Obrázky na stránke
PDF
ePub

15. Potestis enim pro vestra prudentia, et illorum subito episcopus esset ordinatus, et ignoret quid ad perversitatem illic attendere, et judicum gravitatem, corrumpendos animos vel improborum vel imperiquemadmodum ad extremum persuaderi non pos torum posset tunc pecuniosissima mulier quædam sent,ut a plebe partis Majorini,quæ certam personam Lucilla, quam pro disciplina ecclesiastica corripiennon habebat, argueretur Cæcilianus; et requisiti ab doidem cum esset diaconus læserat:etiam hoc enim eis essent vel accusatores vel testes vel quoquomodo accesserat malum ad illam perficiendam iniquitacausæ necessarii, qui simul cum eis ex Africa vene tem.Namin illo concilio, ubi a confessis traditoribus rant,et,eos præsentes fuisse atque a Donato subtra absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quictos esse diceretur. Promisit idem Donatus quod eos damerant,quicrimina sua infamatis aliis tegere cuesset exhibiturus: quod cum non semel, sed sæpius piebant, ut homines a veritatis inquisitione avertepromisisset, amplius ad illudjudicium accedere no rentur falsis rumoribus a vocati.Pauci ergo erant,qui luit, ubijam erat tanta confessus, utnihil aliud dein hoc negotium maxime curabant,quamvis in eis esceps non accedendo, nisi præsens damnari noluisse set major auctoritas,propter ipsius Secundi societavideretur; cum tamen ea quæ damnanda essent,eo lem, qui eis pepercerat territus. Cæteri autem Lucilpræsente atque interrogato ' manifestata fuerint. læ pecunia maxime adversus Cæcilianum empti et Accessit et aliud, ut a quibusdam adversus Cæci instigati perhibentur. Extant Gesta apud Zenophilianum denuntiationis libellus daretur: post quod lum consularem (a), ubi Nundinarius quidam diaco factum quemadmodum sit rursus agitata cognitio, nus a Sylvano Cirtensi episcopo, quantum ipsis et quæ personæ illum libellum dederint, quoque Gestis intelligitur, degradatus, cum eis satisfacere modo nihil in Cæcilianum probari potuerit, quid per aliorum episcoporum litteras frustra conatus esdicam, cum et audieritis omnia, et quoties volue set, multa patefecit iratus, et in judicium publicum ritis, legere possitis ?

protulit: inter quæ id quoque commemoratum le16. De numero autem septuaginta episcoporum, gitur, quod Lucillæ pecunia corruptis episcopis, in cum quasi gravissima opponeretur auctoritas, quæ Carthaginensi Ecclesia, in Africæ capite, altare confuerint dicta meministis; et tamen viri gravissimi tra altare levatum est. Scio quod hæc Gesta vobis ab infinitis questionibus catena quadam inexplica non legerimus, sed tempus non fuisse meministis. bili sese nectentibus suum temperare arbitrium ma Inerat etiam nonnullus dolor animi de typho suluerunt, nequaquam curantes quam multi essent perbiæ veniens, quod non ipsi ordinaverant Carilli episcopi, aut unde collecti, quos vicebant tanta thagini episcopum. temeritate cæcatos, ut in absentes et non interro 18. Quibus omnibus rebus, cum eos non veros jugatoscollegas, tam præcipites auderent proferre sen dices, sed inimicos atque corruptos Cæcilianus contentias.Ettamen qualis ipsius beati Melchiadis ulti venisse cognosceret ; quando fieri posset, ut vel ma est prolata sententia, quam innocens,quam inte ipse vellet, vel populus cui præsidebat perunitteret, gra, quam provida atque pacifica, qua neque colle. ut relicta ecclesia iretin domum privatam, non colgas,in quibus nihil constiterat, de collegio suo ausus legarum discutiendus examine, sed factionis cuneo et est removere, et Donato solo, quem totius mali prin odiis muliebribus trucidandus?cum sibi præsertim cipem invenerat, maxime culpato, sanitatis recu videret apud Ecclesiam transmarinam privatisiniperandæ optionem liberam cæteris fecit, paratus micitiis et ab utraque parte dissensionis alienam, in: communicatorias litteras mittere etiam iis quos a corruptum et integrum examen suæ causæ remaneMajorino ordinatos esse constaret:ita ut quibuscum re. Ubi sinibil adversarii agere vellent, ipsi se ab orque locis duo essent episcopi,quos dissensio gemi bis terrarum innocentissima communione præcidenasset, eum confirmari vellet qui fuisset ordinatus rent. Si autem illic eum accusare tentassent,tunc sibi prior,alteri autem eorum plebs alia regenda provi. adesset, tunc innocentiam suam adversus eorum deretur.O virum optimum!o filium christianæ pacis, machinamenta defenderet, sicut postea factum esse et patrem christianæ plebis ! Conferte nunc istam didicistis:cum tamen illi nimis sero quæsissent judipaucitatem cum illa multitudine episcoporum,neque cium transmarinum jam schismatis rei, jam levati numerum numero,sed pondus ponderi coin parate : altaris horrendo scelere maculati. Primo enim face. hinc modestiam,inde temeritatem,hinc vigilantiam, rent si veritate niterentur; sed falsis rumoribus teminde cæcitatem. Hic nec mansuetudo integritatem poris diuturnitate firmatis, quasi vetusta fama præcorrupit, nec integritas mansuetudini repugnavit; judicante ad judicium venire voluerunt?: aut quod ibi autem etfurore timor tegebatur, et timore furor magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, incitabatur. Isti enim convenerant cognitione vero Cæciliano, quasi securi sibi videbantur præfidentes rum criminum falsa respuere, illi falsorum dam numero suo, nec audentes alibi commovere caunatione vera celare.

