Obrázky na stránke
PDF
ePub

vestras; patienter, si fieri potest,considerate quod di- in errorem, aut permanere in errore ; quanto nagis pimus el recolite facta Circumcellionum vestrorum, non debemus per ordinatissimas potestates, quas et clericorum qui duces eorum semper fuerunt, et Deus secundum suam prophetiam subdidit Christo. videbitis quæ causa vobis hoc excitaverit. Unde in- resistere furoribus vestris,utiniseræ animæ de vesjuste querimini, quia vobis omnia ista utjuberentur tra dominatione liberatæ,eruantur de vetustissima coegistis. Nam ut longe præterita et multa non re- falsitate, et assuescantin apertissima veritate ? Nam petamus, saltem recentia facta vestra cogitate. Mar- quod a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam se cus presbyter Casphalianensis a nemine coactus, cogi volunt; quod nobis antea et postea confitenpropria voluntate catholicus factus est. Quare illum tur, ut vel sic evadant oppressiones vestras. vestri persecuti sunt, et pene occidissent, nisi Dei 6. Et tamen quid est melius, proferre veras Impemanus per homines supervenientes violentias eorum ratorum jussiones pro unitate, an falsas indulgentias compressisset. Restitutus Victorianensis ad catho- pro perversitate:quod vos fecistis,et mendacio vestro licam nullo cogente se transtulit. Quare raptus est subito totam Africam implestis ? In quo facto nihil de domo sua, cæsus,in aqua volutatus, buda' vesti- aliud ostendistis,nisi partem Donati semper de men. tus, et nescio quot dies in captivitate retentus est, nec dacio præsumentem,omni mento jactari et circum libertati proprie fortasse restitutus esset, nisijam be- ferri, sicut scriptum est, qui fidit in falsis, his pascit ne propter ipsam causan Proculeianus sibi exhilio- ventos (Prov.x, 4). Sicut enim vera fuit ista indulgennem videret imminere. Marcianus Urgensis catholi. tia, sic vera suntcrimina Cæciliani,et traditio Felicis cam unitatem propria voluntate delegit. Quare sub

Aptungensis, per quem ordinatus est, et quidquid diaconum ejus, cum ipse fugisset, prope usque ad aliud contra catholicos dicere consuevistis, ut a pace mortem cæsum, clerici vestri lapidibus obruerunt,

Ecclesiæ Christi infelices separetis, et infeliciter sequorum domus pro suo scelere eversæ sunt. paremini.De nulla quidem nos hominis potestate

4.Quid amplius dicamus ? Modo præconem misis præsumimus, quamvis utique multo sit honestius tis,quiclamaret Siniti, Quisquis Maximinocommu præsumere de Imperatoribus quam præsumere de nicaverit, incendetur domus ejus: quiantequam ipse Circumcellionibus, præsumere de legibus quam ad Catholicam conversus esset, et nondum de trans- præsumere de seditionibus. Sed meminimus scripnarinis remeasset,ad quid aliud presbyterum Siniti tum esse : Maledictus omnis quispem suam ponit in miseramus, nisi ut nulli molestus nostros visitaret,et homine(Jer.xvii,5). Unde ergo præsumimus,si vultis in domojuris sui positus,pacem catholicam volenti- nosse, illum cogitate de quo propheta prænuntiavit, bus prædicaret ? quem vos inde cum gravi injuria dicens : Adorabunt eum omnes reges terræ,et omnes projecistis. Quid aliud agebamus, quando unus nos gentes servient illi (Psal.lxxi, 11).Etideo bac Eccletrun Calamensis episcopus Possidius ibat ad fun- siæ potestate utimur,quam ei Dominus et promisitet dum Figulinensem , nisi ut nostri, quamvis pauci dedit. quiillicerant, visitarentur,etaudito verbo Dei ad uni. 7.Imperatores enim siin errore essent,quod absit, tatem Christiqui vellentconverterentur? Cui ambu- pro errore suo contra veritatem leges darent, per lanti viam suam, latronum more insidiati sunt, et quas justi et probarentur et coronarentur, non faquia in eorum insidias caderenon potuit,eum aperta ciendo quod illijuberent,quia Deus prohiberel.Sicut violentia in fundo Livetensi pene vivum cum domo jusserat Nabuchodonosor ut aurea statua adorarequofugerat,incenderant,nisitertio suppositas flam- tur; quod qui facere noluerunt, Deo talia prohibenti mas coloni ejusdem fundi propter periculum suæ placuerunt. Quando autem Imperatores veritatem salutis exstinguerent:et lamen cum Crispinusprop- tenent,pro ipsa veritate contra errorem jubent,quod ter hoc factum in proconsulari judicio convincere. quisquis contempserit, ipse sibi judicium acquirit. tur hæreticus,ejusdem episcopi Possidii intercessu Nam et inter homines pænas luit,et apud Deum frondecem libras auri non est exactus. Cui benevolen- tem1non habebit, qui hoc facere noluit, quod ei per tiæ el mensuetudini ingratus,ad imperatores catho- corregisipsa veritas jussit.Sicutipse Nabuchodonolicos ausus est appellare. Unde hanc in vos sor postea miraculo salutis trium puerorum commoiram Dei, de qua murmuratis, multo importunis tus atque mutatus,pro veritate contra errorem edicet vehementius provocavit.

