Obrázky na stránke
PDF

CAP. XII.

Semipelagiani a Prospero scriptis refutati : Pelagiani a Xysto III. et Leone f. repressi. Britanni, a Scotis et Pictis conculcati, ab Aetio Romanæ militiae magistro auxilium frustra implorant. Iidem fame confecti, recuperatis postea viribus hostes repellunt. De regibus eorum Constantino, et filio Constante Wintoniensi monacho, quid Britannica historia: de pace et rerum abundantia illis restituta, novaque vitiorum segete simul accrescente, quid Gildas tradat. Pelagiana hæresis emergens in Istria a Leone Magno, in urbe Romana a B. Prospero, in Britannia a S. Germano et Severo prosternitur. De S. Germani et Vortigerni Britannorum regis congressu fabulæ : Anglo-Saxones a Britannis invitati, Hengisto et Horsa ducibus, in insulam adveniunt. Ex quibus Germaniæ provinciis novi coloni ducti fuerint, et in quibus Britanniæ locis consederint. Tempus eorum adventus explicatum, et cum vicinorum Francorum in Gallias migratione comparatum. Quomodo, auctis viribus, ex amicis hostes effecti, Britannicam rempublicam et Ecclesiam oppresserint. De miserorum Britannorum reliquiis solum vertere coactis : eaque occasione, de eorum in Batavia, et Britannia Armorica collocatis sedibus.

