Obrázky na stránke
PDF
ePub

vestras; patienter, si fieri potest,considerate quod di- in errorem,aut permanere in errore ; quanto inagis cimus, et recolite facta Circumcellionum vestrorum, non debemus per ordinatissimas potestates, quas et clericorum qui duces eorum semper fuerunt, et Deus secundum suam prophetiam subdidit Christo, videbitis quæ causa vobis hoc excitaverit. Unde in resistere furoribus vestris,utiniseræ animæ de vesjuste querimini, quia vobis omnia ista utjuberentur tra dominatione liberatæ,eruantur de vetustissima coegistis. Nam ut longe præterita et multa non re falsitate, etassuescantio apertissima veritate ? Nam petamus, saltem recentia facta vestra cogitate. Mar quod a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam se cus presbyter Casphalianensis a nemine coactus, cogi volunt; quod nobis antea et postea confitenpropria voluntate catholicus factus est. Quare illum tur, ut vel sic evadant oppressiones vestras. vestri persecuti sunt, et pene occidissent, nisi Dei 6. Et tamen quid est melius, proferre veras Impemanus per homines supervenientes violentias eorum

ratorum jussiones pro unitate,an falsas indulgentias compressisset. Restitutus Victorianensis ad catho

pro perversitate:quod vos fecistis,et mendacio vestro licam nullo cogente se transtulit. Quare raptus est subito totam Africam implestis ? In quo facto nihil de domo sua, cæsus,in aqua volutatus, buda? vesti aliud ostendistis, nisi partem Donati semper de men. tus, et nescio quot diesin captivitate retentus est,nec dacio præsumentem,omni mento jactari et circum libertati proprie fortasse restitutus esset, nisijam be ferri, sicut scriptum est, Qui fiditin falsis, his pascit ne propter ipsam causan Proculeianus sibi exbitio.

ventos (Prov.x,4).Sicut enim vera fuit ista indulgendem videret imminere. Marcianus Urgensis catholi.

tia, sic vera suntcriinina Cæciliani,et traditio Felicis cam unitatem propria voluntate delegit.Quare sub Aptungensis, per quem ordinatus est, et quidquid diaconum ejus, cum ipse fugisset, prope usque ad aliud contra catholicos dicere consuevistis, ut a pace mortem cæsum, clerici vestri lapidibus obruerunt, Ecclesiæ Christi infelices separetis, et infeliciter sequorum domus pro suo scelere eversæ sunt.

paremini.De nulla quidem nos hominis potestate 4.Quid amplius dicamus ? Modo præconem misis presumimus, quamvis utique multo sit honestius tis,quiclamaret Siniti, Quisquis Maximino commu præsumere de Imperatoribus quam præsumerede nicaverit, incendetur domus ejus: qui antequam ipse Circumcellionibus, præsumere de legibus quam ad Catholicam conversus esset,et nondum de trans præsumere de seditionibus. Sed meminimus scripmarinis remeasset,ad quid aliud presbyterum Siniti tum esse : Maledictus omnis qui spem suam ponit in miseramus, nisi utoulli molestus nostros visitaret,et homine (Jer.xv11,5). Unde ergo præsumimus,si vultis in domojuris sui positus,pacem catholicam volenti nosse, illum cogitate de quo propheta prænuntiavit, bus prædicaret ? quem vos inde cum gravi injuria dicens : Adorabunt eum omnes reges terræ,et omnes projecistis. Quid aliud agebamus, quando unus nos gentes servient illi (Psal.lxx1,11). Et ideo hac Eccle. trum Calamensis episcopus Possidius ibat ad fun siæ potestate utimur,quam ei Dominus et promisitet dum Figulinensem , nisi ut nostri, quamvis pauci dedit. qui illicerant, visitarentur,et audito verbo Deiaduni.

