Obrázky na stránke
PDF
ePub

Absit ut resistant tibi vera dicenti, cui consenserant a (Rom. vn, 24) ? ut te lugentem consoletur, liberationem veritate devianti; absit ut nolint tecum recta sentire, ipsam pollicens gratia Dei per Jesum Christum Dominum cum quo eos delectavit errare. Tu tantum ora pro eis, et nostrum. Quarto, jam desidera te implerejustitiam multo insta eis. Immo vero adduc eos ad domum Dei tecum, vehementius atque ferventius, quam a nequissimis homiqui in domo tua sunt tecum ; vel te non pigeat in do- nibus voluptates carnis desiderari solent; nisi quod in spe mum Dei cum illis venire, qui in domum tuam soliti adjutorii divini est in isto appetitu tranquillus ardor, et fuerant convenire ; priesertim cum Catholica mater ali- flamina securior. In isto autem quarto vitæ gradu oraquos a te petit, aliquos repetit : petit eos quos apud te tionibus instanter incumbitur, ut esurientibus et sitieninvenit; repetit eos quos per te perdidit. Non excrucie- tibus saturitas justitiæ concedatur; ut non solum onero. tur damnis, sed potius læteturlucris : acquirat lilios quos sum non sit, verum etiam delectet abstinere a voluptate non babuit, non plangat quos habuit. Oramus ad Deum, oinnis corruptionis, sive suæ,sive alterius, vel obluctando. ut facias quod hortamur ; et speramus de misericordia Quod ut facile divioitus tribuatur, quintus adjungitur, ejus, quod litteris sancti fratris et coepiscopi nostri consilium exhibendæ misericordiæ, ut in eo quod potes Peregrini, et rescriptis Dilectionis tuæ, cito de hac re adjuves inopem ; quia in eo quod nondum potes, ab Omnigaudio explebitur cor nostrum, et ligua nostra exsulta. potente adjuvari cupis. Munus autem misericordiæ gemitione (Psal. cxxv, 2).

num est; cum vindicta donatur, et cum humanitas exhi

betur. Quæ duo breviter Dominus ita complexus est: EPISTOLA CLXXI" (a).

Dimittite, el dimitletur vobis; dale, et dabitur vobis (Luc.

VI, 37 et 38). Hoc autem opus etiam ad mundationem Excusat formam superioris epistolæ ad Maximum dalæ. cordis valet, ut quantum in hac vita licet, incommutabi

lem Dei substantiam pura intelligentia cernere valeamus. Domino beatissimo, el venerabiliter charissimo fratri et Tenetur enim aliquid ad versus nos, quod relaran

coepiscopo PEREGRINO, ALYPIUS et AUGUSTINUS, in Do- dum est, ut acies nostra erumpat in lucem : unde ipse Domino salutem.

minus, Verum dale, inquit, eleemosynam, et ecce omnia

munda sunt vobis (Luc. XI, 41). Quapropter sexta conseAd honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras de- quitur cordis ipsa mundatio. Ut autem in lucem veram redimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum ctus et purus dirigatur aspectus, neque illa quæ bene attamen aliquid profecerimus, proxima occasione, quam re- que ladabiliter facimus, neque illa quæ acute sagaciterperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas que dispicimus, ad fiuem placendi hominibus, vel subre epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, niendi necessitatibus corporis referenda sunt.Gratis enim verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad se vult Deus coli; quia neque quidquam est propter quod eos scribere nos solere, ut ei cito scribantur, et charta ipse appetendus sit. Cum ad istam intelligentiæ puritateneatur' commodius cum leguntur, ne forte istum mo- tem bonæ vitæ gradibus venerimus, sive tardius, sive rem nostrum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam. celerius, tunc dicere audeamus, valere nos aliquantum

mente contingere summæ atque ineffabilis Trinitatis uni

tatem : ubisumma pax erit ; quia ultra quod exspectetur FRAGMENTUM (6).

non est, cum reformati ad sui generis imaginem filii Dei ex hominibus facti, paterna incommutabilitate perfruuo

tur. Primo enim,Beati pauperes spiritu; ubi timor Dei est. EPISTOLÆ HACTENUS IMEDITÆ AUGUSTINI AD MAXIMUM.

