Obrázky na stránke
PDF
ePub

test,non debuit tamen in tractoria quam misit Vene facilis lapsus, et ordini clericorum fit indignissima rabilitas tua, nomen ejus prætermitti. Quod si in injuria,si desertores monasteriorum ad militiam clemediis locis conscriberetur, et non in primo ricatus eligantur, cum ex his qui in monasterio perponeretur, mullum mirarer; quanto magis miran manent, non tamen nisi probatiores atque meliores dum est quod nulla ibi ejus admemoratio facta est, in clerum assumere soleamuu:nisi forte,sicut vulgaqui maxime ad concilium venire debuit, ut de ipso res dicunt, Malus choraula bonus symphoniacus est; primatus ordine, coram omnium Numidarum epis ila iidem ipsi vulgares de nobisjocabuntur dicentes, copis Ecclesiarum primitus ageretur?

Malus monachus bonus clericus est. Nimis dolen2. His de causis etiam venire dubitarem, ne forte dum,siad tam ruinosam superbiam monachos surri. falsa esset tractoria,qua tanta perversitas appareret; gamus, et tam gravi contumelia clericos dignos puquanquam et angustia temporis et aliægraves neces temus, in quorum numero sumus ; cum aliquando sitates me multipliciterimpedirent.Unde peto Beati etiam bonus monachus vix bonum clericum faciat si tudinem tuam ut mihi ignoscas, et primo instare adsitei sufficienscontinentia,etlainen desitinstrucdigneris, utinter tuam Sanctimoniam et senem Xan tio necessaria, aut personæ regularis integritas. tippum concorditer constet, quis vestrum debeat 2. Sed de istis credo arbitrata sit Beatitudo tua convocare concilium:aut certe,quod salubrius arbi- quod nostra voluntate, ut suis polius corregionalitror, sine cujusquam præjudicio ambo convocate bus utiles essent, de monasterio recessissent : sed collegas, nostros eos maxime qui vobis episcopatus falsum est; sponte abierunt,sponte deseruerunt,noætate vicinisunt,qui facile quis vestrum verum dicat bis quantum potuimus, pro eorum salute, renitentiagnoscant, ut inter vos paucos 1 eadem præ cæteris bus. Et de Donato quidem, quia jam factum est, ut quæstio dirimatur,et errore sublato minores a cæte antequam de hac re aliquid in concilio (a) statuereris convocentur, qui nec possunt nec debent, nisi mus, ordinaretur, si forte a superbiæ perversitate vobis in hac re tanquam prioribus credere, et nunc correctus est, quod vult facial prudentia tua.Defratre ignorant cui vestrum potissimum credant. Hanc vero ejus, cujus vel maxime causa de monasterio epistolam signatam misi annulo qui exprimit etiam ipse Donatus abscessit, cum intelligas quid faciem hominis attendentis in latus.

sentiam, nescio quid respondeam. Contradicere

tamen prudentiæ, honori, charitatique tuæ non EPISTOLA LX* (a).

audeo ; et sane spero id te facturum quod membris Augustinus Aurelio significat Donatum el ipsius fra Ecclesiæ salubre perspexeris. trem se renilenlerecessisse de monasterio: porro et

EPISTOLA LXI * (6). monachis facilem lapsum, et ordini clericorum

Augustinus Theodoro ut prolata hac epistola fidem injuriam fieri, dum tales in clerum assumuntur.

faciat clericos ex parle Donati venientes ad EcDomino beatissimo et debita observantia venerabili, clesiam catholicam, in suo ipsorum ordine esse

sinceriterque charissimo fratri et consacerdoti recipiendos. papæ AURELIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Dilectissimo et honorando 1 fratri THEODORO, AUGU1. Litteras nullas tuæ Venerabilitatis, ex quo ab

Stinus Episcopus, in Domino salutem. invicem corporaliter digressi sumus, accepi. Nunc