7.Imperatores enim si in errore essent,quod absit, tatem Christi qui vellent converterentur ? Cui ambu

pro errore suo contra veritatem leges darent, per lanti viam suam, latronum more insidiati sunt, et quas justi et probarentur et coronarentur, non faquia in eorum insidias cadere non potuit,eum aperta ciendo quod illijuberent,quia Deus prohiberel.Sicut violentia in fundo Livetensi ' pene vivum cum domo jusserat Nabuchodonosor ut aurea statua adorarequo fugerat,incenderant, nisitertio suppositas flam tur; quod qui facere noluerunt, Deo talia prohibenti mas coloni ejusdem fundi propter periculum suæ placuerunt. Quando autem Imperatores veritatem salutis exstinguerent:et lamen cum Crispinusprop tenent, pro ipsa veritate contra errorem jubent,quod ter hoc factum in proconsulari judicio convincere quisquis contempserit, ipse sibi judicium acquirit. tur hæreticus,ejusdem episcopi Possidii intercessu Nam et inter homines penas luit,et apud Deum frondecem libras auri non est exactus. Cui benevolen tem non habebit, qui hoc facere noluit, quod ei per tiæ el mensuetudini ingratus,ad imperatores catho cor regisipsa veritas jussit.Sicutipse Nabuchodonolicos ausus est appellare. Unde hanc in sor postea miraculo salutis trium puerorum commoiram Dei, de qua murmuratis, multo importunis tus atque mutatus,pro veritate contra errorem edicet vehementius provocavit.

tum proposuit,ut quicumque blasphemarent Deum 5. Videtis quia vos contra pacem Christi violenter Sidrach, Misach et Abdenago, in interitum irent, et insurgitis,et patiumininon proipso, sed proiniquita

domus eorum in dispersionem (Dan. 111, 96): et non tibus vestris. Quæ est ista dementia, ut cum male vi

vultis ut tale aliquid contra vos jubeant imperatovilis, latronum facla faciatis ; et cum jure punimini

res Christiani, cum sciant a vobis, in eis quos rebapgloriam martyrum requiratis ? Si ergo vos privata

tizatis, Christum exsufflari ? Sijussiones regum non vestra audacia tam violenter cogitis homines aut ire pertinentad prædicandam religionem et sacrilegia

prohibenda, quare ad edictum regis talia jubentis Bad. Am. E:. et Mss. quatuor, bruda.

etiam ipsi vos signatis ? Ancignoratis verba regis *Mss. Vaticani tres cum aliis duobus habent, Maximiano. Bad. Am.et Er.,Mariminiano.Sed melius Lov. et Mss.plures, Maximino, uti scribitur in epist. 23 ad eumdem data,

1 Lov., sortem non habebit. At Edd. antiquiores ferunt, et in lib. 22 de Civit. Dei, c. 8.

frontem non habebit : cui lectioni suffragantur Mss. tre. * Apud Lov. scribitur, Fugilinensem. Atapud Bad. Am.

decim. Alludere videtur Augustinus ad illud Apostoli ad Er. et Mss. novem, Figulinensem.

Rom. 13, v. 5: Ideo necessilale subditi estole, non solum * Mss. septem habent, in fundo Oliveten si.

propter iram, sed eliam propter conscientiam.

[ocr errors]

VOS

[ocr errors]

399

esse?: Signa et ostenta quæ fecit mihi Dominus Deus quæ contra vos jusserit. Inde Gratianus et Theodo. excelsus, placuit mihi in conspectu meo annuntiare, sius;legite quando vultis, quæ de vobis constituerint. quam magnum et potens sit regnum ejus, regnum Quid ergo de filiis Theodosii miramini,quasi aliud in sempiternum et potestas ejus in sæcula sæculorum hac causa sequi debuerint, quam Constantioi judi(Dan. In, 99, 100) ? An cum hoc audieritis, non res cium per tot christianos imperatores firmissime pondetis, Amen ; et hoc dicto clara voce ad custoditum ? edictum regis, vos in sancta solemnitate signatis 10. Ad Constantinum autem, sicut diximus, sicut (a) 9 Sed modo quia nihil apud Imperatores potestis, vobis quando vultis, si tamen ignoratis,ostendimus, nobis inde vultis facere invidiam. Si autem ali majores vestri causam Cæciliani ultro detulerunt. quid possetis, quanta faceretis quando nihil potes Defunctus est Constantinus, sed judicium Constantitis, et non cessatis !