Deinde, Beati mites ; ubi pietas docilis. Tertio, Beali lugen. In Primasii super Apocalypsim Commentariis repertum,

tes ; ubi scientia propriæ infirmitatis. Quarto, Beati qui libro secundo ad hæc verba : Hos septem quin etiam gra

esuriunt et sitiunt justitiam ; ubi fortitudo conandi domidus... idem doctoramplissimus Augustinus multis me

tas habere libidines Quinto, Beali misericordes, quoniam morat : ad Maximum (c) denique scribens dicit sic :

ipsorum miserebilur ; ubi consilium est adjuvandi, ut

adjuvari merearis. Tunc ad sextum pervenitur gradum, Præceptis Dei, quæ ut benæ agamus accepimus vitam

in quo dicitur, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum tuam moresque conformes, a religioso timore incipiens. videbunt (Mallh. v, 3-8); ubi purus intellectus et habiInitium sapientiæ limor Domini (Psal. cx, 10), ubi frangitur et debilitatur humana superbia. Deinde ut pietate

lis ad intelligendum quantulacumque ex parte Trinitatem

cernere non potest, nisi et laudem hunianam non appe mansuelus et moitis, etiam quæ nondum intelligis, et quæ tamus, quamvis laudanda faciamus. Proinde septimo imperitis videntur absurda sibique contraria in Scripturis sanctis, non oblucteris animosa contentione, nec su

gradu pervenimus ad pacis illius tranquillitalem, quam

dare non potest mundus. Nain etiam illis virtutibus quaperimponas sensum luum sensibus divinorum Libro.

tuor, quas memorabili pridem industria philosophi quorum ; sed cedas potius, atque intelleclum mitis differas, quam secretum immitis accuses. Tertio, cum tibi ad co

que indagare potuerunt, id est, prudentiæ, fortitudini

,

temperantiæ atque justitiæ, si ad perfectum religionis gnitionem tui aperiri cæperit infirmitas humana, et scie

cultum tria hæc jungentes addamus, id est, fidem, spem ris ubi jaceas, quam penalia vincula inortalitatis de Adam

et charitatem, septenarium profecto numerum invenipropagatus tecuin trahas, et quam longe peregrineris a mus. Recte enim hæc tria non omittuntur, sine quibus Domino ; atque pervideris aliam legem in membris tuis

pec Deum colere, nec ei quemquam novimus posse repugnantem legi mentis tuæ, et captivum te ducentem

placere. in lege peccati, quæ est in membris tuis : exclames, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus

EPISTOLA CLXXII (a).

Hieronymus Augustino, laudans qui illius duos libel · Sic optimæ notæ Mss. At Lov. : Nos scribere non 80- los de Origine animæ, ac de Senientia Jacobi ; sed exchlere, ut et cito scribantur, et certa teneantur.

sans cur non responderil. Recensita ad cb. 88. gv. 0. r. sb. vc. duos 1. duos v. et Lov.

Domino vere sancto, et omni mihi affectione venerabili (a) Alias 220 : quæ autem 171 erat, nunc 76. Scripta

papæ AUGUSTINO HIERONYMUS, in Christo salutem. post superiorem. (6) Hoc D. Augustini ad Maximum epistolæ fragmen

1. Virum honorabilem fratrem meum, filium Ditum in tomo tertio apud PP. Benedictinos et in tomo oc- gnationis tuæ, Orosium presbyterum, et sui merito, et tavo editionis GG. inopportune relegatum invenitur. Quapropter, vestigiis eorum nimis insistentes, in eumdem

te jubente suscepi. Sed incidit tempus difficillimum, errorem incauti primumimpegeramus ; ubi vero rem ha- quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra buiraus conspectam, nobis visum est impensas et operam non male perituras, si suo loco, huic scilicet tomoż, pre

studia cessarent, et, juxta Appium, canina exercerelur tiosum illud fragmentum restitueretur.

facundia. Itaque duobus libellis luis, quos meo nomini (c) Dubitare vix licet, quin bic ipse sit Maximus medi- dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiæ splendore cus Thenitunus, qui cum Arianam hæresim ejurasset, recepit epistolam nunc ordine 170 Alypii et Augustini no

M.

fulgentibus, ad tempus respondere non potui : non quo mine scriptam ad roborandum illum in Trinitatis quidquam in illis reprehendendum putem, sed quia jurta tide. Hinc nimirum fieri putamus, ut hic Trinitatem semelet iterum commemoret Augustinus ; cum id minime postulet res ipsa que tractatur Confer istud fragmen- * Recognita ad a. b. bl. bn. c. cc. fs. j. l. mr. sb.t. tt. tum ad librum secundum de Doctrina Christiana, cap. vc. decem v. et ad Am. Lugd. Er. Lov. 7; et ad librum primum de Sermone Domini in monte, (a) Alias 30 : quæ autem 172 erat, nunc 51. Scripta

ipeunte an. 416.

cap. 3.