sain malam, ubi nulla corruptione operante pos. CAP. VI. – 17. Iisne se tandem Cæcilianus au set veritas inveniri. diendum judicandumque committeret,cum haberet CAP.VII. - 19.Sed posteaquam ipsis rebus experti tal: s, apud quos siei causa moveretur, innocentiam suntcum Cæciliano permanere communionem orbis suain facillime ostenderet ? Non seillis omnino com. 1 Lov , noluerunt. Alii Cad., voluerunt. mitteret, nec si peregrinus Ecclesiæ Carthaginensis a) Isthac Gesta fuerunt confecta an. 320, habenturque

in lib. 3 cont. Crescon., c. 29, n. 33. Eorumdem etiam 1 Bad, Am. Cr. et Ms. Gervas, habent, interrogante. meminit Oplatus in lib. I cont. Parmenianum.

terrarum, et ad eum a transmarinis Ecclesiis commu

Mediolanum pervenire. Quo cum etiam Cæcilianus nicatorias litteras mitti, non ad illum quem ipsi sce venisset, ipsum quoque, sicut scripsit exbibuit, colerate ordinaverant; puduit eos semper tacere,quia gnitaque causa, qua diligentia, qua cautela, qua posset eis objici,cur paterenturignaram per tot gen provisione, sicut ejus indicant litteræ, Cæcilianum tes Ecclesiam communicare damnatis, et cur se ipsi innocentissimum, illosimprobissimos judicavit. ab innocentis orbis terrarum communione præcide

CAPUT VIII. – 21. Et adhuc baptizant extra ecrent, cum tacendo sinerent episcopo, quem Cartha

clesiam, et si possint rebaptizant Ecclesiam ; sacriginensibus ordinassent, a toto orbe non communi

ficant in dissensione et schismate, et pacis nomine cari. Elegerunt, sicut dicitur, ad duas ' agere cau

populos salutant, quos a pace salutis exterminant. sam cum Cæciliano apud Ecclesias transmarinas,

Conscinditur unitus Christi, blasphematur hæreditas parati ad utrumque : ut si eum potuissent quacum

