Obrázky na stránke
PDF
ePub

autin ipsa Carthagine contra neminen levaverunt ! quod contra nos a vestra parte magis ore maledico Nec cum fure concurrebant, qui communicabant quam veridico solet dici, Veloces pedes eorum ad ei de quo dicit Nummasius advocatus, loquens pro effundendum sanguinem (Psal. xi, 3), nos potius præsente Restituto episcopo vestro, quod per occuls ista in tantis latrociniis Circumcellionum, clericotum sacrilegii propemodumfurtum, episcopalis no- rumque vestroruin experti sumus, qui corporibus minis invaserit principatum; neccum adultero por humanis cæde atrocissima laniatis, tot loca nostrotionem suam ponebant, qui communicabant veri- rum sanguine cruentarunt:quorum duces, quando tatis adultero ; nec modico fermento tota eorum te ingrediente in hanc patriam, cum suis cuneis demassa corrumpebatur, cum ei faverent, cum in duxerunt, Deo laudes inter cantica conclamantes, ejus parte, non quasi nescientes, a vobis præcisi, quasi voces, velut tuba præliorum in suis omnibus remanerent, sed a vobis contra præcidendam eri- latrociniis habuerunt. Alio tamen die concussi ac gendamque curarent ; deinde vos ipsi, qui eos ad stimulati aculeis verborum tuorum, quæ in eos per redeundum sicinvitastis,ut Maximiano tanta socie- punicum interpretem honesta et ingenua libertatis tate conjunctos,impollutos a sacrilegii surculo dice- indignatione jaculatus es, factis eorum irritatus poretis, quod Prætextatum quoque et Felicianum salvis tius quam delectatus obsequiis, se de media coneorum honoribus suscepistis, quod cum eis pacifice gregatione, sicut ab eis qui aderant narrantibus concordetis (quod hodieque Felicianum vobis. audire potuimus, furibundis motibus rapuerunt, cum consedentem videtis) nulla communione pec- nec post eorum pedes veloces ad effundendum catorum alienarum maculati, nullo contactu immune sanguinem, ulla aqua pavimenta salsavistis(a):quod ditiæ coinquinati, nullius estis malignitatis fermento post nostros clerici tui putaverunt esse faciendum. corrupti : et orbichristiano per hæc testimonia alie 15. Sed, ut dicere cæperam, hoc de Scripturis tenam crimen objicitur, unitatis divisio a separatione stimonium, quod in nos soletis magis conviciando funesta defenditur,a præcisoramo,tanquam immun quam probando jactare, Veloces pedes eorum ad dus ramus,quiin veræ matris radicemanserit, accu- effundendum sanguinem, etiam in 1 Felicianum et satur !

