Obrázky na stránke
PDF
ePub

Abdita fronde levi densa speculabar ab ulmo,
Quid facerent. Commissa duae sine fraude tuentur,
Pandrosos atque Herse; timidas vocat una sorores
Aglauros, nodosque manu diducit; et intus

560
Infantemque vident apporrectumque draconem.
Acta deae refero, pro quo mihi gratia talis
Redditur, ut dicar tutela pulsa Minervae,
Et
ponar post noctis avem.

Mea poena'volucres
Admonuisse potest, ne voce pericula quaerant.

565
At, puto, non ultro, nec quicquam tale rogantem
Me petiit. Ipsa licet hoc a Pallade quaeras;
Quamvis irata est, non hoc irata negabit.
Nam me Phocaica clarus tellure Coroneus
Nota loquor - genuit, fueramque ego regia virgo, 570
Divitibusque procis - ne me contemne - petebar.
Forma mihi nocuit: nam cum per litora lentis
Passibus, ut soleo, summa spatiarer arena;
Vidit et incaluit pelagi deus, utque precando.
Tempora cum blandis consumsit inania verbis,

575
Vim parat et sequitur. Fugio, densumque relinquo
Litus, et in molli nequicquam lassor arena.
Inde deos hominesque voco: nec contigit ullum
Vox mea mortalem; mota est pro virgine Virgo,
Auxiliumque tulit. Tendebam brachia coelo:

580 Brachia coeperunt levibus nigrescere pennis.

Rejicere ex humeris vestem molibar: 'at illa 560. diducit. Duo Bersm., omnes Lips. 1.2. et edd. Venn, me petit. licet Ciof., Dresd., Goth. 1., Pal. 2., Par. 1. hoc ex ipsa P. q. De Ciof. codd. non 2., Vrat., plerique Heins. et vett. edd. liquet. Jahn. "Varietates ortae videndeducit. Reliqui fere diducit, quod de tur a librariis, qui offendebantur producta nodis rectius et proprie dicitur. Vid. ultima verbi petiit. ad IV, 372. Cod. Jun. at intus, quod 569. Phocaica tellure, Phocide. temere recepit Heinsius.

571. Cod. Bersm., Goth. 1., Jun., 561. Goth. 2., Lips. 1., Vrat. a 1. m., Leid. et multi Heins. nec me. Menard. videt. Cod. Bersm. adspicit inf. 572. Virg. Georg. I, 389.

564. et ponar post noctis avem, sc. (Cornix) sola in sicca secum spaquae nunc Minervae avis est.

tiatur arena. 566. at puto objectionem occupantis Medio, et Il Mor. nam dum. est. Conf. III, 266. XI, 425. Puto po

575. tempora

absumsit. Bersm. steriori syll. correpta, ut XI, 425. VIII, Goth. 1., Lips. 2. et plurimi (?) Heinsii 60. 567. petiit, ultima produota , ut consumsit. Utrumque dicitur. Absusaepius. I, 114. Heinsius libros vett, mere tempus etiam est Trist, IV, 10, mire turbare dixit, lectiones tamen non 114. et Amor. I, 6, 70. adscripsit, sed tacite edidit: Me petiit. 578. contigit ullum, movit ullum. ipsa licet hoc a Pallade quaeras. quae Dresd. et Gron. unde. scriptura in marg. ed. Bersm., et codd. 579. Virgo h. 1. dea virgo, q. e. MiPar. 2., Rhen., Bersm. 2. et Goth. 2. nerva. Conf. I, 695. exstat, nisi quod duo posteriores : petit 580. coelo. Conf. IX, 468. I, 766. pro petit. Goth. I. et Pal. 2. me 582. rejicere, prima syllaba producta. petit. ipsa quidem licet hoc a P. q. Vid. ad IX, 32. 513, IV, 475. Cod. Cod. Bersm. me petit illa quidem, licet Bersm, et multi Heinsii dejicere. Mohoc a P. q. Ed. pr. me petiit Pallas. libar, antiqua forma, quae apud poetas licet hoc a P. q. Vrat. me petit ipsa. frequens est. Conf, VIII, 199. Dresd., licet hoc ipsa a P. q. Berol. me pe- Lips. 2., Menard., 'Leid., Thu., Sprot. tiit. hoc licet ex ipsa P. 9.

conabar.

