Obrázky na stránke
PDF
ePub

alogia,quod verbum ex græca lingua usurpatum est, adhuc cum Christo dominicus dies imminent Ecclenisi cum epulis indulgetur, ut a rationis tramite de. siæ servabatur : quod cur dixerit, nescio. Si enim vietur ? Unde animalia ratione carentia dicuntur propterea quia multo magis jejunandum est, posteaaloga, quibus similes sunt ventri dediti : propter quam venit cum Christo dominicus dies; ergo,quod quod, immoderatum convivium, quo mens, in qua absit,etiam ipso dominico jejunetur. Si autem timuit ratio dominatur, ingurgitatione vescendiac bibendi nepropter dierum quadragintajejunium objiceretur quodammodo obruitur,alogia nuncupatur.Insuper etiam dominico jejunandum, et ideo addidit quod etiam propter cibum ac potum, non mentis, sed ven adhuc cum Christo imminenti Ecclesiæ dies dominitris alogia diei dominici dicit esse cantandum : Sa- cus servabatur, ut videlicet ea causa intelligatur jeturasti, Domine,animam inanem,et potasti animam junasse Moyses etiam die qui sequitur sabbatum, sitientem. O virum spiritualemlo carnalium repre- quia nondum venerat Christus, per quem factus est bensoremlo magnum jejunatorem, etnon ventricul- ipse dies dominicus,quo non expediat jejunari: cur lorem lEcce qui nos admonet nelege ventris legem ipse Christus quadraginta diebus similiter jejunaDominicorrumpamus, ne panem cæli vendamus esca vit ? cur non in illis diebus quadraginta, ter binis terrera, et adjungit. Quia esca Adam paradiso periit, qui sequebantur sabbatum, jejunium solvit, ut jam esca Esau primatum amisit. Ecce qui dicit: Est enim dominici diei prandium commendaret etiam ante Satanæ usitata calumnia,tentatio ventris,quimodi- resurrectionem suam,sicut sanguinem suum potancum suadet ut auferat totum.Et horum,inquit, inter. dum dedit ante passionein ? Vides certe dierum pretatio præceptorum ventricolas minus incurvat. quadraginta jejunium, quod iste commemorat, sic

12. Nonne his verbis suis id agere videtur, ut etiam ad rem non pertinere ut sabbato jejunemus, quodie dominico jejunetur? Alioquin sanctior erit sab- modo ad rem non pertinet et dominico jejunemus. bati dies,quo Dominusin monumento requievit, quam 14. Prorsus non attendit,quid ei de die dominico dominicus, quo a mortuis resurrexit. Sanctius est possitopponi, quando sicut accusanda sunt ebriosa enim profecto sabbatum,si secundum verba hujus, in convivia, et omnis vorax ac temulenta luxuries,sic sabbato perjejunium peccatumomne vitatur,etquod accusat prandia sabbatorum, cum possint et ipsa diebus aliis contractum est, aboletur : in dominico esse modestorum atque sobriorum. Et ideo non est autem per escam ventris tentatio non cavetur, et illi ad singula respondendum, quoniam pro sabbati diabolicæ calumniæ locus datur,et paradiso peritur, prandio vitia luxuriæ reprehendendo, eadem atque et primatus amittitur. Quid ergo est,quod rursus sibi eadem sæpe dicit;aliud non inveniendo quod dicat, ipse contrarius admonet,ut non prandio modesto, nisi quod inaniter et ad rem non pertinens dicit. sobrio, christiano, reficiamur dominico die, sed in Utrum non sit sabbato jejunandum quæritur,non alogia lætantes plaudentesque cantemus:Saturasli, utrumsabbato non sit luxuriandum; quod nec doDomine, animam inanem, el potasti animam silien- minico faciunt qui Deum timent, quamvis in illo utilem?Nempe si tuncnon erramus,quandojejunamus, que non jejunent.Quis autem diceret quod iste auet aliorum sex dierum errores tunc abluimus, cum sus est dicere? Quomodo, inquit, pro nobis, aut per sabbato jejunamus; nullus erit die dominico dete- nos rala erunt Deo, aut digna, quæ nos sanctificata rior,qullus sabbato melior.Crede,dilectissime frater, die ad peccatum cogant? Sanctificatam diem sabbati nemo legem, sicut iste,intelligit, nisi qui non intelli- confitetur, et ad peccatum dicit cogi bomines, quia git. Si enim Adam non cibus, sed prohibitus cibus prandetur. Ac per hoc secundum istum, aut dies perdidit(Gen. 111,6),et Esau nepotem sancti Abrahæ dominicus sanctificatus non est, et incipit esse sabnon esca,sed usque ad contemptum sacramenti quod batum melius; aut si estet dominicus dies santificain primatu suo habuit, concupita esca damnavit tus, ad peccatum cogimur, quia prandemus. (Gen. xxv, 33, 34): sic a sanctis et fidelibus pie pran- CAP. VII. – 15. Et conatur testimoniis probare detur, quemadmodum a sacrilegis et incredulis diviois sabbato jejunandum: sed unde hoc probet impie jejunatur. Præponitur autem dies dominicus omnino non invenit. Manducavit, inquit, et bibit Jasabbato fide resurrectionis, non consuetudine re- cobvinum,et satialus est,et recessit a Deo salutari suo fectionis, aut etiam vinolentæ licentia cantiopis. et ceciderunt una die viginti tria millia (Exod. xxvII,