nicontra vos vivit,quo vestri causam miserunt,apud 8.Scitote quod primi majores vestri causam Cæci quem judices episcopos reprehenderunt,ad quem a lianiad imperatorem Constantinum detulerunt. Exi- judicibus episcopis appellaverunt, quem tædiosisgite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probave sime de Felice Aptungitano interpellaverunt, a quo rimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia

toties convicti et confusi redierunt,et a pernicie furoConstantinus non est ausus de causa episcopi judi

ris et animositatis suæ non recesserunt; eamque care, eam discutiendam atque finiendam episcopis vobis posteris suis hæreditariam reliquerunt, ut tam delegavit. Quod et factum est in urbe Roma præsi- imprudenter de jussionibus christianorum imperadente Melchiade episcopo illius Ecclesiæ cum multis torem faciatisinvidiam,cum si vobis liceret,non quicollegis suis. Qui cum Cæcilianum innocentem pro dein jam Constantinum christianum, quia veritati nuntiassent, et Donatuin (6) qui schisma Carthagini favit,contra nos interpellaretis,sed apostatam Juliafecerat, sententia percussissent, iterum vestriad Im num ab inferis excitaretis ; quasi vero si aliquid tale peratorem venerunt,dejudicio episcoporum,in quo contingeret,esset magnum malum nisi vobis.Quæ victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest est enim pejor mors animæ, quam libertas erroris ? malus litigator laudare judices,quibus judicantibus CAPUT III. – 11. Sed jam tollamus ista omniade victus est ? Iterum tamen cleinentissimus Imperator

medio;amemus pacem,quam omnis doctus etindocalios judices episcopos dedit apud Arelatum galliæ tus intelligit præponendam esse discordiæ, diligacivitatem,et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem mus et'teneamus unitatem. Hoc jubentimperatores, appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, quod jubet et Christus; quia cum bonum jubent,per et Cæcilianum innocentem, illos calumniosos pro illos non jubet pisi Christus. Et nos etiam per nuntiaret. Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Apostolum obsecrat, ut idipsum dicamus omnes, et Aptungitano, per quem Cæcilianus fuerat ordinatus, non sintia nobis schismata,neque dicamus, Ego quiquotidianis interpellationibus ipsi Imperatori tæ dem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephæ, dium lecerunt,dicentes cum esse traditorem : et ideo ego autem Christi; sed simulomnes non simus nisi Cæcilianum episcopum esse non posse,quod a tradi Christi, quia nec divisusest Christus, nec Paulus crutore fuerit ordinatus ; donec et ipse Felix jussu cifixus est pro nobis;quanto minus Donatus? nec in Imperatoris causa cognita ab Æliano proconsule nomine Pauli baptizati sumus (1 Cor.1,10-13);quanto innocens probaretur.

minus in Donati ? Hoc dicunt et Imperatores, quia 9. Tunc Constantinus prior contra partem Donali christiani catholici sunt, non idolorum servi, sicut severissimam legem dedit.Huncimitati filii ejus,talia vester Julianus;non hæretici, sicut quidam fuerunt el præceperunt. Quibus succedens Julianus desertor Ecclesiam catholicam persecuti sunt, quando veri Christi et inimicus,supplicantibus vestris Rogatiano christiani non pro hæretico errore pænasjustissimas et Pontio, libertatem perditionis parti · Donati per sicut vos, sed pro catholica veritate passiones misit: denique tunc reddidit basilicas hæreticis, gloriosissimas pertulerunt. quando templa dæmoniis, eo mudo putans christia 12 Attendite quam manifestissima veritate per cor num nomen posse perire de terris,si unitati Ecclesiæ regis, quod in manu Dei est, ipse Deus dixeritinista de qua lapsus fuerat,in videret, et sacrilegas dissen- ipsa lege quam contra vos prolatam dicitis ; est ausiones liberas esse permitteret. Hæc erat ejus prædi tem,si intelligatis, prolata pro vobis. Attendite quid canda justitia, quam supplicantes Rogatianus et habeant verba principis:Nam si in eis qui primo iniPontius laudaverunt, dicentes homini apostatæ, tiati sunt, ulcirco religio Baptismatis judicatur in quod apud eum sola justitia haberet locum.Huic suc firma,quod ii a quibus accipitur peccatores putentur, cessit Jovianus', quiquoniam cito mortuus est, nihil toties renovarinecesse erit traditum Sacramentum, de rebus talibus jussit. Deinde Valentianinus; legile quoties indignus fuerit inventus collati Baptismatis

administrator,et fides nostra non ex nostræ volunla.

tis arbitrioneque ex divini muneris gratia ,sed ex me1 Lov., verba regis esse Nabuchodonosor. Signa, etc. Am. Bad. Er., verba regis esse : regi Nabuchodonosor os ritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit(a). tendi, signa. At Mss., regis esse : Signa, etc.