1. Cum Benevolentia tua mecum loqueretur, quo• vero legi epistolam Benignitatis tuæ de Donato et modo susciperemus clericos ex parte Donati, si vofratre ejus, et quid responderem diu fluctuavi.Sed ta luerint,esse catholici,placuit mihi illud quod tibi remen etiam atque etiam cogitanti quid sit utile saluti spondi, etiam hac ad te data epistola exprimere, ut eorum, quibus in Christo nutriendis servimus, nihil si quis de hac rete interrogaverit, etiam manu mea mihi aliud occurrere potuit, nisi non esse istam viam prolata, quid de hac re sentiamus vel faciamus, osdandam servis Dei, ut se facilius putenteligi ad ali

tendas. Scias ergo nos non in eis detestari nisi dissenquid melius, si facti fuerint deteriores. Etipsis enim sionem ipsorum, per quam schismatici vel hæretici

facti sunt, quia Ecclesiæ catholicæ unitatem et vericastigatiorem edendam hanc epistolam inspecta fuerunt, unum cum Corbeiensi consentit. Imo R. P. M. Henricus de tatem non tenent, in eo quod pacem cum populo Dei Noris Augustinianus, Th. Prof. in Hist. Pelag. lib. 2, c. 8, non habent, qui toto terrarum orbe diffunditur, et in testatur legi Xantippum Tagosen sem in tribus Vatic, cdd. quorum ex fide corrigendas esse editiones monet.« Nec

eo quodin hominibus Baptismum Christi non agnoa mirum inquit, Tagosam urbem in geographicis talibus scunt. Improbamus ergo malum errorem eorum, « non reperiri.Nam Africani primates, ut ait Gregorius,lib. « 1. epist 72, ad Gennadium, passim per villas, non in

quem habent ; bonum autem nomen Dei quod ha« civitatibus primariis residebant, et tempore collationis 1 Sic in Mss. At apud Lov. habetur tantum, Dilectissimo « Carthaginensis erant in universa Africa episcopi 567, fratri Theodoro Augustinus : prætereaque Theodorus in « cum tamen tot oppida nec Plolemæi nec Ortelii tabulæ præfixo illic argumento dicitur episcopus ; quæ dignitas a exprimant. » In Notitia episcopatuum Africæ, inter Nu undeipsiasseratur ignoramus:certe non ex fratris appelmidas est Timotheus Tagurensis : excurrunt et duo Ta. latione, quam Augustinus supra in epist. 53. Generoso gorenses episcopi in Carthag.collatione 1. An forte nomen, viro laico defert ; imo bæreticis interdum et paganis, ut commutatis, ut sæpe fit, litteris, aliter et aliter scriptum videre est in epistt. 90 et 232. Denique hunc, opinamur, sedem non aliam et aliam designat ?

Theodorum cum Maximo designat Augustinus in epist. 1 Ms. cb., ut inter vos paucos qui nos in hac re quan 85, hisce verbis : Charissimi filii mei honorabiles vivi ; tum loquamini eadem præ, etc.

quibus nempe scripserat epist. 84. * Hanc recensuimus ad bl. cb. ff. gg.r sb. duos t. duos Castigavimus hanc ad cb. r. sb. duos v. et Lov. v. et ad Am. Bad. Er. Lov.

(a Concil, Carthag. die 13 septemb. an. 401. (a) Alias 76 : quæ autem 60 erat, 86. Scripta forte (6) Alias 223 : quæ autem 61 erat, nunc 204. Scripta circa idem tempus.

exeunte an. 401 aut paulo post.

bent, et sacramentum ejus agnoscimusin eis, et vene rant,quæreremus; quædam sicut audieramus,quæ. ramur, et amplectimur. Sed propterea dolemus er dain vero aliter facta, omnia tamen dolenda et torantes, et eos per charitatem Christi lucrari Deo cupi leranda', quantum Dominus adjuvit, partim objur. mus, utsanctum sacramentum quod foris ab Eccle gando, partim monendo, partim orando correxisia habent ad perniciem, in pace Ecclesiæ habeantad mus. Illud sane quod post tuæ Sanctitatis profectiosalutem.Si ergo tollantur de medio mala hominum, nem nos plurimum contristavit, quod in fratres sine et honorentur in hominibus bona Dei; erit fraterna itineris duce dimissi sunt, petimus ignoscas, et ticoncordia,et amabilis pax,ut in cordibus hominum midius quam malitiosius factum scias. Cum enim vincat persuasionem diaboli,charitas Christi. putarent eos a filio nostro Timotheo propterea mitti,