CAP. VI. – 13. Moyses,inquit,quadragenta diebus 6,8,28):quasi dictum sit, Prandit sabbato Jacob, et panem non manducavit,nec bibit aquam.Curautem recessita Deo salutari suo.Et Apostolus quando com. hoc dixerit, subjungit atque ait: Ecce Moyses amicus memoravit cecidisse tot millia, non ait: Neque pran. Dei,nubis inquilinus,delator Legis,et populi dux,ter deamus sabbato, sicut illi pranderunt; sed ait: Nebina sabbata jejunio celebrans non offensam,sed me. gue fornicemur,sicut quidam eorum fornicati sunt,et ritum collocavit.Numquid attendit quid hinc possit ceciderunt una die viginti tria millia.Quid sibi etiam consequenter opponi? Quia utique si Moysi jejunan vultquod ait:Sedit autem populus manducare et bitis propterea poni exemplum, quoniam in illis qua- bere, et surrexerunt ludere? (1 Cor. x, 8, 7.) Posuit draginta diebus terbina,sicutloquitur,sabbata jeju. quidem et Apostolus hoc testimonium,sed ut a servinavit, et ex hoc vult persuadere ut sabbato jejune- tute idolorum,non a sabbati prandio prohiberet.Sabtar; ex boc ergo persuadeatutet dominico jejunetur, bato autem illud factum esse,iste non probat, sed ut quia in illis quadraginta diebus nihilominus Moyses libitum est suspicatur.Sicut autem fieri potest utjeter binos dominicos jejunavit. Sed additacdicit, Et junetur, et cum jejunium solvitur, si quis ebriosus est, tunc inebrietur; ita fieri potest ut non jejunetur, illum in escatua perdere,pro quo Christus mortuus et si temperantes sunthomines, modestissime pran est (Ibid., 15); et,Non ergo blasphemetur bonum nos. dealur.Quid estergo quod sabbati volens persuadere trum (Ibid., 16) ; tunc adjunxit: Non enim est rejejunium,adhibet A postolum testem dicentem, No- gnum Dei esca et potus. Nam sicut iste verba hæc lite inebriari vino, in quo et omnis luxuria (Eph. Apostoli intelligit, ut regnum Dei, quod est Ecclesia, V, 18) ; quasi diceret : Nolite prandere sabbato, non sit in esca et potu,sed in jejunio; non dico, sabquia ibi est omnis luxuria. Sicut autem hoc præ- batisjejunare,sed nunquam omnino cibum ac potum ceptum apostolicum ne inebrientur vino, in quo sumere deberemus, ne de isto Dei regno unquam reest omnis luxuria, observatur a christianis Deum cederemus. Puto autem quia isto confitentc, alitimentibus, quando prandetur die dominico, ita quanto religiosius die dominico ad Ecclesiam pertiobservatur quando prandetur el sabbato.

