Obrázky na stránke
PDF
ePub

pascit; non utcorrectionem hominum negligamus. nemus ergo et petimus et obsecramus per Christi alUnde nec reusest mortis alienæ,qui suæ possessioni tissimam humilitatem et misericordissimam celsitumurum circumduxerit, si aliquis ex ipsius ruinis per dinem,ut nostri memores sitis in sanctis orationibus cussusintereat 1. Neque enim reusest christianus, si vestris, quas vos vigilantiores et magis sobriashabos ejus aliquem feriendo, vel equus calcemjaciendo bere credimus:nostrasenim sæpe sauciat et debilialiquem occidat; aut ideo non debentchristiani boves tatcaligo et tumultus sæcularium actionum;quasethabere cornua,autequus ungulas,autdentes canis ; si nostras non habemus,eorum tamen qui nosangaaut vero quoniam apostolus Paulus satis egit ut in riant mille passus, et jubemur ire cum eis alia duo tribuni notitiam perferretur, insidias sibi a quibus- (Matth.v,41),tantæ nobis ingeruntur ut vix respirare dam perditis præparari,et ob hocdeductores accepit possimus:credentes tamen quod illi in cujus consarmatos (A ct. xxii, 17-24), si in illa arma scelerati pectu intrat gemitus compeditorum (Psal. LXXVIII, homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis 11),perseverantes nos in eo ministerio, in quo dignaeorum suum crimen agnosceret.Absit utea quæ pro tus est collocare cum promissa mercede, adjuvantipter bonum ac licitum facimus,aut habemus,siquid bus orationibus vestris ab omniangustia liberabit. per hæc præter nostram voluntatem cuiquam mali 2. Vos autem, fratres, exhortamur in Domino ut acciderit, nobis imputetur. Alioquin nec ferramenta propositum vestrum custodiatis, et usque in finem domestica et agrestia sunt habenda,ne quis eis velse perseveretis : ac si quam operam vestram mater vel alterum interimat; nec arbor aut restis, ne quis Ecclesia desideraverit, nec elatione avida suscipiase inde suspendat; nec fenestra facienda est, ne per tis, nec blandiente desidia respuatis ; sed miti hanc se quisque præcipitet. Quid plura commemo corde obtemperetis Deo, cum mansuetudine porrem, cum ea commemorando finire non possim ? tantes eum qui vos regit, quidirigit mites in judicio, Quid enim est in usu hominum bono ac licito,unde qui docet' mansuetos vias suas (Psal. xxiv, 9). non possit etiam pernicies irrogari ?

Nec vestrum otium necessitatibus Ecclesiæ præpo6. Restat, ni fallor, ut dicamus aliquid de illo via natis, cui parturienti si nulli boni ministrare veltore christiano, quem commemorasti victum famis lent, quomodo nasceremini, non inveniretis. Sicut necessitate, si nihil uspiam invenerit nisi cibum in autem inter ignem et aquam tenenda est via, ut nec idolio positum, ubi nullus alius est hominum, utrum exuratur homo nec demergatur ; si inter apicem ei satius sit fame emori, quam illud in alimentum superbiæ et voraginem desidiæ iter nostrum temsumere : in qua quæstione, quoniam non est con perare debemus, sicut scriptum est: Non declinansequens, ut cibus ille idolothytum sit; potuit enim tes, neque ad dexteram, neque ad sinistram (Deut. vel ab eis qui tibi ab itinere divertentes corpus re xvii, 11). Sunt enim qui dum nimis timent nequasi fecerat, oblivione seu voluntate dimitti, vel illic ob in dexteram rapti extollantur, in sinistram lapsi dealiam causam quamlibet poni; breviter respondeo. merguntur. Et sunt rursus qui dum nimis se aufeAut certum est esse idolothytum, aut certum est runt a sinistra, ne torpida vacationis mollitie sornon esse, aut ignoratur ; si ergo certum est esse, beantur, ex altera parte jactantiæ fastu corruptialmelius christiana virtute respuitur ; si autem vel que consumpti, in favillam fumumque vanescunt. non esse scitur, vel ignoratur, sine ullo conscien Sicergo, dilectissimi, diligite otium, ut vos ab omni tiæ scrupulo in usum necessitatis assumitur. terrena delectatione refrenetis, et memineritis nul. EPISTOLA XLVIII' (a).