2. Itaque cum ad nos veniunt ex parte Donati, ut in nos maxime Charitatem tuam ad iracundiam mala illorum non suscipimus, id est dissensionem et provocarent, vellentautem ipsi nostro adventui,quem errorem, sed ipsa tolluntur de medio tanquam im tecum futurum sperabant, omnia integra reservare, pedimenta concordiæ, et amplectimur fratres nos. putaverunt non eos profecturos, si ducem itineris tros stantes cum eis, sicut dicit Apostolus, in uni non acciperent. Sed tamen peccatum esse, quis du. late spiritus ", in vinculo pacis (Ephes. IV, 3), et bitet ? Hinc etiam factum est ut et Fossori dicereagnoscentes in eis bona Dei, sive sanctum Baptis tur, jam Timotheum cum ipsis fratribus fuisse promum, sive benedictionem Ordinationis, sive conti. fectum ; quod utique falsum erat : non tamen a nentiæ professionem, sive consignationem virgini- presbytero dictum ; et hæc omnia fratrem Carcetatis, sive fidem Trinitatis, et si qua alia sunt: quæ donium penitus ignorasse, nobis manifestissime deomnia etiamsi erant, nihil tamen proderant,quando claratum est, quantum ista manifestari solent. charitas non erat. Quis autem vere dicit se habere 2. Sed quid pluribus immoreinur ? Memoratus Christi charitatem, quando ejus non amplectitur filius noster Timotheus vehementissime perturbaunitalem ? Cum ergo ad Catholicam veniunt, non tus quod dubietatem tam inopinatai invitissimus hic accipiunt quod habebant; sed ut prodesse illis senserit, indicavit nobis quod cum ageres cum incipiat quod habebant, accipiunt hic quod non ha illo ut apud Subsanam Deo serviret, erupit et jurabebant. Hic enim accipiunt radicem charitatis in vit a te omnino non recessurum. Cumque ejus vovinculo pacis, et in societate unitatis ; ut non ad luntatem requireremus, respondit se hac juratione damnationem, sed ad liberationein illis valeant impediri quominus ibi esset ubi eum esse etiam anomnia quæ habent sacramenta veritatis. Non enim tea volebamus ; cum jam præsertim de suæ liberdebent gloriari sarmenta, quia non sunt spinarum

tatis manifestatione securus sit. Cumque illi apeligna, sed vitis. Si enim non in radice vixerint,cum ruissemus non eum futurum perjurii reum, si non tota specie sua in ignem mittentur. De quibusdam per ipsum, sed per te fieret ut propter vitandum autem ramis fractis dixit Apostolus quia potens est scandalum tecum esse non posset ; quandoquidem Deus iterum inserere illos (Rom. X1, 23). Et ideo, di non de tua voluntate, sed de sua jurare potuerit, nec lectissime frater, quoscumque illorum videris forte te sibi vicissim aliquid jurasse confessus sit ; ad dubitantes quo ordine suscipiantur a nobis, os extremum dixit, quod servum Dei, Ecclesiæ filium, tende illis istam quam bene nosti manum meam, dicere oportebat,quidquid nobis cum tua Sanctitate et si eam apud se habere voluerint, habeant; quia de illo fieri placuisset, id se sine dubio secuturum. testem Deum facio super animam meam, sic eos Proinde petimus, et per charitatem Christi obsecrame suscepturum, nt non solum baptismum Christi mus prudentiam tuam, ut omnium quæ locuti suguem acceperunt, ipsum habeant, sed etiam ho mus memineris,et rescriptis tuis nos lætifices. Debedorem sanctimonii et continentiæ ?.

mus enim nosfirmiores(si tamen inter tanta tentatioEPISTOLA LXII' (a).

num pericula dicere hoc audendum est), sicut ait Alypius, Augustinus et Samsucius Severo, excu

Apostolus, infirmorum onera sustinere (Rom. xv,t). sanles quæ in Timothei negotio gesta sunt.

Frater Timotheus ideo non scripsit Sanctitati tuæ, Domino beatissimo et venerabiliter charrissimo et quia omnia quæ gesta sunt sanctus frater tuus sigoi

sincerissimo fratri et consacerdoti Severo (6), et ficavit. Memor nostri, in Domino glorieris, domine qui tecum, sunt fratribus, ALYPIUS, AUGUSTINUS

beatissime et venerabiliter charissime et sinceriset SAMSUCIUS, et qui nobiscum sunt fratres, in Do.

sime frater. mino salutem.

