Obrázky na stránke
PDF

per domos loquentes) per annos ferme DECEM laboravit ; fibrorum multa condens et edens, et in ecclesia populis ex eodem errore frequentissime disputans:" cui et nuperi' vitæ Augustini descriptoris de libris hisce testimonium adjicere non pigebit: “ Hoc sane constat, quod quemadmodum aliis a se scriptis libris præstitisse scriptoribus cæteris judicatur, ita hisce quos contra Pelagium elaboravit, seipsum omnino superasse videatur. Ad quorum excellentiam D. Prosper hisce versibus allusisse videtur :"

quibus ut clarissimo de prostrata post decennale bellum malorum hac Iliade ἐπιvuktw, caput hoc concludendum putavimus.

Istius* ergo inter cunctos qui de grege sancto
Insanas pepulere feras, industria major,
Majus opus, totum præstantius imbuit orbem.
Nam quocunque gradum convertit callidus hostis,
Quaque per ambages anceps iter egit opertas,
Hujus ab occursu est præventus; mille viarum
Insidiis aditum non reperientibus ullum.
Cumque foris rabies avidorum exclusa luporum
Frenderet, inque omnes mendacia verteret artes ;
Ne mentes ullarum ovium corrumpere posset,
Neu dubia obliquis turbaret corda querelis,
Istius ore viri fecit Deus : istius ore
Flumina librorum mundum effluxere per omnem ;
quæ mites humilesque bibunt, campisque animorum
Certant vitalis doctrinæ immittere rivos.

* Cornel. Lancillot. vit. Augustin. lib. 3. cap. 17.
* Prosp. de Ingrat. cap. 3.

VOL. V. A A

CAP. XI.

De Celestii et Juliant novis conatibus, et Pelagianae partis antistitibus, ex ftalia • celestini pontificis, ex Gallia Valentiniani III. Caesaris opera fugatis. De semipelagianismi semiuibus a Johanne Cassiano inter Massilienses primum jactis. De Fastidio Britannorum episcopo, Timotheo hæresiarcha, Agricola. Pelagiano, Severo Sulpicio, et Leporio Pelagii discipulo. De Germani et Lupi in Britanniam adventu, et rebus ab eis ibidem gestis: eaque occasione de Albani reliquiis nonnulla interjecta. De Semipelagianismo inter Massilienses et Lirinenses caput attollente; et a B. Augustino atque Prospero editis scriptis refutato. Ut Nestoriani cum Pelagianis conspiraverint ; et utrique, tum a concilio universali Ephesino, tum a Celestimo Romano ponti

fice, damnati fuerint.

QUiEvit deinceps Pelagius in oriente: sed socii illius Celestius et Julianus in occidente non prius res turbare desierunt, quam a Romano pontifice Celestimo ex Italiæ finibus sunt depulsi. * Venerabilis memoriæ pontifex Celestimus," inquit Prosper”, “ cui ad Catholicæ Ecclesiæ præsidium multa Dominus gratiæ suæ dona largitus est, sciens damnatis non examen judicii, sed solum pœnitentiæ remedium esse præstandum; Celestium, quasi non discussonegotio audientiam postulantem, totius Italiæ finibus jussit extrudi : adeo et præcessorum suorum statuta, et decreta synodalia, inviolabiliter servanda censebat ; ut quod semel meruerat abscindi, nequaquam admitteret retractari." Julianus vero novis etiam scriptis damnatam hæresim tutari conatus, quatuor illis libris, quos contra Augustini de nuptiis et concupiscentia priorem librum prius scripserat, octo addidit alios, posteriori libro oppositos. Huic enim unico, non (quod opinati sunt alii, et in his Baronius') sex illis quibus priorem suum librum defenderat Augustinus, Julianum respondere hic voluisse, non alium testem hic proferre opus fuerit, quam ipsum Augustinum, in posterioris responsionis præfatione de Valerio comite ita scribentem: “ Vir illustris misit mihi in chartulis nonnullas sententias decerptas ex opere Juliani hæretici Pelagiani (in quo opere libris quatuor respondisse sibi visus est illi uni, quem de nuptiis et concupiscentia me scripsisse memoravi) missas sibi a nescio quo, qui eas, ut voluit, ex primo Juliani libro decerpendas putavit: quibus ut quantocius responderem idem Valerius poposcit. Et factum est, ut sub eodem titulo etiam secundum librum scriberem: contra quem Julianus alios octo nimia loquacitate conscripsit. His nunc respondeo; ejus verba proponens, eisque subjungens responsionem meam." In horum octo librorum primo, in sanctissimum Ecclesiæ doctorem ita declamitat petulantissimus hæreticus: “ Quousque* simplicitate, qui hæc loqueris, religiosorum pectorum et imperitis auribus perstabis illudere ? quem ad finem sese impudentia effrænata jactabit? Nihil te cum hæc scriberes censura doctorum virorum, nihil reverentia futuri judicii, nihil ipsa literarum monumenta moverunt? Patere jam fallaciam tuam, et deprehensam teneri non vides? Quid in primo, quid in secundo opere conscripseris, quem nostrum ignorare arbitraris? Libuit enim prorsus et decuit his te compellare modis, quibus in parricidam publicum eloquens consul infremuit." Et quasi alius ab Augustino introductus fuisset Deus, quam quem Catholica semper agnovit et venerata est Ecclesia; ita contra illum, vel contra ipsum Deum potius, latrat novus iste orator, non loquitur. ** Amolire"te itaque cum tali Deo tuo de Ecclesiarum medio. Non est ipse cui patriarchæ, cui prophetæ, cui apostoli crediderunt; in quo speravit et sperat Ecclesia primitivorum, quæ conscripta est in cœlis. Non est ipse quem credit judicem rationabilis creatura ; quem Spiritus sanctus juste judicaturum esse denunciat. Nemoprudentium pro tali Domino suum unquam sanguinem fudisset: nec enim merebatur dilectionis affectum, ut suscipiendæ pro se onus imponeret passionis. Postremo iste quem inducis, si esset uspiam reus, convinceretur esse non Deus; judicandus a vero Deo meo, non judicaturus pro Deo. Ut igitur prima fidei fundamenta cognoscas; noster Deus, Ecclesiæ Catholicæ Deus, substantia nobis ignotus est, et ab aspectu similiter remotus, &e." “ Pro* hoc Deo meo, quem mihi, qualem credo, omnis creatura et sancta scriptura denuntiat, rectius dixi facerem, si nec librorum te concertatione dignum putarem. Verum quoniam mihi hoc potissimum a sanctis viris nostri temporis confessoribus munus impositum est, ut dicta tua quid habeant ponderis rationisque discutiam: opportunum fuit ostendere prius, non a te credi ei Deo, qui in Catholicorum semper Ecclesia prædicatus est,et usque ad finem ubi illa fuerit prædicabitur. Audi' igitur, contra ea quæ dixisti, breviter. Non sunt Ecclesiæ Catholicae pectora, quibus sermotuus convenit, si a pietate et ratione discordant. Sed utrumque committunt, cum nec de Dei æquitate bene aestimant, nec mysteriorum quæ criminantur sapientiam et divitias intelligunt. Non est hæc fides antiquitus tradita atque fundata nisi in conciliis malignantium; inspirata a Diabolo, prolata a Manichæo, celebrata a Marcione, Fausto, Adimanto, omnibusque eorum satellitibus, et nunc a te in Italia, quod graviter gemimus, eructata." Secundum vero librum, quasi ab alio principio, Julianus sic est : exorsus: “ Commodes nobiscum ageretur, si aut apud eruditos judices negotium veritatis tueri daretur facultas, aut quia hoc interim negatur, vel nullo imperitorum obverberaremur tumultu : et* quia tollendi in ecclesiarum salutem trophæi damna perpetimur: quod bonæ <causæ prudentia cognitorum miris erat delatura suffragiis, si nihil ad contumelias nostras vulgi valeret assensio. De