nemus, quando tainen et ispoconcedente prandemus. 16. Ut expressius,inquit,errantibus contradicam, CAP. VIII. – 18. Cur, inquit, sacrificium potiori nemo jejunio Deum, etsi non promeretur, offendit ; Domino charum murmuramus offerre, quod spiriporroet non offendere promereri est. Quis hoc disce- tus desiderat et angelus laudat ? deinde adjungit ret,nisi qui nollet considerare quid diceret ? Ergo angeli testimonium dicentis : Bona est oratio cum Pagani quandojejunant, non ideo magis offendunt jejunio et eleemosyna (Tob. xli, 8). Quid dixerit, poDeum:autsi de christianis voluitquod dixit intelligi, tiori Domino, nescio, nisi forte scriptor erravit, et quis non Deum offendet, si velit cum scandalo totius te fugit, ut quod mibi legendum misisti non emenquæ ubique dilatatur Ecclesiæ,die dominicojejunare? dares. Sacrificium ergo Domino charum, jejunium Deinde subjicit testimonia de Scripturis ad causamo vultintelligi, quasi de jejunio versetur hæc quæstio, quam suscepit nihil valentia. Jejunio, inquit, Elias et non de jejunio sabbati. Neque enim dominicus paradiso donatus in corpore regnat:quasijejunium dies sine sacrificio, quod Deo charum est, peraginon prædicent qui sabbato non jejunant, sicut jeju- tur, quia non jejunatur. Sequitur adhuc et ingerit nium prædicant, qui tamen die dominico non jeju- testimonia a causa, quam defendendam suscepit, nant; aut Elias eo temporejejunaverit, quo populus penitus aliena. Immola, inquit, Deo sacrificium Dei etiam sabbatojejunabat. Quod autem respondi- laudis (Psal. xLix, 14) ; et istam vocem divini mus de quadraginta diebus jejunii Moysi,hocdeputa psalmi volens ad quod agitur nescio quomodo esse responsum et de quadraginta diebus Eliæ.Jeju- connectere : Utique, inquit, non sanguinis aut nio,inquit, Daniel leonum siccam rabiem illæsus eva ebrietatis convivium, quo non laudes debitæ Deo, sit:quasi legerit quod sabbatojejunaverit,aut etiam sed blasphemiæ diabolo suffragante silvescunt. O cum ipsis leonibus sabbato fuerit; ubi tamen legimus improvidam præsumptionem! Non ergo immolatur quod et pranderit. Jejunio, inquit, trium fida ger sacrificium laudis dominico die, quia non jejunamanitas ignibus coruscanti carceri dominata, rogi tur; sed agitur ebrietatis convivium, et blasphemiæ hospitio susceptum Dominum adoravit. Hæc exem- diabolo suffragante silvescunt. Quod si nefas est dipla sanctorum,nec ad persuadendum cujuscumque cere; intelligat non jejunium significari in eo quod dieijejunium valent; quanto minus sabbati? Quan- scriptum est : Immola Deo sacrificium laudis. Jejudoquidem non solum non legitur tres viros sabbato nium quippe certis diebus, et maxime festis non fuisse missos in caminum ignis ardentem ; sed ne agitur. Sacrificium vero laudis ab Ecclesia toto orbe illud quidem legitur, tamdiu illic eos fuisse ut possit diffusa diebus omnibus immolatur. Alioquin quod quisquam dicere eos jejunasse, imo vero vix unius nullus, non dico christianus, sed nec insanus dicere horæ spatium est,quo eorum confessio hymnusque auderet, dies illi quinquaginta post Pascha usque cantatur: nec amplius inter illas flammasinnoxias ad Pentecosten quibus non jejunatur, erunt secundeambulaverunt, quam canticum illud terminave- dum istum a sacrificio laudis alieni, quibus lanrunt. Nisi forte ab isto etiam unius horæ spatium je. tummodo diebus in multis ecclesiis,in omnibus aujunio deputatur. Quod si ita est, non habet quod suc tem maxime cantatur Alleluia; quam vocem laudis censeat pransoribus sabbati: usque ad horam enim esse nullus christianus, quamlibetim peritus,ignorat. prandii,multo quam in illo camino prolixius jejunatur. 19. Confitetur tamen etiam ipso die dominico non