Christi, exsufflatur Baptisma Christi ; et nolunt in que versutia falsæcriminationis evincere, satiarent

se ista per ordinarias humanas potestates flagellis plenissime cupiditatem suam ; si autem non pos

temporalibus emendari, ne in æternas pænas pro sent, in eadem quidem perversitate durarent,sed jam

tantis sacrilegiis destinentur. Nos eis objicimus tamen quasi haberent quod dicerent, malos judices

furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab se esse perpessos; quæ vox estomnium malorum li

hæreditate Christi quæ per omnes gentes diffusa est, tigatorum, cum fuerint etiam manifestissima veri

nefariam separationem. De codicibus non tantum tate superati : quasi non eis ad hoc dici posset et justissime dici, Ecce putemus illos episcopos, qui

nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias qua

rum nomina hodie legunt, et quibus hodie non Romæ judicarunt, non bonos judices fuisse; resta

communicant:quæ cum recitanturin conventiculis bat adhuc plenarium Ecclesiæ universæ concilium,

eorum, lectoribus suis dicunt. Pax tecum; et cum ubi etiam cum ipsis judicibus causa posset agitari, utsi malejudicasse convicti essent, eorum sententiæ

ipsis plebibus, quibus illæ litteræ scriptæ sunt,

pacem non habent. Et ipsi nobis objiciunt vel falsa solverentur. Quod utrum fecerint, probent:nos enim

crimina mortuorum, vel etiamsi vera, tamen aliena; non factum esse facile probamus, ex eo quod totus

non intelligentes in iis quæ nos eis objicimus, orbis non eis communicat: autsi factum est, etiam

omnes illos teneri ; in iis vero quæ nobis objiibi sunt victi; quod ipsa eorum separatio manifestat.

ciunt, paleam vel zizania messis dominicæ repre20. Sed tamen quid postea fecerint, Imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. Judices enim ec.

hendi, ad frumenta autem crimen non pertinere :

neque considerantes quia quibus mali placent in clesiasticos tantæ auctoritatis episcopos,quorum ju.

unitate, ipsi communicant malis ; quibus autem dicio et Cæciliani innocentia et eorum improbitas

displicent, et eos emendare non possunt, neque ante declarata est, non apud alios collegas, sed apud Im

tempus messis audent zizania eradicare, ne simul peratorem accusare ausi sunt, quod male judica

eradicent et triticum (Matth. XIII, 29), non factis rent. Dedit ille aliud Arelatense judicium, aliorum

eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non scilicet episcoporum : non quia jam necesse erat,

solum non ab eis maculentur, sed etiam divinis sed eorum perversitatibus cedens, et omnimodo

verbis laudari prædicarique mereantur ; quoniam cupiens tantam impudentiam cohibere. Neque enim

ne nomen Christi per horribilia schismata blaspheausus est christianus Imperator sic eorum tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de judicio

metur, pro bono unitatis tolerant, quod pro bono

æquitatis oderunt. episcoporum qui Romæ sederant ipse judicaret ; sed alios, ut dixi, episcopos dedit : a quibus tamen

22. Si habent aures, audiant quid Spiritus dicat illi ad ipsum rursum Imperatorem provocare ma.

Ecclesiis. Sic enim in Apocalypsi Joannis legitur : luerunt; qua in re illos quemadmodum detestetur,

Angelo, inquit, Ecclesiæ Ephesi scribe, Hæc dicit qui audistis. Atque utinam saltem ipsius judicio insa

tenet septem stellas in dertera sua,quiambulatin menissimis animositatibus suis finem posuissent,atque

dio septem candelabrorum aureorum:Scio opera tua ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos

et laborem et patientiam tuam, et quia non potes susjudicaret, a sanctis antistitibus postea veniam petitu

linere malos, et tentasti eos qui se dicunt apostolos rus, dum tamen illi quod ulterius dicerent non ha

esse, et non sunt, et invenisti eos mendaces, et patienberent, si ejus sententiæ non obtemperarent,ad quem

tiam, habes, et sustinuisti eos propter nomen meum et ipsi provocaverunt, sic et illi aliquando cederent non defecisti(A poc.11,1-3). Quod si de angelo superioveritati. Jussit enim ille ut ei partes ad agen

rem cælorum, et non de præpositis Ecclesiæ vellet dam causam Romam occurrerent. Quo cum Cæci intelligi,non consequenter diceret : Sed habeo adverlianus nescio qua causa non occurrisset, interpella

sum te, quod charitatem tuam primam reliquisti. tus ab eis, præcipit ut Mediolanum sequerentur.