Faciant mille concilia episcopi vestri, huic uni sen• Sic meliores Mss. At vulg. habent, perditioni parlis.

3 Apud Am. Bad. Er. et Mss. tres v. et sb. scribitur, tentiæ respondeant, et ad quod volueretis consentiJovinianus. Apud cc. et s., Juvinianus.

mus vobis.Videte enim quam perverseet impiedica(a) In Gothico officio dicebantur hæc in sabbato sancto, et respondebatur, Amen.

tur, quod dicere soletis, quia si bonus sit homo,ipse (6) Episcopum a Casis Nigris.

sanctificateum quem baptizat;si autem malus sit, et

nesciat ille qui baptizatur,tunc Deus sanctificat.Hoc cavit terram a solis ortu usque ad occasum (Psal. xlix, si verum est,optare ergo debent homines, ut a malis 1). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum ignoratis baptizentur, potius quam a notis bonis, ut est, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, magis a Deo quam ab homine possint sanctificari: ersultavit ut gigas ad currendam viam; ibi agnovimus sed absit a nobis ista dementia. Quare ergo nonve et Ecclesiam in eo quod paulo superius dicitur. In rum dicimus, et recte sapimus,quia semper Dei est omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terræ illa gralia et Dei Sacramentum,hominis autem solum verba eorum. In sole posuit tabernaculum suum (Psal. ministerium; qui si bonus est, adhæret Deo, et ope XVII), 5, 6). Ipsa est Ecclesia in sole posita, hoc est ralur per illum Deus visibilem Sacramenti formam, in manifestatione omnibus nota, usque ad terminos ipse autem donat invisibilem gratiam. Hoc sapia terræ. Ubiagnovimus Christum in eo quod scriptum mus omnes, et non sint in nobis schismata. est, Foderunt manus meas, el pedes, dinumeraverunt CAPUT IV. – 13. Concordate nobiscum, fratres;

omnia ossa mea; ipsi vero consideraverunt et aspexerunt diligimus vos, hoc vobis volumus quod et nobis. Si

me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimenpropterea nos gravius odistis, quia errare vos et pe

tum meum miserunt sortem ; ibi agnovimus et Ecclerire non permittimus, hoc Deo dicite,quem timemus

siam in eo quod paulo post in psalmo ipso dicitur. minantem malis pastoribus, et dicentem : Quod erra

Commemorabuntur et converlentur ad Dominum univerat, non revocastis, et quod perierat, non inquisistis versi fines terræ, et adorabunt in conspectu ejus universæ (Ezech. xxxiv, 4). Hoc vobis!per nos Deus ipse facit, patriæ gentium : quoniam Domini est regnum, et ipse sive obsecrando, sive minando, sive corripiendo,

dominabitur gentium (Psal. xxi, 17, 18, 19, 28, 29). sive dainis, sive laboribus, sive per suas occultas

Ubi aguovimus Christum in eo quod scriptum est, admonitiones vel visitationes, sive per potestatum

Exaltare super cælos, Deus; ibi agnovimus et Eccletemporalium leges.Intelligite quid vobiscum agatur;

siamin eo quod sequitur, et super omnem terram gloperire vos non vult Deus in sacrilega discordia alie

ria tua (Psal. lvi, 6). Ubi agnovimus Christum in eo natos amatre vestra Catholica.Nihilin nos aliquando

quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et probare potuistis; vestri episcopi conventi a nobis, justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiapı nunquam nobiscum pacifice conferre voluerunt,

in eo quod de illo in psalmo ipso dicitur, Et dominaquais fugientes cum peccatoribus loqui.Quis ferat

bitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad teristam superbiam?quasi Paulus apostolus non contu

minos orbis terrarum. Coram illo procident Æthiopes, lerit cum peccatoribus etcum valde sacrilegis : legite

et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insula Actus Apostolorum, et videte. Quasi ipse Dominus

munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; non cum Judæis, aquibus crucifixus est, sermones

et adorabunt cum omnes reges terræ,omnes gentes serde Lege habuerit, eisque congruenter responderit.