17. Adhibet et illud Apostoli testimonium, ubi ait : in ebrietate, sed in jucunditate pranderi, cum dicit Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, debere nos ex Judæis et Gentibus multos christianos et gaudium in Spiritu sancto (Rom. xiv, 67); et re- nomine,fide paucos electos, vespertino sabbatoruin ynum Dei, Ecclesiam vult intelligit in qua Deus re- incenso, pro pecudum victimis jejunium Deo placitum gnat.Obsecro te, numquid hocagebat Apostolus,cum laudibus immolare, cujus fervore cremata deficiant ista loqueretur,ut sabbato achristianis jejunaretur? opera delictorum. Et mane, inquit, exaudiat nos a Sed nec de ipso cujuscumque diei jejunio loque- nobis auditus,et erunt nobis domus ad manducandum batur,cum hæc diceret. Dictum est enim adversus et bibendum, non in ebrietate, sed in jucunditate, do. eos qui,more Judæorum,secundum veterem Legem minica celebritate perfecta.Tunc ergo eulogia,nonut in observatione quorumdam ciborum putabantesse superius ait, alogia celebratur.Sed quid eum offendit munditiam, et ad eorum fratrum admonitionem, sabbati dies,quem Dominus sanctificavit,ignoro, ut perquorum escam et potum indifferenter acceptum in eo non putet posse manducari et bibi cum tali juscandalizabantur infirmi. Ideo cum dixisset : Noli cunditate quæ careat ebrietate;cum sic ante sabba

tum jejunare possimus,quomodo dicitante domini. non plane sabbatarius aut dominicarius, sed quoticum sabbato jejunandum:an continuo biduo pran- dianus est ille tentator; nec tamen adversus eum deri nefas esse arbitratur ? Videat ergo quanta affi- quotidie jejunatur, quando et diebus dominicis ciat contumelia ipsam quoque Romanam Ecclesiam, omnibus,e quinquaginta post Pascha,et per diverubi et his hebdomatibus,in quibus quarta et sexta et sa loca diebus solemnibus martyrum et festis quisabbatojejunatur,tribus tamen diebus continuis,do busque prandetur:et tamen diabolus vincitur, si ocuminico scilicet ac deinde secunda et tertia prandetur. li nostri sint semper ad Dominum, ut ipse evellat de

20.Ovium vitam certum est, inquit,arbitrio pendere laqueo pedes nostros (Psal. xxiv, 15) ; et sive manpastorum: sed « qui dicunt quod bonum malum, ducamus sive bibimus, sive quodcumque facimus, et tenebras lucem, et lucem tenebras,et amarum dulce, omnia in gloriam Dei faciamus;et quantum in nobis et dulce amarum » (Isai. v, 20).Quid sibi velint hæc est,sine offensione simus Judæis et Græcis et Ec. verba ejus,non satis intelligo. Sienim hæc, ut scri- clesiæ Dei (I Cor. x, 31, 32). Quod parum cogitant, bis, sic Urbicus dicit; in Urbe plebs pendens ex pa. qui cum offensionemanducant, vel cum offensione storis arbitrio cum episcopo suajejunat sabbato. Si jejunant, et per utramlibet intemperantiam scanda. autem sic ad te ista scripsit, quia in epistola tua et la concitant, quibus non superatur diabolus, sed ipse quiddam tale scripsisti; non tibi persuadeatur. lætatur. bem christianam sic laudare sabbatojejunantem, ut 22. Quod si respondelur, hoc docuisse Jacobum cogaris orbem christianum damnare prandentem. Jerosolymis, Ephesi Joannem, cæterosque aliis locis, Cum enim dicit: Væ qui dicunt quod bonum malum, quod docuit Romæ Petrus, id est ut sabbato jejuneet tenebras lucem, et lucem tenebras,et amarum dulce, tur,sed ab hac doctrina terras cæteras deviasse, atel dulce amarum, jejunium sabbati volens intelligi que id ea Romam stetisse : et e contrario refertur bonum et lucem et dulce,prandium vero,malum et Occidentis potius aliqua loca in quibus Roma est, tenebras et amarum; quis enim dubitat in omnibus non servasse quod Apostoli tradideruut ; Orientis christianis sabbato prandentibus universum orbem vero terras,unde cæpit ipsum Evangelium prædicari, dampare terrarum ? Nec se ipse respicit, nec quid in eo quod ab omnibus simul cum ipso Petro Apos. dicat attendit, ut scriptis suis ab ista præcipiti cobić tolis traditum est, ne sabbato jejunetur, sine aliqua beatur audacia. Continuo quippe subjunxit, Nemo varietate mansisse: interminabilisest ista contentio, ergo vos judicet in esca aut in potu (Coloss. 11, 16): generans lites, non finiens quæstiones. Sit ergo una quod ipse utique facit, qui sabbato sumentes escam fides universæ quæ ubique dilatatur Ecclesiæ, tanpotumque sic arguit.Quantum erat, ut hinc ei veni- quam intus in membris,etiamsi ipsa fidei unitas quiret in mentem etiam illud 1 quod idem apostolus busdam diversis observationibus celebratur, quialibi dicit : Qui manducat, non manducantem non bus nullo modo quod in fide verum est impeditur. spernat ; et qui non manducat, manducantem non