[ocr errors]
[ocr errors]

Par. 1.,

[ocr errors]

Pluma erat, inque cutem radices egerat imas.
Plangere nuda meis conabar pectora palmis :
Sed neque jam palmas nec pectora nuda gerebam. 585
Currebam: 'nec, ut ante, pedes retinebat arena,
Sed summa tollebar humo; mox acta per auras
Evehor, et data sum comes inculpata Minervae.
Quid tamen hoc prodest, si diro facta volucris
Crimine Nyctimene nostro successit honori?

590
An, quae per totam res est notissima Lesbon,
Non audita tibi est: patrium temerasse cubile
Nyctimenen ? Avis illa quidem; sed conscia culpae
Conspectum lucemqué fugit, tenebrisque pudorein
Celat, et a cunctis expellitur aethere toto.“

595
Talia dicenti ,, Tibi ait „revocamina" corvus
„Sint precor ista malo; nos vanum spernimus omen.
Nec coeptum dimittit iter, dominoque jacentem
Cum juvene Haemonio vidisse Coronida narrat.
Laurea delapsa est audito crimine amantis,

600
Et pariter vultusque deo plectrumque colorque
Excidit; utque animus tumida fervebat ab ira,
Arma assueta rapit fluxumque a cornibus arcum
Tendit, et illa suo toties cum pectore juncta
Indevitato trajecit pectora telo.

605 Icta dedit gemitum, tractoque a vulnere ferro

Candida puniceo perfudit membra cruore, 583. radices egerat, ut IV, 254. Con- tis, Apollinis. 612. Pal. 4. Heinsii et firmant hanc scr. Abb., Berol. , Lips. 2. Goth. 1. amanti, quod temere H. edidit. et multi e melioribus Heinsii. Vulg. fixe- Vid. ad I, 541. III, 729. VI, 226. XI, 107. rat, quod in hac re insolens est. - 584. XIV, 371. et Praefat. Laurea amantis nuda, nudata ruptis aut detractis vesti- conjungendum esse apparet e contextu. bus. Pectora plangere, ferire, percutere, Nam Apollo semper lauream gestabat. I, quod signum sumini doloris, passim in 559.-Cod.Bersm., Lips.1.2., Vrat.,Jun., his carininibus memoratur. Cf. III, 481. Voss. et Leid. dilapsa. IV, 590. X, 723. 386. XIII, 688. VI, ctrumque. Vid. ad 1, 441. 248. XI, 726. Lips. 2., Flor., Neap. 602. excidit in dilogia positum est. Cf. et Bero. tangere. — 586. nec-arena. Cf. 505. 506. 312. 313. IV, 175. X, 368. v. 577. XI, 336. 337. 587. Arond. Vultus excidit ei, cujus vultus subito in et summa. Cod. Bersm., Lips. 2., II Leid. tristitiam mutatur. Tib. IV, 2, 4. Liv. et Neap. mox alta. Reliqui acta. — 588. XXXIX, 34. Contrarium vultum reciinculpata, sincera, illaesa a viro. Cf. ad pere Fast, IV, 615. tumida ab ira. VIII, 665. 589. Quid tamen etc. 508. intumuit Juno. VIII, 396.437. XIII, Transitio ad metamorphosin Nyctimenes. 559. Nonnulli Heios. nimia. ab ira I, 417.

589. Nyctimene fuit filia vel Epopei III, 571. regis Lesbiorum, vel Nyctei. Quae cum 603. arma-arcum. Vid ad I, 441. Ravi a patre compressa esset, a Minerva in pit apte de impetu irati : quod exhibent noctuam mutata est, quae pudoris Abb., Berol.,1 Medic., ed.pr. et Parın. Relicausa interdiu lateat, ut auctor est Hyg. qui capit, quod genuinum videtur. - a corF.204.253.-592. temerare, incestu pol- nibus, quoad cornua 605. indevitato, luere, ut XV, 501. – 593. conscia culpae certo, a Nasone novat, ut 1,289.indejectus etc. Conf. v. 377.

594. pudor etiam Vid. ad Trist. I, 5, 28. et Add. ad p. 35. de re pudenda. Vid. ad Her. 1, 96. — 596. 606. Briant., Goth., Dresd. et Rhen. a revocamina malo pro a malo. — 597. do- pectore. Aliquot Ciof. a corpore, e gl. mino , Apollini. 599. cum Haemonio 607. Nonnulli codd. pocniceo. Sed Naso juvene, Ischye. Vid. ad v. 531. Hesiod. antiquas formas non affectat Gotb.2. pro Fragm. Pind. Pyth. III, 46 sqq. Hae- v.l., Par. 1., Lips. 2., I Vat, Ciof. et III monius, Thessalus. 1,588. — 600. aman- Heins. purpureo, ex glossa.

