Obrázky na stránke
PDF
ePub

ad nos,

dignæ passiones hujus temporis ad futuram gloriam, et mirabilis, et qui servas testamentum tuum, et misequæ revelabitur in nobis (Rom. viii, 18).

ricordiam diligentibus te et servantibus præcepta tua, 3. Proinde, charissime, etiam illis quorum verba peccavimus, adversus Legem fecimus, impie egimus, et dicis te ferre non posse, quoniam dicunt, Si nos pec recessimus, et declinavimus a præceptis tuis, et a judiciis catoresista meruimus, quare et servi Dei barbaro tuis, et non exaudivimus servos tuos Prophetas, qui rum ferro perempti sunt, et ancillæ Dei captive duc loquebantur in nomine luo ad reges nostros, et ad omtæ'sunt?humiliteret veraciter et pie responde:Quan nem populum terræ. Tibi, Domine, justitia, nobis autamlibet enim justitiam servemus,quantamlibet Do tem confusio faciei, sicut dies hic viro Juda, et habitanmino obedientiam exbibeamus, numquid meliores tibus Jerusalem, et omni Israel, qui proximi sunt, el esse possumus illis tribus viris,quiin caminum ignis qui longe sunt in omni terra, in qua eos disseminasti ardentis pro conservanda lege Dei projecti sunt? Et ibi, propter contumaciam eorum, quia improbaverunt tamen lege quid illic dicat Azarias, unus ex tribus te, Domine. Nobis autem confusio faciei,regibus nostris, qui aperiens os suumin medio ignis,dixit: Benedictus et principibus nostris, et patribus nostris, qui peccavies, Domine Deus patrum nostrorum, et laudabilis ; et mus. Tibi Domino Deo nostro miserationes et propitiagloriosum nomen tuum in secula : quoniam justus esin tiones, quoniam recessimus, el non audivimus vocem omnibus quæ fecisti nobis, et omnia opera tua vera, et Domini Dei nostri, ut essemus in præceptis legis hujus rectæ viæ tuæ, et omnia judicia tua veritas, et judicia quam dedit in conspectu nostro in manu servorum ejus veritatis fecisti per omnia quæ intulisti nobis, et civitati Prophetarum. Et omnis Israel peccaverunt adversus sunclæ patrum nostrorum Jerusalem ; quoniam in veri legem tuam, declinaverunt ne audirent vocem tuam : tate et judicio intulisti nobis omnia hæc, propter peccala et supervenit nobis maledictio et jusjurandum, quod noslra ; quoniam peccavimus, et Legi tuæ non parui scriptum est in lege Moysi servi Dei, quoniam peccavimus, et mandatis tuis non obaudivimus, ut bene nobis mus, et statuit sermones suos, quos locutus est ad nos esset ; et omnia quæ intulisti nobis, in judicio vero in et ad judices nostros, qui judicabant nos, superducere tulisti. Et tradidisti nos in manus iniquorum inimicis. in ? nos mala magna, quæ nunquam facta sunt sub omni simorum transfugarum, et regi injusto et pessimo ultra cælo secundum ea quæ facta sunt in Jerusalem. Sicut universam terram. Et nunc non est ut possimus aperire scriptum est in Lege Moysi, omnia mala hæc venerunt os : vere confusio et opprobrium facti sumus servis tuis,

et non rogavimus Dominum Deum nostrum, ut et eis qui te colunt. Ne tradideris nos in perpetuum averteret a nobis delicta nostra, et ut intelligeremus propter nomen tuum, Domine, et ne despexeris testa omnem veritatem tuam. Et vigilavit Dominus Deus ad mentum tuum, et ne abstuleris misericordiam tuam a omnem sanctum suum, et perduxit ea quæ fecit ad nos, nobis, propter Abraham qui a te dilectus est, et propter quoniam justus Dominus Deus noster in oinni mundo Isaac servum tuum, et Israel sanctum tuum, quibus suo quem fecit, et non audivimus vocem ejus. Et nunc, locutus es multiplicaturum le semen eorum ut astra cæli Domine Deus noster, qui eduxisti populum tuum de et arenam maris : quoniam, Domine, minimi facti sumus terra Ægypti in manu forti, et fecisti libi nomen sicut præ omnibus nalionibus, et sumus humiles hodie in dies hic, delicta adversus legem tuam fecimus. Domine, terra propter peccata nostra (Dan. 111, 26-37). Vides in omni misericordia tua avertalurs impetus tuus, et ira certe, frater, quales viri, quam sancti, quam fortes tua a civitale tua Jerusalem, et monte sancto tuo. Proin medio tribulationis, ubi tamen eis parcebatur, pter peccata enim nostra et iniquitates patrum nostrorum, et eos urere ipsa flamma verebatur, peccata sua Jerusalem et populus tuus in confusionem venit omnibus confitebantur, pro quibus se digne et juste humi qui circum nos sunt. Et nunc exaudi, Deus noster, pre. liari noverant, nec tacebant.