tum proposuit, ut quicumque blasphemarent Deum 5. Videtis quia vos contra pacem Christi violenter Sidrach, Misach et Abdenago, in interituin irent, et insurgitis,et patiumininon proipso, sed proiniquita- domus eorum in dispersionem (Dan. 11, 96): et non tibus vestris.Quæ est ista dementia, ut cum male vi- vultis ut tale aliquid contra vos jubeant imperato. vilis, latronum facta faciatis ; et cum jure punimini gloriam martyrum requiratis ? Si ergo vos privata tizatis, Christum exsufflari ? Si jussiones regum non vestra audacia tam violenter cogitis homines aut ire pertinentad prædicandam religionem et sacrilegia

prohibenda, quare ad edictum regis talia jubentis

etiam ipsi vos signatis ? Ancignoratis verba regis Bad. Am. Er. et Mss. quatuor, bruda.

Mss. Vaticani tres cum aliis duobus habent, Maximiano. Bad, Am.et Er.,Mariminiano.Sed melius Lov. et Mss.plures, Maximino, uti scribitur in epist. 23 ad eumdem data,

1 Lov., sortem non habebit. At Edd. antiquiores ferunt. et in lib. 22 de Civit. Dei, c. 8.

frontem non habebit : cui lectioni suffragantur Mss. tre. * Apud Lov. scribitur, Fugilinensem. Atapud Bad. Am.

decim. Alludere videtur Augustinus ad illud Apostoli ad Er. et Mss. novem, figulinensem.

Rom. 13, v. 5: Ideo necessitate subdili estole, non solum * Mss. septem habent, in fundo Olivelen si.

propler iram, sed eliam propter conscientiam.

esse? : Signa et ostenta quæ fecit mihi Dominus Deus quæ contra vos jusserit. Inde Gratianus et Theodo. excelsus, placuit mihi in conspectu meo annuntiare, sius;legite quando vultis,quæ de vobis constituerint. quam magnum et potens sit regnum ejus, regnum Quid ergo de filiis Theodosii miramini,quasi aliud in sempiternum et potestas ejus in sæcula sæculorum hac causa sequi debuerint, quam Constantini judi(Dan. III, 99, 100) ? An cum hoc audieritis, non res- cium per tot christianos imperatores firmissime pondetis, Amen ; et hoc dicto clara voce ad- custoditum ? edictum regis, vos in sancta solemnitate signatis 10. Ad Constantinum autem, sicut diximus, sicut (a) ? Sed modo quia nihil apudImperatores potestis, vobis quando vultis,si tamen ignoratis,ostendimus, nobis inde vultis facere invidiam. Si autem ali. majores vestri causam Cæciliani ultro detulerunt. quid possetis, quanta faceretis quando nihil potes. Defunctus est Constantinus, sed judicium Constantitis, et non cessatis !