lum locum esse, ubi non possit laqueos tendere qui Augustinus Eudoxio abbali monachorum insulæ timet ne revolemus ad Deum; elinimicum omnium

Caprariæ, exhortans ut otio ad pietatem, non bonorum, cujus captivi fuimus judicemus , nul ad ignaviam utantur, et sicubi Ecclesia requirat lamque nobis esse perfectam requiem cogitemus', illorum operam, ne detrectent.

donec transeat iniquitas (Psal. Lv1, 2), et in judiDomino dilecto et exoptatissimo fratri et com

cium justitia convertatur (Psal. xciii, 15). presbytero Eudoxio et qui tecum sunt fratribus, 3. Item cum aliqnid strenue atque alacriter agitis AUGUSTINUS, et qui mecum sunt fratres, in Do

etimpigre operamini,sive in orationibus, sine injemino salutem.

juniis, sive in eleemosynis ; vel tribuentes aliquid in1. Quando quietem vestram cogitamus, quam ha

digentibus, vel donantes injurias, sicut et Deus in betis in Christo, etiam nos, quamvis in laboribus va

Christo donavit nobis (Ephes.lv, 32); sive domantes riis asperisque versemur,in vestra charitate requies

perniciosasconsuetudines,castigantesque corpus, et cimus. Unum enim corpus sub uno capite sumus,

servituti subjicientes (1 Cor. ix, 27); sive sufferentes ut et vosin nobis negotiosi, et nos in vobis otiosi si

tribulationem,et ante omnia vos ipsos invicemindimus, quia si patitur unum membrum,compatiuntur

lectione; quid enim sufferat qui fratrem non suffert? omnia membra ; et si glorificatur unum membrum,

sive prospicientes astutiam atqueiosidias tentatoris, congaudent omnia membru (I Cor. x1, 26). Admo

etscuto fideijacula ejus igaita repellentes et exstin

guentes (Ephes. vi, 16); sive cantantes et psallentes · Mss. septem, Bad, et Er., qui cum suce possessioni... aliquis ex ipsorum usu percussus intereat.

* Hanc contulimus ad bl. ch. ff. gg. r. sb. vc. duos 1 Mss.omnes omisso qui, habent: in judicio; docebit, etc. t. duos v. ad Am. Bad. Er. Lov.

2 Sic nostri omnes Mss. et Vatic. duo. At Edd, habent, (a) Alias 81 : quæ autem 48 erat, nunc 93. Scripta vindicemus. forte an. 398.

Mss. omnes, cogitetis

in cordibus vestris Domino(Ephes. v, 19),vel vocibus se Dominus Jesus Christus dicit Evangelium suum in a corde non dissonis, omnia in gloriam Dei facite omnibus gentibus futurum (Matth.xxiv, 14). Et apos(1 Cor. x, 31), qui operatur omnia in omnibus(Id. xl, tolus Paulus, antequam sermo Dei in Africam perve6); atque ita fervete spiritu (Rom. xii, 11), ut in Do nisset, in ipso capite Epistolæ quam scripsit ad Romino laudetur anima vestra (Psal. xxx111, 3). Ipsa est

manos: Per quem accepimus, inquit,gratiam el aposenim actio recti itineris, quæ oculos semper habet tolalum, ad obediendum fidei, in omnibus gentibus ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes pronomine ejus (Rom.1,5). Deinde ipse a Jerusalemin (Psal. xxiv, 15). Talis actio nec frangitur negotio, circumitu per totam Asiam usque in Illyricum Evan. nec frigida estotio, nec turbulenta, nec marcida est ; gelium prædicavit, Ecclesias constituit atque fundanecaudax, nec fugax : nec præceps, pecjacens. Hæc vit;non ipse, sed gratia Dei cum eo (I Cor.xv,10),sicut agite, et Deus pacis erit vobiscum (II Cor. XII, 11). ipse testatur. Quid autem evidentius apparere potest,