601. ple

[ocr errors]

Et dixit „Potui poenas tibi, Phoebe, dedisse,
Sed peperisse prius: duo nunc moriemur in una.“
Hactenus, et pariter vitam cum sanguine fudit; 610
Corpus inane animae frigus letale secutum est.
Poenitet heu sero poenae crudelis amantem,
Seque, quod audierit, quod sic exarserit, odit;
Odit avem, per quam crimen causamque dolendi
Scire coactus erat, nec non arcumque manumque 615
Odit, cumque manu temeraria tela, sagittas;
Collapsamque fovet, seraque ope vincere fata
Nititur, et medicas exercet inaniter artes.
Quae postquam frustra tentata , rogumque parari
Vidit, et arsuros supremis ignibus artus;

620
Tum vero gemitus - neque enim coelestia tingi
Ora licet lacrimis - alto de corde petitos
Edidit, haud aliter quam cum spectante juvenca
Lactentis vituli, dextra libratus ab aure,
Tempora discussit claro cava malleus ictu.

625
Ut tamen ingratos in pectora fudit odores,
Et dedit amplexus, injustaque justa peregit;
Non tulit in cineres labi sua Phoebus eosdem
Semina , sed natum flammis uteroque parentis
Eripuit geminique tulit Chironis in antrum.
Sperantemque sibi non falsae praemia linguae
Inter aves albas vetuit consistere coryum.

Semifer interea divinae stirpis alumno 610. hactenus. XIV, 512. 611.

et margo ed. Bersm. invisaque justa Cod. inane animae. Vid. ad XII, 488. – 614. Bersm., Dresd., Goth. 2., Par. 1., Rhen., crim. causamque dol. Vid. ad I, 21. Lips. 1. 2. et vett. edd. injusta

615. Urb. et pro v. I. Cant. nervumque que busta. Inepte, propter illud peregit. arcumque. Reliqui nec

Reliqui omnes cum vulg. ut edidimus. que. .616. Cf. XIII, 401. · 617. fo

629. sua semina, prolem suam. De vet, sc. amplexu. Cf. v. 339. X, 187.

re cf. III, 311. 618. medicas artes. I, 521.X, 189. 620. vidit, optimam scripturam om

630. Chiron, Saturni e Philyra filius nium vett. libb. Heinsius temere muta

(Vid. ad VI, 125.) Centaurus, (Apollod. vit in sensit.

I. c. 2.), itaque superiori parte corporis 621. neque enim etc. Fast. IV, 521.

homo, inferiori equus fuit. Hinc gemini,

i. e. biformis. Conf. v. 555. 664. Fuit neque enim lacrimare deorum est. Eurip. Hipp. 1395. ubi Diana : xai 700w peritissimus artis medendi, fidibus ca

nendi et venandi et habitavit in Pelio δ' ου θέμις βαλείν δάκρυ. - Dresd.,

Thessaliae monte. Natus autem ille Goth. 2., pro v. 1. Vrat., Cant., Leid. et alii Heins. nec enim. Heins. ex uno

Apollinis et Coronidis est Aesculapius.
XV, 624 seqq.

tulit Chironis in Bas. temere edidit decet. 622. alto, profundo. I, 656. 624. dextra li

antrum i. e. ad Chironem, qui eum edubratus ab aure. Vid. ad 311.

caret.

· Cod. Bersm., Dresd., Goth. 1., Ups., II Vat.