ces servi tui et orationem ejus, et ostende nobis faciem 4. Numquid etiam meliores esse possumus ipso tuam ad sanctificationem tuam quæ deserta est. Propler Daniele, de quo per Ezechielem prophetam dicit le inclina, Domine Deus meus, aurem tuam, et exaudi ; Deus ad principem Tyri : Numquid tu sapientior quam aperi oculos tuos, el vide interitum nostrum et civitatis Daniel (Ezech.xxvi1,3) ? Etqui ponitur unusin tribus tuæ Jerusalem, super quam invocatum est nomen tuum justis quos dicit Deus solos se liberaturum ; osten super eam *, quoniam non in nostra justitia jactavimus dens utique in illis tres quasdam formasjustorum, precem nostram in conspectu tuo, sed ad misericordiam quos ita se liberaturum dicit, ut nec filios suos secum liberent, sed ipsi soli liberentur, Noe, Daniel et

Sic in Mss. prope omnibus, necnon apud Lxx. At

apud Bad. Am. Er. Löv. habetur : Quia peccavimus tibi, Job (Id. xiv, 14, 16 (a) ? Lege tamen etiam precem Domine, Deo nostro miserationis et propitiationis. Quæ Danielis, et vide quemadmodum in captivitate posi

etiam Edd. paulo post ferunt : Quam dedit in conspectu

nostro per manus servorum ejus Prophelarum omnium tus peccata, non tantum populisui, verum etiam súa Israel. Peccaverunt enim, etc., quem rursus locum resconfiteatur, et pro his dicat per justitiam Dei se ad

tituimus ad Mss. fidem. illam captivitatis pænam et opprobria pervenisse.

* Ita in Mss. At in excusis : Qui judicabant in nos su

perducere mala, etc. Sic enim scriptum est: Et dedi faciem meam ad Do 3 Er. et Lov. In omnibus misericordia tua. Averlatur minum Deum, ut quærerem preces et obsecrationes in

itaque impetus, etc. Antiquiores vero Edd, habent, in

omni misericordia tua ; juxta Lxx, et omnes Mss. quojejunationibus et sacco, et precatus sum Dominum Deum rum optimi postea carent particula itaque. meum, et confessus sum, et dixi : Domine Deus magne

* In prius Edd. deest, super eam ; habetur autem in

Mss. et apud LXX. (a) « In Noe, » ut ait in tract. de Urbis excidio cap. 1,

« In Daniele significantur omnes sancti continentes. In « significantur boni præpositi, qui regunt et gubernant

« Job significantur omnes conjugati juste et bene vivenEcclesiam, quomodo Noe in diluvio gubernavit arcam.

« tes. » Consulo Bernard. scr. 6, in Vigil. Naliv. Doming et ser. 3, in Assumpt. B. M.

[ocr errors]

tuam quæ magna est. Exaudi Damine, propitiare Do. et tainen etiam ipsum languorem diuturnum et mine, intende Domine, et ne tardaveris 1 propter le, horrendum legimus, qualem passus est Job ille, Deus meus ; quoniam nomen tuum invocatum est in cujus certe justitiæ Deus ipse qui falli non potest, civitate tua, super civitatem tuam et populum tuum. Et tale perhibet testimonium. adhuc me loquente et orante el enumerante peccata mea 7. Gravissima sane et multum dolenda est illa et peccata populi mei ? (Dan. 1x, 3-20). Vide quem captivitas feminarum castarum atque sanctarum, admodum sua peccata prius dixit, et postea populi sed non est captivus earum Deus, nec captivas desui. Et hanc Dei commendat justitiam, et hanc Dei serit suas, si novit suas. Nam et illi sancti quorum laudem dicit, quia non injuste, sed pro peccatis passiones et confessiones de Scripturis sanctis eorum flagellat etiam ipsos sanctos suos.Siergoista commemoravi,ab hostibus ducti atque in captivitate dicuntqui excellentissima sanctitateignes et leones positi, illa dixerunt quæ conscripta legerentur a circa seinnoxios habuerunt,quid nos oportet dicere nobis, ut disceremus captivos Dei servos non deseri in humilitate nostra,qui tam longe illisimpares su. a Domino suo. Unde autem scimus quid etiam per mus,quantamcumque justitiam servare videamur ? istas omnipotens et misericors Deus in ipsa terra 5. Sed ne aliquis existimet illos Dei servos, quos