4. Nec importunum me existimet Charitas vestra, quam cum in ejus Epistolis nomina etiam regionum, quia vobis vel per Epistolam loqui volui. Non enim vel civitatum invenimus ? Ad Romanos, ad Corinhoc vos monui, quod vos non arbitror facere ; sed thios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad credidi menon parum commendari Deo a vobis, si ea Thessalonicenses, ad Colossenses scribita. Joannes quæ munere illius facitis, cum allocutionis nostræ etiam scribit ad septem Ecclesias,quas commemorat memoria faciatis. Nam et ante jam fama, et nunc in illis partibus constitutas, in quibus etiam univerfratres qui venerunt a vobis, Eustasius1 et Andreas, sam Ecclesiam septenario numero intelligimus bonum Christi odorem de vestra sancta conversa commendari, Ephesum, Smyrnam, Sardos !, Philatione ad nos attulerunt. Quorum Eustasius in eam delphiam, Laodiciam, Pergamum,Thiatyram (Apoc. requiem præcessit, quæ nullis fluctibus sicut insu 1, 11). Quibus omnibus Ecclesiis nos hodie la tunditur, nec Caprariam desiderat, quia nec ci communicare manifestum est, sicut manifestum licio jam quærit indui.

est vos istis Ecclesiis non communicare. EPISTOLA XLIX* (a).

3. Quærimus ergo ut nobis respondere non graveAugustinus Honorato Donatianæ partis, ut per lil ris, quam causam forte noveris, qua factum est ut

teras placide reddat rationem quomodo nomen Christus amitteret hæreditatem suam per orbem terEcclesiæ,quæ utique in toto orbe fulura prædicta rarum diffusam,et subito in solis Afris, nec ipsis omest in Scripturis, ad ipsos solosirecideril.

nibus remaneret.Etenim Ecclesia catholica est etiam HONORATO episcopo partis Donati, AUGUSTINUS in Africa, quia per omnes terras eam Deus esse voluit episcopus ? Ecclesiæ catholicæ.

et prædixit. Pars autem vestra, quæ Donati dicitur 1. Consilium tuum nobis multum placuit, quod non estin omnibus illis locis,in quibus et Litteræ et per fratrem Herotem : charissimum nobis, et in sermo etfacta apostolica cucurrerunt. Sed ne dicatis, Christo laudabilem virum mandare dignatus es, ut

non vocari Ecclesiam nostram catholicam,sed MacaJitteris internos agamus, ubi nullus turbarum tumul rianam, sicuti eam vos appellatis; nosse debes, quod tus perturbare possit disputationem nostram, quæ facillime potest, in illis omnibus partibus,unde istas cum tota lenitate et pace animi suscipienda et agen terras Evangelium Christi perfudit, nec nomen Donada est, sicut dicit Apostolus: Servum autem Domini ti sciri,nec nomen Macarii, Vestra autem quia Donati litigare non oportet, sed milem esse ad omnes, doci pars dicitur, nec vos negare potestis,et omnibus nobilem, patientem, in modestia corripientem diver tum est ubicumque est vestra communio. Dignare sa sentientes (Il Tim. 11, 24, 25). Itaque breviter in ergo rescribere nobis, ut sciamus quomodo fieri sinuamus, quid a te responderi desideremus. possit ut Ecclesiam suam Christus de toto orbe per

2. Quoniam Ecclesiam Dei, quæ catholica dicitur, diderit, et in vobis solis habere cæperit : vestrum sicut de illa prophetatum est, per orbem terrarum

enim est hæcostendere ; nam nobis sufficit ad caudiffusam videmus, arbitramur nos non debere du sam nostram quod compleri prophetiam et Scripbitare de tam evidentissima completione sanctæ pro turas sanctas per orbem terrarum videmus. Hoc phetiæ,quam Dominus etiam in Evangelio confirma autem ego Augustinus dictavi, quia olim volo lovitet Apostoli, per quos eadem Ecclesia dilatata est, qui inde tecum. Videtur enim mihi, vel propter sicut de illa prædictum erat. Nam et in capite sacro ipsam vicinitatem, posse nos per litteras de hac sancti Psalterii scriptum est de Filio Dei : Dominus recolloqui sine aliquo tumultu, adjuvante Deo, dicit ad me:Filius meus es tu,ego hodiegen uite.Pos- quantum ipsa necessitas postulat. tula a me,et dabo libigentes hæreditatem tuam, et

EPISTOLA L'(a). possessionem tuam terminos terræ (Psal.11.7,8). Etip- Augustinus Suffectanis expostulans de ex Christianorum + In Edd., Eusthalius. At in membranis scribitur cons

nece, pollicensque suum illis reddendem Herculem. tanter, Eustasius.