vient illi (Psal. Lxxi, 2, 8, 9, 18, 11). Postremo diabolus est primus omnium peccatorum,

15. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum quiconverti ad justitiam nunquam poterit, et tamen est, lapidem de monte sine manibus præcisum, frenceipse Dominus de Lege dedignatus est ei respon gisse omnia regna terrarum, utique illa quæ de culdere; ut intelligatis istos ideo nobiscum nolle con turis dæmonum præsumebant; ibiagnovimus et Ecferre, quia causam suam perditam norunt. clesiam in eo quod dictum est, lapidem ipsum cre.

visse, et factum montem magaum, et replevisse 14. Nos'ignoramus quid adversus seipsos homines jactent, quicalumniosis dissensionibus gaudent. In

omnem terram (Dan. 11, 34, 35). Ubi agnovimus

Christum in eo quod scriptum est, Prævalebit DomiScripturis discimus Christum,in Scripturis discimus

nus adversus eos, el exterminabit omnes deos gentium Ecclesiam. Has Scripturas communiter habemus quare non eis et Christum et Ecclesiam communiter

terræ,ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod illic serelinemus?Nos ubi agnovimus eum de quo dicit Apo.

quitur, El actorabunt in conspectu ejus unusquisque de

loco suo omnes insulæ gentium (Sophon. II, 11). Ubi stolus, Abrahæ dicta sunt promissiones et semini ejus;

agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus non dicit, Et seminibus, tanquam in multis ; sed tan

ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso; operiet quam in uno, Et semini tuo, quod est Christus (Gal. 11),

cælos virtus ejus; ibi agnovimus Ecclesiam in eo quod 16); ibi agnovimus Ecclesiam, de qua dicit Deus ad Abraham, In semine tuo benedicentur omnes gentes

sequitur, Et laudis ejus plena est terra (Habac. 111, 3).

At Africo enim posita est Jerusalem, sicut legitur (Gen. XII, 3). Ubiagnovimus Christum in Psalmo de

in libro Jesu Nave (Josuæ, XV, 8), unde nomen Christi se prophetantem, Dominus dixit ad me, Filius meus es

diffusum est; et ibi est mons umbrosus,mons Oliveti, tu, ego hodie genuite ; ibi agaovimus Ecclesiam, in eo

unde ascendit in cælum ut cooperiret cælos virtes quod sequitur, Postula a me, et dabo tibi gentes hæredilatem luam, et possessionem tuam terminos terræ

ejus, et impleretur Ecclesia per omnem terram laudis (Psal. 11, 7, 8). Ubi agnovimus Christum in eo quod

ejus. Ubiagnovimus Christum in eo quod scriptum

est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus scriptum est, Deus deorum Dominus locutus est ; ibi

coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, Et vo

suum, et cætera quæ illic de ejus passione dicuntur ;

ibi agnovimus et Ecclesiain in eo quod illic dicitur, • Unus e Vactic. Mss.,Non ignoramus. Fortean melius. Lætare sterilis, quæ non paris ; erumpe et exclama,

(a) Verba isthæc sunt illius forsitan legis, Constantini, Constantii et Valentiniani,cujus mentio fit in Cod.Theod.

quæ non parturis ; quoniam multi filii deserta, magis lib. 16. tit. 6, Ne sanctum baptisma ilerelur, leg. 2. quam ejus quæ habet virum. Dixit enim Dominus:Di.

lata locum tabernaculi tui, et aulæas? tuas confige, non ipsam Ecclesiam quare non tenetis ? Si in ipsum est quod parcas. Porrige longius funiculos, et palos ra Christum quem legitis, et non videtis,tamen propter lidos confirma ; etiam atque etiam in dexteram atque veritatem Scripturarum creditis ; quare Ecclesiam sinistram extende, Semen enim tuum hæreditabit gentes, negatis, quam et legitis et videtis ? Hæc vobisdicendo et civitates, quæ desertæ erant, inhabitabis. Non est et ad hoc bonum pacis et unitatis et charitatis vos quod metuas, prævalebis enim; nec erubescas quod de compellendo,inimici vobis facti sumus; el mandatis testabilis fueris. Confusionem enim in perpetuum obli. quia occidetis nos qui veritatem vobis dicimus, et in visceris, ignominiæ viduitatis tuæ non eris memor; quo errore vos perire quantum possumus non permittiniam ego sum Dominus, qui feci te, Dominus nomen ei: mus. Vindicet nos Deus de vobis, ut ipsum errorem et qui eruit te, ipse Deus Israel universæ terræ voca. vestrum in vobis occidat, et nobiscum de veritate bitur (Isai. Lin, 7, et liv, 1-5).