beatum Apostolum, « Unusquisque in suo sensu abundet; fecisisti, qui jumento tibi mox admoto uti noluisti, alius quidem sic, alius autem sic » (Rom. xiv, 5). et te ad terram graviter collisisti : nam utique Certe, quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scri- alius qui adductus est tecum, collega tuus illæsus pturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque venit, qui talia sibi ipse non fecit. dissertum est. Sed, quæso Reverentiam luam, parum- 2. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neper patiaris me luum laudare ingenium. Nos enim inter minem existimas cogendum esse ad bonum. Atnos eruditionis causa disserimus. Cæterum a muli, et tende quid Apostolus dixerit, Qui episcopatum desidemaxime hæretici, si diversas inter nos sententias vide- rat, bonum opus concupiscit (I Tim. 111, 1); et tamen tam rint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi multi ut episcopatum suscipiant tenentur inviti, autem decretum est te amare, te suspicere, colere, mi- perducuntur, includuntur, custodiuntur, patiuntur rari, tuaque dicta quasi mea defendere. Certe et in dia- tanta quæ nolunt, donec eis adsit voluntas suscilogo, quem nuper edidi (Lib. 3 adversus Pelagianos), piendi operis boni : quanto magis vos ab errore tuæ Beatitudinis, ut dignum fuerat, recordatus sum : pernicioso, in quo vobis inimici estis, trahendi estis, magisque demus operam ,ut perniciosissima hæresis de et deducendi ad veritatem vel cognoscendam vel ecclesiisauferatur, quæ semper simulat pænitentiam, ut eligendam, non solum ut honorem salubriter habeadocendi in ecclesiis habeat facultatem ; ne, si aperta se tis, sed etiam ne pessime pereatis ! Dicis Deum deluce prodiderit, foras expulsa moriatur.

disse liberum arbitrium ; ideo non debere cogi 2. Sanciæ ac venerabiles filiæ tuæ Eustochium et

hominem nec ad bonum. Quare ergo illi de quibus Paula, et genere suo et exhortatione lua digne gradiun- supra dixi, coguntur ad bonum ? Attende ergo quod tur, specialiterque salutant Beatitudinem tuam; omnis considerare non vis. Ideo voluntas bona misericorquoque fraternitas quæ nobiscum Domino Salnatori ser- diter impenditur, ut mala voluntas hominis dirigavire conatur. Sanctum presbyterum Firmum ', anno tur. Nam quis nesciat nec damnari hominem, nisi præterilo, ob rem earuu Ranennam, et inde Africam inerito malæ voluntatis, nec liberari nisi bonam Siciliamque direximus, quem putamus jam in Africæ habuerit voluntatem ? Non tamen ideo qui diligunpartibus commorari. Sanctos tuo adhærentes lateri, ut tur, malæ suæ voluntati impune et crudeliter permeo obsequio salutes, precor. Litteras quoque meas ad mittendi sunt ; sed ubi potestas datur, et a malo sanctuin presbyterum Firmum direxi ; quæ si ad te ve- prohibendi, et ad bonum cogendi. nerint, ei dirigere non graveris. Incolumem le, et mei 3. Nam si voluntas mala semper suæ permittenda memorem, Christus Dominus custodiat, domine vere est libertati ; quare Israelitæ recusantes et murmusancte, et beatissime papa. Et subter ? : Grandem rantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et latini sermonis in esta provincia natariorum patimur

ad terram promissionis compellebantur ? Si volunpepuriam ; et idcirco præceptis luis parere non possu

tas mala semper suæ permittenda est libertati , mus, maxime in editione Septuaginta, quæ asteriscis quare Paulus non est permissus uti pessima volun. verubusque distincta est : pleraque enim prioris labe- tate qua persequebatur Ecclesiam, sed prostratus ris, fraude cujusdam amisimus.

est ut excæcaretur, et excæcatus est ut mutaretur, EPISTOLA CLXXIII* (a).

mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fecerat in

errore, talia pro veritate pateretur ? Si voluntas Augustinus Donato, villa Mutugennæ in diæcesi Hip- mala semper suæ permittenda est libertati; quare

ponensi presbytero donatislæ, qui jussus comprehendi monetur pater in Scripturis sanctis, filium durum et adduci ad ecclesiam, conatus est sibi vim inferre, non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus suadet ut re sobrie perpensa resipiscat, docens pra- tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et dovam voluntatem recte cogi ad meliora.

mitus dirigatur (Eccli. xxx, 12) ? Unde idem dicit : Donato presbytero partis Donati, AUGUSTINUS Tu quidem percutis eum virga ; animam autem ejus liepiscopus Ecclesiæ catholicæ.

beras a morte (Prov. xxi, 14). Si mala voluntas sem1. Si posses videre dolorem cordis mei, et sollici

per suæ permittenda est libertati; quare corripiuntudinem pro salute tua, fortassis miserereris animæ

tur negligentes pastores, et dicitur eis : Errantem tuæ, placens Deo (Eccli. xxx, 24) in audiendo verbo,

ovem non revocastis, perditam non requisistis (Ezech. non nostro, sed ipsius; nec ejus Scripturas sicin me