Prætextatum impetu vehementi, grandiloqua illa CAPUT V. - 14. Quid illud, quod soletis de su- sententia concilii Vagaiensis evomuit. Nam cum de stentatis persecutionibus gloriari ? Si martyres non Maximiano, quæ visa sunt dicenda, dixissent : Nec facit causa, sed pæna; cum diceretur, Beati quiper. solum hunc, inquiunt, sceleris sui mors justa consecutionem patiuntur, frustra est additum, propter demnat ; trahit et ad consortium criminis plurimos justitiam (Matth. v, 10). Nonne vos etiam in hujus ti- catena sacrilegii, de quibus scriptum est : « Venetuli gloria Maximianistæ facillime vincunt, qui perse- num aspidum sub labiis eorum, quorum os malediccutionem non solum postea vobiscum, sed priuseta tione et amaritudine plenum est. Veloces pedes eovobis pertulerunt ? Advocati accusantis Maximia- rum ad effundendum sanguinem (Psal. xii, 3), » num, vestro collega presente Restituto, qui in locum etc. Quibus dictis, ut deinde ostenderent qui essent, Salvii 1 Membressitani,cum cæteris illis undecim sine quos traheret ad consortium criminis catena sacridilatione damnati, antequam ipse dies dilationis legii, eosque cum Maximiano simili severitate damtransiret, jam fuerat ordinatus, verba sunt quæ jam narent: Famosi ergo, inquiunt, criminis reos Vicpaulo ante commemoravi. Titianus etiam die ipso torianum Carcavianensem,ad quem adjunguntalios dilationis transacto, Felicianum et Prætextatum de undecim, inter quos Felicianum Mustitanum, et tota ipsa contra Primianum conspiratione verbis gra. Prætextatum Assuritanum. Post hæc in eos dicta, vissimis accusavit. Concilium etiam Vagaiense non facta est cum eis tanta concordia, ut nihil eorum semel Gestis proconsularibus, ac deinde municipa. minueretur honoribus ; nullus ab eis ablutus, post libus allegatum est, excita ta judicia, impetratæ mi abluentium pedes veloces ad effundendum sanguinacissimæ jussiones, postulatum atque præceptum nem, rursus abluendus judicaretur :. Cur ergo de est, ad coercitionem resistentes perducerentur, im- nostra concordia desperandum est ? Deus diaboli pertitum officium, concessa auxilia civitatum, per averterit invidiam, et pax Christi vincat in cordiquæ id quod judicatum est,impleretur. Quid ergo no. bus nostris : ac, sicut idem Apostolus dicit, donebiscum de imperata persecutione confligitis, quivo mus nobismetipsis, si quis adversus aliquem habet biscum ista non æquo jure divisimus? Cum enim querelam, sicut et Deus in Christo donavit nobis non semper qui persecutionem sustinet, perveniat (Colos. ii, 15, 13), ut, quod jam dixi et sæpe dicenad passionem ; sic inter nos composuerunt clerici dum est, charitas cooperiat multitudinem pecca. et Circumcelliones vestri, ut vos persecutionem, nos torum (1 Pet. iv, 8), passionem sustineremus. Sed, ut dixi, cum Maxi- CAPUT VI. -116. Verum tu, frater, cum quo nunc mianistis deista laude certate,qui contra vos recitant ago, et de quo in Christo, sicut ipse novit, gaudere Gesta forensia, ubi eos per judices persecutionibus desidero, si partis Donati defensionem in hac Maxiagitastis:sed plane cum quibusdam corum tali coer

1 Lov. omittit in, citione correctis postea concordastis; unde nec nos Lov., judicaret. tra desperanda concordia, si Deus adjuvare, et vobis

(a) Sacra loca et instrumenta, si quæ Catholici attigissent,

eluenda putabant Donatistæ :adeoque eorum altaria radepacificam mentem inspirare dignetur. Nam et illud,

bant, calices frangebant, pallas lavabant, virginum sacra

rum crines salsa aqua perfundebant, utitestatur Optatusin + Lov., Salvi. Vid. lib. 3 contra Cresc., c. 53.

lib.6, ubi bæcinter alia: «In multis, ait,locis parietes lavare * Lov., imperitum.

voluistis,et inclusa spatia salsa aqua spargi præcepistis, »