nicontra vos vivit,quo vestri causam miserunt,apud 8. Scitote quod primi majores vestri causam Cæci- quem judices episcopos reprehenderunt, ad quem a liani adimperatorem Constantinum detulerunt. Exi- judicibus episcopis appellaverunt, quem tædiosisgite hoc a nobis, probemus vobis; et si non probave- sime de Felice Aptungitano interpellaverunt, a quo rimus, facite de nobis quidquid potueritis. Sed quia toties convicti et confusi redierunt,et a pernicie furoConstantinus non est ausus de causa episcopi judi- ris et animositatis suæ non recesserunt; eamque care, eam discutiendam atque finiendam episcopis vobis posteris suis hæreditariam reliquerunt, ut tam delegavit. Quod et factum est in urbe Roma præsi- imprudenter de jussionibus christianorum imperadente Melchiade episcopo illius Ecclesiæ cum multistorem faciatisinvidiam,cum si vobis liceret,non quicollegis suis. Qui cum Cæcilianum innocentem pro- dem jam Constantinum christianum, quia veritati nuntiassent, et Donatum (6) qui schisma Carthagini favit,contra nosinterpellaretis,sed apostatam Juliafecerat, sententia percussissent, iterum vestriad Im- num ab inferis excitaretis ; quasi vero si aliquid tale peratorem venerunt,dejudicio episcoporum, in quo contingeret,esset magnum malum nisi vobis.Quæ victi fuerant, murmurarunt. Quomodo enim potest est enim pejor mors animæ, quam libertas erroris ? malus litigatorlaudare judices, quibus judicantibus CAPUT III. – 11. Sed jam tollamus ista omnia de victus est ? Iterum tamen cleinentissimus Imperator medio;amemus pacem,quam omnis doctus etindocalios judices episcopos dedit apud Arelatum galliæ tus intelligit præponendam esse discordiæ, diligacivitatem,et ab ipsis vestri ad ipsum Imperatorem mus et'teneamus unitatem. Hoc jubentimperatores, appellarunt, donec etiam ipse causam cognosceret, quod jubet et Christus; quia cum bonum jubeat,per et Cæcilianum innocentem, illos calumniosos pro illos non jubet nisi Christus. Et nos etiam per nuntiaret.Nec sic toties victi quieverunt, sed de Felice Apostolum obsecrat, utidipsum dicamus omnes, et Aptungitano, per quem Cæcilianusfuerat ordinatus, non sintia nobis schismata,neque dicamus, Ego quiquotidianis interpellationibus ipsi Imperatori læ- dem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephæ, dium lecerunt,dicentes cum esse traditorem : et ideo ego autem Christi; sed simulomnes non simus nisi Cæcilianum episcopum esse non posse, quod a tradi. Christi, quia nec divisusest Christus, nec Paulus crutore fuerit ordinatus ; donec et ipse Felix jussu cifixus est pro nobis;quanto minus Donatus? nec ia Imperatoris causa cognita ab Æliano proconsule nomine Pauli baptizati sumus (1 Cor.1,10-13);quanlo innocens probaretur.

minus in Donati ? Hoc dicunt et Imperatores, quia 9. Tunc Constantinus prior contra partem Donali christiani catholici sunt, non idolorum servi, sicut severissimam legem dedit.Huncimitati filii ejus, talia vester Julianus;non hæretici, sicut quidam fuerunt et præceperunt. Quibus succedens Julianus desertor Ecclesiam catholicam persecuti sunt, quando veri Christi et inimicus,supplicantibus vestris Rogatiano christiani non pro hæretico errore pænasjustissimas et Pontio, libertatem perditionis parti? Donati per- sicut vos, sed pro catholica veritate passiones misit : denique tunc reddidit basilicas hæreticis, gloriosissimas pertulerunt. quando tenpla dæmoniis, eo modo putans christia- 12 Attendite quam manifestissima veritate per cor num nomen posse perire de terris,si unitati Ecclesiæ regis,quod in manu Dei est, ipse Deus dixeritinista de qua lapsus fuerat,in videret, et sacrilegas dissen. ipsalege quam contra vos prolatam dicitis ; est all. siones liberas esse permitteret.Hæc erat ejus prædi