barbarica fieri velit mirabilium suorum ? Tantum dicis a barbaris interfectos, sic illam mortem eva non cessetis pro illis ingemiscere ad Deum, et quæ. dere debuisse, quomodo tres illi viri ab ignibus, et rere quantum potestis, et quantum ipse permittit, Daniel a leonibus liberatus est; sciat illa propterea cum tempus et facultatem dederit, quid de illis facfacta miracula, ut eos verum Deum colere crede. tum sit, vel quæ vestra possint habere solatia. Nam rent reges, a quibus in illa supplicia tradebantur. de Sitifensi 1 ante paucos annos Severi episcopi Hoc enim erat in occulto judicio et misericordia Dei, neptis sanctimonialis a barbaris ducta est, et per ut illis regibus eo modo consuleret ad salutem. An mirabilem Dei misericordiam cum honore magno tiocho autem regi, qui Machabæos penis crudelibus suis parentibus restituta est.Domus enim illa barbainteremit, noluitita consulere, sed eorum gloriosis rorum ubi captiva ingressa est, subita cæpit domisimis passionibus cor duri regis acriori severitate. norum infirmitate jactari, ita ut omnes ipsi barbari, punivit. Lege tamen, etiam unus illorum, qui sexto tres nisi fallor, vel amplius fratres, periculosissima loco patiebatur, quid dicat. Ita enim scriptum est : infirmitate laborarent. Quorum mater animadverEt post hunc sextum applicuerunt. Cumque hic tor tit puellam Deo deditam, et credidit quod ejus oramentis excrucialus moreretur, dixit:Nolite seducere tionibus sui filii possent ab imminentis jam mortis propter nos ; hæc patimur peccantes in Deum nos periculo liberari ; petivit ut oraret pro eis, pollicens Irum, et fucta sunt hæc digna nobis. Tu autem noli quod, si salvi facti essent, eam suis parentibus le pulare impunitum futurum, qui adversus Deum redderent. Jejunavit illa et oravit, et exaudita conet Legem ejus legibus tuis pugnare voluisti (II Mach. tinuo est. Ad hoc enim factum erat, quantum VII, 18, 19). Vides etiam isti quam humiliter et ve exitus docuit. Ita illi tam repentino Dei beneficio raciter sapiant, qui pro peccatis suis se flagellari a salute percepta, mirantes eam et honorantes, quod Domino contitentur : de quo scriptum est, Quem eorum mater promiserat impleverunt. enim diligit Dominus corripit (Prov. II, 12); pa 8. Ora ergo Deum pro eis, et roga ut etiam ipsas gellat autem omnem filium quem recipit (Hebr. x11,

doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus 6) : unde et Apostolus, Si enim nosmelipsos judi

Azarias, inter cætera in oratione et confessione sua caremus, a Domino non utique judicaremur. Cum fudit ad Deum. Sic enim suntillæ in terra captivitatis judicamur autem a Domino corripimur, ne cum suæ, quomodo erant illi in ea terra, ubi nec sacrifihoc mundo damnemur Cor. xi, 31, 32).