miani causa velis peringenii tui et eloquii facultatem ille, Mecum tene unitatem, quia ego sum vir tuus ; suscipere,nec mendaciter agere, quoniam recens est respondeat illa, Ibi moror, ubi est pater meus : ut memoria ipsius, hominibusin quos hæc gesta sunt, in uno lecto dividant Christum, quos detestamur si adhuc in corpore constitutis, tot etiam proconsulari dividant lectum. Fugitur unitas, ut propinqui, et bus et municipalibus Gestis, ubi adversus vos semper cives, et amici, et hospites, et quicuique sibi hucatholica Ecclesia commonita est : ut nec illud de mana necessitudine colligati, utrique Christiani, in aqua aliena, et de aqua mendacii,et lavacro mortui, conviviis ineundis, in matrimoniis tradendis et acet si qua alia sunthujusmodi, sicut soletis,intelligen- cipiendis, in emendo ac vendendo, in pactis et da fatearis;sed eo potius modo, ut'baptismus Christi placitis, in salutationibus, in consensionibus, in ad participationem salutis æternæ datus Ecclesiæ, collocutionibus, in omnibus suis rebus negotiisque nec extra Ecclesiam judicetur extraneus, nec in alie concordes sint, et ad Dei altare discordes. Qui enim nis deputetur alienus, sed extraneis et alienis valeat quantamlibet aliunde conceptam, illic deberent ad perniciem, suis autem et propriis ad salutem ; at finire discordiam, et secundum præceptum Domini, que in illis, cum ad pacem Ecclesiæ convertuntur, prius reconciliari fratribus suis, et tunc offerre mu. error emendetur, non Sacramentum errorem pu nus altaris (Id.v, 24), alibi concordes,ibi discordant. niendo destruatur, utque id quod oberatforis perver 18. Fugitur unitas, ut nos adversus vestrorum so,intus incipiat prodesse correcto:nec illa rursus de (aolo enim vestras dicere) improbitates quæramus non communicando peccatis alienis,'de separatione publicas leges, et adversus ipsas leges armentur Cira malis, de non tangendoimmundo atque polluto, de camcelliones, quas eo ipso furore contemnant, quo cavenda modici fermenti corruptione,et cætera talia, in vos eas cumfurerent excitarunt. Fugitur unitas, ut sicut soletis accepturuses, ne vos in Maximianicausa contra possessores suos rusticana erigatur audacia, inexplicabiliter implicetis. Sed ita sapiens hoc asse et fugitivi servi contra apostolicam disciplinam,non res,hoc tenebris, quod sana doctrina commendat, solum a dominis alienentur, verum etiam dominis quod vera regula exemplis propheticis atque apos cumminentur; nec solum comminentur, sed et vio. tolicis probat,malos esse potius tolerandos, nedese lentissimis 1 aggressionibus deprædentur, auctorirantur boni, quam bonos deserendos, ut separentur bus et ducibus, et in ipso scelere principibus ago. mali1.Tantum utabimitatione,a consensione,a vitæ nisticis confessoribus vestris, qui ad Dei laudes orac morum similitudine reprobi sejungantur, simul nant honorem vestrum, qui ad Dei laudes fundunt crescentes, simulin tribulatione permixti,simulintra sanguinem alienum, ut vos propter hominum invi. retia congregati usque ad tempus messis, ventilatio diam collectis vestris, atque discursis promittatis nis,et littoris. De persecutione autem, quidquid ad prædas eis, a quibus ablatæ sunt, reddituros. Nec expellendos et sedibus perturbandos Maximiapistas tamen et hoc velitis, ut valeatisimplere, ne illorum a vestris perjudices actum est, quomodo defensurus audaciam, quam sibi putaverunt vestri presbyteri es, nisi hoc prudentiores vestros corrigendi animo, necessariam nimium cogamini offendere. Jactant non nocendi moderato terrore fecisse : si qui autem enim præcedentia circa vos merita sua, demonshumanum modum excesserunt,sicut in his quæ Sal trantes, et enumerantes ante istam legem, qua gauvium Membressitanum esse perpessum civitas ipsa detis vobis redditam libertatem (a), quod loca et testtaur, non præscribere cæteris, tanquam palea basilicas per eos presbyteri vestri vastatis nostris cum frumentis in una Sacramentorum communione fugatisque tenuerunt, ut si in eos volueritis esse constitutis, vitæ autem dissimili!udine separatis ? severi, beneficiis eorum appareatis ingrati.

17. Quæcum ita sint, amplectoristam defensionem 19. Fugitur unitas, ut quicumque apud nos ferre tuam: Ista quippe erit, si verax erit;et veritate vince detrectaverint disciplinam, ad illos fugiant defentur, si ista non erit. Amplector, inquam, defensionem dendi, ut vobis offerantur rebaptizandi. Sicut iste de tuam ; sed hanc esse cernis et meam. Cur non ergo in agro subdiaconus Rusticianus !, cujus causa hæc unitate areæ dominicæ simul frumentum esse labo ad te scribere magno sum dolore ac timore comremus, simul paleam toleramus? cur non, obsecro pulsus, propter reprobos et perversos mores exte, quæ causa, cui bono, ob quam utilitatem, dic mihi? Fugitur unitas, ut Agni unici sanguine populi 1 Lov., videntissimis. comparati, adversus invicem studiis contrariis in

2 In Vatic. Cod., Rusticanus. flammentur, et dividantur oves, quasi nostræ inter

(a) Libertas Donatistis jampridem reddita fuerat lege Ju

liani imperatoris,de qua Augustinus in epist.105,0.2, 0.9: nos, patris familias illius qui servo dixit, Pasce oves scribit: «Julianus desertor Christi et inimicus, supplicantimeas (Joan.xvi, 17), non,Pasce oves tuas; et de qui

« bus vestris Rogatiano et Pontio,libertatem perditionisparbus dictum est, Ut sit unus grex,et unus pastor(Id.x,

«ti Donati dedit; denique tunc reddidit basilicas hæreticis,

«quando templa dæmoniis.» Et anle ipsum Optatus in libro 16):quiclamatin Evangelio, In hoc scient omnes quia

2: « Eadem,inquit, voce vobis libertasest reddita,qua voce discipuli mei estis, si veram dilectionem habueritis

«idolorum patefieri jussa sunt templa. • De hocce Juliani

rescripto plura in lib. 2 contra litt. Peliliani, c. 97. Aliud in vobis (Id.x111,35);et, Sinite crescere utraque usque

præterea circiter finem anni 409, datum est ab Honorio pro ad messem,ne forte cum vullis colligere zizaniu,era

Donatistis edictum, quo scilicet indulsit, «utlibera volun.