non manducat, manducantem non Omnis enim pulchritudo filiæ regis intrinsecus judicet? (Rom. XIV, 3.) Istum modum, hoc tempera. (Psal. xliv, 14): illæ autem observationes quæ variæ mentum, quo scandala devitaret, inter jejunantes celebrantur, in ejus veste intelliguntur ; unde ibi dicisabbato et manducantes teneret, ut et ipsum non tur,In fimbriis aureis circumamicta varietate (Ibid., manducantem manducans quisque non sperneret, 15).Sed ea quoque vestisita diversis celebrationibus etipse non manducansmanducantem non judicaret. varietur, ut non adversis contentionibus dissipetur.

CAPUT IX.-21. Petrus etiam,inquit, Apostolorum CAPUT X. - 23. Postremo, inquit,si Judæus sabbacaput, cceli janitor, et Ecclesiæ fundamentum, exs. tumcolendo dominicum negat,quomodo Christianus tinclo Simone qui diaboli fuerat nonnisi jejunio vin- observat sabbatum ? Aut simus Christiani, et domicendi figura,idipsum Romanos edocuit, quorum fides nicum colamus ; aut simus Judæi, et sabbatum ob. annuntiatur universo orbi terrarum.Numquid ergo servemus : « Nemo enim potest duobus dominis servicæteri Apostoli prandere Christianos contra Petrum re» (Matth.v1,24). Nonne ita loquitur, tanquam sabdocueruntin universo orbe terrarum ? Sicut itaque bati alius dominus sit, alius dominici ? Nec illud auloter se vixerunt concorditer Petrus et condiscipuli dit quod et ipse commemoravit: Dominus est enim ejus,sic inter se concorditer vivant sabbato jejunantes sabbati Filius hominis (Luc.v1,5). Quod autem ita nos quos plantavit Petrus, et sabbato pradentes quos vultesse a sabbato alienos,sicut Judæi sunta domiplantaverunt condiscipuli ejus. Est quidem et hæc nico alieni,nonne tantum erratut possit etiam dicere, opinio plurimorum,quamvis eam perhibeantesse fal- ila nos non debere accipere Legem nec Prophetas, sam plerique Romani,quod apostolus Petrus cum Si- sicutJudæi non accipiunt Evangelium nec Apostolos? mone mago die dominico certaturus, propter ipsum Quod qui sapil,quid mali sapit utique intelligis.Sed magnæ tentationis successus, pridie cum ejusdem ur- vetera, inquit,omnia transierunt, et in Christo facta bis Ecclesia jejunaverit, et consecuto tam prospero sunt nova (Il Cor.v,17): hoc verum est.Nam propgloriosoque successu, eumdem morem tenuerit, terea sicut Judæi sabbatis non vacamus, etiamsi ad eumque imitatæ sint nonnullæ Occidentis Ecclesiæ. significandam requiem quæ illo die significata est, Sed si, ut iste dicit, Simon magus figura erat diaboli, christiana sobrietate et frugalitate servata, jejunii

vinculum relaxamus.Et si aliqui fratres nostri re"Lov.: Tantum errat,ut hinc ei evenire timendum sit etiam

quiem sabbati,relaxatione jejunii significandam es

quien sabba illud, etc. At alii Cod. legunt sicut et nos, quantum erat,etc. se non putant, nequaquam de vestis regiæ varietate

requiramus, Aut si placet, nullo medio interposito, nera dirigantur. Opto te eoram oculis Dei beatum prius nobiscum sive per epistolas, sive per collocu- esse, domine honorabilis et dilectissime. tionem atque lectionem, ubi placuerit,conieramus :