tem, si intelligatis, prolata pro vobis, Attendite quid

tem.siintelligatis. prolata canda justitia, quam supplicantes Rogatianus et habeant verba principis:Nam si in eis qui primo iniPontius laudaverunt, dicentes homini apostatæ, tiali sunt, idcirco religio Baptismatis judicatur in: quod apud eum sola justitia haberet locum.Huic suc- firma,quod ii a quibus accipitur peccatores pulentur, cessit Jovianus, quiquoniam cito mortuus est, nihil toties renovari necesse erit traditum Sacramentum de rebus talibus jussit. Deinde Valentianinus; legile quoties indignus fuerit inventus collati Baptismati

administrator, et fides nostra non ex nostræ volunta

tis arbitrio neque ex divinimuneris gratia,sed ex me Lov., verba regis esse Nabuchodonosor. Signa, etc. Am. Bad. Er., verba regis esse : regi Nabuchodonosor os ritis sacerdotum et clericorum qualitate pendebit(a) tendi, signa. At Mss., regis esse : Signa, etc.

Faciant mille concilia episcopi vestri, huic uni sen * Sic meliores Mss. At vulg. habent, perditioni parlis.

3 Apud Am. Bad. Er. et Mss. tres v. et sb. scribitur, tentiæ respondeant, et ad quod volueretis consenti Jorinianus. Apud cc. et s., Juvinianus.

mus vobis. Videte enim quam perverse el impiedica (a) In Gothico officio dicebantur hæc in sabbato sanca to, et respondebatur, Amen.

tur, quod dicere soletis, quia si bonus sit homo, ipsi (b) Episcopum a Casis Nigris.

sanctificatoum quem baptizat;si autem malus sit,e

[ocr errors]

nesciat ille quibaptizatur,tunc Deus sanctificat.Hoc si verum est,optare ergo debent homines,ut a malis ignoratis baptizentur, potius quam a notis bonis, ut magis a Deo quam ab homine possint sanctificari: sed absit a nobis ista dementia. Quare ergo nonverum dicimus, et recte sapimus,quia semper Dei est illa gralia et Dei Sacramentum,hominis autem solum ministerium; qui si bonus est, adhæret Deo,et operatur per illum Deus visibilem Sacramentiformam, ipse autem donat invisibilem gratiam. Hoc sapiamus omnes, et non sint in nobis schismata.

CAPUT IV. — 13. Concordate nobiscum, fratres; diligimus vos, hoc vobis volumus quod et nobis. Si propterea nos gravius odistis, quia errare vos et perirenon permittimus, hoc Deo dicite,quem timemus minantem malis pastoribus, et dicentem: Quod erraterut, non revocastis, et quod perierat, non inquisistis (Ezech. xxxiv, 4). Hoc vobis'per nos Deus ipse facit, sive obsecrando, sive minando, sive corripiendo, sive damnis, sive laboribus,sive per suas occultas admonitiones vel visitationes, sive per potestatum temporalium leges.Intelligite quid vobiscum agatur; perire vos non vult Deus in sacrilega discordia aliematosamatre vestra Catholica.Nihil in nos aliquando probare potuistis; vestri episcopi conventi a nobis, nunquam nobiscum pacifice conferre voluerunt, quais fugientes cum peccatoribus loqui.Quis ferat istam superbiam?quasi Paulus apostolus non contulerit cum peccatoribus et cum valde sacrilegis: legite Actus Apostolorum, et videte. Quasi ipse Dominus n0n cum Judæis, aquibus crucifixus est, sermones de Lege habuerit, eisque congruenter responderit. Postremodiabolusest primusomnium peccatorum, quiconverti ad justitiam nunquam poterit, et tamen nceipse Dominus de Lege dedignatus est ei respondere; ut intelligatis istos ideo nobiscum nolle conferre, quia causam suam perditam norunt.

14.Nos'ignoramus quid adversus seipsos homines jactent, quicalumniosis dissensionibus gaudent. In Scripturis discimus Christum,in Scripturis discimus Ecclesiam. Has Scripturas communiter habemus quare non eis et Christum et Ecclesiam communiter relinemus?Nos ubi agnovimus eum de quo dicit Aposlolus, Abrahæ dictæ sunt promissiones et semini ejus; non dicit, Et seminibus, tanquam in multis ; sed tanQuamin uno, Et semini tuo, quod est Christus (Gal. ui), 16); ibi agnovimus Ecclesiam, de qua dicit Deus ad Abraham, In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. xii, 3). Ubi agnovimus Christum in Psalmo de seprophelantem, Dominus dirit ad me, Filius meus es lu; egohodie genuite;ibi agnovimus Ecclesiam, in eo quod sequitur, Postula a me, et dabo tibi gentes hæredilatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ (Psal. ii, 7, 8). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriplum est, Deus deorum Dominus locutus est ; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, Et po

' Unus e Wactic. Mss.,Non ignoramus. Fortean molius.