EPISTOLA LXIII (a). 1. Cum Subsanam venissemus, et quæ illic nobis

Rursum de l'imotheo qui postquam jurasset se a absentibus contra nostram voluntatem gesta fue.

Severo non recessurum, ordinatus fuerat subdia

conus apud Subsanam in direcesi Hipponensi : hoc 1 Mss, melioris notæ habent, in unitatem Christi. Sic vetus codex Corb. At Lov., pactimonii el conti

præler suam volunlatem factum esse lestatur Aunenliam.

gustinus; Timotheum tamen quem ad Severum r'eEpistt. LXII et LXIII recensitæ sunt ad Mss. Cor. beiensem, duos Vaticanos et ad Lov.

dire voluit,declarat lectoris officiojam ante præs(a) Alias 241: quæ autem 62 erat, nunc 192. Scripta titum ipsi juramentum, functum fuisse in ecclesüs forte sub fin. an. 401.

dioeceseos Aipponensis,adeoque sibi remittendum. (6) Hic est, nisi fallimur, ille ipse cujus ex nomine Paulinum salutat Augustinus in epist. 31, n. 3. « Bea Lov., el tollenda, At Mss., et toleranda.

tissimus frater Severus de condiscipulatu nostro Mi (a) Alias 240 : quæ autem 63 erat, nunc 18. Scripta levitanæ antistes Ecclesiæ, etc. »

paulo post superiorem.

Domino beatissimo, et venerabili, et sincerissima mentes ejus, quid aliud facere debuimus nisi obtem

charitate amplectendo fratri et consacerdoti Se- perare voluntati tuæ, qui non putasti quod factum VERO, et qui tecum sunt fratribus, Augustinus, et est corrigi potuisse, nisi ipse, in quo tibi injuriam fratres qui mecum sunt, in Domino salutem. factam esse conquereris, juri tuo redderetur ? Hoc 1. Si dicam quæ me ipsa causa cogit dicere, ubi

etiam frater ipse Carcedonius, quamvis non postle

vem animi perturbationem,de qua peto ut ores pro erit sollicitudo charitatis? Si autem non dicam, ubi

illo, tamen Christum in te cogitans, æquanimiter erit libertas amicitiæ ? Verumtamen fluctuans interim,legi me purgare potius quam te arguere.Scrip

fecit. Et cum adhuc ego,utrum apud nos remorante

Timotheo, alias ad tuam Germanitatem litteras mitsisti te mirari, nos cum dolore nostro tolerare voluisse, quod correctione emendari potuisset : quasi non

terem, cogitandum putarem ; veritus est ipse pa

ternam commotionem sint dolenda quæ male facta sunt, etiamsi quantum

tuam ; et præcidit delibe

rationem meam, non solum sinens, sed etiam inspossunt,postea corriguntur;aut non id maxime tolm randum sit, quod cum manifestum sit perperam fa- tans ut tibi Timotheus redderetur.

4.Ego autem,frater Severe, causam meam judicio ctum,fieri non possit infectum. Desine itaque mirari, frater sincerissime. Nam ordinatus est apud Subsa

tuo dimitto. Certus sum enim Christum habitare in nam subdiacopus Timotheus, præter meum consi

corde tuo ; per quem te obsecro utipsum consulas, lium et voluntatem;cum quid de illo agendum esset,

tuæ menti sibi subditæ præsidentem, utrum homo, adhuc inter nostras alternas sententias deliberatio

qui in ecclesia meæ dispensationicredita jam legere nutaret.Ecce adhuc doleo, quamvisjam ad te redie- ceperat, et non semel, sed iterum et tertio, apud

Subsanam et presbytero Subsanensis Ecclesiæ corit; in quo nos tuæ voluntati paruisse non pænitet. 2. Audi etiam quid objurgando, quid monendo,

mitatus, et apud Turres,et apud Cizan et apud Verquid orando correxerimus, et antequam hinc esset

balis egerat,non fuisse lector possit aut debeat judiprofectus ; ne adhuc propterea videatur tibi nihil a

cari (a). Et sicut nos, quod postea nobis invitis nobis tuncfuisse correctum,quia nondum ad vos ip

factum est, Deo jubente correximus ; sic et ta quod se redierat. Objurgando correximus, primo ipsum

prius te nesciente factum est,eodem jubente similiqui tibi non optemperavit,ut inconsulto fratre Carce

ter corrige. Neque enim vereor netu parum intelligas donio ad tuam Sanctitatem ante profisceretur, unde

quantus aditus aperitur ad dissolvendum ordinem origo hujus nostræ tribulationis exorta est; deinde