XXXIV, 4) ? Et vos oves Christi estis, characterem moria tua figeres, ut contra eas cor clauderes. Dis

dominicum portatis in Sacramento quod accepisplicet tibi quia traheris ad salutem,cum tam multos

tis; sed erratis et peritis. Non ideo vobis displiceanostros ad perniciem traxeritis. Quid enim volui

mus, quia revocamus errantes, et quærimus perdimus,nisi te comprehendi, et præsentari, et servari ne

tos. Melius enim facimus voluntatem Domini pereas ? Quod autem in corpore læsus es, ipse tibi

monentis ut vos ad ejus ovile redire cogamus,

quam consentimus voluntati ovium errantium, ut · Sorbonicus Ms. bis habet, Firminum, cæteris refragantibus.

perire vos permittamus. Noli ergo jam dicere quod * Edd. omittunt et subter, quod in Mss. plerisque exhi

te assidue audio dicere : Sic volo errare, sic volo betur.

perire. Melius enim nos hoc omnino non permitti3 Sic. Mss. At Edd. traxeris. * Hanc contulimus cum a. bg. bl. c. cc. ff. g. gv. j.

mus, quantum possumus. r. n. 8. vd. duobus bn. duobus s. duobus t. quatuor v. 4. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, et cum Am. Bad. Er. Lov. (0) Alias 204 : quæ autem 173 erat, nunc 66. Scripta

utique libera voluntate fecisti. Sed quam crudeles circa an. 416.

essent servi Dei, si huic malæ tuæ voluntati te per

mitterent, et non te de illa morte liberarent ! quis at sobriam cogitationem; attende diligenter utrum eos non merito culparet ? quis non impios recte ju ad errorem et impietatem voceris, et patere pro dicaret ? Et tamen tu te volens in aquam misisti ut veritate quaslibet molestias. Si autem tu potius in morcreris ; illi te nolentem de aqua levaverunt, ne errore atque in impietate versaris, quo autem vocamorereris : tu fecisti secundum voluntatem tuam, ris ibi est veritas et pietas, quia ibi est christiana sed in perniciem tuam;illi contra voluntatem tuam, unitas et sancti Spiritus charitas ; quid adhuc tibi sed propter salutem tuam. Si ergo salus ista corpo esse conaris inimicus ? ralis siccustodienda est, ut etiam in nolentibus, ab 7. Ideo præstitit misericordia Dei ut et nos et epieis qui eos diligunt, servetur ; quanto magis illa spi scopi vestri tam frequenti numerosoque conventu ritualis, in cujus desertione mors æterna metuitur ! Carthaginem veniremus, atque inter nos de ipsa disQuanquam in ista morte quam tibi tu ipse in ferre sensione ordinatissime conferremus. Gesta convoluisti, non solum ad tempus, sed etiam in æter: scripta sunt, postræ etiam subscriptiones tenentur ; num morereris ; quia etsi non ad salutem, non ad lege, vel patere ut tibi legantur, et tunc elige quod Ecclesiæ pacem, non ad Christi corporis upitatem, volueris. Audivi quod dixeris posse te nobiscum de non ad sanctam et individuam charitatem, sed ipsis Gestis aliquid agere, si omittamus verba epis. ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mor coporum vestrorum, ubi dixerunt, Neccausa causa, tem inferre dehuisti.

nec persona personæ præjudicat. Hæc verba vis omit5. Considera Scripturas divinas, et discute quan tamus, ubi per eos nescientes veritas ipsa locuta est. tum potes, et vide utrum hoc fecerit aliquis ali Sed tu dicturus es hic eos errasse, et in falsam senquando justorum atque fidelium, cum ab eis tanta tentiam incautius cecidisse. Nos autem dicimus hoc mala perpessi sint, qui eos ad æternum interitum, eos verum dixisse, et hoc per teipsum facillime pronon ad vitam æternam, quo tu compelleris, adige bamus. Si enim episcopi vestri electi ab universa bant. Audivi quod dixeris apostolum Paulum signi parte Donati, qui causam omnium sustinerent, et ficasse hoc fieri debere, ubi ait, Elsi tradidero cor si quid egissent gratum et acceplum cæteri habepus meum ut ardeam (I Cor. xi, 3) ; quia videlicet rent, tamen in eo quod illos temere et non recte omnia bona dicebat, quæ sine charitate nihil pro

dixisse arbitraris, non vis ut tibi præjudicent ; vesunt, sicut sunt linguæ hominum et Angelorum, et rum ergo dixerunt, quia nec causu causx, nec persona omnia sacramenta, et omnis scientia, et omnis pro personæ præjudicat. Et ibi debes agnoscere, quia si phetia, et omnis fides ita ut montes transferantur, persona tot episcoporum tuorum in illis septem et rerum suarum distributio pauperibus ?; ideo vi

constitutorum non vis ut præjudicet personæ detur tibi etiam hoc inter bona numerasse, ut sibi Donati Mutugennensis presbyteri, quanto minus quisque inferat mortem. Sed attende diligenter et

non debet præjudicare Cæciliani persona, etiamsi agnosce quemadmodum dicat Scriptura,quod tra

mali aliquid in illo esset inventum, universæ unidat quisque suum corpus ut ardeat. Non utique ut

tati Christi, quæ non in una villa Mutugenda conipse se in ignem mittat, quando persequentem pati

cluditur, sed toto terrarum orbe diffunditur ? tur inimicum; sed quando ei proponitur ut aut mali