Memor esto itaque unde excideris, et age pænitenTunc se aliqui eorum subtrahere coeperunt, for tiam, el prima opera fac: sin autem, venio tibi, et tasse indignati quia non est eos imitatus Constan

movebo candelabrum tuum de loco suo,nisi pæniten. tinus, ut jam statim atque velociter Cæcilianum tiam, egeris (Ibid, 4, 5). Hoc superioribus Angelis damnaret absentem. Quod ubi cognovit providus dici non potest, qui perpetuam retinent charitatem, Imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit unde qui defecerunt et lapsi sunt, diabolus est et * Sic Lov. et Mss. At Edd. antiquiores et Ms. Fux. ha

angeli ejus. Ergo primam charitatem dicit, quia susbent, ad duas fraudes.

tinuit pseudoapostolos propter nomen Christi, PATROL. XXXIII.

(Six.)

quam jubet ut repetat, et faciat priora opera sua, tis, accusamus. Non enim nobis displicent, quia Et objiciuntur nobis crimina malorum hominum, tolerant malos ; sed quia intolerabiliter mali sunt non nostra, sed aliena ; et ipsa partim incognita : propter schisma, propter altare contra altare, propquæ si etiam vera et præsentia videremus, et zizaniis ter separationem ab hæreditate Christi toto orbe dif, propter frumenta parcentes, pro unitate tolerare fusa, sicut tanto ante promissa est. Violatam pacem mus,non solum multa reprehensione,sed etiam non conscissam unitatem,itorata baptismata, exsufflata parva laude nos digoos diceret, quicumque Scriptu Sacramenta, quæ in sceleratis quoque hominibus ras sanctas non corde surdus audiret.

sancta sunt, plangimus et lugemus. Quæ si parvi 23. Tolerat Aaron multitudinem idolum exigentem pendunt, intueantur exempla quibus demonstratum et fabricantem et adorantem.Tolerat Moyses adver est quanti hæc penderit Deus. Qui fecerunt idolum sus Deum tot millią murmurantia, et toties offen usitata gladii morte perempti sunt (Exod. XXX1, 27, dentia sanctum nomen ejus. Tolerat David Saülem 28) : qui vero schisma facere voluerunt, hiatu terpersecutorem suum, sceleratis moribus cælestia de ræ principes devorati, et turba consentiens igne serentem, magicis artibus inferna quærentem; occi: consumpta est (Num. XX1, 31-35). Diversitate pesum vindicat, christum etiam Domini propter sacra narum, diversitas agnoscitur meritorum. mentum venerandæ uoctionis appellat. Tolerat Sa CAPUT IX. - 25. Traduntur in persecutione sanmuel nefandos filios Heli, perversosque filios suos, cti Codices, confitentur traditores, et Deo dimittua. quos populus quia tolerare noluit, divina veritate tur. Non interrogantur innocentes, et ab hominibus accusatus, divina severitate correptus est. Tolerat temerariis damnantur. Probaturinteger certis judidenique ipsum populum superbum contemptorem ciis, qui inter absentes damnatos multo vehemenDei. Tolerat Isaias ip quos tam multa vera crimina tius cæteris criminatus est. Judicium episcoporum jaculatur, Tolerat Jeremias a quibus tanta perpeti ad Imperatorem appellatur : judex eligitur Impetur. Tolerat Zacharias Pharisæos et Scribas, quales rator ; judicans contemnitur Imperator. Quæ illo tempore fuisse Scriptura testatur. Sciomemul. tunc acta sint legistis, quæ nunc agantur videtis : tos prætermisisse: legant qui volunt, legantqui pos- si de illis in aliquo dubitatis, ista jam cernite. sunt eloquia coelestia, invenient omnes sanctos Dei Certe non chartis veteribus, non archivis publicis, servos et amicos semper habuisse quos in suo po non Gestis forensibus aut ecclesiasticis agamus. pulo tolerarent ; cum quibus tamen illius lemporis Major liber noster orbis terrarum est ; in eo sacramenta communicantes, non solum non inqui- lego completum quod in Libro Dei lego promisnabantur, sed etiam laudabiliter sustinebant, stu sum: Dominus, inquit, dixit ad me, Filius meus dentes, sicut ait Apostolus, servare unitatem spiri es tu, ego hodie genui le : postula a me, et dabo tus in vinculo pacis (Eph. iv, 3). Attendant etiam tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam post Domini adventum, ubi multo plura hujus to terminos terræ (Psal. 11, 7, 8). Huic hæreditati qui lerantiæ per totum orbem inveniremus exempla, si non communicat, quoslibet libros teneat, exhæreomnia scribi et in auctoritatem redigi potuissent, datum se esse cognoscat. Hanc hæreditatem quistamen hæc ipsa quæ habemus adyertite. Tolerat quis expugnat, alienum se esse a familia Dei satis ipse Dominus Judam, diabolum, furem et vendi ipdicat. Certe de traditione divinorum Librorum torem suum ; sinit accipere inter innocentes dis vertitur quæstio, ubi hæreditas ista promissa est. cipulos, quod fideles noverunt pretium nostrum. Ille ergo credatur testamentum tradidisse flammis, Tolerant Apostoli pseudoapostolos ;et inter sua quæ qui contra voluntatem litigat testatoris. Quid tibi rentes non quæ Jesu Christi, Paulus non sua quærens