[3] Verba isthæc sunt illius'forsitan legis, Constantini, £gnstantiiet Valentiniani,cujus mentio fit in Cod.Theod. lib. 16. tit. 6, Ne sanctum baptisma iteretur, leg. 2.

cavit terram a solis ortu usque ad occasum (Psal. xlix, f). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, eaesultavit ut gigas ad currendam viam; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod paulo superius dicitur. In omnem terram eaeivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. In sole posuit tabernaculum suum (Psal. xvii], 5, 6). Ipsa est Ecclesia in sole posita, hoc est in manifestatione omnibus nota, usque ad terminos terræ. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Foderunt manus meas, et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; psi vero consideraverunt et aspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem ; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod paulo post in psalmo ipso dicitur. Commemórabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terræ, et adorabunt in conspeclu ejus universae patriae gentium : quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium (Psal. xxi, 17, 18, 19, 28, 29). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Ecaltare super cælos, Deus; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod sequitur, et super omnem terram gloria tua (Psal. lvi, 6). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod de illo in psalmoipso dicitur, Et domnabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. Coram illo procident Æthiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent; reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi (Psal. lxxi, 2, 8, 9, 18, 11). 45. Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, lapidem de monte sine manibus præcisum, fregisse omnia regna terrarum, utique illa quæ de culturis dæmonum præsumebant; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod dictum est, lapidem ipsum crevisse, et factum montem magnum, et replevisse omnem terram (Dan. 11, 34, 35). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Prævalebit Dominus adversus eos, et eaeterminabit omnes deos gentium terræ;ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quodillic sequitur, Et adorabunt in conspectu ejus unusquisque de loco suo omnes insulae gentium (Sophon. ii, 1 1). Ubi agnovimus Christum in eo quod scriptum est, Deus ab Africo veniet, et sanctus de monte umbroso; operiet cælos virtus ejus;ibi agnovimus Ecclesiam in eo quod sequitur, Et laudis ejus plena est terra (Habac. III, 3). Ab Africo enim posita est Jerusalem, sicut legitur in libro Jesu Nave (Josuae, xv, 8), unde nomen Christi diffusum est; et ibi est mons umbrosus, mons0liveti, unde ascendit in cœlum ut cooperiret cœlos virtes ejus,et impleretur Ecclesia per omnem terram laudis ejus. Ubiagnovimus Christum in eo quod scriptum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum,et cætera quæ illic de ejus passione dicuntur; ibi agnovimus et Ecclesiam in eo quod illic dicitur, Lætare sterilis, quae non paris ; erumpe et eaeclama, quæ non parturis; quoniam multi filii desertæ, magis quam ejus quæ habet virum. Dicit enim Dominus: Di.

[graphic][graphic][graphic]

lata locum tabernaculi tui, et aulæas 1 tuas confige, non ipsam Ecclesiam quare non tenetis ? Si in ipsum est quod parcas. Porrige longius funiculos, et palos van Christum quem legitis,et non videtis,tamen propter lidos confirma ; eliam atque etiam in dexteram atque veritatem Scripturarum creditis ; quare Ecclesiam sinistram extende,Semen enim tuum hæreditabit gentes, negatis, quam et legitis et videtis ? Hæc vobisdicendo et civitates, quæ desertæ erant, inhabitabis. Non est et ad hoc bonum pacis et unitatis et charitatis vos quod metuas, prævalebis enim; nec erubescas quod de- compellendo,inimici vobis facti sumus; et mandatis testabilis fueris. Confusionem enim in perpetuum obli. quia occidetis nos qui veritatem vobis dicimus, et in visceris, ignominiæ viduitatis tuæ non eris memor; quo- errore vos perire quantum possumus non permittiniam ego sum Dominus, qui feci te, Dominus nomen ei: mus. Vindicet nos Deus de vobis, utipsum errorem et qui eruit te, ipse Deus Israel universæ terræ voca- vestrum in vobis occidat, et nobiscum de veritate bitur (Isai. Liui, 7, et liv, 1-5).