Auctoribus ac principibus vel senioribus Coloniæ • In Edd., episcopus partis Ecclesiæ catholicae. At vox

Suffectanæ, AUGUSTINUS episcopus. partis abest à Mss., quam vocem Ecclesiæ catholicæ non convenire, et illi ab Augustino tribui non solere ob

Immanitatis vestræ famosissimum scelus, etinopiservarunt Verlinus et Vindingus. * Sic ex Mss. At Edd., Erotem. (Erotem.]

1 Mss., scripta. Non male.si mutetur nostra interpunctio * Hanc recognovimus ad a. bg. c. cc. ff. g. gv. n. r. 2 Lov., Sardes. Alii Cdd., Sardos. 8. sb. t. vc. quatuor v. et ad Am. Bad Er. Lov.

* Non reperta est nisi in Vaticano exemplari. (a) Alias 161 : quæ autem 49 crat, nunc 102. Scripta (a) Alias 267 : quæ autem 50 erat, nunc 105. Scripta circa idem tempus.

fortc an. 399.

nata crudelitas terram concutit, et percutit coelum, cius, nisi gravius penderetur. Profecto enim recorut in plateis ac delubris vestris eluceat sanguis,et re daris quem admodum schismatis auctores vivos desonet homicidium. Apud vos Romanæ sepultæ sunt hiscens terra sorbuerit, et eos qui consenserant, leges,judiciorum rectorum calcatus est terror.Impe cælo irruens ignis absumpserit (Num. XVI, 31-33). ratorum certe nulla veneratio nec timor.Apud vos ex Sic nec fabricatum et adoratum idolum, nec sacer numero fratrum innocens effusus et sanguis (a), et Liber exustus meruil vindicari. si quis plures occidit, functus est laudibus, et in ve 2. Cur ergo, qui soletis nobis objicere, non solum stram curiam tenuit principatum. Age, nunc princi in nostris non probata, sed potius in vestris probata palem veniamus ad causam. Si Herculem vestrum di crimina eorum qui formidine persecutionis impulsi xeritis, porro reddemus : adsunt metalla, saxa nec doininicos libros concremandos ignibus tradidedesunt;acceduntmarmorum genera, suppetit artifi runt, vos eos quos pro scelere schismatis,plenarii cum copia.Cæterum deus vester cum diligentia scul concilii vestri (a) veridico,sicut ibi scriptum est, ore pitur, tornaturetornatur. Addimus et rubricam quæ damnastis, in eodem ipso episcopatu recepistis in pingit ruborem, quo possint vota vestra sacra sona quo damnastis; Felicianum dico Mustitanum, et Prære.Nam si vestrum Herculem dixeritis,collatis singu textatum Assuritanum ? Neque enim,sicutignoranJis nummis ab artifice vestro vobis emimus deum. tibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus vesReddite igitur animas, quas manus vestra contorsit, trum concilium diem prorogaverat et præfixerat, et sicuti a nobis vester Hercules redhibetur, sic intra quem nisi ad vestram communionem remeavisetiam a vobis tantorum animæ reddantur,

sent,eadem sententia tenerentur;sed de illo numero EPISTOLA LI* (b).

isti fuerunt,quos eo die sine dilatione damnastis, quo

illis dilationem dedistis. Probato, si negaveris: con. Augustinus Crispinum Calamensem Donatianæ par cilium vestrum loquitur; proconsularia Gesla habe

lis episcopum (C) urget propositis breviter aliquod mus in manibus, quibus id non semel allegastis. argumentis, ad ea si potest respondeat per litteras. Aliam ergo defensionem para,si potes, nedum negas 1. Quia humilitatem nostram vestri reprehendunt,

quod convincam, moras faciamus. Felicianus igitur ideo sic epistolam prænotavi ; quod in tuam contu

et Praetextatus si innocentes erant,quare sic damnati meliam fecisse videar, si non ita mihi abs te ut

sunt? Siscelerati,quare si receptisunt? Si probaveris rescribatur exspecto. De Carthaginensi promissione

innocentes, cur non credamus a multo paucioribus tua velnostra instantia, quid multa coinmemorem?

majoribus vestris falso crimine traditionis innocenQuomo:lolibet ea gesserimus, transierint, ne quod

tes potuisse damnari, si a trecentis decem successorestatimpediant.Nuncexcusatio,nisi fallor, nulla est

ribus eorum, ubie tiam pro magno scriptum est, pleadjuvante Domino; amboin Numidia sumus, et no

narii conciliiore veridico,in falso crimineschismatis bis loco terrarum invicem propinquamus.Rumor ad

innocentes damnari potuerunt? Si autem probaveris medetulit,adhucte velle mecum disputando experiri

recte fuisse damnatos, quie restat defensio cur in eode quæstione, quæ nostram dirimit communionem.