gaudeatis. Amen 1. CAPUT V.–16. Non novimus quid de traditoribus

EPISTOLA CVI “(a). dicatis,quos nunquam convincere, nunquam ostendere potuistis.Non dico quia vestri potius in tali cri Augustinus Macrobio donatianæ partis apud Hipponem, minedetecti et confessi manifestantur : quid ad nos

uti c.c epistola 108 intelligitur, episcopo, agens ne pertinet de sarcinis alienis ? nisi ut quos possumus

subdiaconum quemdam rebaptizet. corrigamus, vel correptione vel quacumque disci Domino fratri dilecto MACROBIO, AUGUSTINUS. plina in spiritu mansuetudinis et diligentia charitatis; quos autem corrigere non valemus,etiamsi necessitas

1. Audivi quod quemdam subdiaconum nostrum cogit pro salute cæterorum ut Dei Sacramenta nobis.

rebaptizare disponis.Noli: sic Deo vivas, sic Deo placum communicent, peccatis tamen eorum non com

ceas,sic Christi Sacramenta non inaniter habeas,sic municemus,quod non fit nisi consentiendo et faven

non in æternum a Christi corpore separeris.Noli,rogo do.Sicenim eos in isto mundo, in quo Ecclesia catho

te, frater, pro teipso te magis rogo; certe paululum lica per omnes gentes diffunditur,quem agrum suum

attende quod dico. Felicianus Mustitanus Primianum Dominus dicit, tanquam zizania inter triticum, velin

Carthaginensen damnavit, et vicissim ab illo etiam hac unitatis area tanquam paleam permixtam fru

ipse damnatus est. Diu Felicianus in sacrilego Maximento, velintra retia verbi et Sacramenti2 tanquam

miani schismate fuit, multos ibi per suas Ecclesias malos pisces cum bonis inclusos, usque ad tempus

baptizavit,modo cum Primiano vester episcopus,sed messis (Matth.xiii, 24-43), aut ventilationis (Id. 111,12)

et neminem post eum baptizans. Qua ergo licentia aut littoris (Id. x111, 47-50, toleramus, ne propter illos

post nos adhuc rebaptizandum putatis 9 Hanc mihi eradicemus et triticum, aut grana nuda ante tempus

solve quæstionem, et me baptiza: si hanc autem solde area separata, non in horreum mittenda purge

vere non potes, parce alienæ animæ, parce tuæ. mus,sed volatilibus colligenda projiciamus; aut dis

Aut si me de Feliciano falsum dixisse arguis, exige ruptis per schismata retibus,dum quasi malos pisces

ut probem; certe si non probavero, tunc fac quod cavemus, in mare perniciosæ libertatis exeamus.

putas. Addo etiam, si non probavero, non sim episPropter hoc enim his atque aliis similitudinibus Do

copus communionis meæ ; si autem probavero, minus servorum suorum tolerentiam confirmavit, ne

noli esse inimicus salutis tuæ. Opto te, domine fradum se boni putant malorum permixtione culpari,

ter, in pace esse nobiscum. perhumanas et temerarias dissentiones aut parvulos

EPISTOLA CVII (b). perdant,aut parvuli pereant.Quod usque adeo cæles

Maximus et Theodorus Augustino renuntiantes quid ipsis tis magister cavendum præmonuit, ut etiam de præpositis malis plebem securam faceret,ne propter illos

coram responderit Macrobius ad ipsius lilleras. doctrinæ salutaris cathedra desereretur, in qua

Domino beatissimoet venerabili multumque desicoguntur etiam mali bona dicere. Neque enim sua

derabili patri AUGUSTINO MAXIMUS et THEODORUS, in sunt quæ dicunt, sed Dei,qui in cathedra unitatis doc