care more suo poterant Domino, sicut nec istæ pos6. Hæc fideliter lege, fideliter prædica,et quantum

sunt, vel ferreoblationem ad altare Dei, vel invenire potes cave, et cavendum doce, ne adversus Deum ibi sacerdotem per quem offerant Deo. Donet ergo in his tentationibus et tribulationibus murmuretur. eis Dominus ut ei dicant, quod Azarias dixitin conBonos dicis Dei servos et fideles et sanctos, gladio sequentibus precum suarum: Non est in hoc tembarbarorum peremptos. Quid autem interest, ulrum pore princeps et propheta el dux, non holocausta, eos febris an ferrum de corpore solverit ? Non qua neque oblatio, neque supplicationes, nec locus ad occasione exeant, sed quales ad se exeant Dominus sacrificandum in conspectu tuo, et invenire miseriattendit in servis suis, nisi quod majorem habet cordiam ; sed in anima contrita et spiritu humilitapænam languor diuturnus quam citissimus exitus : lis accipiamur.Sicut in holocaustomatibus arietum

et taurorum, et in multitudine agnorum pinguium, Edd., et ne tradideris. Sed melius plerique Mss.,et ne sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie tardaveris, juxta Lxx. chronisés, et vulgatam, ne perficere subsequentes te, quoniam non erit confumoreris. Apud Lov. additur hoc loco : Audivi vocem dicentem

sio iis qui in te confidunt. Et nunc sequimur toto mihi Daniel, intellige verba, quæ loquor libi, quia ego corde et timemus te, el quærimusfaciem tuam, Domissus sum ad le, etc. ; tum sequitur: Vide quemadmodum, etc. At in Mas. novem post, missus sum ud te, hæc insuper

mine ; ne confundas nos, sed fac nobiscum secunadjiciuntur verba : Nam et Michael unus de summis An. gelorum principibus venit in adjutorium mihi, et confor. tavil me, ac restituit mihi salutem de mærore a quo nimium 1 Lov., nam Sitifensis. Bad. Am. et Er., nam Sitisensis. tenebar ; quod additamentum non satis consonat sacro At. Mss.omnes habent, nam de Sitzfensi. Supple, regione, textui, et revera abost prorsus a Mss, melioris notæ et vel quid simile ; uti in proxime sequenti epistola, ubi ab editione Erasm.

legitur, quos in Simitensi vel Hipponensi habes. PATROL. XXXIII.

(Quatorze.)

[ocr errors]

dum mansuetudinem tuam, et secundum multitudi meis se dedisse, quam vera de te spargere crede. nem misericordiæ tuæ, et libera nos secundum rem. Ibi enim est a vanitate remota laudatio, ubi mirabilia tua, et da gloriam nominiluo, Domine, et etiam vituperatio ab offensione secura est. Verum. revereantur omnes, qui ostendunt servis tuis mala, tamen, o frater eximie, et sincerissima dilectione et confundantur ab omnipotentia, et virtus eorum honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse conteratur, et sciant quoniam tu es Dominus Deus admonendus, omnem istam gloriam famamque posolus et gloriosus in universo orbe terræ (Dan. pularem non in ore vulgi esse lælabilem, sed in III, 38-45).

rebus ipsis : quæ etiamsi vulgo displiceant, proprio 9. Hæc illis dicentibus, et ad Deum ingemiscenti. tamen fulgore ac pondere, non imperitorum combus, omnino suis aderit qui suis adesse consuevit, et mendatione pretiosæ sunt ; magisque miserandus aut nihil earum castissimis membris libidine hostili est qui talia improbat, quam ille qui de talibus perpetrari permittet; aut si permittet, non imputa improbatur judicandus miser. Cum vero placent, bit. Cum enim animus nulla consensionis turpitu

et sibi debita laude populariter quoque prædicandine maculatur, etiam carnem suam defendit a tur, nec sic quidem ipsæ majores melioresque crimine 1: et quidquid in ea nec commisit, nec per fiunt alienojudicio; quoniam integranturintima vemisit libido patientis, solius erit culpa facientis ; ritate, et solius conscientiæ robore solidantur. omnisque illa violentia non pro corruptionis turpi Unde magis hominibus recte existimantibus, quam tudine, sed pro passionis vulnere deputabitur. Tan ei de quo vulgus bene existimat, aliquid ex eo tum enim in mente valet integritas castitatis, ut illa felicitatis accidit. inviolata, nec in corpore possit pudicitia violari, 3. Quæ cum optime noveris, vir bone, intuere, ut cujus membra potuerint superari (a). Hæc epistola coepisti, fortissima cordis acie Dominum nostrum Je. pro tuo desiderio brevis, pro meis tamen occupa sum Christum, et ab omni inani fastu omnino detutionibus multum prolixa, et propter perlatoris fes mescens, assurge in illum qui non ventose allevat tinationem nimis accelerata sufficiat charitati tuæ. conversos ad se, sed certis fidei passibus innitentes Multo uberius vos Dominus consolabitur, si Scri atque ascendentes collocat in sempiterno fastigio pturas ejus intentissime legeritis.

cælestis atque angelicae dignitatis. Per quem te

obsecro ut rescribas mibi, tuosque omnes quos in EPISTOLA CXII · (b).