gaudeatis. Amen ..
CAPUT V. – 16. Non novimus quid de traditoribus

EPISTOLA CVI' (a).
dicatis,quos nunquam convincere, nunquam osten-
dere potuistis.Non dico quia vestri potius in tali cri-

Augustinus Macrobio donatianæ partis apud Hipponem, mine detecti et confessi manifestantur : quid ad nos

uti ex epistola 108 intelligitur, episcopo, agens ne pertinet de sarcinis alienis? nisi ut quos possumus

subdiaconum quemdam rebaptizet. corrigamus, vel correptione vel quacumque disci Domino fratri dilecto MacroBIO, AUGUSTINUS. plina in spiritu mansuetudinis et diligentia charitatis; quos autem corrigere non valemus,etiamsi necessitas

1. Audivi quod quemdam subdiaconum nostrum cogit pro salute cæterorum ut Dei Sacramenta nobis.

s rebaptizare disponis.Noli: sic Deo vivas, sic Deo placum communicent, peccatis tamen eorum non com

ceas,sic Christi Sacramenta non inaniter habeas,sic municemus,quod non fit nisi consentiendo et faven

nonin æternum a Christi corpore separeris.Noli,rogo do.Sicenim eos in isto mundo,in quo Ecclesia catho

te, frater, pro teipso te magis rogo; certe paululum lica per omnes gentes diffunditur,quem agrum suum

attende quod dico.Felicianus Mustitanus Primianum Dominus dicit, tanquam zizaniainter triticum, velin

Carthaginensen damnavit, et vicissim ab illo etiam hac unitatis area tanquam paleam permixtam fru

ipsedamnatus est. Diu Felicianus in sacrilego Maximento, velintra retia verbi et Sacramenti: tanquam

miani schismate fuit, multos ibi per suas Ecclesias malos pisces cum bonis inclusos, usque ad tempus

baptizavit,modo cum Primiano vester episcopus,sed messis (Matth.xiii, 24-43), aut ventilationis (Id jii, 12)

et neminem post eum baptizans. Qua ergo licentia aut littoris (Id. xii, 47-50, toleramus, ne propter illos

post nos adhuc rebaptizandum putatis ? Hanc mihi eradicemus et triticum, aut grana nuda ante tempus

solve quæstionem, et me baptiza: si hanc autem sol. de area separata, non in horreum mittenda purge

vere non potes, parce alienæ animæ, parce tuæ. mus,sed volatilibus colligenda projiciamus;aut dis

Aut si me de Feliciano falsum dixisse arguis, exige ruptis per schismata retibus,dum quasi malos pisces

ut probem ; certe si non probavero, tunc fac quod cavemus, in mare perniciosæ libertatis exeamus.

putas. Addo eliam, si non probavero, non sim episPropter hoc enim his atque aliis similitudinibus Do

copus communionis meæ ; si autem probavero, minus servorum suorum tolerentiam confirmavit, ne

noli esse inimicus salutis tuæ. Opto te, domine fradum se boni putant malorum permixtione culpari,

ter, in pace esse nobiscum. perhumanas et temerarias dissentiones aut parvulos

EPISTOLA CVII (6). perdant,aut parvuli pereant. Quod usque adeo cæles

Maximus et Theodorus Augustino renuntiantes quid ipsis tis magister cavendum præmonuit, ut etiam de præpositis malis plebem securam faceret,ne propter illos

coram responderit Macrobius ad ipsius lilleras. doctrinæ salutaris cathedra desereretur, in qua

Domino beatissimo et venerabili multumque desicoguntur etiam mali bona dicere. Neque enim sua derabili patri AUGUSTINO MAXIMUS et THEODORUS, IN sunt quæ dicunt, sed Dei,quiin cathedra unitatis doc Domino salutem. trinam posuit veritalis.Proinde ille verax etipsa veri. 1. Ex præcepto Sanctitatis tuæ ad episcopum Ma. tas, de præpositis sua mala facientibus, et Dei bona crobium perreximus; ad quem cum litteras Bealilu. dicentibus ait: Quæ dicunt, facite : quæ autem faciunt, dinis tuæ perferremus, primo negavit se ne eidem facere nolite : dicunt enim, et faciunt (Matth. XXni, 3). legerentur. Deinde aliquando ex nostra suggestione Non utique diceret, Quæ faciunt, facere nolite, nisi commotus, easdem sibi voluit recilari quibus releclis manifestas essent mala quæ faciunt.