Domino salutem. trinam posuit veritatis.Proinde ille verax et ipsa veri. 1. Ex præcepto Sanctitatis tuæ ad episcopum Matas, de præpositis sua mala facientibus, et Dei bona crobium perreximus;ad quem cum litteras Bealitu. dicentibus ait:Quæ dicunt, facite ; quæ autem faciunt, dinis tuæ perferremus, primo negavit se ne eidem facere nolile : dicunt enim,et faciunt (Matth. XXIII, 3). legerentur. Deinde aliquando ex nostra suggestione Non utique diceret, Quæ faciunt, facere nolite, nisi commotus, easdem sibi voluit recitari quibus relectis manifestas essent mala quæ faciunt.

ait : «Non possum nisi ad me venientes suscipere, et 17. Non ergo propter malos in mala dissensione iisdem fidem quam poslulaverint dare». Cum aulein pereamus: quamvis vestros majores non exsecratores malorum,sed accusatores innocentium fuisse,si velitis possimus ostendere. Sed quicumque illi et qua

1 Apud Bad. Am. Er. et Mss. quosdam deest Amen.

In aliis Mss. loco ejus habetur, Valele. lescumque fuerint, portent sarcinas suas, Ecce Scri * Epistt. CVI, CVII et CVill non continenturin Gallicanis pturæ communes, ecce ubi novimus Christum, ecce

Mss. Purgatæ sunt multis mendis auctoritate Vaticani

exemplaris. Quanquam etii pinguiora quæ tam errata ubi novimus Ecclesiam. Si Christum ipsum tenetis, corrigi oportuit ex conjectura:quod a nobis tentatum fuit

ea fide,ut prisca lectio nihilominus hocce loco exhiberetur.

a) Alias 265 : quæ autem 106 erat, nunc 186. Scripta

forte an. 409. | Am. Bad. Er. et undecim Mss., aulas.

(6) Alias 266 : quæ autem 107 erat, nunc 216. Scripla : In Mss. aliquot, sacramenta.

post superiorem.

a nobis eidem diceretur quid de facto Primiani di sæ necessitas cogit ? Sed si attendas, mi frater, si ceret, dixit se nuper ordinatum patris sui judicem recte cogites, si Deum timeas, in mala ? causa peresse non posse, sed in id quod a prioribus suis ac severare nulla necessitas cogit. Hæc enim responsio ceperit permanere. Quod necesse habuimus his

tua non quæstiouem tibia me propositam solvit, sed litteris Sanctitatis tuæ significare. Beatitudinem causam nostram ab omni calumnia vestræ causatuam nobis Dominus custodiat, domine pater. tionis absolvit. Dicis eniin te nuper ordinatum facEPISTOLA CVIII (a).

torum patris tui judicem esse non posse, sed in eo

quod a prioribus tuis acceperis permanere. Cur Agit de non iterando Baptismo, coarguens Dona ergo non potius in Ecclesia, quam Scriptura teste tistarum hac in recontumacium ;quippequi Maxi- incipientem ab Jerusalem, atque per omnes gentes mianensium baptisma ralum habuerunt. Evincit fructificantem atque crescentem (Act.1, 8) a Domino subinde nullam eos schismatis edendi justam cau Christo per Apostolos accepimus, permanemus; et sam habuisse.

de factis nescio quorum patrum, quæ ante pene cenDomino dilecto fratri MACROBIO, AUGUSTINUS.

tum annos admissa dicuntur, modo judicamur? Si

enim tu de patre tuo, adhucin hac vita constituto, CAPUT PRIMUM. - 1. Charissimi filii mei, hono.

non audes judicare, quem potes interrogare; mihi rabiles viri, cum ad tuain Benevolentiam attulissent

quare dicitur utjudicem de mortuolonge antequam litteras meas, quibus admonui rogavique te, ne sub natus eum ? et christianis gentibus quare dicitur diaconum nostrum rebaptizares, rescripserunt mihi

ut judiccnt de factis Afrorum traditorum ante tot te respondisse, Non possum nisi ad me venientes sus

annos mortuorum, quos nec vivos tot christiani qui cipere, et eis fidem quam postulaverint dare:ettamen

tunc vivebaut, in terris remotissimis constituti ausiad te venerit in vestra communione baptizatus,qui