CELESTINo in sede Romana successit Xystus sive Sixtus III. quem, adhuc presbyterum, magno animo Pelagianis se opposuisse docuimus*. Sub ejus pontificatus initiis, latius" sese diffundentibus in Gallia Semipelagianorum erroribus, adversus mali authorem Johannem Cassianum, Collatoris nomine designatum, a Prospero Aquitanico egregius editus est commentarius: cujus scriptionis occasionem et propositum in operis exordio ipse sic enarrat: “ Gratiam* Dei, qua Christiani sumus, quidam dicere audent a sanctæ memoriae Augustino episcopo non recte esse defensam ; librosque ejus contra errorem Pelagianum conditos immoderatis calumniis impetere non quiescunt. Quorum intus interstrepens domestica malignitas non minus spernenda esset, quam foris latrans hæretica loquacitas: nisi ejectis extra ovile Dominicum lupis, sub nomine ovium, suffragarentur; essentque ejusmodi ut nec ordo eorum in Ecclesia, nec ingenia despicienda videantur. Siquidem habentes speciem pietatis in studio, cujus virtutem diffitentur in sensu ; trahunt ad se multos ineruditos, et non habentia spiritum discretionis corda conturbant: atque in eum statum deducere causam Ecclesiæ moliuntur, ut dum nostros affirmant mon veraciter pro gratia locutos, inimicos gratiæ persuadeant injuste damnatos esse." “ Non ergo negligendum est hoc malum, quod ab occultis parvisque seminibus augetur quotidie, et ab ortu suo latius longiusque distenditur: sed studendum est, in quantum Dominus adjuvat, ut fallacium calumniatorum hypocrisis detegatur: qui ex ipsa injuriæ magnitudine, quam in uno cunctis ac præcipue apostolicæ sedis pontificibus intulerunt, ab indoctis et parum cautis excellentioris scientiæ judicantur; et misero perversoque successu facilem mendacio consensum eliciunt, quia reverentiam sibi præsumptione perpererunt. Nec enim, cum sint bonæ opimionis viri, creduntur ullo modo tarditate intelligentiæ aut temeritate judicii in superfluæ querelæ conclamationem potuisse prorumpere: ac non potius magno ingenio ac vehementi studio laborasse, ut subtilissimi tractatoris disputationibus comprehensis, censura nunc districtior et inspectio sagacior inveniret, quod antea securus favor et benignitas incuriosa non viderat." ** Unde ergo hæc diligentia tam severi emersit examinis? Unde in hanc austeritatem supercilium tam tetricæ frontis se armavit; ut mensuras sensuum, pondera locutionum, numeros syllabarum insidiosus scrutator eventilet, magnumque se aliquid conficere præsumat, si Catholico prædicatori notam erroris affigat? quasi incognitum aliquod opus et quod hactenus latuerit imperatur: ac non illa his morsibus doctrina lanietur, quæ novorum hæreticorum commenta disjecit, et diabolicum tumorem Pelagianæ elationis elisit. Viginti" amplius annis contra inimicos gratiæ Dei Catholica acies, hujus viri ductu, pugnat et vincit. Vincit dico, quia mon patitur respirare quos vicit; et in quorum excidium unam cunctorum sacerdotum manu sententiam scripsit. Pulsi pontificio, et communione privati, querantur quasi de felicitate nostræ victoriæ; et arment in nos linguas suas, qui exulare a veritate, quam cives esse Ecclesiæ maluerunt: nostri autem concorporales, ac participes gratiæ Dei, cur de his armis, quibus communis fides est defensata, causantur ? Cur bellum confectum retractant; et munitiones securæ dudum pacis infirmant?" Ac tandem contra eos sic concludit: “ Igitur* hujusmodi hominum pravitati, non tam disputationum studio, quam authoritatum privilegio est resistendum: ut de prostrati dudum dogmatis corpore nullum membrum sinatur assurgere. Quia notum est, ita se falsitatis istius habere versutias, ut si eis liceat prætentæ correctionis imagine aliquod sibi faventium radicis suæ germen excipere, totam se possit in exigua sui parte reparare. Ubi enim non aliud habet summa, quam portio; non est devotionis dedisse prope totum, sed fraudis retinuisse vel minimum. Quod ne hypocritarum obtineatur insidiis, confidimus Domini protectione præstandum ; ut quod operatus est in Innocentio, Zosimo, Bonifacio, Celestino, operetur et in Xysto: et in custodia Dominici gregis hæc sit pars gloriæ huic reservata pastori, ut sicut illi lupos abegere manifestos, ita hic depellat occultos." Aliis præterea editis scriptis idem Prosper* bonam Catholicorum causam tuebatur: de quo Fulgentius8 ad Monimum: “ Non ignoras præterito tempore illi luculentissimo sancti Augustini operi, quod scripsit de prædestinatione sanctorum, a quibusdam Gallis objectum, quod beatus Augustinus in assertione prædestinationis divinæ peccatores non ad solum prædestinatos diceret judicium, sed etiam ad peccatum : cujus dicta, quia ipse celeri præventus est obitu, Prosper vir eruditus et sanctus recta defendit fide et copioso sermone." Cum enim quindecim" capitula a Gallis objicerentur adversus ea quæ in Pelagianos scripserat Augustinus: ad singula respondit ille ; ista libro suo præfixa præfatione: “ Doctrinam (quam sanctæ memoriæ Augustinus episcopus contra Pelagianos, inimicos gratiæ Christi, et liberi arbitrii decomptores, per multos annos apostolice asseruit, literisque mandavit) quibusdam visum est aut intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere, et hoc quasi compendium cognitionis his, qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quæ in libris prædicti viri damnabilia reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis prædicarent: talique commento et detestationem ejus quem impeterent obtinerent, et ab his quæ infamassent curam exterriti lectoris averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriptis Catholici inesse doctoris, qualem eum qui frustra calumniantur ostentant ; singulis capitulis, quæ rationis titulo prænotarunt, brevi et absoluta professione respondeo: in nullo recedens a tramite earum definitionum, quæ in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiæ advertat inspector, quam injustis opprobriis Catholici prædicatoris memoria carpatur: et in quod peccatum cadant, qui aliena instigatione commoti, scriptorem celeberrimi nominis promptius habeant culpare quam nosse." Respondit idem ad decem dubia, ex Augustini libris de prædestinatione sanctorum (secundo etiam libro, qui est de dono perseverantiae, communi eo nomine comprehenso) excerpta ; quæ ex Genuensi civitate explicanda illi niserant Camillus et Theodorus presbyteri: de ipso Augustino et re tota sub libelli finem ita concludens: “ Quamvis nunquam tam insipienter locutus sit ad populum Christianum, et id quod mendax obtrectatio ineptissime finxit horruerit : pia tamen constantique doctrinaabundanter pro bavit, prædicandam esse Ecclesiæ prædestinationem,in qua est gratiæ præparatio, et gratiam, in qua est prædestimationis effectus, et præscientiam Dei, qua ante secula æterna quibus esset collaturus sua dona præscivit. Cujus praedicationis quisquis est impugnator, apertissimus est Pelagiamae elationis adjutor." Ab eodem refutata sunt et objectionum Vincentianarum sexdecim capitula : quibus non tam Augustinus (licet falso titulo responsionis ejusdem ad articulos sibi falso impositos opusculum hoc aliquando ferebatur) quam ipse Prosper et reliqui, qui ab ejus partibus stabant, orthodoxi petebantur : sicut eodem Satanæ artificio, adversus ejusdem doctrinæ defensores easdem adhiberi calumnias hodieque cernimus. De qua injuria sibi et fratribus illata, in responsionum suarum præfatione, sic Prosper conquestus est: “ Quidam Christianæ ac fraternæ charitatis obliti, in tantum existimationem nostram quoquomodo student lædere, ut suam se evertere, nocendi cupiditate, non videant. Contexunt enim, et qualibus possunt sententiis comprehendunt, ineptissimarum quarundam blasphemiarum prodigiosa mendacia ; eaque ostendenda et ingerenda multis publice privatimque circumferunt : asserentes talia in nostro esse sensu, qualia diabolico continentur indiculo. Quae falso in nos ad excitandam invidiam jactitari, facile et sufficienter subscriptione unius probaremus anathematis; nisi malignitas eorum, qui se gravari putant si de nobis bene sentiatur, ipsam subscriptionis nostræ brevitatem suspectam esset habitura. Unde ne hujus querelæ inveniretur occasio, necessarium conveniensque credidimus, ut sive ad calumniantium animos mitigandos, sive ad eos, quorum auribus tale aliquid insonuit, instruendos, quantum adjuvante Domino fieri potuerit, plene lucideque pandamus, quid de perversis definitionibus judicemus." Harum objectionum authorem nonnulli', haud levibus ducti conjecturis, Vincentium Lirinensem fuisse existimant, qui adversus hæreses Commonitorium, Xysto* Romanam ecclesiam administrante, tertio' post habitum con

* Supra cap. 10. pag. 320. ' b Hyginus, apud Rigaltium in Tertul. Prosp. contra Collator. cap. 1.

* Ab anno CCCCXII. vel sequente. vid. supr. cap. 9. pag. 268. 271. 273. - - E I. '2

* Galfrid. hist. Britann. lib. 6. cap. 44. ' Voss. hist. Pelagian. lib. 1. cap. 18. pag. 62. * Fulgent. ad Momim. lib. 1. cap. 30.

h Vid. supr. cap. 11. pag. 101.

cilium Ephesinum anno, quem nos Christi CCCCXXXIV.

' Vid. Voss. hist. Pelag. lib. 1. cap. 0. * Vincent. Commonitor, cap. 43. * Vincent. Commonitor, cap. 42.

« PredošláPokračovať »