8. Sed ecce facimus quod voluisti; sic tecum agialiquid faciat, aut mali aliquid patiatur, eligat non

miis, ac si non dixerint vestri, Nec causa causa, facere mala quam non pati mala : atque ita cor persona personæ præjudicat. Tuinveni quid illi dicere pus suum tradat in potestatem interfectoris, sicut

nec

debuerint, cum eis objecta esset causa et persona tres illi viri feceruntqui auream statuam cogeban.

Primiani, qui damnatores suos et damnavit cum tur adorare, et nisi facerent, minabatur eis ille qui

cæteris, et damnatos ac detestatos in suos rursus cogebat, caminum ignis ardentem. Idolum adorare

honores suscepit, et baptismum quem mortui dedenoluerunt ; non ipsi se in ignem miserunt : et ta

rant (quia deipsis in illa præclara sententia dictum men etiam de illis sic scriptum est, quod tradiderunt

erat quod mortuorum funeribus plena sint littora [In corpora sua, ut neque servirent, neque adorarent ullum? Bagaitano concilio]), agnoscere potius et acceptare, deum, sed Deum suum (Dan. 111, 14-95). Ecce quomodo

quam exsufflare et rescindere maluit, totumque dixit Apostolus, Si tradidero corpus meum ut ardeam.

dissolvit quod male intelligentes dicere soletis, Qui 6. Quod autem sequitur, vide : Si charitatem non

baptizatur a mortuo ?, quid ei prodest lavacrum ejus habeam, nihil mihi prodest. Adistam charitatem voca

(Eccli. xxxiv, 30) ? Si ergo non dicerent, Nec causa ris, ab ista charitate perire non sineris ; et putas

causx, nec persona personæ præjudicat, rei tenerentibi aliquid prodesse, si te ipse præcipites in inte

tur in causa Primiani : cum autem hoc dixerunt, ritum, cum tibi nihil prodesset, etiamsi alter te occi

inmunem fecerunt Ecclesiam catholicam, sicut deret charitatis inimicum! Foris autem ab Ecclesia

nos asserebamus, a causa Cæciliani. constitutus, et separatus a compage unitatis et vin

9. Sed cætera lege, cætera discute. Vite utrum in culo charitatis, æterno supplicio punireris, etiamsi

ipsum Cæcilianum, de cujus persona præjudicare pro Christi nomine vivus incendereris : hoc est enim

conabantur Ecclesiæ, aliquid mali probare potuequod ait Apostolus, Etsi tradidero corpus ineum ut ar

rint. Vide utrum non potius etiam pro illo multa deam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest.

egerint,ut pluribus lectionibus,quas contra se protuRevoca ergo animum ad sanam considerationem,

lerunt et recitaverunt, causam ejus bonam omnino

1 Hic in vulgatis interjectum est, et iterum langil, mor. 1 Edd., pauperibus prosit.

tuum, quod abest a Mss. et vero a Donatistis prætermitti : Ms. quatuor, illum.

solebat, ex. lib. 1 Retract., C. 21, n. 3.

1

firmaverint. Lege ista, vel legantur tibi. Considera rando, sancto fratri et consacerdoti papæ. AURELIO' omnia, retracta diligenter, et elige quid sequaris : AUGUSTINUS, in Domino salutem. utrum nobiscum in Christi pace, in Ecclesiæ catho

De Trinitate, quæ Deus summus et rerus est, li. licæ unitate, in fraterna charitate gaudere ; an pro

brosjuvenis inchoavi,senex edidi.Omiseram quippe nefaria dissensione, pro Donati parte, pro sacrilega

hoc opus, posteaquam comperi præreptos mihi divisione, importunitatem nostræ circa te dilec

esse sive subreptos antequam eos absolverem. et tionis diutius sustinere.

retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. Non 10. Attendis enim et sæpe repelis, sicut audio, enim singillatim, sed omnes simul edere ea ratione quod in Evangelio scriptum est recessisse a Domino decreveram,quoniam præcedentibus consequentes septuaginta discipulos, et arbitrio suæ malæ atque inquisitione proficiente nectuntur. Cum ergo per impiæ discessionis fuisse permissos, cæterisque eos homines (quia priusquam vellem, ad quosdam duodecim qui remanserant,fuisse responsum, Num- illorum pervenire potuerunt) dispositio mea nequiquid et vos vultis ire (Joan. vi, 68) ? Et non attendis vissetimpleri,interruptam dictationem reliqueram, quia tunc primum Ecclesia novello germine pul- cogitans hoc ipsum in aliquibus meis scriptis conlulabat, nondumque in ea fuerat completa illa pro- queri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosphetia, Et adorabunt eum omnes regesterræ; omnes dem libros editos, sed ablatos priusquam mihi edigentes servient illi (Psal. LXX1, 11): quod utique tione mea digni viderentur. Verum multorum fraquanto magis impletur, tanto majore utitur Ecclesia trum vehementissima postulatione, et maxime tua potestate, ut non solum invitet, sed etiam cogat ad jussione compulsus, opus tam laboriosum, adju. bonum. Hoc tunc Dominus significare volebat, qui vante Domino terminare curavi ; eosque emendatos quamvis haberet magnam potestatem, prius tamen non ut volui, sed ut potui, ne ab illis qui subrepti elegit commendare humilitatem. Hoc et in illa con- jam in manus hominum exierant, plurimum disvivii similitudine satis evidenter ostendit, ubi misit creparent, Venerationi tuæ per filium nostrum con. ad invitatos, et venire noluerunt, et ait servo : Exi diaconum charissimum misi et cuicumque audien. in plateas et vicos civilatis, et pauperes, et debiles, dos, describendos, legendosque permisi: in quibus et cæcos, et claudos introduc huc. El ait servus si servari mea dispositio potuisset, essent profecto, domino, Factum est ut imperasti, et adhuc locus est. etsi easdem sententias habentes multo tamen enoEt ait doninus servo, Exi in vias et sepes, el com- datiores atque planiores, quantum rerum tantarum pelle intrare, ut impleatur domus mea(Luc. xiv, 24- explicandarum difficultas et facultas nostra patere23). Vide nunc quemadmodum de his qui prius ve- tur. Suot autem qui primos quatuor vel potius quinnerunt, dictum est, Introduc huc; non dictum est, que etiam sine proæmiis habent, et duodecimum compelle : ita significata sunt Ecclesiæ primordia sine extrema parte non parva : sed si eis hæc edi. ad hoccrescentis, ut essent vires etiam compellendi. tio potuerit innotescere, omnia si voluerintet valueProinde, quia oportebat ejus jam viribus et magni- rint, emendabunt, Peto sane ut hanc epistolam, tudine roborata etiam compelli homines ad convi- seorsum quidem, sed tamen ad caput eorumdem vium salutis æternæ, posteaquam dictuia est, Fac. librorum jubeas anteponi. Vale. Ora pro me. tum est quod jussisli, el adhuc est locus ;Exi,inquit,

EPISTOLA CLXXV* (a). in vias et sepes, el compelle intrare. Quapropter si ambularetis quieti extra hoc convivium salutis

Patres concilii Carthaginensis, Innocentio pontifici æternæ et' sanctæ unitatis Ecclesiæ, tanquam in Romano, de actis adversus Pelagium et Celesviis vos inveniremus ; nunc vero quia per mulas

tium. mala et sæva quæ in nostros committitis, tanquam Domino beatissimo et honorandissimo,sancto fratri spiniset asperitate pleni estis, vos tanquam in sepi. INNOCENTIO, AURELIUS, NUMIDIUS, RUSTICIANUS, FIDENTIAbus invenimus, et intrare compellimus. Qui com- NUS, EVAGRIUS,', ANTONIUS, PALATINUS, ADEODATUS, VINpellitur, quo non vult cogitur ; sed cum intraverit, CENTIUS, PUBLIANUS, THEASIUS, TUTUS, PANNONIUS“, jam volens pascitur. Cohibe itaque tam iniquum et

VICTOR, RESTITUTUS, RUSTICUS, FORTUNATIANUS, alius Resimpacatum animum, ut in vera Ecclesia Christi

TITUTUS, AMPELIUUS, AMBIVIUS 5, Felix, DONATIANUS, invenias salutare convivium.

A DEODATUS, OCTAVIUS, SEROTINUS, MAJORINUS, POSTHUMIA

EPISTOLA CLXXIV * (a).
Augustinus Aurelio Carthaginensi episcopo, trans-

millens libros de Trinitale, absolutos demum se-
cundum ipsius Aureli aliorumque desiderium,

et emendatos. Domino beatissimo, el sincerissima charitate vene.