632. consistere. Medic. 2. et Neap. Ciof., multi Heins. et ed. pr. vibratus. considere. Construe : et corvum speran615. claro, ut clare audiretur.

tem sibi praemia, quod vera nuntiasset, 626. Ingrati sunt odores propter cau

vetuit consistere (esse) inter albas aves. sam , cur fundantur. 627. Justa sunt 633. Ocyrhoë Chironis filia vatidica supremi honores, qui justa vocantur, dum patri et Aesculapio alumno ejus quia debentur mortuis. Injusta autem futuram sortem canit, in equam muh. l. vocantur propter crudeleni,quam tatur. Hyg. P. A. II. c. 18. – 633. sedeus sumsit, vindictam. Pauci Heins. mifer, quia inferior corporis pars feri

non

arcum

[ocr errors]

635

640

Laetus erat, mixtoque oneri gaudebat honore.
Ecce, venit rutilis humeros protecta capillis
Filia Centauri, quam quondam nympha Chariclo,
Fluminis in rapidi ripis enixa, vocavit
Ocyrhoën. Non haec artes contenta paternas
Edidicisse fuit; fatorum arcana canebat.
Ergo ubi vaticinos concepit mente furores,
Incaluitque deo, quem clausum pectore habebat;
Adspicit infantem „Totique salutifer orbi
Cresce puer dixit: ,,tibi se mortalia saepe
Corpora debebunt: animas tibi reddere ademtas
Fas erit; idque semel dîs indignantibus ausus,
Posse dare hoc iterum flamma prohibebere avita,
Eque deo corpus fies exsangue, deusque,
Qui modo corpus eras, et bis tua fata novabis.
Tu quoque, care pater, nunc immortalis et, aevis
Omnibus ut maneas, nascendi lege creatus,
Posse mori cupies tum, cum cruciabere dirae
Sanguine serpentis per saucia membra recepto;
Teque ex aeterno patientem numina mortis
Efficient, triplicesque deae tua fila resolvent.“

645

650

unus

sive equi. Stat. Th. IX, 220. semifer Berol., Goth. 2., Par. 1. 2., Rhen., Centaurus. De re vid. ad v. 630. Cod. Lips. 1. 2. et Vrat. totoque. Bersm., a corr. Lips. 1., et multi Heins. 646. flamma avita est fulmen Jovis : semivir.

nam cum Aesculapius esset filius Apolli634. oneri, sc. educandi.

nis, Jovis filii , Jovem habebat avum. 635. humeros protecta. Conf. v. 637. Cod. Bersm., Berol., omnes Ciof. exDe accus. illo humeros vid. ad I, 332. cepto Sulm. 1., Dresd., Goth. 1. 2.,

636. Chariclo. Ita Rhen., quod Nau- Rhen., Lips. 1. 2., omnes fere Heinsii et gerius auctoritate Pindari et Schol. Apol- vett. edd. prohiberis. Sed scriptura vullon. ad I, 554. recepit eumque secuti gata prohibebere rectior est, futurum inter sunt reliqui editores; atque confirmant futura, eamque exhibent Sulin. 1., Vrat. eam scripturam cod. Naug., decein e a 2. m. et reliqui. melioribus Heinsii, marg. Bas. ,

647. eque deo. Erat semideus ut dei Maff., Lips. 1. et pro v. 1. Goth. 2., qui filius, sed Jovis fulmine factus est corpus habent Charicto. Lips. 2. Caricta. Be- exsangue. Cum vero post mortem tanrol., plerique Heins. et Viv. et vulg: quam deus coleretur, deus fiebat, qui Caici. 638. artes paternas. Vid. modo corpus erat. - Bis fata novaad v. 630.

bis, duplicem experieris metamorphosin, 639. Cod. Voss. addidicisse. Vid. ex heroe in mortuum, et e mortuo in deum. VII, 99. XIII, 246.

649. Jam patri futura fata canit. Be640. vatic. furores. Vaticinantes rol., Goth. 2., Men., Rhen., Vrat. et furore divino corripi credebantur. De castigatiores (?) Heinsii cum edd. Venn. verbo concipere hac potestate conf. X, non jam mortalis , quod mirum est opti249. Urb. fatidicos, quod temere edidit mae vulg. substituisse Heinsium. Heinsius. Quidam Heinsii et Vrat. pro Leid. nec jam. Par. 1. et IV Heins. v. l. faticinos. 641. incaluitque deo. jam non. Fast. VI, 5. de poetis :

651. Dresd. et Par. 1. cupias. Est deus in nobis, agitante cale- 652. sanguine

récepto, sc. tum, scimus illo.

cum Hercules imprudens sagitta Lernaeae Goth. 2., Lips. 2., Il Leid., Lov., Me- hydrae veneno tincta femur ejus percusnard. in pectore.

sit. Vid. Fast. V, 397 s

sqq. 642. salutifer. Significat miram ejus, 653. ex aeterno, ex immortali. qua postea excelluit, artem medendi. 654. triplices deae sunt Parcae, quae Vid. XV, 622. et seqq. Cod. Bersm., fata hominum nebant et eadem resol

Restabat fatis aliquid. Suspirat ab imis

655
Pectoribus, lacrimaeque genis labuntur obortae,
Atque ita ,,Praevertunt me" inquit ,mea fata, vetorque
Plura loqui, vocisque meae praecluditur usus.
Non fuerant artes tanti, quae numinis iram
Contraxere mihi; mallem nescisse futura.