dem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utiliVide quam breviter omnes auferantur ambages,ad

tatem salubritatemque pacis,ostendas etiam ista pro hanc epistolam responde, si placet, etfortasse suffi

unitatis vinculo toleranda ? Quod utinam non oris, ciet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desi

sed cordis viribus ageres! profecto perspiceres quam derant; aut sinon sufficiet, scripta atque rescripta,

nullis calumniis per orbem terrarum esset violanda donec sufficiant, repetantur. Quid enim nobis com

pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismodius poterit exhibere urbium, quas incolimus,

mate damnatos, in eodem ipso episcopatu recipi pro tanta vicinitas? Ego enim statui nihilde hac re agere vobiscum, nisi perlitteras, vel necui nostrum deme

3. Item soletis nobis objicere quod vos per potesmoria, quod dicitur elabatur, vel ne fraudentur ta

tates terrenas persequamur. Qua in re non disputo, lium studiosi,qui forte interesse non possunt.Soletis

vel quid vos pro iinmanitate tanti sacrilegii mereade præteritis rebus gestis, quæ vultis, falsa jactare,

mini, vel quantum nos christiana temperet manforte non mentiendi studio, sed errore. Proinde, si

suetudo; illud dico : si hoc crimen est, cur eosdem placet,de præsentibusilla metiamur. Proculdubio te

Maximianistas per judices ab eis imperatoribus non fugitprioris populitemporibus et idololatriæe sa

missos, quos per Evangelium genuit nostra comcrilegium fuisse commissum,et a rege contemptore

munio, graviterinsectati,de basilicis quas tenebant, librum propheticum incensum (Jerem. Xxxvi, 23) ;

in quibus eos invenit ipsa conscissio, et controverquio utroque crimine schismatis malum non puni

(a) Bagaitanum concilium in dicat, a 310 episcopis adversus Maximianenses habitum; de quo jam supra in not. ad epist. 43. Cujus concilii sententia cum damnati

fuissent præter alios Felicianus et Prætextatus, ambo ex * Castigata est ad a. bg, bl. c. cc. ff. g. gy. n. r. s. sb. duodenario illo numero episcoporum qui Maximianum vc. duos t. quatuor v. et ad Am. Bad. Er. Lov.

ordinarant, effici non poluit unquam ut sedibus suis pelle(a) Horum martyrum celebratur memoria in Martyro. rentur, quamvis id, mota etiam contra eos lite apud duos log. Rom. ad diem 30 aug.

vel tres Proconsules (quorum hic dicuntur « proconsularia (b) Alias 172 : quæ autem 51 erat, nunc 154. Scripta Gesta » haberi), agere conati sint ipsorum adversarii: qui an. 399 aut 400.

demum ipsos, Rogato licet jam in Prætextati locum ordi(c) De Crispino quædam io epist. 105, n 4, et in lib. nato, in suis honoribus receperunt, ex lib. 1 cont. Cau. 3 cont. Cresccmuin, c. 46, n. 50 et seq., necnon apud dentium, c. 39, n. 54, et aliis locis ; cogente nimirum Possidium, c. 12.

Optato Gildoniano, ut dicitur in epist. 53, n. 6,

pace Donati.

siarum strepituetjussionum potentatu et auxiliorum adista responde. Attende sacrilegium schismatis veimpetu perturbastis? In qua conflictatione quæ passi stro concilio Maximianistis exaggeratum; attende sint per loca singula, recentia rerum vestigia contes persecutiones per judiciarias potestates, quas eis tantur; quæ jussa sint chartæ indicant, quæ facta irrogastis ; attende baptismum eorum, quem cum sint terræ clamant, in quibus etiam Optati (a) illius eis quos damnastis recepistis; et responde, si potes, tribuni restri sancta memoria prædicatur.

utrum habeatis aliquid undeinjiciatis nebulas im4. Item dicere soletis quod nos Christi baptismum peritis, cur ab orbe terrarum longe majore scelere non habeamus, et præter vestram communionem schismatis separemini, quam quod in Maximianisnusquam sit. Possem hinc uberius aliquanto disse tis vos damnasse gloriamini. Pax Christi vincat rere. Sed contra vos jam nihil opus est,qui cum Fe in corde tuo. EYTI'X.NE 1. liciano et Prætextato etiam Maximianistarum bap