«tate quis cultum Christianitatis acciperet, » sicuti legitur dicetis simul el triticum (Malth. xiii, 30). Fugitur in concilio Carthagine habito 14 junii, an. 410; ex cujus unitas, ut huc maritus, illuc uxor conveniat ; dicat

concilii decreto missi sunt ad eumdem imperatorem Flo. rentius, Possidius, Præsidius, et Benenatus episcopi, qui ipsum rogarent ut illud edictum rescinderet ; quod paulo

post fecit, uti apparet ex lege ad Heraclianum in Africa "Lov., boni.

Comitem, data 25 augusti, anno eodem 410.

communicatus a presbytero suo, multorum etiam

EPISTOLA CIX' (a). in illa regione debitor factus, et contra ecclesiasti

Severus, Milevitanus antistes, maximam delectationem cum vigorem, et contra creditores suos, aliud præ

fructumque ex Augustini lectione capere se profitesidium non quæsivit, nisi ut abs te iterum plagare

tur, summis laudibus ipsum efferens, ac demum tur, et ab ipsis quasi mundissimus amaretur1. Jam talem diaconum nostrum, et ipsum a suo presby

provocans ad rescribendum. tero excommunicatum, decessor (a) tuus rebapti

Venerabili ac desiderabili et tolo sinu charitatis zavit, et vestrum diaconum fecit, qui non post mul

amplectando episcopo AUGUSTINO, Severus. tos dies, eorumdem perditorum sicut desideravit

1. Deo gratias, frater Augustine, cujus donum est commixtus audaciæ, etin nocturna aggressione, in

quidquid in nobis bonorum gaudiorum est. Fateor, bene medio latrocinio atque incendio suo, subvenientis

mihi tecum est ; multum te lego : mirum dicam, sed vemultitudinis concursu, peremptus est. Hi sunt fru

rum plune, quam mihi absens solet esse præsentia, tam ctus divisionis hujus quam sanare non vultis, sic fu

præsens facta est absentia tui. Nullæ se nobis interpogiendo unitatem, quemadmodum fuerat ipsa divi nunt turbulentæ actiones temporalium rerum. Ago sio fugienda ; quæ per seipsam fæda est, et

quantum possum, etsi non tantum possum quantum damnabilis Deo, etsi propter ipsam hæc et alia

volo : quid ego dicam, quantum volo ? Nosti optime tam horrenda et nefanda non fierent.

quam avarus sim tui : nec tamen murmuro, quia non CAPUT VII. – 20. Agnoscamus ergo, frater, pa

tantum ago quantum volo, quoniam rursus non minus cem Christi, pariterque teneamus, et quantum Deus

ago quantum possum. Deo ergo gratias, frater dulcissidonat, simul boni esse studeamus, et simul malos

me, bene mihi tecum est, gaudeo tecum arctius conjuncsalva unitate, quanta possumus disciplina emende

tus; et ut ita dicam, unissime quantum potest adhærens mus, et propter ipsam unitatem, quanta possumus

tibi, redundantiam uberum tuorun suscipiens vires patientia toleremus : ne, sicut Christus admonuit,

comparo, si possim idoneus effici ad ea concutienda et cum volumus ante tempus colligere zizania, quæ

exprimenda, ut quidquid secretius et interius, clausum beeatus Cyprianus non extra, sed in Ecclesia videri

custodiunt remotis pellibus quas adhuc lactenti sugencernique testatus est, eradicemus simul et triticum.