Sinitensi vel Hipponensi habes, ad catholicæ EccleDonatum exproconsulem hortatur ut abjecto omni siæ communionem comiter et benigne adhorleris.

fastu sectetur Christum, atque ad Ecclesiæ ca In cujus gremio etiam patrem tuum laudabilem ei tholicæ communionem suos alliciat.

egregium virum abs te genitum esse cognovi; quem

ut debito meritis ejus a me officio salutes peto, et Domino eximio,et sincerissima dilectione honorabili

nos visere non graveris. Quod etiam propter rem fratri Donato, AUGUSTINUS, in Domino salutem.

tuam,quam hic habes, meliorem apud Deum facien1. Quod te administrantem multum desiderans, dam, non impudenter exposco. Dei misericordia te etiain cum Tibilim venisses,videre non potui,credo circumplectatur, et ab omni iniquitate conservet. propterea factum esse, ut animno tuo curis publicis

EPISTOLA CXIII (a). expedito potius fruerer, quam ut illa salutatio, me apud te otioso, et te negotioso, neutri nostrum, Cresconium rogat Augustinus ut suæ pro Faventio quantum satis esset, desiderium temperaret : reco

petitionis adjutor sit. lens quippe honestatem abineunte ætate indolis tuæ,

Domino dilectissimo, meritoque honorabili et sus. abundanteridoneum tuum pectus existimo cui se

cipiendo fratri CRESCONTO (6), Augustinus, in DoChristus largissime infundat, ut fructus ei afferas

mino salutem. æterna et cælesti gloria quam temporali et terreno præconio digniores,

Si abista causa dissimulavero, de qua tuæreligio2. A multis enim, imo prorsus ab omnibus quos

niecceiterum scribo ; non solum Eximietas tua, sed, vel percontari, vel utro etiam prædicantes andire etiam ipse, quisquis ille est, in cujus causa Faventius potui, castitatem virtutemque administrationis tuæ sic raptus est, merito me culpabit, et recte repreconstanter omnino laudantibus atque præferenti hendet : judicans utique, si etiam ipse ad auxilium bus, et sine ullo scrupulo dissonæ varietatis accepi,

Ecclesiæ confugisset, si ei simile aliquid accidisset, et eo certius quo ignorabant necessitudinem nos ita me fuisse ab ejus necessitate et tribulatione dissitram, et utrum te vel tenuiter nossem penitus

mulaturum. Deinde, si hominum existimatio connesciebant prædicatores tui, ne magis eos auribus

temnenda est, ipsi Domino Deo nostro quid dicam,

1 Sic Corb. Cod. optimæ notæ. Edd. vero et plures Mss. habent : Aut si permittel, cum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendet a crimine.

Apud Bad. Am. et Er., Cibilim. * Recensita est ad a bg. bl. c. cc. 11. 4. gv, n. r. s. t. vc. tres sb. duos v. ad Am. Bud. Er. Lov.

(a) Vid. lib. 1 de Civil. Dei, cap. 16 et 18.

(6) Alias 128 : quæ autem 112 erat, nunc 147. Scripta ex eunte an. 409, aut ineunte 410.

* Epistt., CXIII, CXIV, CXV et CXVI in Mss. nou reperiuntur, nisi in duobus Vaticanis et in uno antiquissimo Corbeiensi.

(a) Alias 229 : quæ autem 113 erat, nunc 15. Scripta circa hoc tempus, sive non ante an. 409, nec post 413.