ait : «Non possum nisi ad me venientes suscipere, et 17. Non ergo propter malos in mala dissensione iisdem fidem quam poslulaverint dare ». Cum aulen pereamus: quamvis vestros majores non exsecratores malorum,sed accusatores innocentium fuisse, si

1 Apud Bad. Am. Er. et Mss. quosdam deest Amen. velitis possimus ostendere.Sed quicumque illi et qua- In aliis Mss. loco ejus habetur, Valete. lescumque fuerint, portent sarcinas suas, Ecce Scri

* Epistt. CVI, CVII et CVIII non continenturin Gallicanis

Mss. Purgatæ sunt multis mendis auctoritate Vatica pturæ communes, ecce ubi novimus Christum, ecce

exemplaris. Quanquam etiam pinguiora quædam errald ubi novimus Ecclesiam. Si Christum ipsum tenetis, corrigi oportuit ex conjectura:quod a nobis tentatumi

ea fide,ut priscalectio nihilominus hocce loco exhiberetur.

(a) Alias 265 : quæ autem 106 erat, nunc 186. Scrip

forte an. 409. I Am. Bad. Er. et undecim Mss., aulas.

(b) Alias 266 : quæ autem 107 erat, nunc 216. Scripla ? In Mss. aliquot, sacramenta.

post superiorem.

[ocr errors]

a nobis eidem diceretur quid de facto Primiani di sæ necessitas cogit ? Sed si attendas, mi frater, si ceret, dixit se nuper ordinatum patris sui judicem recte cogites, si Deum timeas, in mala ? causa peresse non posse, sed in id quod a prioribus suis ac- severare nulla necessitas cogit. Hæc enim responsio ceperit permanere. Quod necesse habuimus his tua non quæstionem tibia me propositam solvit, sed litteris Sanctilatis luæ significare. Beatitudinem causam nostram ab omni calumnia vestræ causatuam nobis Dominus custodiat, domine pater. tionis absolvit. Dicis enim te nuper ordinatum fac

torum patris tui judicem esse non posse, sed in eo EPISTOLA CVIII (a).

quod a prioribus tuis acceperis permanere. Cur Agit de non iterando Baptismo, coarguens Dona- ergo non potius in Ecclesia, quam Scriptura teste listarum hac in reconl umacium ;quippequi Maxi- incipientem ab Jerusalem, atque per omnes gentes mianensium baptisma ralum habuerunt. Evincit fructificantem atque crescentem (Act. 1, 8) a Domino subinde nullam eos schismatis edendi justam cau Christo per Apostolos accepimus, permanemus ; et sam habuisse.

de factis nescio quorum patrum, quæ ante pene cenDomino dilecto fratri MACROBIO, AUGUSTINUS.

tum annos admissa dicuntur, modo judicamur? Si

enim tu de patre tuo, adhucin hac vita constituto, CAPUT PRIMUM. – 1. Charissimi filii mei, hono.

non audes judicare, quem potes interrogare; mihi rabiles viri, cum ad tuain Benevolentiam attulissent

quare dicitur utjudicem de mortuolonge antequam litteras meas, quibus admonui rogavique te, ne sub

natus eum ? et christianis gentibus quare dicitur diaconum nostrum rebaptizares, rescripserunt mihi