das inserunt, ipsa mihi viscera si possibile est, dignenNeque enim revera vos habetis propria quædam

tur effundere. Viscera, inquam, mihi ut refundantur privilegia sanctitatis, ut nos polluant mali nostri, et

cupio : viscera tua, viscera pinguia sagina cælesti, et vos non polluant mali vestri; ut nos antiqua conta

condita omni dulcedine spirituali ; viscera tua, viscera minet, quam nescimus, timiditastraditorum, et vos

pura, viscera simplicia, nisi quod duplici sunt vinculo non contaminet præsens, quam videtis, audacia redimita geminæ charitatis; viscera tua, viscera persusa perditorum. Agnoscamus arcam illam quæ præfigu

lumine veritatis, et refulgentia veritatem. Horum me ravit Ecclesiam:simul illic munda animalia simus;

manationi vel resultationi subjicio, quo nox mea in lunec in ea nobiscum etiam immunda portari uisque

mine tuo deficiat, ut in diei · claritate simul ambulare in finem diluvii recusemus. Simul in arca fuerunt,

possimus. O vere artificiosa apis Dei, construens favos sed non simul Domino in odorem sacrificii de im.

divini neclaris plenos, manantes misericordiam el verimundis obtulit Noe (Gen. VII, viil). Nec ideo tamena

tatem, per quos discurrens deliciatur anima mea, et mundis aliquibus arca ante tempus propter immun.

vitali pastu quidquid in se minus invenit, aut imda deserta est. Corvus tantum deseruit, et se ante

becillum sentit, resarcire et suffulcire molitur. tempus ab illius arce communione separavit; sed de

2. Benedicetur Dominus per præconium oris tui, et fibinis immundis, non de septenis mundis fuit: hujus dele ministerium : quod sic concinere et respondere separationis immunditiam detestemur. Nam qui- facis canenti tibi Domino, ut quidquid de ejus plenitucumque talibus moribus laudabiles sunt, facit eos

dine ad nos usque redundat, jucundius efficiatur et grasola separatio ista damnabiles : quia filius malus

tius per tuum elegantem famulatum, et succinctam ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluit;

mundiliam, et fidele ac castum simplexque ministerium: quamvis insolenter elatus el ipse suo tumore cæca

quod ita resplendere facis per argutius tuas et vigilantus audeat dicere, quod Propheta prævidens detesta

tiam tuam, ut perstringat oculos, et in se rapiat ; nisi tus est : Noli me langere, quoniam mundus sum

tu idem innuas Dominum, ut quidquid in te delectabile (Isai. lxv,5). Quisquis ergo ante lempus velut pro lucet, referentes nos ad illum, ipsius esse agnoscamus pter quorumdam immunditiam, congregationem

de cujus bonitate tam bonus es, et de cujus puritate et hujus deserit unitatis, tanquam arcam in diluvio, simplicitate ac pulchritudine purus, simplex et pulcher munda atque immunda portantem, ostendit se po

es ; et illi agentes gratias de bono tuo, dono suo dignetius hoc esse quod fugit. Hoc voluit Dominus, ut et tur ' nos tibi adjungere, vel quoquo modo subjungere, in hac civilate plebs lua per os cujusdam...

ut plenius subjiciamur illi, cujus te ductu ac modera(Vacat spatium xxvu versuum in Ms. exemplari Vaticano, tione talem gaudemus, ut et tibi contingat gaudere de unde eruta est epistola CVIII).

1 Mss. Vatic. quatuor, Dei.

Sic Mss. sexdecim. At Edd. habent : et illi agentes · Hic sequebatur hæc phrasis : De isto Marcellino scri gratias de bono tuo Domino, qui dono suv dignatus est, etc. bens, Ecclesiæ colonum dicis. Sed expungenda sunt isthæc Recognita est ad a. bg. bl. bn. c. cc. ff. g. gv. j. I. verba, uti ad hanc epistolam observamus in præfatione n. r. s. sb. t. vc. vd. quinque v. ad Am. Bad. Er. Lov. in hunc tomum.

(a) Alias 37 : quæ autem 109 erat, nunc 211. Scripta (a) Proculeianus.

forte an. 409.

