut dicis, Urbicus disputator,etiamsiquis quinque con. quod diem dominicum sabbato, velut christiano tinuis præter sabbatum et dominicum diebus ita je- jure, præponit ? Ecce secundum ipsum dies sabbati junet,utnullo die omnino reficiatcorpus,eum carna- multo sanctior invenitur, in quo etnon erratur, cum lem vocat, quasi cibus et potus cæteris diebus non ejus toto spatiojejunatur, et eodem jejunio sex cætepertineat ad carnem ; et ventricolam judicat, quasi rorum dierum, ac per hoc ipsius dominici error solius sabbati prandium descendat in ventrem. abluitur:puto quod tibinon placet ista præsumptio. CAPUT V.- 9. Huic sane non sufficit quod ad vin- 11. Jam vero cum se hominem spiritualem videri

velit, et tanquam carnales,pransores sabbati accuset, 1 Edd., sexla feria. Mss. carent voce feria hic et aliis

attendequemadmodum dominici dei non parco pranlocis ubi apud Edd. adjecta est.

dio reficiatur, sed alogia delectetur. Quid est autem

« PredošláPokračovať »