fecit, o pars Donati, quid tibi fecit Ecclesia Corinsed quæ Jesu Christi, cum gloriossisima toleran thiorum ? Quod autem de ista dico, de omnibus tia conversatur. Postremo, quod paulo ante com talibus et tam longe positis intelligi volo. Quid vobis memoravi, divina voce laudatur sub angeli nomine fecerunt, quæ nec omnino quid feceritis nec quos præpositus Ecclesiæ,quod cum odisset malos,eosta infamaveritis nosse potuerunttan quia Lucillam Cæmnenjtentatos et inventos pro nomine Domini toleravit. cilianus in Africalæsit, lucem Christi orbis amisit? 24, Ad summam seipsos interrogent: Nonne tole

26. Tandem sentiant quod fecerunt: merito certo rantur ab eis cædes et incendia Circumcellionum, angorum intervallo in oculos eorum revolutum est quisunti veneratores præcipitatorum ultro cadave opus ipsorum. Quærite per quam feminam Maxirum, et subincredibilibus malis unius Optati (a) per

mianus(a),qui dicitur esse Donati propinquus, sesex tot annos totius Africæ gemitus 9 Parcojam dicere

Primiani communione præciderit,et quemadmodum singularum per Africam regionum et civitatum et congregata episcoporum factione, Primianum damfundorum tyrannicas potestates, et publica latroci

narit absentem, et adversus eum episcopus ordinania. Melius enim vobis hæc vos ipsi dicitis, sive in (a) Maximianus Carthaginensis diaconus donatista Pri. aurem, sive palam, sicut libitum fuerit. Quocumque miano episcopo suo infensus, auctor novi schismatis exsti

tit circ. an 393, «præcidens frustum de frusto, » ut ait Auenim oculos verteritis, occurret quod dico, vel po

gustinus Enarrat. 2 in Psal. 36, serm. 2, n. 20, ubi et refert tius quod taceo. Neque hinc istos quos ibi diligi synodicam epistolam Donatistarum episcoporum qui Pri.

mianum in Cabarsussitano concilio damnarunt, et in ejus

locum subrogarunt Maximianum. At annu proxime sei In Mss. quindecim omittitur, qui sunt. Videsis per quenti habitatum est a cæteris Donatistis Bagaiense coneisimilem locum in lib, 1 cont. Petii., litt. c. 24.

lium contra exortum schisma, damnatusque est ab iis (a) Thamugadensis episcopi. Vide not. in epist. 53. Maximianus.