nobis : quod non diffido fore, si tuis me orationibus nunc quod videor respondisse debitor sum, non dico adjuves, cujus imitatione nonnihil jam profeci, ut talis charitatis, quam tanto magis debemus quanto am. esse desiderem. Vides quid facias, quod sic bonus es, plius impenderimus, cujus nos perpetuos debitores quam nos rapias in amorem proximi, qui nobis primus ostendit Apostolus dicens, Nemini quidquam deveatis, ad dilectionem Dei et ullimus gradus est, et quasi li nisi ut invicem diligatis (Rom. xi, 8); sed ipsius epismes quo sibi uterque annectitur Dei et proximi ; in quo tolæ tuæ: quando enim sufticiam tuæ suavitati, tannos, ut dixi, quasi limite slantes amborum calore tan. tæque aviditati animi tui, quam mihi lecta nuntiagimur, et amborum flogramus amore. Sed quantum vit ? Rem quidem mihi in te notissimaminsinuavit; non iste ignis exusserit et purgaverit proximi, tantum verumtamen etsi non mihi rei novæ insinuatrix, nos in illum puriorem Dei ire compellit. In quo jam nova tamen rescriptorum exactrix fuit. nullus nobis amandi modus imponitur, quando ipse ibi 2. Miraris fortasse cur me hujus debiti persoluto. modus est sine modo amare. Non ergo verendum est ne rem imparem dicam, cum tu deme tam multum senplus amemus Dominum nostrum, sed ne minus, tias, qui me tanquam anima mea noveris: sed hoc timendum.

ipsum est quod mihi magnam difficultatem fecit 3. Hæc epistola superior, quæ tibi me quasi abstersa respondendi litteris tuis, quia et quantus mihi videatristitia felicitate actionum, de liberali otio quod tecum ris parco dicere propter verecundiam tuam, et utimihi agere licuit in hoc rure posito (nam ila licere po que minus dicendo, cum tu in me tantam laudem tuit) lætiorum offert, antequam sane venerabilis episco contuleris, quid nisi debitor remanebo ? Quod non pus rios visitare dignaretur, quasi meta illorum gaudio curarem, si ea quæ de me ad me locutus est, non rum scripta est, et quod vere mirer, eodem die venit ex charitate sincerissima dicla scirem, sed adulaquo scripta est. Quid hoc est, quæso, anima mea, nisi tioneinimica amicitiæ. Hoc quippe modonec debi. forte quod nos delectat; tamen elsi honestum est, non ta tor fierem, quia talia rependere non deberem : sed men satis utile, quia in parte est ? Interim licet universo quanto magis novi quam fideli animo loqueris, hanc ipsam partem, id est nos ipsos, quantum pro pec.

tanto magis video quanto debito graver. catis nostris nobis cedil materia, id est nos ipsi cedimus,

3. Vide autem quid mihi contigit, ut me quodamnobis elimatiores el compaginabiliores, si tamen admit modo ipse laudaverim, qui me a te fideliter laudatis hoc verbum, aptare moliamur. Habes epistolam non tum dixerim. Sed quid aliud dicerem, quam in quod pro tua magnitudine, sed pro mea parvitate longiorem, de te admonui, quem 'nosti. Ecce mihi novam feci qua te provocaverim, ut jam non promea parvilate, sed quæstionem quam tu non proposuisti, et eam forpro tua magnitudine mihi epistola mittatur. Quæ tamen tassis exspectas ut solvam : ita mihi parum erat quantacumque erit, mihi longa non erit, cui totum tem quod debitor eram, nisi etiam me ampliore debito pus breve est ad te legendum. Rescribe mihil quando, aut ipse cumularem; quanquam hoc facile sitostendere, ubi occurrere debeam, propter illam causam qua me jus.

et, si non ostendam, facile tibi videre, et vera infisisli occurrere. Quod si est integra, et non forte aliud deliter dici posse, et non vera fideliter. Qui enim sic melius placuit, lunc occurram ; sin minus, rogo te, nolo credit ut loquitur, etsi non vera loquitur, fideliter me a cursu revoces meo : illa enim sola risa est, quam loquitur ; qui autem non credit quæ loquitur, præponerem mihi. Fratres omnes qui nobis in Domino etsi vera loquitur, infideliter loquitur. Numquid conservi sunt, el desidero multum, et saluto.

ergo dubito quod ea de me credas quæ scripsisti ?

Quæ cum in me non agnosco, potuisti fideliter de EPISTOLA CX' (a).

me non vera dicere. Augustinus Severo episcopo, blandissime expostulans 4. Sed nolo te vel benevolentia sic falli; cui bene

et querens se ab ipso tantopere laudatum in supe volentiæ debitor sum, quia et tam fideliter, et tam riore epistola.

benevole ea quæ vera sunt, possum de te dicere, nisi, Domino beatissimo atque dulcissimo, venerabili ni

ut supra dixi, verecundiæ tuæ parcerem. Ego autem

quando laudor a germanissimo et familiarissimo miumque desiderabili fratri et consacerdoti Seve: RO, et qui tecum sunt fratribus, AUGUSTINUS et

animæ meæ, velut a meipso lauder, sic habeo. Quod

cernis quam molestum sit, etiam vera si dicantur. qui mecum sunt fratres, in Domino salutem.