dire vel nosse potuerunt? Qui manentem notum non diu a vobis separatus fuit, et perignorantiam se puta audes judicare Primianum, cur mihi antiquum et verit depuo baptizandum, idque poposcerit, cum ignotum judicandum vis imponere Cæcilianum ? Si quæsieris et cognoveris ubifuerit baptizatus, susci

patres tuos non judicas de factis suis, quare fratres pis quidem ad te venientem, nec tamen ei das quam

tuos judicas de factis alienis ? postulat fidem, sed doces hominem habere quod

3. An forte fratres nos negas ? Sed melius audipetit, nec verba errantis attendis, sed studium adhi

mus sanctum Spiritum per prophetam præcipienbes corrigentis. Male ergo dante m quod jam dan

tem, Audite qui pavetis verbum Domini : dicite, dum non est, et Sacramentum quod datum est vio

Fratres nostriestis,his qui vos oderunt et qui vos delantem suuserror accusal, non petentis 1 excusat. Dic testantur, ut nomen Domini honorificetur, et appaitaque mihi, obsecro te, quomodo non habeat qui

reat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant(Isai. pelivit abs te,quod jam acceperat per me? Si propter LXVI, ö, secundum LXX). Revera enim si hominibus alienam aquam,et alienum fontem,quod solent dice

nomen Domini jucundius esset, quam nomina hore qui non intelligunt, quia scriptum est, Ab aqua minum, numquid Christus clamans, Pacem meam aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis (6); do vobis (Joan. xiv, 27), dividereturin membris suis Felicianus quando separatus est a vobis in parte

per eos qui dicunt, Ego quidem sum Pauli, ego autem Maximiani, veritatis adulter,catena sacrilegii, sicut Apollo, ego vero Cephæ (1 Cor. 111, 4) et per homiconcilii vestri (c)verba indicant, trahebatur. Si secum

num nomina dilaniantur? numquid Christus exsufabstulerat fontem vestrum, quis erat fons in quo, illo flaretur in baptismo suo, de quo dictum est, Hic est separato, vestros baptizatis? Simul enim nunc vester

qui baptizat (Joan. 1,33); de quo dictum est, Christus episcopus sedet cum Primiano a se damnato et dain

dilexit Ecclesiam suam, et tradidit seipsum pro ea,

ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquæ 2. Sed sicut mihi suis litteris (Epist. 107) intima.

in verbo (Eph.v,25,26) ?numquid ergoin ipso suolarunt nostri, qui in hac causa te viderunt, cum quæ vacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucunrerent quid hinc diceres, respondisti te nuper ordi. dius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominatum (d), factorum patris tui judicem esse non num, de quibus dicitus: Sanctum est quod ille dat, posse, sed in eo quod a prioribus tuis acceperis, non quod ille ? permanere. Hine sane dolui necessitatem tuam, cum CAPUT II. 4. Et tamen college tui ubi voluele existimem, sicut audio, bonæ indolis juvenem.

runt, veritatem potius attenderunt, et non solum baQuid enim te ad hanc responsionem, nisi malæ cau ptismum quem Primianus in vestra communione,

sed et quem dedit Felicianus in Maximiani sacrile. · Lov., potenlis.

go schismate, propter honoris Dominijucunditatem (a) Alias 256 : quæ autem 108 erat, nunc 265. Scripta paulo post superiorem.

sanctum esse senserunt; et characterem, non solum 16) Frustra hæc queras in Vulgata : sed apud LXX quem ipse apud vosacceperat, sed et quem aliis extra reperies, Prov. IX, 18, quæ quidem verba hac in re Baplismi post hæreticos repetendi producta sunt olim non

vos desertorinfixerat, ipso correcto violare non ausi modo a Donatistis, verum etiam a Cypriano.

sunt, quia regium cognoverunt. De hoc eorum facto (c) Bagailani.

tam bonojudicare non vis, ubi eos deberes laudabili(d) Macrobium Donatistarum apud Hipponem episcopum,fuisse,cum ex hac epistola,tum ex Carthaginensi collatione constat:ordinatum haud dubie in locum Proculeia I Lov., nulla. ni, qui post concilium Carthaginense die 25 aug. 403 cele 2 Lov., nec. bratum adhuc superstes erat, uti intelligiturex ep. 88, n.8.

3 Lov. omit. de quo.

Datore suo.

« PredošláPokračovať »