tus sit; quemadmodum Majorinus per Lucillam con illo soletis benignissime polliceri.Eam ipsam quippe gregata episcoporum factione Cæcilianum damnavit vestram de illo nobis sermocinationem cumei renunabsentem, et contra eum episcopus ordinatusest. An tiaremus, volentes eum videre,non abnuit. Venimus forte quod a cæteris Afris suæ communionis episcopis itaque ad eum,quia ætatiejusid a nobis deferendum contra factionem Maximiani Primianus purgatus est, videbatur,potius quam exigendum utipse ad nos vevalere vultis; et quod a transmarinis unitatis episco niret prior. Perreximus ergo comitantibus non paupis adversus factionem Majorini Cæcilianus purgatus cis,quos forte aggregatos nobis illud tempus inveneest, valere non vultis ? Rogo, fratres mei, quid ma rat. Cum autem apud eum consedissemus, rumore gnum peto ? quid difficile a vobis intelligi cupio! disperso non parva præterea turba confluxit;sed noMultum quidem interest, et incomparabiliter distat bis in tota illa multitudine perpauci apparebant,qui vel auctoritate vel numero Africana Ecclesia, si utiliter ac salubriter agi causam illain, et tantam reicum cæteris orbis partibus conferatur: et longe que tante questionem prudenteret pie discuticupeminor est, etiamsi unitas hic esset, longe omnino rent.Cæteri vero magis ad spectaculum quasi alter. minor est comparata cæteris christianis omnibus cationis nostræ prope theatrica consuetudine, quam gentibus, quam pars Maximiani comparata parti ad instructionem salutis christiana devotione convePrimiani ; peto tamen, et justum esse arbitror, ut nerant.Quapropter nec silentium nobis præbere, nec tantum valeat concilium Secundi Tigisitani, quod intente nobiscum atque modeste saltem et ordinate Lucilla conflavit adversus absentem Cæcilianum colloqui potuerunt, exceptis, utdixi,paucis, quorum et apostolicam sedem?, totuinque orbem Cæciliano religiosa et simplex apparebatintentio.Itaque libere communicantem, quantum valet concilium Maxi pro sui cujusque animi motu immoderate loquenmianensium,quod similiter feinina nescio quæ con tium omnia strepitu turbabantur, nec evincere sive flavit adversus absentem Primianum, et cæteram nos, sive ipse rogando interdum etiam objurgando per Africam multitudinem Primiano communican potuimus, ut nobis modestum silentium præberetur. tem.Quid apertius cernitur?quid æquius postulatur? 2. Res tamen utcumque agi cepta est, et aliquot

27. Videtis hæc omnia, et nostis, et gemitis; et horasin alterno sermone protraximus, quantum votamen videt et Deus quod vos in tam pestifera et sa cibus ipterquiescentibus varie tumultuantium sinecrilega præcisione nulla res cogit remanere, si pro bamur. Sed in ipso disputationis exordio, cum adipiscendo spirituali regno carnalem superetis affe videremus ea quæ dicebantur, subinde labide mectum,et amicitias hominum quæ in judicio Dei nihil moria vel nostra, vel eorum quorum salutem maxi. proderunt, prodevitandis sempiternis pænis non ti me curabamus ; et ut esset nobis cautior modesmeatis offendere. Ecce ite, consulite ; quid contra tiorque tractatio, simul ut et vos atque alii fratres hæc nostra possint respondere cognoscite: si profe qui absentes erant, quid inter nos actum esset, lerunt chartas, proferimus chartas; si falsas nostras gendo cognosceretis, postulavimus ut a notariis esse dicunt, hoc nos de suis dicere non indignentur. verba nostra exciperentur. Diu ab illo vel ei consenNemodelet de cælo constitutionem Dei,nemo delet tientibus reluctatum est; postea tamen ipse conces. de terra Ecclesiam Dei : ille totum orbem promisit, sit. Sed notarii qui aderant, atque id strenue facere ista totum orbem replevit; et malos habet et bonos, poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. Egised nec in terris amittit nisi malos, nec in coelum mus saltem ut fratres qui nobiscum erant, quanadmittit nisi bonos. Erit autem vobis hic sermo, quam in hac re tardius possent, exciperent, polliquem de munere Dei novit ipse, quanta et pacis centes nos ibi easdem tabulas relicturos. Consenet vestra dilectione deprompsimus, correctio si sum est. Cæperunt verba nostra excipi, et aliqua ab velitis, testis vero etsi politis.

invicem ad tabulas dicta sunt. Postea inordinatas EPISTOLA XLIV (a).

perstrepentium interpellationes, et propterea nosAugustinus refert quæ cæpta sint agi de concordia tram quoque turbulentiorem disputationem notarii

cum fortunio Donatistarum episcopo, cupiens non valentes sustinere, cesserunt; nobis sane non ut sine tumultu, quod placide cæplum est, per desistentibus, etut cuique facultas dabatur, multa ficialur conventu frequentiore.