1 Bad. Am. Er. et Lov., Mundius Ruslicanus, Fidentius. At Mss. Vatic. et Gallic. necnon Conciliorum edttiones, Numidius, Rusticiamus, Fidentianus. Quanquam in Rusticiano haud ita consentiunt : nam plerique Cdd. hoc loco, Rusticus ; postea autem in Rescripto Innocentii, quæ est hic Epistola 181 habent, Rusticiano.

· Mss. Gallic. et unus e Vatic. scriptum hic habent, Antoninus. At in epist. 181, Antonio.

s Concil. Editiones, Publicanus.
* Sic Mss. constanter. At Edd., Panthonius.

5 Bad.Am.Er. et Lov., Animus.Conc.Edd., Avimus.Mss. porro episcopi hujus nomen hic prætermittunt ; sed in Epist. 181 restituunt Ambivio vel Ambibio.

'* Recognita ad cb. ff. gg. rm. th. vc. duos v. Am Bad. Er. Lov.

(a) Alias 90 : quæ autem 175 erat, nunc 239. Script. an. 416.

+ Sic. Lov. At Mss. quindecim et antiquiores Edd. omittunt, salutis æternæ, el.

* Huc ascita ex 4 Tomo, ubi olim edita fuit ante libros de Trinitate.

(a) Es tomo3, præfixa libris de Trinit. : quæ autem 174 erat, nunc 238. Scripta circiter an. 416.

NUS !, CRISPULUS ", VICTOR, alius VICTOR, LEUCIUS 3, MA- postea pervenisse dicatur, nisi hæc apertissime RIANUS, FRUCTUOSUS, FAUSTINIANUS, QUODVULTDEUS, CANDO- onathemaverint, ipso anathemari oportere, ut si RIUS, MAXIMUS, MEGASIUS, Rusticus, RUFINIANUS, PROCULUS, ipsorum non potuerit, saltem eorum qui ab eis SEVERUS, THOMAS", JANUARIUS, OCTAVIANUS, PRÆTEXTATUS,

decepti sunt vel decipi possunt, cognita sententia SIXTUS 5, QUOD VULTDEUS, PENTHADIUS, QUOD VULTDEUS,

quæ in eos lata est, sanitas procuretur. CYPRIANUS, SERVILIUS, PELAGIANUS, MARCELLUS, Venan

2. Hoc itaque gestum, domine frater, sanctæ ChaTIUS, DIDYMUS, SATURNINUS, BIZACENUS ?, GERMANUS, GER

ritati tuæ intimandum duximus, ut statutis nostre MANIANUS, INVENTIUS, MAJORINUS, INVENTIUS , CANDIDUS, CYPRIANUS, ÆMILIANUS, ROMANUS, AFRICANUS, MARCEL

mediocritatis etiam apostolicæ Sedis adhibeatur auLINUS, et cæterio qui iu concilio ecclesiæ Cartha- ctoritas, pro tuenda salute multorum, et quorum. ginensis adfuimus.

dam perversitate etiam corrigenda. Id enim agunt 1. Cum ex more ad Carthaginensem ecclesiam

isti damnabilibus disputationibus suis, ut non de. solemniter venissemus, atque ex diversis causis

fendendo, sed potius in superbiam sacrilegam excongregata ex nobis synodus haberetur, compres

tollendo liberum arbitrium, nullum relinquant lobyter noster Orosius nobis litteras sanctorum fra- cum gratiæ Dei, qua christiani sumus, qua et ipsum trum et consacerdotum nostrorum dedit Herotis 10

nostræ voluntatis arbitrium vere fit liberum, dum a et Lazari, quarum formam his constituimus esse

carnalium concupiscentiarum dominatione liberasubdendam. His ergo lectis, Pelagium et Celestium

tur, dicente Domino, Si vos filius liberaverit, lunc auctores argui 11 nefarii prorsus,et ab omnibus nobis vere liberi eritis (Joan. vii, 36) ; quod auxilium anathemandi 12 erroris advertimus.Unde factum est

fides impetrat, quæ estin Christo Jesu Domino 108ut recensendum peteremus; quid ante ferme quin

tro 1. Isti autem asserunt, sicut a fratribus qui quennium super Celestii nomine hic apud Carthagi- etiam eorum libros legerunt, cognovimus, in eo nem fuerit agitatum. Quo recitato, sicut ex subditis Dei gratiam deputandam, quod talem hominis insadvertere poterit Sanctitas tua, quamvis et judicatio

tituit creavitque naturam, quæ per propriam vomanifesta constaret, qua illo tempore episcopali

luntatem legem Dei possit implere, sive naturaliter judicio excitum hoc tantum vulnus ab Ecclesia

in corde conscriptam, sive in litteris datam : eamvideretur : nihilominus tamen id communi deli.

dem quoque legem ad gratiam Dei pertinere, quod beratione censuimus, hujusmodi persuasionis auc

illam Deus in adjutorium hominibus dedit (Isai. tores, quamvis et ad presbyterium idem Celestius VIII, 20, sec. LXX).

