Obrázky na stránke
PDF
ePub

Dei Catholica acies, hujus viri ductu, pugnat et vincit. Vincit dico, quia non patitur respirare quos vicit; et in quorum excidium unam cunctorum sacerdotum manu sententiam scripsit. Pulsi pontificio, et communione privati, querantur quasi de felicitate nostræ victoriæ; et arment in nos linguas suas, qui exulare a veritate, quam cives esse Ecclesiæ maluerunt: nostri autem concorporales, ac participes gratiæ Dei, cur de his armis, quibus communis fides est defensata, causantur? Cur bellum confectum retractant; et munitiones securæ dudum pacis infirmant?”

Ac tandem contra eos sic concludit: “ Jgitur hujusmodi hominum pravitati, non tam disputationum studio, quam authoritatum privilegio est resistendum: ut de prostrati dudum dogmatis corpore nullum membrum sinatur assurgere. Quia notum est, ita se falsitatis istius habere ve sutias, ut si eis liceat prætentæ correctionis imagine aliquod sibi faventium radicis suæ germen excipere, totam se possit in exigua sui parte reparare. Ubi enim non aliud habet summa, quam portio; non est devotionis dedisse prope totum, sed fraudis retinuisse vel minimum. Quod ne hypocritarum obtineatur insidiis, confidimus Domini protectione præstandum; ut quod operatus est in Innocentio, Zosimo, Bonifacio, Celestino, operetur et in Xysto: et in custodia Dominici gregis hæc sit pars gloriæ huic reservata pastori, ut sicut illi lupos abegere manifestos, ita hic depellat occultos.”

Aliis præterea editis scriptis idem Prosper bonam Catholicorum causam tuebatur: de quo Fulgentius& ad Monimum: “Non ignoras præterito tempore illi luculentissimo sancti Augustini operi, quod scripsit de prædestinatione sanctorum, a quibusdam Gallis objectum, quod beatus Augustinus in assertione prædestinationis divinæ peccatores non ad solum prædestinatos diceret judicium, sed etiam ad peccatum : cujus dicta, quia ipse celeri præventus est obitu, Prosper vir eruditus et sanctus recta

• Galfrid. hist. Britann. lib. 6. cap. 44.
I Voss. hist. Pelagian. lib. 1. cap. 18. pag. 62.
& Fulgent. ad Monim. lib. 1. cap. 30.

defendit fide et copioso sermone.” Cum enim quindecim" capitula a Gallis objicerentur adversus ea quæ in Pelagianos scripserat Augustinus: ad singula respondit ille; ista libro suo præfixa præfatione: “ Doctrinam (quam sanctæ memoriæ Augustinus episcopus contra Pelagianos, inimicos gratiæ Christi, et liberi arbitrii decomptores, per multos annos apostolice asseruit, literisque mandavit) quibusdam visum est aut intelligendo, aut intelligi eam nolendo, reprehendere, et hoc quasi compendium cognitionis his, qui judicio eorum ducebantur, afferre; ut quæ in libris prædicti viri damnabilia reperisse jactabant, brevium capitulorum indiculis prædicarent: talique commento et detestationem ejus quem impeterent obtinerent, et ab his quæ infamassent curam exterriti lectoris averterent. Ne ergo hanc persuasionem temere quis recipiat, et talem putet sensum scriptis Catholici inesse doctoris, qualem eum qui frustra calumniantur ostentant; singulis capitulis, quæ rationis titulo prænotarunt, brevi et absoluta professione respondeo : in nullo recedens a tramite earum definitionum, quæ in sancti viri disputationibus continentur: ut facile vel tenuis diligentiæ advertat inspector, quam injustis opprobriis Catholici prædicatoris memoria carpatur: et in quod peccatum cadant, qui aliena instigatione commoti, scriptorem celeberrimi nominis promptius habeant culpare quam nosse."