dicentibus. Ex quibus omnibus verbis nostris, Dominis dilectissimis et prædicabilibus fratribus quantum recordari potui, causæ totius actionem,

ELEUSIO, GLOR10 et FelicibUS ', AUGUSTINUS. Dilectionem vestram fraudare polui. Potestis enim CAPUT PRIMUM. – 1.Fortunium quem Tubursi

ei litteras meas legere, ut vel approbet vera me cum habetis episcopum per eamdem civitatem,

scripsisse ; vel ipse vobis, si quid melius recolit, quanquam festinantissime,cum ad Cirtensem Eccle

incunctanter insinuet. siam pergeremus(b),experti sumusita omninout de

CAPUT II. – 3. Primo enim vitam nostram, quam

vobis benevolentius fortasse quam verius narrantiIn. Mss. prope omnibus habetur, apostolicas sedes ;

bus, se comperisse dicebat, prædicare dignatus est; que forte germana lectio est.

· Bad. Am. Er. et Ms. unus et Vatic. Felici. Alii, adjungens sedixisse vobis, nos omnia, quæ de nobis Felicibus. sin duobus valic. codicibus : Tybursicum.

episcopatum in brevi demortui. Huic succedebat For(a) Alias 163 : quæ autem 41 erat, nunc 17. Scripta tunatus laudatus in lib 2 cont. litteras Petil., c. 99, n. exeunte an. 397, aut ineunte 398.

228, et unus ex episcopis septem delectis ad causam (6) Eo pergebant episcopi ordinandi causa, uti dicitur catholicæ Ecclesiæ propugnandam in collatione Carinfra, o. 13, in locum scilicet Profuturi post susceptum thaginensi, an. 411.

insinuaveratis, bene facere potuisse, si in Ecclesia cipes illorum potius fuisse traditores : quod si de faceremus. Deinde quærere cæpimus quænam illa hac re nostrorum litteris nollent credere, nec nos esset Ecclesia, ubi vivere sic oporteret ; utrum illa cogi oportere ut litteris credamus ipsorum. quæ, sicutsancta tanto ante Scriptura prædixerat, se CAPUT NI. – 5. Sed tamen sequestrata ista dubia terrarum orbe diffunderet, an illa quam pars exigua quæstione,quærebam quomodo se istijuste separasvel Afrorum vel Africæ contineret. Hic primo asse sent ab innocentia cæterorum Christianorum, qui rere conatus est, ubique terrarum esse communio per orbem terrarum successionis ordinem custonem suam. Quærebam utrum epistolas communi dientes, in antiquissimis Ecclesiis constituti, penitus catorias, quas formatas dicimus, posset quo vellem ignorarent qui fuerint in Africa traditores; qui certe dare, et affirmabam, quod manifestum erat omni non possent communicare, nisi eis quos sedere in bus, hoc modo facillime illam terminari posse sedibus episcopalibus audiebant. Respondit,tamdiu quæstionem (a). Parabam autem, ut si consentiret, transmarinarum partium Ecclesias mansisse innoad illas ecclesias a nobis tales litteræ mitterentur, centes, donec consensissent in eorum sanguinem, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legere quos Macarianam persecutionem pertulisse dicebat. mus illo jam tempore fuisse fundatas.