EPISTOLA LII' (a). tismum recepistis. Quoiquot enim baptizaverunt

Augustinus Severino consanguineo suo donatistæ, quando Maximiano communicabant, cum etiam ip

ut deserat schisma scelestum et impudens. sos nominatim, id est Felicianum et Prætextatum

Domino multum desiderabili et valde charissimo de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu judiciorum expellere conaremini; quot

fratri SEVERINO, AUGUSTINUS. quot ergo eo tempore baptizaverunt, nunc secum

1. Litteras Fraternitatis tuæ etsi valde sero, etsi et vobiscum habent, non solum per ægritudinum

præter quod speraveram, tamen lætus accepi,maxipericula,sed etiam per solemnitates Paschales in tot

meque ampliori gaudio perfusus sum, cum cognoecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis

visem hominem vestrum hac ipsa sola causa vetam magnis civitatibus foris in scelere schismatis nisse Hipponein, ut ad me litteras tuæ Fraternitatis baptizatos, quorum nulli Baptisma repetitum est. At

afferret. Cogitavi enim non sine causa hoc exor. que utinam probare possetis, eos quos foris in sce

tum esse in animo tuo ut recoleres consanguinitalere schismatis Felicianus et Prætextatus tanquam

tem nostram; nisi quia fortasse perspicis, sicut novi inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi

non leve pondus prudentiæ tuæ, quam sit dolenutiliter denuo baptizatos. Si enim rursus baptizandi

dum, ut qui secundum carnem fratres sumus, in erantisti,rursus ordinandi erantilli. Amiserantenim

Christi corpore non una societate vivamus, præepiscopatum recedentes a vobis, si extra communio sertim quia facile tibi est attendere et videre civinem vestram baptizare non poterant. Nam si disce tatem super montem constitutam, dequa Dominus dentes episcopatum non amiserant, baptizare utique

ait in Evangelio quod abscondi non possit (Matth. poterant. Si autem amiserant,ergo ut eis quod ami 5, 14). Ipsa est enim Ecclesia catholica ; unde xuloserant redderetur,redeuntes ordinari debebant. Sed D.cxn græce appellatur, quod per totum orbem ternoli timere: sicut certum est cum eodem illos epis

rarum diffunditur. Hanc ignorare nulli licet; ideo copatu cum quo exierant remeasse, ita certum est

secundum verbum Domini nostri Jesu Christi, omnes quos in Maximiani schismate baptizarunt,

abscondi non potest. sine ulla Baptismi repetitione secum vestræ com

2. Pars autem Donati in solis Afris calumniatur munioni reconciliasse.

orbi terrarum, et non considerat ea sterilitate, qua 5. Quibus igitur sufficimus lacrymis plangere recipi fructus pacis et charitatis noluit afferre, ab illa rabaptismum Maximianistarum,etexsufflari Baptismum

dice Orientalium Ecclesiarum se esse præcisam, unorbis terrarum ? Sive auditos sive inauditos,sive jus. de Evangelium in Africam venit : unde terra si eis te sive injuste damnastis Felicianum,damnastis Pre afferatur, adorant ; fidelis autem si inde veniat, textatum; dic mihi:quem Corinthiorum episcopum

exsufflant etiam et rebaptizant. Hoc enim eliam audivi,aut damnavit aliquis vestrum ? quem Galata prædixit Filius Dei,qui veritas est, se esse vitem, suos rum, quem Ephesiorum,quem Colossensium,Philip autem filios essesarmenta,et Patrem sum agricolam: pensium, Thessalonicensium,cæterarumque omnium Sarmentum, inquit, quod in me non dat fructum, civitatum,de quibus dictum est : Adorabunt in cons Pater meus tollet illud ; sarmentum autem quod in pectu ejus universæ patriæ gentium? (Psal. xxi,28.) medat fructum, purgat illud, ut majorem fruclum Ergo istorum baptismus acceptatur,et illorum exsuf afferat (Joan. xv, 1, 2). Non ergo mirum est, si de illa flatur ; qui nec istorum est necillorum, sed illius de vite quæ crevit et omnes terras implevit, præcisi quo dictum est: Hic est qui baptizat (Joan. 1, 33). sunt illi qui fructum charitatis afferre noluerunt. Sed non hincago; ad illa quæ presto sunt, adverte,