Ecclesiasticæ disciplinæ,si alterius Ecclesiæ clericus presbyterum et Verinum, per quos ut ordinaretur

cuicumque juraverit quod ab ipso non sit recessufactum esse comperimus. Cum enim omnes objur.

rus, eum secum esse permittat, ideo se facere affirgantibus nobis hæcomnia non recte facta esse con

mans, ne auctor sit ejus perjurii ; cum profecto qui fessi sunt, et ut sibi ignosceretur rogaverunt; nimis

hoc non sinet, nec illum apud ipsum remanere persuperbe ageremus, si non crederemus esse correc

mittet,quia de se,non de altero jurare potuit, ipse patos. Neque enim agere poterantut facta non essent;

cificam regulam sine aliqua reprehensione custodiat. sed nec nos aliud objurgando agebamus, nisi ut se

EPISTOLA LXIV (6) male egisse cognoscerent et dolerent. Monendo au

Augustinus Quintiano,ipsum ad patientiam adhor. tem correximus, primo omnes, ut deinceps talia non

tans et Aurelio episcopo reconciliatum cupiens, auderent, ne iram Dei experirentur:deinde præcipue

agensque de Privalione quem ille suæ Ecclesiæ Timotheum ; qui sola juratione se cogi dicebat ad

clericum querebalur in monasterium Augustini tuam pergere Charitatem; ut si Sanctitas tua, quod

susceptum fuisse. fore sperabamus, considerans quæ simullocuti fue

Domino dilectissimo fratriet compresbytero Quinrimus, propterinfirmorum scandalum, pro quibus

TIANO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Christus mortuus est et propter Ecclesiæ discipli.

1. Nos non dedignamur aspicere corpora minus quam periculose negligunt, quoniam hic iam pulchra, præsertim cum ipsæ animæ nostræ nonlectoresseceperat,nolles eum esse tecum;jam liber

dum pulchræ sint, sicut eas futuras speramus, cum a vinculo jurationis, æquissimo animo Deo serviret, ille ineffabiliter pulcher nobis apparuerit,in quem cui sumus rationem nostrorum actuum reddituri.

modo non videntes credinius: tunc enim similes ei Ipsum quoque fratrem Carcedonium, quantum po

erimus,quando videbimuseum sicuti est (Joan, 111,2) tuimus, monendo ad hoc perduxeramus, ut et etiam

Quod et tu de anima tua, si libenter et fraterne me acipse patientissime acciperet quidquid de illo fieri

cipis,admonemus ut sentias, nec eamdem pulchram conservandæ ecclesiasticæ disciplinæ provisio et,

esse præsumas, sed quemadmodum Apostolus prænecessitas cogeret Orando autem correxeramus nos

cipit,in spe gaudeas, et quod sequitur facias;sic enim ipsos, utetgubernationes et exitus nostrorum consi

dicit, Spe gaudentes, in tribulatione patientes (Rom. liorum misericordiæ Dei commendaremus, et si

1 Lov., commonitionem. Mss. omnes, commotionem, quid indignationis nos momorderat, sub illius

In veteri codice Corb., Cisau.

* Epist. LXIV et LXV ad Corb. ad duos Vat. et ad medicinalem dexteram confugiendo sanaremur. Ecce quam mulla, partim objurgando, partim mo

(a) Id negotii videtur præbuisse causam edendi illius

canonis in concil. Milevitano,die 27 aug.an. 402 celebrato : nendo, partim orando correxeramus.

« Ut quicumque in Ecclesia vel semel legerit, ab alia 3. Et nunc considerantes vinculum charitatis, ut

( ecclesia non teneatur. »

(6) Alias 235 : quæ autem 64 erat, nuoc 22. Scripta non possideamur a satana, non enim ignoramus paulo post Natalem Christi, an. 401.