Quanto potius quia etiam cum sis altera anima mea, 1. Epistola mea, quam pervexit charissimus filius imo una sit anima tua et mea, sic in me falleris puet condiaconus noster Timotheus, jam parata erat tando mihi adesse que desunt, quomodo et de se profecturo, quando filii nostri Quod vult deus et Gau

ipse unus homo falli potest?Quod non tantum ideo dentius ad nos venerunt cum litteris tuis. Inde fac nolo, ne quem diligo tu fallaris, verum etiam ne tuin est ut continuo proficiscens, non afferret res minus ores ut sim quod jam me esse credis : nec in ponsionem meam, quoniam post illorum adventum eo sum tibi debitor, uteadem progressu benevolen. quantulumcumque apud nos immoratus est, et pro tiæ credam et loquarde te bona, quæ adhuc et tu tibi fecturus per horas singulas videbatur. Sed etsi per deesse cognoscis, sed ut animo tam quidem benevole eum respondissem, adhuc debitor forem. Nam et ea tantum dicam bona tua, dona Dei, de quibus in

te certus sum. Quod non ideo non facio ne fallar in * Ad a. a. bg. bl. c. cb. cc, ff. g. gg. gv.j. n. r. s. t. duos sb. duos vc. quatuor v. emeudata, et ad. Am.

eis, sed ne tu a me laudatus, ipse te laudasse Bad. Er. Lov.

videaris ; et propter illam justitiæ regulam, qua (a) Alias 135 : quæ autem 110 erat; nunc 213. Scripta post superiorem.

Mss. decem, quam nosti.

mihi fieri nolo. Quod si fieri debet, eligo esse debi- 1. Litteræ tuæ impleverunt grandi dolore cor no. tor, quamdiu puto non esse faciendum; si autem strum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua responfieri non debet, nec debitor sum.

derem ; cum talibus malis magis prolixi gemitus et 5. Sed novi quod mihi ad hæc respondere possis : fletus, quam prolixi libri debeantur. Totus quippe Da ista loqueris quasi prolixam epistolam tuam de mundus tantis affligitur cladibus,ut pene pars nulla laudibus meis desideraverim. Absit ut hoc de le cre terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, comdam ; sed epistola tua, nolo dicere quam veris, vel mittantur atque plangantur. Non ante parvum tem. quam non veris, plena tamen laudibus meis, hoc de pus, etiam in illis solitudinibus Ægypti, ubi moname ut reprehenderem, etiam te nolente, flagitavit. steria separata ab omni strepitu, quasi secura deleNam si quid aliud volebas ut scriberem, largitorem gerant", a barbaris interfecti sunt fratres. Jam vero medesiderabas,non redditorem.Porrojustitiæ ordo quæ modo in regionibus Italiæ, quæ in Galliis nefaria sic habet, ut debitum prius reddamus ; tum deinde perpetrata sint, etiam vos latere non arbitror ; de cui reddimus, si hoc placet, aliquid et donemus. Hispanis quoque tot provinciis, quæ ab his malis diu Quanquam etiam talia qualia desiderasti ut scribe- videbanturintactæ,ceperunt jam talia nuntiari.Sed rem, si diligentius præcepta dominica cogitemus, quid longeimus?Ecce in regione nostra Hipponensi, reddimus potius quam donamus, si nemini quid quoniam eam barbarinon attigerunt,clericorum doquam debendum est, nisi ut invicem diligamus.Ipsa natistarum et Circumcellionum latrocinia sic vastant quippe dilectio exigil debitum, ut fraternæ charitati ecclesias, ut barbarorum fortasse facta mitiora sint. servientes, eum qui se adjuvari recte velit, in quo Quis enim barbarus excogitare potuit quod isti,utin possumus, adjuvemus. Sed, mi frater, ettu credo oculos clericorura nostrorum calcem et acetum mitquod noveris quanta sintin manibus meis,quibus ob terent, quorum membra etiam cætera plagis horrendiversas curas quas nostræ servitutis necessitas ha. dis vulneribusque sauciarunt ? Deprædantur etiam bet, vix mihi paucissimæ guttæ temporis stillantur domos aliquasetincendunt, fructus aridos diripiunt, quas aliis rebus si impendero, contra officium humidos fundunt,et talia cæteris comminando, mulmeum mihi facere videor.