ut judiccnt de factis Afrorum traditorum ante tot te respondisse, Non possum nisi ad me venienles sus. annos mortuorum, quos nec vivos tot christiani qui cipere, et eis fidem quam postulaverint dare:et tamen tunc vivebaut, in terris remotissimis constituti ausiad te venerit in vestra communione baptizatus,qui dire vel nosse potuerunt? Qui manentem notum non diu a vobis separatus fuit, et perignorantiam se puta- audes judicare Primianum, cur mihi antiquum et verit denuo baptizandum, idque poposcerit, cum ignotum judicandum vis imponere Cæcilianum ? Si quæsieris et cognoveris ubifuerit baptizatus, suscio patres tuos non judicas de factis suis, quare fratres pis quidem ad te venientem, nec tamen ei (tas quam tuos judicas de factis alienis ? postulat fidem, sed doces hominem habere quod 3. An forte fratres nos negas ? Sed melius audipetit, nec verba errantis attendis, sed studium adhi- mus sanctum Spiritum per prophetam præcipienbes corrigentis. Male ergo dante m quod jam dan- tem, Audite qui pavetis verbum Domini : dicite, dum non est, et Sacramentum quod datum est vio Fratres nostri estis, his qui vos oderunt et qui vos delantem suus error accusat, non petentis 1 excusat. Dic testantur, ut nomen Domini honorificetur, et appaitaque mihi, obsecro te, quomodo non habeat qul reat illis in jucunditate, ipsi autem erubescant(Isai. pelivit abs te,quod jam acceperat per me? Si propter LXVI, ö, secundum LXX). Revera enim si hominibus alienam aquam,et alienum fontem,quod solent dice nomen Dominijucundius esset, quam nomina hore qui non intelligunt, quia scriptum est, Ab aqua minum, numquid Christus clamans, Pacem meam aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis (6); do vobis (Joan. xiv, 27), dividereturin membris suis Felicianus quando separatus est a vobis in parte per eos qui dicunt, Ego quidem sum Pauli, ego autem Maximiani, veritatis adulter,catena sacrilegii, sicut

Apollo, ego vero Cephæ (1 Cor. 111, 4) et per homiconcilii vestri(C)verba indicant,trahebatur. Si secum num nomina dilaniantur? numquid Christus exsufabstulerat fon tem vestrum, quis erat fons in quo,illo flaretur in baptismo suo, de quo dictum est, Hic est separato, vestros baptizatis? Simul epim nunc vester qui baptizal (Joan.1,33); de quo dictum est, Christus episcopus sedet cum Primiano a se damnato et dam dilexit Ecclesiam suam, et tradidit seipsum pro ea, natore suo.

ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquæ 2. Sed sicut mihi suis litteris (Epist. 107) intima. in verbo(Eph.v, 25, 26)? numquid ergoin ipso suolarunt nostri, qui in hac causa te viderunt, cum quæ- vacro exsufflaretur, si nomen Domini esset jucunrerent quid hinc diceres, respondisti te nuper ordi. dius, cujus est ipse baptismus, quam nomen hominatum (d), factorum patris tui judicem esse non num, de quibus dicitus: Sanctum est quod ille dat, posse, sed in eo quod a prioribus tuis acceperis, non quod ille? permanere. Hine sane dolui necessitatem tuam,cum CAPUT II. – 4. Et tamen college tui ubi voluete existimem, sicut audio, bonæ indolis juvenem. runt, veritatem potius attenderunt, et non solum baQuid enim te ad hanc responsionem, nisi malæ cau ptismum quem Primianus in vestra communione,

sed et quem dedit Felicianus in Maximiani sacrile. "Lov., potentis.

go schismate, propter honoris Dominijucunditatem (g) Alias 256 : quæ autem 108 erat, nunc 265. Scripta

sanctum esse senserunt; et characterem, non solum paulo post superiorem.

(6) Frustra hæc quæras in Vulgata : sed apud Lxx quem ipse apud vos acceperat, sed et quem aliis extra reperies, Prov. IX, 18, quæ quidem verba hac in re Bap vos desertoripfixerat, ipso correcto violare non ausi tismi post hæreticos repetendi producta sunt olim non inodo a Donatistis, verum etiam a Cypriano.

sunt, quia regium cognoverunt. De hoc eorum facto (c) Bagaitani.

tam bonojudicare non vis, ubi eos deberes laudabili(d) Macrobium Donatistarum apud Hipponem episcopum,fuisse,cum ex hac epistola,tum ex Carthaginensi collalione constat:ordinatum haud dubie in locum Proculeia 1 Lov., nulla. ni, qui post concilium Carthaginense die 25 aug. 403 cele Lov., nec. bratu in adhuc superstes erat, uti intelligitur ex ep. 88, n. 8. Lov. omit. de quo.

« PredošláPokračovať »