* Prosp, contra Collator. cap. 41. . b Baron. ann. 419. sec. 51.

e Julian. posterioris operis contra Augustin. lib. 1. sec. 20. pag. 121. edit. Paris. ann. 1616. d Ibid. sec. 48. pag. 50, 51.

* Julian. posterioris operis contra Augustin. lib. 1. sec. 20. pag. 53. edit. Paris. ann. 1616.

f Ibid. pag. 67. * Id. lib. 2. sec. 1. pag. 211, h Ibid. pag. 21?.

his ergo quas dixi hominum partibus, una vobis prodesset, altera nihil noceret ; si aut illa potestatem obtineret, aut ista verecundiam. Verum quia rerum est magna confusio, et stolidorum maxima multitudo; eripiuntur Ecclesiæ gubernacula rationis, ut erecto cornu velificetur dogma populare," &c. “ Delectat' enim prorsus subantes animas infamare quidquid unquam et usquam sanctorum fuit ; ne clarorum operum castigentur exemplis. Delectat prorsus et penitus afficit, causari imbecillitatem naturæ, dicere carnem congenitis obnoxiam esse peccatis, nec in volumtate hominis emendationis effectum locare, sed studiorum crimina officia vocare membrorum. Catholicam hanc fidem esse ; ut liberum confiteatur arbitrium, sed per quod homo malum facere cogatur, et bonum velle non possit: vanos vero hominum hæreticosque sermones qui asserant Dominum justum ad bonum opus liberum hominem condidisse, et esse in uniuscujusque potestate recedere a malo ac studiis splendere virtutis; ut his qui flagitia in necessitatem carnis refundunt solicitudinum et timorum aculeus infigatur. Postremo* in ecclesiis prædicare tantam vim esse peccati, ut ante membrorum formam, ante initium adventumque animæ, jactis seminibus supervolans, in secretum matris invadat, et reos faciat nascituros; ortuque ipso antiquior expectet culpa substantiam: quæ lex peccati habitans deinceps in membris captivum hominem cogat servire criminibus, non castigatione in turpitudinibus sed misericordia digniorem: quandoquidem quod nos vitia pravæ voluntatis esse dicimus, id in Ecclesia a viris et foeminis magnisque pontificibus originalis passio nuncupatur." ** Quid' igitur? Horumnem intuitu, receptui canere debebimus, et contumelias nostras ulcisci silentio, ac de conscientiæ portu aliorum ridere naufragia? Verum contradicit huic odio, primo benignitas quam generi debemus

' Julian. posterioris operis contra Augustin. lib. 2. sec. 1. pag. 214, 215.

* Ibid. pag. 216. 1 Ibid. pag. 218.

» Hæc Juliani verba, nihil fere aut admodum paululum immutata, velut sua usurpavit qui, fictitio Patricii Armacani assumpto nomine, Martem Gallicum nuper edidit : sub finem præfationis lib. 2. pag. 201. edit. ann. 1637.

« PredošláPokračovať »