(b) Cresconium, cui semel et iterum de causa Faventii se scripsisse testatur hic Augustinus, suspicamur esse illum ipsum tribunum custodiendo littori præfectum, ad quem is continuo miserat audito raptu Faventii, ut dicit postea in Epist. 115.

etquam rationem reddam, si quaotum possum non possessionis domino nescio quid sibi metueret, ad egero pro ejus salute, qui se Ecclesiæ, cui servio, Hipponensem confugit ecclesiam; etibierat, ut contuendum adjuvandumque commisit, domine dilec fugientes solent, exspectans quomodo per intercestissime et venerabilis fili? Rogoitaque Benignitatem sionem nostram sua negotia terminaret. Qui, ut tuam, quoniam difficile et incredibile est, ut non jam sæpe fit,per dies singulos minus minusque sollicivel noveris vel nosse possis in qua causa detentus tus, et quasi adversario cessante securus, cum ab sit, hoc interim apud apparitorem qui eum tenet, amico suo de cæna egrederetur, subito raptus est petitionem meam adjuvare digneris, ut faciat quod a Florentino quodam, ut dicunt, Comitis Officiali, Imperatoris lege præcipitur(a): uteum apud Acta per armatorum manum, quanta eis ad hoc factum municipalia interrogari faciat, utrum sibi velit dies sufficere visa est. Quod cum mihi nuntiatum, et triginta concedi, quibus agat sub moderata custo adbuc a quo vel a quibus raptus fuerit ignoraretur, dia in ea civitate in qua detentus est, ut sua ordinet, suspicio tamen esset de illo, quem metuens se per sumptusque provideat. Quorum dieruni spatio, tua ecclesiam tuebatur ; continuo misi ad tribunum, nobis annuente benevolentia, si ejus causam amica qui custodiendo littori constitutus est. Misit milita. disceptatione finire potuerimus, gratulabimur : si res : nemo potuit reperiri. Sed mane cognovimus autem non potuerimus, inveniet meum exitusjudi et in qua domo fuerit, et quod post galli cantum ciorum qui placuerit Deo, secundum causæ ipsius cum illo abscesserit, qui eum tenuerat. Etiam illuc meritum vel Domini omnipotentissimi voluntatem. misi quo dicebatur abductus: ubi memoratus Offi

cialis inventus, concedere presbytero quem mise. EPISTOLA CXIV (6).

ram, noluit uteum saltem videret. Alio die misilitteAd Florentinum super eadem causà Faventii. ras, petens ut ei concederetur quod jussit in causis

talibus Imperator, id est ut Actis municipalibus Domino dilectissimo filio FLORENTINO, AUGUSTINUS,

interrogarentur qui præcepti fuerint exhibendi, in Domino salutem.

utrum velint in ea civitate sub custodia moderata Cujus potestatis jussione Faventium rapueris,ipse triginta dies agere, ut rem suam ordinentvel prævideris : hoc autem scio, quod omnis potestas sub parent sumptus : id utique existimans quod per imperio constituta, imperatoris sui legibus servit. dies ipsos possemus fortasse causam ejus amica Quamvis ergo jam per fratrem et compresbyterum disceptatione finire. Jam vero cum illo Officiali promeum Celestinum miserim legem, quam quidem fectus ductus est: sed metus est ne forte ad Consuet antequam mitterem, ignorare utique non deberes, laris perductus officium, mali aliquid patiatur. Haqua concessum est eis qui præcipiuntur ab aliqua bet enim causam cum homine pecuniosissimo, potestate judiciis exbiberi, utad Gesta municipalia quamvis judicis integritas fama clarissima prædiperducantur, atque illicinterrogentur utrum velint cetur. Ne quid tamen apud Officium pecunia prætriginta dies in ea civitate ubi tenentur, agere sub valeat, peto Sanctitatem tuam, domine dilectissime moderata custodia, ad parandos sibi fructus, vel et venerabilis frater, ut honorabili nobisque charissirem suam, sicut necesse fuerit, ordinandam ; quæ mo Consulari digneris tradere litteras meas,et has ei lex, sicut mihi memoratus presbyter renuntiavit, legere ; quia bis eamdem causam insinuare necestuæ religioni recitata est : tamen etiam nunc eam sarium non esse arbitratus sum ; et ejus causæ diffecum his litteris identidem misi ; non terrens, sed rat audientiam, quoniam nescio utrum in ea nocens rogans, et pro homine humane, et episcopali mise an innocens sit. Et quod circa eumdem leges non ricordia, quantum ipsa permittit humanitas et servatæ sunt, ut sic raperetur, neque ut ab Impepietas, intercedens, domine fili, ut et hoc existima ratore præceptum est, ad Acta municipalia perducelioni tuæ et petitioni meæ præstare digneris, et retur interrogandus, utrum beneficium dilationis quod les Imperatoris jubet, cujus reipublicæ mili vellet accipere, non contemnat ; ut per hoc possitas, meo quoque interventu et deprecatione acce mus cum ejus adversario rem finire. dente facere non graveris.