EPISTOLA XXXIV '(a). ne forte intemperantes nonnulli auditores malint De juvene, qui matrem cædere solitus, demum et quasi nostrum exspectare certamen,quam de nostra

mortemt minalus transiit ad Donalistas, abiisque salutein nostra collocutione cogitare : ut quod fue iteralo baptizatus est. Quod an Proculeianiepiscopi rit inter nos terminatum, postea per nos populus mandato factum sit, uti presbyter ipsius Victor punoverit ; aut si per epistolas agi placet, ipsæ ple blico officio renuntiarat, inquiri postulat Augustibibus recitentur, ut aliquando non plebes, sed plebs

nus, sese interim paratum asserens ad totam, sir una dicatur. Prorsus sicut volueris, sicut jusseris, Proculeianus velit, schismatis causain placide sicut tibi placuerit, libenter amplector. Et de ani pertractandam. mo beatissimi et venerabilis mihi patris Valerii nunc Domino eximio meritoque suscipiendo' atque honoabsentis tota securitate polliceor hoc eum cum ma

rabili fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. goa lætitia cogniturum: novi enim quantum dili- 1. Scit Deus, cui manifesta sunt arcana cordis hugal pacem, et nulla vapi fastus inanitate jactetur. mani, quantum pacem diligo christianam, tantum

5. Rogo te quid nobis est cum veteribus dissen me moveri sacrilegis eorum factis, qui in ejus dissionibus ? Hucusque vulnera illa duraverint, quæ sensione indigne atque impie perseverant; eumque animositas hominum superborum nostris membris

motum animi mei esse pacificum, neque me id inflixit ; quorum vulnerum putrefactione etiam do

agere ut ad communionem catholicam quisquam lorem perdidimus, quo solet medicus implorari. Vi. cogatur invitus, sed ut omnibus errantibus aperta des quanta et quam miserabili fæditate christiane veritas declaretur, et per nostrum ministerium, Deo domus familiæque turbatæ ' sint. Mariti et uxores juvante, inanifestata se amplectendam atque secde suo lecto sibi consentiunt, et de Christi altari dissentiunt. Per illum sibi jurant, ut inter se pacem 2. Quid enim exsecrabilius, quæso te, ut alia tahabeant, et in illo habere non possunt. Filii cum ceam, quam id quod nuncaccidit? Corripitur ab epi. parentibus unam domum habent suam, et domum

scopo suo juvenis, crebris cædibus matris insanus, Dei non habent unam. Succedere in eorum hære et impias manus nec illis diebus, cum etiam seveditatem cupiunt, cum quibus de Christi hæreditate ritas legum sceleratissimis parcit, a visceribus rixantur. Servi et domini communem Dominum di. unde natus est revocans. Minatur eidem matri se in vidunt, qui formam servi accepit, ut omnes ser- partem Donati transiturum, et eam quam incredibili viendo liberaret. Honorant nos vestri, honorant vos furore solet cædere perempturum. Minatur ei, trannostri. Per coronam nostram nos adjurant vestri, sit ad partem Donati, rebaptizatur furens, et in maper coronam vestram vos adjurantnostri. Omnium ternum sanguinem fremens albis vestibns candi. verba suscipimus, neminem offendere volumus. datur. Constituitur intra cancellos eminens atque Quid nos solus Christus offendit, cujus membrala- conspicuus, et omnium gementium oculis matrimiamus? Et homines quidem causas suas seculares cidii meditator tanquam renovatus opponitur. apud nos finire cupientes,quando eis necessarii fue- 3 Hæccine tandem tibi placent, vir gravissime ? rimus, sic nos sanctos et Dei servos appellant, ut Nequaquam hoc de te crediderim: novi considerationegotia terræ suæ peragant: aliquando agamus et nem tuam.Cæditur mater carnalis in membris qui. nos negotium salutis nostræ et salutis ipsorum, non bus genuit et nutrivit ingratum; prohibet hoc Ecclede auro, non de argento, non de fundis et peco- sia mater spiritualis, cæditur et ipsa in Sacramentis ribus, pro quibus rebus quotidie subinisso capite quibus genuitetnutrivitingratum. Nonne tibi videtur talutamur, ut dissensiones hominum terminemus, dixisse parricidaliter frendens:Quid faciam Ecclesiæ sed de ipso capite nostro tam turpis inter nos et quæ me prohibet cædere matrem meam?inveniquid perniciosa dissensio est. Quantumlibet capita sub- faciam:injuriis quibus potest etiam ipsa feriatur; fiat mittant qui nos salutant, ut eos concordes in terra in me aliquid unde membra ejus doleant. Vadam mifaciamus, de cælo usque ad crucem submissum est hiad eos qui noverunt exsufflare gratiam in qua illi caput nostrum, in quo concordes non sumus. natus sum, destruere formam quamin utero ejus acce