[ocr errors]
[ocr errors]

XII, 12); spe enim salvi facti sumus ; sicut rursus de aliquo monasterio qui recesserint, vel projecti idem ipse dicit, Spe aulem quæ vide'ur, non est spes : fuerint, non fiant alibi clerici aut præpositi monastequod enim videt quis, quid sperut ? Si autem quod riorum. Si ergo de Privatione (a) te aliquid movit, non videmus speramus, per patientiam exspectamus sciaseum a nobis nondum esse susceptum in mona(Rom. viii, 24, 25). Hæc patientia in te non deficiat, sterium; sed causam ipsius ad senem Aurelium misi, etin bona conscientia sustine Dominum, et viriliter ut quod de illo statuerit, hoc faciam. Miror enim utrum age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum, jam potest lector deputari,qui nonnisi semelscriptuet viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine ras etiam non canonicas legit. Si enim propterea jam Dominum (Psal. xxvi, 14).

ille lector ecclesiasticus, profecto et illa scriptura ec2. Manifestum est quidem quod si ad nos venires, clesiastica est. Si autem illa scriptura ecclesiastica venerabili episcopo Aurelio non communicans, nec non est, quisquis eam quamvis in ecclesia legerit,ecapud nos posses communicare : sed ea charitate nos clesiasticuslector non est.Tamen de isto adolescente faceremus, qua et illum facere non dubitamus. Nec quod memorato antistiti visum fuerit, hoc oportet ideo tamen onerosus nobis esset adventus tuus; quia observem. et te oportetæquo animo facere pro Ecclesiæ disci 4.Plebs autem Vigesilitana, vobiscum nobisin visplina, præsertim salva conscientia, quam tu nosti, et ceribus Christi charissima, si episcopum plenario Deus. Neque enim et ille si causam tuam discutien Africæ consilio (6) degradatum suscipere noluerit, dam distulit, odio tui fecit, et non necessitatibussuis; sano capite faciet,et nec cogi potest, nec debet. Et quis. quas tu si ita nosses quemadmodum tuam nosti, nec quis eam violenter coegerit,ostendet qualis sit;et quamirareris nec contristareris. Quod etiam de nostris lis ante fuerit, quando de se nihil mali credi volebat, pelimus credas, quia similiter eas non potes nosse. faciet intelligi. Nullus enim sic proditur qualem cauSunt autem majores nobis, et auctoritate digoiores, sam habuerit, quam ille qui per sæculares potestates, et loco viciniores episcopi, per quos facilius possitis vel quaslibet violentias,cum perturbatione et querela ad curam vestram pertinentis Ecclesiæ causas exse conatur recipere honorem quem perdidit. Non vult qui. Nec ego lamen tacui apud venerabilem et debita enim volenti Christo servire, sed Christianis nolentimihi pro ejus meritis honorificentia suscipiendum bus dominari. Fratres, cauti estote: multum astutus fratrem etcollegam meum senem Aurelium, tribula est diabolus ; sed Christus Dei Sapientia est. tionem vestram et querimoniam litterarum vestrarum; sed per exemplum epistolæ tuæ, innocentiam

EPISTOLA LXV (c). tuam ei perferre curavi.Litteras autem tuas vel pridie, vel ante biduum Natalis Domini accepi, quando Augustinus Xantippo Numidiæ primali, rationem illuminsinuasti ad Ecclesiam Badesilitanam ventu

reddenscur A bundantio presbytero infami Eccle

siam committere noluerit. rum, a qua timetis Dei plebem conturbari atque corrumpi. Quapropter per litteras quidem alloqui

Domino beatissimo et venerabiliter suscipiendo paplebem vestram non audeo ; rescribere autem eis

tri et consacerdoti seni XANTIPPO, AUGUSTINUS, in qui mihi scriberent, possem : ultro autem ad plebem

Domino salutem. scribere, quæ dispensationi meæ commissa non est, unde possem ?

1.Officio debito meritis tuis, salutans Dignationem 3. Verumtamen quod tibi uni dico, qui mihi scri

tuam, tuisque me orationibus valde commendans, psisti, per teipsum perveniat ad eos quibus opus est

insinuo prudentiæ tuæ, Abundantium quemdam in dici. Vos ipsi prius nolite in scandalum mittere Ec

fundo Strabonianensi pertinente ad curam nostram' clesiam, legendo in populis scripluras quas canon

ordinatum fuisse presbyterum. Qui cum non ambuecclesiasticus non recepit; his enim heretici,et maxi

laret vias servorum Dei, non bonam famam habere me Manichæi,solent imperitas mentes evertere,quos