EPISTOLA CXVI (a).
EPISTOLA CXV (c).

Generoso Numidiæ Consulari Augustinus commenAd Fortunatum Cirtensem episcopum, de eadem re

dans causam Faventii. Domino beatissimo et venerabiliter charissimo fra Domino eximio et merito insigni, honorabiliterque

tri et consacerdoti FORTUNATO, et qui tecum sunt charissimo filio GENEROSO, AUGUSTINUS, in Domifratribus, AUGUSTINUS, in Domino salutem.

no salutem. Faventium bene novit Sanctitas tua, qui Paratia Laus et prædicatio administrationis tuæ et fama nensis saltus conductor fuit. Is, cum ab ejusdem præclara cum me pro dilectione quam tuis meritis

benevolentiæ que debemus, plurimum delectaret, (a) Exstat super hac re lexa Theodosio data 30 decemb. nunquam adhucin aliquo beneficio postulando Exian. 380. Verum Augustinus hic verba fere ipsissima mietati tuæ mea intercessio extitit onerosa, domine refert alterius legis, quam tulit Honorius an. 409, die 21 januarii in Cod. Theod. lib. 9, tit. 2.

dilectissime et venerabilis fili. Sed nunc quid in civi(6) Alias 228 : quæ autem 114 erat, nunc 5. Scripta eodem tempore, post superio rem.

(c) Alias 230 : quæ autem 115 erat, nunc 9 et 14 (a) Alias 231 : quæ autem 116 erat, nunc 10. Scripta Scripta paulo post superiorem.

cum superiore.

tate in qua Ecclesiæ Dei servio, factum sit, cum ex mo bono,exhortans Dioscorumul christianam seclitteris quas ad venerabilem fratrem et coepisco. telur philosophiam, quæ sola divinæ humilitatis pum meum Fortunatum dedi, cognoverit Præstan exemplo proposita veritatem persuadere poluit. tia tua qua fuerim necessitate compulsus ut petitio Illustrat demum locos quosdam Ciceronis, phinem meam ingerem occupationibus tuis, tua beni losophorum de Deo sententias reprehendentis. gnitas pervidebit. Et profecto facies quod non solum CAPUT PRIMUM.—1. Tume innumerabilium quæintegrum, verum etiam christianum judicem decet, stionum turba repente circumvallandum, vel potius eo circa nos animo, de quo in nomine Christi uti obruendum putasti, etiamsi vacantem otiosumque que fuerat præsumendum.

credidisti: quando enim ego in quolibet otio, tot re

rum nodos tam festinanti, et ut scribis,jam penepro. EPISTOLA CXVII '(a).

ficiscenti possem dissolvere ? Numero enim rerum Dioscorus ad Augustinum mittit multas quæstiones ipsarum impedirer, etiamsi nodi faciles'ad solven

ex libris Ciceronis, rogans ut mature ad eas dum forent. Tanta sunt autem perplexitate in volurespondeat.

ti, et tenacitate constricti, ut etiamsi pauci essent, Procemiari apud te non solum superfluum est,sed

otiosissimum meoccupantes,magna mora temporis etiam molestum,quirem, non verba desideras.Ideo

fatigarent intentionem, atque attererent ungues que simpliciter audi. Senex Alypius rogatus a me,

meos. Ego autem vellem te abripere de medio desæpius pollicitus erat, lecum respondere dialogorum

liciosarum inquisitionum tuarum, et constipareinpauculis interrogatiunculis; et quoniam in Maurita.

ter curas meas, ut vel disceres non esse inaniter nia dicilur hodieque esse, pelo viribus omnibus et

curiosus, vel curiositatem tuam cibandam atque rogo, ut lu so!us respondere digneris, quod etiam

nutriendam imponere non auderes eis, quorum inter præsente ipso fratretuo,sine dubio facturus eras.Non

curas vel maxima cura est reprimere ac refrenare

curiosos. Quanto enim melius, quantoque fructuoest pecunia, non est aurum,quod pro quovis daturus

sius, si in dandis ad te ullis litteris tempus atque eras procul dubio, si haberes; nunc vero sine labore loqueris quod requiro. Possem leplus et per mullos

opera impenditur, ad hoc potius impenditur, ut charos tuos exorare; sed novi animum luum, qui