3. Quisi vera crimina objecissent collegis suis,maea quæ oculos etiam cæcos feriunt,intuere: damnati jores eorum quando schisma fecerunt,ipsi obtinuishabentbaptismum;et inauditi non habent! Nomina sent causam suam apud Ecclesiam transmarinam, tim in scelere schismatis expressier ejecti habent; et unde adistas partes christianæ fidi manavit auctoriignoti,longe peregrini,nunquam accusati, nunquam tas, ut illi essent foris quibus eadem crimina objiciejudicati non habent! Quite præcisa parte Africæ rursus præcisi sunt, habent; etunde ipsum Evangelium " In epistolæ fine apposuimus ex Mss. eutuchos, quæ

vos deest in Edd. in Africam venit non habent! Quid pluribusonero ?

* Collata cum a. bg. bl. ff, g. gv. r. s. t. vc. duo

bus t. quatuor v. Am. Bad. Er. Lov. (a) Thamugadensis episcopi e Donatistarum schis (a) Alias 170 : quæ autem 52 erat, nunc 155. Scripla mate, insignis vastatoris Africæ.

forte circa idem tempus.

bant. Nunc autem cum illi inveniantur intus com arida in ignem destinare conentur. Quapropter si timunicare Ecclesiis apostolicis, quarum nomina in bi ipsi angelus astitisset, quem sibi ille propter te asLibris sanctis habent et recitant,isti autem foris po titisse, quantum asbitramur, astuta vanitate confinsiti et ab illa communione separatisint,quis non in git,et hæcipsa tibi dixisset, quæ iste mandato illius, telligat eos habuisse causam bonam,qui eam apud tibi se insinuare dicit,oporteret te apostolicæ sentenmedios judices obtinere potuerunt ? Aut si causam tiæ memorem fieri,qui ait: Licet si nos, aut angelus bonam habebant, et eam transmarinis Ecclesiis de cælo vobis evangelizaverit, præter id quod evanprobare non potuerunt, quid illos læsit orbis terra gelizavimus vobis,anathema sil (Gal. 1, 8). Evangelirum, ubi episcopi collegas suos, qui apud eos ob zatum est enim tibi per vocem ipsius Domini Jesu jectis criminibus convicti non erant, temere dam Christi, quod omnibus gentibus annuntiabitur Evan. nare possent ? Itaque innocentes rebaptizantur, et gelium ejus,et tunc finis eriti Matth. xxiv, 14). EvanChristus in innocentibus exsufflatur, Si autem iidem gelizatum tibi est per propheticas et apostolicas LitDonatistæ Afrorum collegarum suorum vera crimi teras,quod Abrahæ dicta sunt promissiones et semni na noverant, et neglexerunt ea demonstrare et pro. ejus quod est Christus (Gal.11, 16)cum ei diceret Deus: bare transmarinis Ecclesiis, ipsi se ab unitate

In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XII, Christi sceleratissimo schismate præciderunt, non 3). Has ergo promissiones tenenti, si tibi angelus de habent quod excusent, et vos nostis ; maxime quia colo diceret, Dimitte Christianitatem orbis terræ, tam multi scelerati apud eos emerserunt, et tole et tene partis' Donati, cujus ordo tibi exponitur in raverunt illos per tot annos,ne partem Donati cons epistola episcopi tuæ civitatis, anathema esse decinderent, et non dubitaverunt illo tempore falsas beret; quia te a toto præcidere, et in partem consuspiciones suas objicientes, pacem Christi unita trudere conaretur, et alienare a promissis Dei. temque disrumpere, et vos videtis.

2. Si enim ordo episcoporum sibi succedentium 4. Sed nescio quæ carnalis consuetudo,frater Se considerandus est,quanto certius et vere salubriter verine, ibi vos tenet; et olim doleo, olim gemo, ma ab ipso Petro numeramus, cui totius Ecclesiæ figuxime prudentiam tuam cogitans, et olim te videre ram gerenti Dominus ait : Super hanc petram ædidesidero, ut de hac re tecum loquerer. Quid enim ficabo ecclesiam meam, et portæ inferorum non prodest vel salus vel consanguinitas temporalis, si vincent eam (Matth. xvi, 18). Petro enim successit æternam Christi hæreditatem salutem que perpetuam