6. Rogo te atque obsecro,si estin te aliqua huma pi. Ambas matres meas sævis cruciatibus torqueam: nitas, quam multi prædicant, hic appareat bonitas

quæ me posterior peperit,efferat prior. Ad hujus dolotua, si non propter honores transitorios simulatur, rem,spiritualiter moriar;ad illius cædem, carnaliter ut contremiscant in te viscera misericordiæ, et ve vivam. Quid aliud exspectamus, vir honorabilis Euse. lis aliquandorem discutiinstando nobiscum oratio- bi,nisi utin miseram mulierem,senectute decrepitam, nibus, et omnia pacifice conferendo : ne miseræ viduitate destitutam, a cujus cædibus in Catholica plebes, quæ nostris honoribus obsequuntur, pre- prohibebatur, jam donatista securus armetur? Quid mant nos obsequiis suis in judicio Dei ; sed potius enim aliud furibundo corde concepit, cum diceret nostra non ficta charitate nobiscum revocatæ ab

"Mss.sex habent, suspiciendo. erroribus et dissensionibus, in veritatis et pacis iti

'Ad hanc castigandam collati surt a bg. c.cc. ff.g.gv. n. r. s. sb. t. duo vc, quatuor v. et Am. Bad. Er. Lov.

(a) Alias 168 : quæ autem 31, erat, Dunc 31. Scripta + Mss. sex, turpatæ

post superiorem,

matri: Transferam me in partem Donati, et bibam collega meus, Samsucius episcopus Turrensis ecclesanguinem tuum ? Ecce jam conscientia cruentus, siæ, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur forveste dealbatus perfecit partem pollicitationis suæ; midare : ipse adsit, agat cum illo. Rogabo eum, et, restatpars altera, ut matris sanguinem bibat. Si ergo ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut placentista, urgeatur a clericis et sanctificatoribus suscipiatin hacre vicem meam, eteum Dominus pro suis, utintra octavas suas totum quod vovitexsolvat. veritate certantem, quamvis sermoneimpolitum, ta

4. Potens est quidem dextera Dominiquæ furorem men vera fide eruditum, sicut confidimus, adjuvaillius a mesira vidua et desolata com pescat, et eum, bit. Nulla ergo causa est, cur ad alios nescio quos quibus modis novit, a tam scelerata dispositione de- deferat', ne inter nos quod ad vos pertinet peraterreat; verumtamen ego tanto animi dolore percus- gamus. Nec tamen, ut dixi, etiam illos defugio, si sus, quid facerem nisisaltem loquerer ? An vero ista eorum ipse poscit auxilium. illi faciunt, et mihi dicitur. Tace ? Avertat a me Do

EPISTOLA XXXV' (a). minus hanc amentiam, utcum ipse wihi imperet per Rursus interpellat Eusebium, ut clericorum donalisApostolum suum, et dicat ab episcopo refellioporte- tarum licentiam curet coercendam per Procure docentes que non oportet(Tit. 1,9), ego illorum leianum episcopum : alioquin ut de se nullus indignationibus territus taceam ? Quod enim publi queratur, si hanc illi perferri in notitiam per cis Gestis hærere voluitam sacrilegum nefas, ad hoc codices publicos fecerit. utique volui, ne me quisquam, maximein aliis civita. Domino eximio meritoque suscipiendo et dilectistibus tibi opportunum fuerit, ista deplorantem fin

simo fratri EUSEBIO, AUGUSTINUS. gere aliquid arbitretur, quando etiam apud ipsam 1. Non ego recusanti voluntati tuæ judicium, sicut Hipponem jam dicitur, non hoc Proculeianum dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortamandasse quod publicum renuntiavit officium. torautdeprecatorimposui.Quod quidem etiamsi sua