tos etiam rebaptizari compellunt. Pridie quam ista 6. Quod enim vis, ut ad te prolixam epistolam ad te dictavi, ex uno loco per hujusmodi terro. scribam,et hoc quidem debeo, fateor:debeo prorsus res quadraginta et octo animæ mihi rebaptizatæ hoc tam dulci,tam sinceræ,tam meræ voluntatituæ. nuntiatæ sunt. Sed quia bonus es amatorjustitiæ,inde te admoneo 2.Plangenda sunthæc,non miranda, el exclamant ut de illa quam diligis, hoc a me libentius audias. dum ad Deum,ut non secundum merita nostra, sed Cernis prius esse quod et tibi et aliis,quam quod tibi secundum misericordiam suam a tantis malis liberet tanlum wodo debeo ; et tempus ad omnia mihi non nos. Nam quid utique sperandum fuit generi humasufficit, quando nec ad illa quæ priora sunt. Unde no,cum hæc etin Prophetis et in Evangelio tanto ante omnes charissimi et familiarissimi mei, quorum in prædicta sint ? Non itaque debemus tam nobisipsis nomine Christi inter primos mihi es, rem facient esse contrarii,ut credamus quando leguntur,et queofficii sui, si non solum alia mihi scribenda ipsi ramur quando complentur : sed potius et illi qui nonimponant,verum etiam cæteros quanta possunt increduli fuerant,cum hæcin sanctis Libris conscripauctoritate et sancta benignitate prohibeant ; ne ta legerent vel audirent,nunc saltem credere debent videar ego durus cum a singulis petita non dede- cum compleri jam vident; ut de his tam magnis ro, dum ea volo magis reddere quæ omnibus de- pressuris tanquam in torculari Domini Dei nostri, beo. Denique cum sicut speramus et promissum tè. sicut amurca infidelium murmurantium et blasphenemus, ad nos venerit Venerabilitas tua, scies qui- mantium fluit, ita oleum quoque fidelium confitenbus operibus litterarum et quantum occupatus sim, tium et orantium exprimiet liquari non cesset. Illis elinstantius facies quod rogavi, utet alios quos po- enim qui contra christianam fidem querelas impias tueris, mihi aliquid aliud scribendum volentes jactare non quiescunt, dicentes quod antequam ista injungere, a me demoliaris. Dominus Deus noster doctrina per mundum prædicaretur, tanta mala non impleat cordis tui tam grandem et tam sanctum patiebaturgenus humanum,facile est ex Evangelio. sinum quem fecit, domine beatissime.

respondere Dominus enim dicit:Servus nesciens volun

tatemdomini sui,et faciens dignaplagis, vapulabit paucas; EPISTOLA CXI. ().

servus autem sciens voluntatem domini sui.et faciens diAugustinus Victoriano presbytero, consolans eum ad gna plagis vapulabit multas (Luc.xii, 47,48). Quid ergo

toleranter accipienda mala quæ barbari, in Italiam et mirum, si christianistero poribus iste mundus,tanHispaniam incursionem facientes, inferebant sanc- quam servusjam sciens voluntatem Domini sui, et lis viris et sacris virginibus.

faciens digna plagis, vapulat multas ? Attendunt Domino dilectissimo et desiderantissimo fratri et quanta celeritatc Evangelium prædicatur, et non at

compresbytero VICTORIANO, AUGUSTINUS, in Do tendunt quanta perversitate contemnitur. Servi mino salutem.

autem Dei humiles et sancti, qui dupliciter mala

temporalia patiuntur, quia et ab ipsis impiis,et cum * Hanc emendavimus juxta a. bl. c. cc. cb. ff. g. gg. gv. j. n. r. s. sb. t. duos bn. duos vc, quatuor v. et Am.

ipsis patiuntur, habent consolationes suas,et spem Bad. Er. Lov.

futuri sæculi ; unde dicit Apostolus : Non sunt con"(a) Alias 122 : quæ autem 111 erat, nunc 148. Scripta ereunte an. 403, forte mense novemb.

· Lov., degebant. At Edd. alii et Mss., delegerant.

« PredošláPokračovať »