3. Illam vero gratiam qua, ut dictum est, chrisApud Bad. Am. Er. Lov., Posthumanus. In Ms. Vic

tiani sumus,cujus Apostolus prædicator est,dicens, tor., Postumanius ; in uno e Vatic., Pontinianus ; in Condelector enim legi Dei secundum interiorem hoAliis Cdd., Posthumianus. 2 Sic in Mss. At in Edd. scribitur, Trispulus.

minem : video autem aliam legem in membris meis 3 Unus Vatic. Mss. constanter, Leontius.. Gcrm,

repugnantem legi mentis meæ, et captivantem me vero habet hic tantum, Eleutius. Mox omnes Mss., Ma- sub lege peccati, quæ esl in membris meis. Miser rianus, pro quo Edd., Macianus vel Macinus. Sic omnes Mss. constanter. Ad Bad. Am. Er. et Lov.,

ego homo ! quis me liberabit de corpore mortis huMegarius, Rusticus, Rufanus, Proculianus Thomas, præ- jus ? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostermisso Severi pomine, quod in omnibus Mss. exhibetur. Ex his etiam nonnulli habent hic, Rusticius ; sed

trum (Rom. vii, 22-25), nolunt omnino cognoscere; in epist. 181, Rustico.

sed nec aperte quidem oppugnare audent : sed 5 Mss. Gallic. hic, Protextius, Sextius. At in Epist. 181 concordant cum Edd.

quid aliud agunt, cum hominibus animalibus non 6 Sic Mss. constanter, excepto codice Rem. Ecclesiæ,

percipientibus quæsunt Spiritus Dei (I Cor.11,14) perquo scribitur Pelaianus. At in vulgatis, Pelagius. suadere non cessant, ad operandam perficiendam

? Edd., Tiazacenus. Unus e Vatic. Mss., Bizatenus. Alter cum Gallic. nostris, Bizacenus.

que justitiam et Dei mandata coloplenda solam 8 Mss. Vatic. duo, Viventius. Gallic. tres, Invenitus, sibi humanam sufficere posse naturam ? non atMajorinus, Inventinus, qui tamen in Epist. 181 utroque

tendentes quod scriptum est, Spiritus adjuvat inloco habent scriptum. Invenito. Porro in Concil. Editionibus Juventius bis legitur.

firmitatem nostram (Rom. vii, 26); et,Non volentis, ' In Edd. de est et cæteri, quod quidem in Vatic. et Gallic. Mss. reperitur.

neque currentis, sed miserentis est Dei (Id. ix, 16); 10 Mss. Vatic. habent Anerolis. Edd. Concil., Avero- et quod unum corpus sumus in Christo, singuli authis. Bad. Am. Er. et Lov., Herodis. Sed verius Gallic. lem alter alterius membra ; habentes dona diversa Mss., Herolis. Erat hic Arelatensis; Lazarus vero, Aquensis in Gallia episcopus : qui ambo suis pulsi sedibus

secundum gratiam quæ dala est nobis (Id. x11,5,6); cum in Palæstinam venissent, libellum contra Pelagium et, Gratia Dei sumid quod sum, et gratia ejus in me et Celestium Primati dederunt, Eulogio videlicet Cæsa

vacua non fuit, sed abundantius omnibus illis la. reensi, cujus auctoritate Diospolitana synodus an. 415 celebrata fuit.

boravi ; non ego aulem, sed gratia Dei mecum ; et, 11 Ita in omnibus Gallic. Mss. At in Edd. de est argui. Gratias Deo,qui dedit nobis victoriam per Dominum

13 Edd., anathematicandi ; et infra, anathemalizarini, ipsos anathematizari, etc. At Gallic. Mss.constanter ana.

nostrum Jesum Christum (1 Cor. xv, 10,57); et, Non themandi, anathemaverint et anathemuri ; quam vete. quia idonei sumus cogitare aliquid quasi ex nobisrem lectionem probat Claudius Salmasius, not. in Tertull. lib. de Pallio, c. 3, ad illud , animata stamina vol

met, ipsis;sed sufficientia nostra ex Deo est (Il Cor.m, ves ; » ubi restitui vult, nemata, ex verbo nemare, quod 5); et Habemus thesaurum istum in vasis ficlilibus, fit a græco néma ; sicuti a plasma plasmare, a chrisma chrismare, a sagma sagmare ; quo pactp etiam Veteres · Mss. Corb. et Cerm. omittunt : Quod aurilium fides observat dixisse ab anathema anathemare hanc lectio- impelr at quæ est in Christo Jesu Domino nostro. nem alibi retinuerunt Lov. Er., etc.

* Mss. tres Gallic. : Tessis est.

« PredošláPokračovať »