Ubi ego possem quidem dicere, nec invidia Maca4. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis verbis riani temporis innocentiam transmarinarum Eccle. cito inde discessum est ; inter quæ verba evangeli siarum contaminari potuisse; quandoquidem nullo cam illam Domini admonitionem commemoravit, modo probaretur illis auctoribus fecis etiam quæ fequa dixit : Cavete a pseudoprophetis ; multi ad vos cerat. Sed de compendio quærere malui, si Macarii venient in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapa sævitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transces: exfructibus eorum cognoscetis eos (Matth. vii, 15, marine Ecclesiæ, suam innocentiam perdiderunt, 16). Quæ verba Dominicum diceremus eadem de illis utrum saltem probaretur usque ad illa tempora a nobis posse recitari, ventum inde est ad exaggera Donatistas cum orientalibus Ecclesiis cæterisque tionem persecutionis, quam sæpe suam partem per orbis partibus in unitate mansisse. tulisse dicebat ; hinc volens ostendere suos esse 6. Tunc protulit quoddam volumen, ubi volebat christianos, quia persecutionem paterentur. Inter ostendere Sardicense concilium ad episcopos Afros, quæ verba cum ego pararem ex Evangelio respon quierantcommunionis Donati,dedisse litteras.Quod dere, inde capitulum commemoravit prior, ubi Do cum legeretur, audivimus Donati nomen inter cæteminus ait: Beati qui persecutionem patiuntur prop ros episcopos, quibus illi scripserant. Itaque flagiter justitiam, quoniam ipsorum est regnum cælorum tare cæpimus ut diceretur, utrum ipse esset Donatus (Id. v, 10). Quo loco ego gratulatus, subjeci statim id de cujus parte isti cognominantur : fieri enim poergo esse quærendum, utrum illi persecutionem tuisse, ut alicui Donato alterius hæresis episcopo propter justitiam passi fuerit. In qua quæstione dis scripserint, cum maxime in illis nominibus nec cuti cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, Africæmentio facta fuerit. Quomodo ergo posset proutrum eos in unitate Ecclesiæ constitutos, an schis bare Donatum partis Donati episcopum nomine illo matejam divisos Macariana tempora invenerint(): accipiendum esse, quando ne id quidem probare ut qui videre vellent utrum propterjustitiam persecu posset, utrum ad Africanarum specialiter Ecclesiationem passi fuerint, id potius attenderent, utrum se rum episcopos illæ litteræmissæ fuerint. Quanquam recte a totius orbis unitate præciderint. Quod si in enim Donati nomen Afrum esse soleat, non tamen rejuste fecisse invenirentur,manifestum esset eos pro pugnareta vero, ut vel partium illarum aliquis vocapter injustitiam potius quam propter justitiam pas retur nomine Afro, vel aliquis Afer in illis partibus sos persecutionem ; et ideo numero beatorum constitueretur episcopus. Neque enim in eis vel diem adjungi non posse, de quibus dictum est: Beati qui vel consulem invenimus, ut saltem consideratis tempersecutionem patiuntur propter justitiam. Ibi com poribus certi aliquid eluceret. Sane quoniam nescio memorata est famosior quam certior Codicum illa quando audieramus Arianos, cum a communione traditio. Sed respondebatur a partibus nostris prin- catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi so

ciare tentasse: ad aurem mihi hoc ipsum frater Aly(a) Hinc Donatistas urgebat etiam Optatus in lib. 2. « Nobis, inquit, totus orbis commercio formalarum in una

pius suggessit. Tuncaccepto ipso volumine,ejusdem « communionis societate concordat ». In codice can.

concilii statuta considerans, legi? Athanasium episEccles. Afric. exstat canon 23, ut episcopus trans mare copum Alexandrinum catholicum, cujus maxime profecturus, formatam sumat a primate. (6) Macarius cujus gesta in Catholicos calumnios objec

adversus Arianos acerrimarum disputationum contabant Donatistæ, adeo ut ex ipsius nomine Macarianos flictus eminuit, et Julium Ecclesiæ Romanæ episcoillos appellarent, a Constante imperatore circ. an. 348,missus fuit in Africam una cum Paulo, tum ut eleemosynas

pum, nihilominus catholicum, illo concilio Sardierogaret in pauperes, tum ut singulos ad unitatem catholi censi fuisse improbatos. Unde apud nos constitit cam adhortaretur. Cui episcopi donatistæ,in primis Dona Arianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi tus Carthaginensis et Donatus Bagaiensis

vehementer obstituerunt ; quin et in eum concitarunt Circumcellionum

catholici vehementissime resistebant. Itaque ad dilifurorem : e quibus permultia militibus necati, et marty gentiorem etiam temporum discussionem voluimus rum titulo apud Donatistas exornati ; inter eos celebriores Marculus et Donatus, scilicet Bagaiensis. Alter autem Do

ipsum volumen accipere atque auferre nobiscum. natus, cum iis qui ad concordiam revocari nollent, fu Qui noluitdare, dicens, ibi nos habere illud, quangam postmodum arripuit, sive in exilium relegatus fuit, ex Optato in lib. 3, partim suam ex Augustino, etc.

Apud Bad. Am. Er. et plures Mss., legit.

1

« PredošláPokračovať »