cæperat; qua ego conterrilus, non tamen temere aliin campo vestro libenter latitare audio. Miror ergo

quid credens, sed plane sollicitior factus, operam prudentiam tuam, quod me admonueris ut jubeam dedi,si quo modo possem ad aliqua malæ conversanon recipi eos qui ad nos a vobis ad monasterium

tionis ejus certa indicia pervenire.Ac primo comperi, veniunt, ut quod statutum est a nobis in consilio permaneret; el tu pon memineris in concilio (a) institu- commendato intervertisse, ita ut nullam inde posset

eum pecuniam cujusdam rusticani divino apud se tum, quæsint Scripturæ canonicæ quæ in populo Dei

probabilem reddererationem. Deinde convictus atlegi debeant. Recense ergo concilium, et omnia quæ

que confessus est, die jejunii Natalis Domini, quo ibi legeris commenda memoriæ; et ibi etiam inve

etiam Gippitana Ecclesia sicut cæteræ jejunabant, pies, de solis clericis fuisse statutum(6), non etiam de

cum tanquam perrecturus ad Ecclesiam suam valelaicis, ut undecumque venientes non recipiantur in

fecisset collegæstio presbytero Gippitano, hora ferme monasterium.Non quia monasterii facta mentio est;

quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in sed quia sic institutum est, ut clericum alienum nemo suscipiat. Recenti autem concilio (c) statutum est ut

(a) Forte, Privatiano, (a) Hipponensi, an. 393, can. 38; et Carthagin. 3, an. (6) Carthagin. 13 septembris, an. 401. 397, can. 47.

(c) Alias 236 quæ autem 65 erat, nunc 80. Scripta in (6) Ibid., can. 21.

eunte an. 402. c) Carthagine habito, 13 septembris, an, 401.

Apud Lov., vestram. At in Mss., nostram.
PATROL. XXXIII.

(Huit.)

1

eodem fundo restitisse, et apud quamdam malæ voluisti,cur non valeat jussio regalis in provincia,si famæ mulierem et prandisse et cænasse, et in una? tantum valuitjussio provincialis in villa?Si personas, domomansisse.In hujus autem hospitiojam quidem compares, tu possessor,ille imperator. Si loca comclericus noster Hipponensis remotus erat; et hocquia pares,tuin fundo, ille in regoo.Sicausas compares, iste optime noverat, negare non potuit. Nam quæ ne ille ut divisio resarciatur, tu ut unitas dividatur. Sed gavit, Deo dimisi, judicans quæ occultare permissus nos te de homine non terremus.Nam possemus agere non est. Timui ei committere Ecclesiam, præsertim ut decem libras auri secundum imperatoria jussa inter hæreticorum circumlatrantium rabiem consti persolveres. An forte propterea non habes unde redtutam. Et cum me rogaret ut ad presbyterum fundi das guod dare jussi sunt rebaptizatores, dum mulA memanensis in campo Bullensi,unde ad nos deve. tumerogas ut emas quos rebaptizes? sed nos te, ut nerat, causa ejus insinuata litteras darem,ne quid de dixi,de homine non terremus; Christus te potius terillo atrocius suspicaretur,ut illic vivat, si fieri potest, reat.Cui volo scire quid respondeas,si tibi dicat:Crissine officio presbyterii correctior, misericordia com pine, carum fuit pretium tuum ad emendum timomotus feci. Hæc autem me præcipue prudentiæ tuæ rem Mappaliensium, et vilis mors mea ad emendum intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. amorem omnium gentium ? plus valuit rebaptizan

2. Audivi autem causam ejus, cum centum dies dis colonis tuis quod numeratum est de sacculo tuo, essentad Dominicum Paschæ,qui futurus est octavo quambaptizandis populis meis quod manavit de laidus aprilis. Hoc propter concilium insinuare curavi tere meo ?Scio te plura audire posse, si Christo aurem Venerabilitati tuæ,quod etiam ipsi non celavi, sed ei præbeas, et ex ipsa tua possessione admoneri quam fideliter quid institutum esset (a) aperui : ut si intra impia contra Christum loquamini. Sienim humano annum causam suam, si forte sibi aliquid agendum jure præsumis firme te possidere quod emisti argenputat, agere neglexerit,deinceps ejus vocem nemo to tuo, quanto firmius divino jure possidet Christus audiat.Nos autem, beatissime doinine et venerabili quod emit sanguine suo ! Et ille quidem inconcusse ter suscipiende pater,si hæc indicia malæ conversa possidebit totum quod emit, de quo dictum est : tionis clericorum, maxime cum fama non bona eos

Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine uscæperit comitari, non putaverimus eo modo vindi que ad terminos orbis terræ (Psal. lxxi, 8). Sed canda,quo in concilio constitutum est;incipimusco certe quomodo confidis non te perditurum quod in gi ea quæ sciri non possunt, velle discutere,et autin Africa videris emisse, qui Christum dicis toto orbe certa damnare,aut vere incognita præterire. Ego cer perdito ad solam Africam remansisse ? te presbyterum, et qui die jejunii, quo ejusdem loci 4. Quid multa ? Si voluntate sua Mappalienses in etiam Ecclesia jejunabat, valefaciens collegæ suo tuam communionem transieront, ambos nos auejusdem loci presbytero,apud famosam mulierem, diant; ita ut scribantur quæ dicemus,et a nobis subsnullum secum clericum habens,remanere et prande cripta eis puniceinterpretentur,et remoto timore dore etcænare aususest, et in unadomodormire,remo minationis eligant quod voluerint. Ex iis enim quæ vendum ab officio presbylerii arbitratus sum, timens dicemus apparebit utrum coacti in falsitate remaei deinceps Ecclesiam Dei committere. Quod si forle neant, an volentes teneant veritatem. Si enim hæc judicibus ecclesiasticis aliud videtur, quia sex epis. non iotelligunt,qua temeritate traduxisti non intelcopis causaın presbyteri terminari concilio (6) statu- ligentes? Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, autum est, committat illi, qui vult, Ecclesiam suæ curæ diant, et quod voluerint faciant.Si quæ etiam plebes a commissam: ego talibus, fateor,quamlibet plebem vobis ad nos transierunt,quas putas a dominis coaccommittere timeo,præsertim quos nulla bona fama tas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant defendit, ut hoc eis possit ignosci ; ne si quid per- quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri,cui non niciosius eruperit, languens imputem mihi.

appareat non vos de veritate præsumere ? Sed caEPISTOLA LXVI' (c).

venda est ira Dei, et hic et in futuro siculo. Adju

ro te per Christum, ut ad ista respondeas. Expostulat cum Crispino Calamensi qui Mappa

EPISTOLA LXVII* (a). lienses metu subactos rebaptizarat'.

Augustinus Hieronymo : negans se scripsisse li1.Deum quidem timere debuisti ; sed quia in re brum in eum ; in hoc falsus, quod aliquis prolibaptizandis Mappaliensibus (d) sicut homo timeri

xam epistolam librum appellasset.

Domino charissimo et desideratissimo, et hono· Mss, omnes habent: et in vicina et in ea domo,

a In Mss. Vatic., ut ad presbyterium. Tum in altero ex il rando in Christo fratri et compresbytero HIERONYlis necnon in Corb. legitur, fundi Armenianensis

MO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. (a) In conc. babito Carthagine, 13 septembr. an. 401. 16) Carthaginensi, sub Grato, an. 348, seu 349, can. 11. CAPUT PRIMUM. - 1. Audivi pervenisse in manus

Collata ad a. by. c.cc. ff. g.gv. n. r. s. sb. vc. duos t. quatuor v. et ad Am. Bad. Er. Lov.

(c) Alias 173 : quæ autem 66 erat, nunc 170. Scripta bitavit, « uno, ut ait, terroris impetu octoginta ferme circa idem tempus.

« animas miserabili gemitu mussitantes, rebaptizando Apud octo Mss. titulus iste præfigitur : Libellus S. < submergere. » Augustini Catholici, contra Crispinianum schismaticum. * Hanc recensuimus ad a bl. bo. cc. fs. j. mr. r. sb.

(d) In lib.2 contra litt. Petiliani, c. 83, n. 184, lugere ad t. tt. vc. decem v. et ad Am. Bad. Er. Lov. huc se dicit Augustinus facinus istud Crispiui Calamensis (a) Alias 12 : quæ autem 67 erat, nunc 227 Scripta piscopi donatistæ,quicum emissot possessionem,non du circa an. 402.

3

« PredošláPokračovať »