Linus ; Lino,Clemens . ; Clementi,Anacletus ; Anain nostra cognatione contemnimus?Hæc me interim cleto, Evaristus ; Evaristo, Alexander ; Alexandro, scripsisse suffecerit, quæ duris cordibus valde pauca Sixtus; Sixto, Telesphorus; Telesphoro, Iginus ; sunt et prope nulla ; anima autem tuo quem bene Igino, Anicetus; Aniceto, Pius ; Pio, Soter ; Soteri, novi, valde multa sunt et valde magna. Non enim

Eleutherius ; Eleutherio, Victor; Victori, Zephirimea sunt, qui nihil sum, nisi quod exspecto mise nus ; Zephirino, Calixtus : Calixto, Urbanus; Urbaricordiam Dei; sed ipsius Dei omnipotentis, quem no, Pontianus; Pontiano, Antherus ; Anthero, Fabiaquisquis in hoc seculo contempserit patrem, inve nus; Fabiano, Cornelius; Cornelio, Lucius ; Lucio, niet in futuro judicem.

Stephanus; Stephano, Xystus; Xysto, Dionysius; EPISTOLA LIII' (a).

Dionysio, Felix; Felici, Eutychianus; Eutychiano, Confutatur epistola presbyteri cujusdam donatistæ

Gaius; Gaio, Marcellinus ; Marcellino, Marcellus : qui Generosum catholicum Constantinensem se

Marcello, Eusebius; Eusebio, Miltiades; Miltiadi, Sila duceremoliebatur,simulans ab angelo se monitum

vester; Sylvestro, Marcus ; Marco, Julius ; Julio, Liut ipsum ad Donatistarum partes adduceret.

berius; Liberio, Damasus; Damaso, Siricius; Siricio,

Anastasius. In hoc ordine successionis nullus doDilectissimo et honorabili fratri GENEROSO FORTUNA

natista episcopus invenitur. Sed ex transverso ex TUS, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Domino salutem.

Africa ordinatum miserunt, qui paucis præsidens CAPUT PRIMUM.-1. Quoniam nobis notam esse vo.

Afris in urbe Roma Montensium vel Cutzupitarum luisti epistolam quam ad te Donatistarum presbyter vocabulum propagavit (a). dedit,quanquam eam tu quoque catholico animo de

1 Lov., partes. Alii Ed., partem. At Mss., partis. Sup. riseris:tamen ut ei potius si non desperate desipit,

ple, Christianitalem. consulas, hæc ad eum rescripta pelimus perferas.Il 2 In uno e vatic. Cdd., Tino Cletus, Clelo Clemens,

cæteri Mss. refragantur. Paulo post pro Anacletus, habe. le enim ordinem Christianitatis civitatis vestræ tibi ut

tur in plerisque Mss. Anencletus. Deinde Alexander non insinuaret, jussisse sibi angelum scripsit, eum tu te post Evaristum, ut in Edd. et apud Optat. in lib. 2 ; sed neas Christianitatem, non civitatis tuæ tantum, nec

post Soterem, sublato prorsus Eleutherii nomine, sic

recensetur in duodecim Mss. in quibus sunt Vaticani tantum Africæ vel Afrorum, sed totius orbis terræ, quatuor, Soteri Alexander, Alerandro Victor, Denique quæannutiata est et annuntiatur omnibus gentibus.

in iisdem Cdd. desideratur infra Marcellinus.

(a) Hane appellationem sortiti sunt Donatistæ, ex eo Unde illis parum est, quod præcisos esse non pudet, quod ecclesiam Romæ primam in monte habere cæperint, nec sibi subveniunt, ut cum possunt,redeant abradi juxta Hieronymum in Chron ad an.360,sive,uti Optatus in cem, nisi etiam secum alios præcidere, et sicut ligna

lib. 2 refert, a spelunca, quam illic extra civitatem gradi. bus sepserant, ubi celebrabant conventicula sua : que

haud dubie spelunca in editiore loco adjacebat. Hinc forte * Collata cum a. bg. bl. c. cc. ff. g. gv. n. r. s. sb. profectum etiam nomen Cutzupitarum, quod quidem sic t. vc. quatuor v. Am. Bad. Er. Lov.

legiturin plerisque Mss.Atin editis sublatot, Cuzupilarum, (a) Alias 165 : quæ autem 53 erat, nunc 152. Scripta et in duobus Vatican Mss.Cutrumpitarum. An vero legencirca an. 400.

dum hic Rupitarum, seu Rupitanorum, utin lib.de Unitate,

« PredošláPokračovať »