5. Quid autem modestius agere possumus, quam dere voluissem, possem fortasse facile ostendere ut lam gravem causam, per te tamen agam, virum et quam valeas judicare inter nos in tam manifesta atclarissima digaitate præditum,et considerantissima que aperta causa, et quale sitillud quod facis, ut, non voluntate tranquillum ? Peto igitur, sicut jam petivi auditis partibus,jam ferre non dubites pro una parte per fratres nostros bonos atque honestos viros quos sententiam, qui judicium reformidas ; sed hoc, ut adtuam Eximietatem misi, utquærere digneris utrum dixi, interim omitto. Nihil autem rogaveram aliud Proculeiani presbyter Victor non hoc ab episcopo suo honorabilem benignitatem tuam, quod quæso lanmaodatum acceperit, quod officio publico renuntia. demin bac saltem epistola digneris advertere, nisi ut vit; an forte cum et ipse Victor aliud dixerit, falsum quæreres a Proculeiano, utrum hocipse dixerit Victoilli apud Acta prosecuti fuerint,ut ipsam totam quæs- ri presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum tionem dissensionis nostræ placide pertractemus,ut officium renuntiavit ; an forte qui missi sunt, non error quijam manifestus est, manifestius innotescat, quod a Victore audierunt, sed falsum Gestis persecuti libenter amplector. Audivienim quod dixerit, ut sine sint ; deinde quid illi de tota ipsa quæstione inter nos tumultu populari adsint nobiscum deni ex utraque discutienda videretur. Arbitror autem non judicem parte graves et honesti viri, et secundum Scripturas, fieri eum, qui rogatur utinterroget aliquem, et quod quid in vero sit, perquiramus. Nam illud quod rursus ei responsum fuerit rescribere dignetur. Hoc ergo eum dixisse nonnulli ad me pertulerunt, cur non etiam nunc rogo ut facere non graveris, quia litteras ierim Constantinam,quando ibi plures ipsi erant, vel meas, sicut etiam expertus sum, non vult accipere ; me debere ire Milevim, quod illic, sicut perhibent, quod si voluisset, non utique per tuam Eximietatem concilium proxime habituri sunt, ridiculum est dice- id agerem. Cum autem id non vult, quid possum re, quasi ad me pertineatcura propria, nisi Hippo. mitius agere, quam ut per te talem virum, et qui nensis Ecclesiæ. Mihi tota hujus quæstionis ratio eum diligis, interrogetur aliquid, unde me tacere maxime cum Proculeiano est. Sed si forte imparem mea sarcina probibet ? Quod autem mater a filio se patat, cujus voluerit college suị imploret auxi- cæsa, luæ gravitati displicuit ; Sed ille, dixisti, si lium. In aliis epim civitatibus tantum agimus, quod sciret, a communione sua tam nefarium juvenem ad Ecclesiam pertinet, quantum vel nos permittunt, prohibiturus esset, breviter respondeo : modo covel nobis im ponunt earumdem civitatum episcopi, goovit, modo prohibeat. fratres et consacerdotes nostri.

2. Addo etiam aliud:Subdiaconus quondam Spa6. Quanquam et iste qui se tot annorum episco- niensis Ecclesiæ, vocabulo Primus cum ab accessu pum dicit, quid in me tirone timeat, quominus me indisciplinato sanctimonalium prohiberetur, atque cum velit conferre sermonem, non satis intelligo :si ordinata et sana præcepta contemneret, a clericatu doctrinam liberalium litterarum,quas forte ipse aut remotus est, et ipse irritatus adversus disciplinam non didicit, aut minus didicit, quid hoc pertinet ad Dei transtulit se ad illos, et rebaptizatus est. Duas eam quæstionem, quæ vel de sanctis Scripturis, vel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda

Mss. undecim, differat., Edd., deferat.

Loy., minus. At alii Cad., mitius. est, in quibus ille per tot annos versatur, unde in Adhibiti sunt in hujus recensione a. bg. bl. c. cc. ff. g. eis deberet esse peritior ? Postremo est hic frater et gv. n. r. s. sb. vc. duo t. quatuor v. et Am. Bad. Er. Lov.

(a) Alias 169 : quæ autem 35 erat, nunc 24. Scripta Mss. sex, Mileum. Bad. Am., Milenum. Er., Milevum. paulo post superiorem.

« PredošláPokračovať »