660
Jam mihi subduci facies humana videtur,
Jam cibus herba placet, jam latis currere campis
Impetus est: in equam cognataque corpora vertor.
Tota tamen quare? Pater est mihi nempe biformis.“
Talia dicenti pars est extrema querelae

665
Intellecta parum, confusaque verba fuerunt;
Mox nec verba quidem, nec equae sonus ille videtur,
Sed simulantis equam, parvoque in tempore certos
Edidit hinnitus, et brachia movit in herbas.
Tum digiti coëunt, et quinos alligat ungues

670
Perpetuo cornu levis ungula; crescit et oris
Et colli spatium; longae pars maxima pallae
Canda fit; utque vagi crines, per colla jacebant,
In dextras abiere jubas, pariterque novata est
Et vox et facies; 'nomen quoque monstra dederunt. 675

Flebat opemque tuam frustra Philyreïus heros,

vere

vel dissolvere poterant. Tib. veros, qui vere equi essent. 669. bra. I, 7, 2.

chia movit in herbas, h. e. porrexit, Stamina non ulli dissoluenda deo. quippe quae pedes fierent. X, 31. retexere fata.

670. coëunt, coalescunt. Contrarium 655. „restabat fatis (paternis) ali

canit I, 742. 671. perpetuo cornu, quid, sc. fore ut inter sidera referretur.

h. e, non scisso, quale ungularum equiVid. Fast. I. 1. Similis propemodum ora

narum est. I, 4.

673. utque vagi tionis conversio est I, 700.

crines etc. Conf. v. 635. 657. praevertunt me mea fata, h. e.

674. In dextras jubas, in dextram fata mea (transforinationis ) me prius et jamjam tangunt. Virg. Aen. VII, 807. partem colli dependentes. Virg. Georg.

III, 86. cursuque pedum praevertere ventos. Lips. 1., VI Heins. et ed. pr. praever

Densa juba et dextro jactata re

cumbit in armo. tunt, inquit, me fata. Berol., Dresd., Goth. 1., Lips. 2., pauci Heins. prae

675. monstra. V. 367. nomen, sc. vertunt inquit mca fata. Reliqui et edd. Hippo v. Hippe, a Graeco innos, Venn., ut dedimus.

equus. Cod. Bersm., Dresd., Rhen., 659. artes, sc. vaticinandi.

Lips. 2., meliores Heins. et ed. pr. de662. cibus herba placet, berba pro dere. Reliqui dederunt. Exspectanda cibo placet.

663. cognataque. Cum accuratior collatio codicum est. pater inferiori corporis parte equus esset

676. Battus quum abactas a Mer(vid. ad v. 630.) et ipsa in equain verte

curio Apollinis pascentis boves contra retur, recte in cognata corpora verti se dicere poterat.

promissum prodidisset, in saxum muDe oratione impetus est currere vid. ad V, 287. Scriptoram Liber. Metamorph. 25.

tatur. Hom. Hymn. in Mercur. Antonin. corpora tenent Par. 1., Cael., Goth. 1., Lips. 1. et meliores Heinsii. Vulg. pe- 676. Philyreïus heros. Chiron erat ctora. 664. nempe. Vid. ad v. 474.

Saturni filius ex nympha Philyra. Vid. 665. Conf. v. 363. Par. 1. dicentis. ad v. 630. Virg. G. III, 92 sqq. Unde

666. Cod. Bersm., Pal. 1., Goth. 1., heros dicitur, h. e. dei' filius. Rectam Rhen. et Vi Heinsii fuere. Reliqui omnes scripturam Philyrcius servarunt Berol., cum vett. edd. fuerunt.

Goth. 2., Lips. 2. et 1 Sulm., quam tacite 668. simulantis, imitantis. certos, edidit Heinsius. Reliqui codd. variant.

C

[ocr errors]
« PredošláPokračovať »