resecentur vanæ atque fallaces cupiditates tuæ,quæ non rogari desiderat, sed omnibus præstare, si lan

tanto magis cavendæ sunt,quanto facilius decipiunt, tum absil quod dedecet, quod in hac re penitus nihil

nescio qua umbra honestalis et liberalium studio. est dedecoris : tamen quodcumque est, pelo præstes

rum nomine velatæ atque palliatæ; quam ut nostro navigaluro. Nosti quam inihi molestissimum est

ministerio, atque, ut ita dixerim, satellitio, in dooneri esse, non dico Sincerilali tuæ, sed cuipiam.

minatum, quo tam bonam tuam mentem premant, Solus autem Deus novit quomodo nimia necessitate

vehementius excitentur ? impulsus hoc feci. Vobis enim salvis et favente Deo

2. Ecce enim tot dialogi lecti,siad videndum finem navigaturus sum : el mores hominum non ignoratis,

et capessendum omnium actionum tuarum nihil te qui proclives sunt ad vituperandum, et quam, si

adjuverunt, quid prosunt, dic mihi ? Nam ubi finem interrogatus quis non responderit, indoctus el hebes

constitueris totius hujus flagrantissimi studii tui,et putabilur vides.Ergo,obsecro te, ad omnia sine cun

tibi infructuosi, et nobis molesti, epistola tua satis ctatione responde; ne me tristem dimillas.Sic videam

indicas. Cum enim de solvendis questionibus quas parentes meos;quia propter hoc solum Cerdonem mi.

misisti, apud me per litteras satageres, ita scripsi, et ipsum exspecto solum. Frater Zenobius, Magis

sisti : Possem te, inquis, plus et per mullos charos ter memoriæ factus est (b), et misil nobis evectionem

tuos exorare; sed novi animum tuum, qui non rocum annon is. Si ego dignus non sum ut respondeas in

gare desiderat, sed omnibus præstare,si tantum absit terrogatiunculis meis,saltem timeantur annonæ. In.

quod dedecet, quod in hac repenitus nihil est dedecolumem le summa Divinitas longa nobis lueatur

coris : tamen quodcumque est peto præstes navigaætate. Papas plurimum Dignationem luam salutat.

luro. In his verbis epistolæ tuæ recte quidem de

me existimas, quod omnibus præstare desiderem, EPISTOLA CXVIII (c).

si absit quod dedecet; sed in hac re nibil esse deAugustinus Dioscoro respondel ejusmodiquæstiones decoris, non mihi videtur. Non enim decora • facies

nec decore tractari ab episcopo, nec utililer disci rerum attingit sensum meum, cum cogito episcoachristiano. Disputat de studiorum fineac desum pum ecclesiasticis curis circumstrepentibus distric

tum atque distentum,repente quasi obsurdescentem * Epistt. CXVII et CXVIII collatæ sunt cum a. bg. bl.

cohibere se ab his omnibus, et dialogorum Tullianobn. c cc. ft. g. gv. n. r. s. sb. vc. vd. duobus t. qua. rum quæstiunculas uni scholastico exponere.Quod luor v. et cum Am, Bad. Er. Lov. (a) Alias 55 : quæ autem 117 erat, nunc 4. Scripta forte

quantum dedeceat, quanquam tuorum studiorum ineunte an. 410.

raptus ardore prorsus nolis attendere, tu etiam sen(6) « Magister memoriæ, » ut fert Notitia dignitatum im. perii, a annotationes omnes dictat, et emittit, et precibus

tis tamen. Quid enim aliud indicat, quod cum di. o respondet : » id est quæ Princeps verbo respondebat,

xisses in hacre penitus nihil esse dedecoris, slatim Magister dictabat breviter et annotabat : emittebat diplo: adjunxisti : Tamen quodcumque est, pelo præstes mala ad usurpandum cursum publicum ; unde hic dicitur « evectionem misisse cum annonis : denique dictabat responsa, quæ a Principe dabantur libellis supplicibus. (c) Alias 56 : quæ autem 118 erat, nunc 54. Scripta

1 Bad. Er. et aliquot Mss., etiamsi non difficiles ad, etc.

· Bad., satellitio induratum, Er., satellitio indurata. aulo post superiorem.

· Mss. octo et Am., dedecora.

« PredošláPokračovať »