Respondit idem ad decem dubia, ex Augustini libris de prædestinatione sanctorum (secundo etiam libro, qui est de dono perseverantiæ, communi eo nomine comprehenso) excerpta ; quæ ex Genuensi civitate explicanda illi miserant Camillus et Theodorus presbyteri: de ipso Augustino et re tota sub libelli finem ita concludens: “ Quamvis nunquam tam insipienter locutus sit ad populum Christianum, et id quod mendax obtrectatio ineptissime finxit horruerit : pia tamen constantique doctrina abundanter pro bavit, prædicandam esse Ecclesiæ prædestinationem, in qua est gratiæ præparatio, et gratiam, in qua est prædestinationis effectus, et præscientiam Dei, qua ante secula æterna

h Vid. supr. cap. 11. pag. 101.

quibus esset collaturus sua dona præscivit. Cujus prædicationis quisquis est impugnator, apertissimus est Pelagianæ elationis adjutor."

Ab eodem refutata sunt et objectionum Vincentianarum sexdecim capitula : quibus non tam Augustinus (licet falso titulo responsionis ejusdem ad articulos sibi falso impositos opusculum hoc aliquando ferebatur) quam ipse Prosper et reliqui, qui ab ejus partibus stabant, orthodoxi petebantur : sicut eodem Satanæ artificio, adversus ejusdem doctrinæ defensores easdem adhiberi calumnias hodieque cernimus. De qua injuria sibi et fratribus illata, in responsionum suarum præfatione, sic Prosper conquestus est: “Quidam Christianæ ac fraternæ charitatis obliti, in tantum existimationem nostram quoquomodo student lædere, ut suam se evertere, nocendi cupiditate, non videant. Contexunt enim, et qualibus possunt sententiis comprehendunt, ineptissimarum quarundam blasphemiarum prodigiosa mendacia ; eaque ostendenda et ingerenda multis publice privatimque circumferunt: asserentes talia in nostro esse sensu, qualia diabolico continentur indiculo. Quæ falso in nos ad excitandam invidiam jactitari, facile et sufficienter subscriptione unius probaremus anathematis; nisi malignitas eorum, qui se gravari putant si de nobis bene sentiatur, ipsam subscriptionis nostræ brevitatem suspectam esset habitura. Unde ne hujus querelæ inveniretur occasio, necessarium conveniensque credidimus, ut sive ad calumniantium animos mitigandos, sive ad eos, quorum auribus tale aliquid insonuit, instruendos, quantum adjuvante Domino fieri potuerit, plene lucideque pandamus, quid de perversis definitionibus judicemus.”

Harum objectionum authorem nonnulli', haud levibus ducti conjecturis, Vincentium Lirinensem fuisse existimant, qui adversus hæreses Commonitorium, Xystok Romanam ecclesiam administrante, tertio' post habitum concilium Ephesinum anno, quem nos Christi CCCCXXXIV.

* Vincent. Commonitor. cap. 43.

i Vid. Voss. hist. Pelag. lib. 1. cap. 9. · Vincent. Commonitor. cap. 42.

numeramus, conscripsit. Eo vero tempore Pelagianum“ illum Julianum adhuc “se collegarum sensui, aut incorporare neglexisse, aut excorporare præsumpsisse,” meminit. Sub finem tamen pontificatus Xysti eundem in communionem Ecclesiæ insinuare se conatum, ad consulatum Theodosü XVII. et Festi, qui in annum CCCCXXXIX. incidit, his verbis in chronico suo docet Prosper : “ Hac tempestate Julianus Eclanensis", jactantissimus Pelagiani erroris assertor, quem dudum amissi episcopatus intemperans cupido exagitabat, multimoda arte fallendi correctionis speciem præferens, molitus est in communionem Ecclesiæ irrepere. Sed his insidiis Xystus papa diaconi Leonis hortatu vigilanter occurrens, nullum aditum pestiferis conatibus patere permisit: et ita omnes Catholicos de rejectione fallacis bestiæ gaudere fecit, quasi tunc primum superbissimam hæresim apostolicus gladius detruncasset.”

Erat hic diaconus Leo illo Magnus, qui anno proxime sequente Xysto in Romano successit pontificatu: a quo Julianum, in Campania sua res iterum turbantem, contritum esse, idem Prosper, cujus tunc opera in Pelagianis reprimendis ipse usus est Leo, in libello de dimidio temporis, capite sexto, ita retulit: “ In Italia, nobis apud Campaniam constitutis, dum venerabilis et apostolico honore nominandus papa Leo Manichæos subverteret, et contereret Pelagianos, et maxime Julianum : ambiens tum quidam Florus nomine, spiritu seductionis arreptus, virtutem et meritum sibi sancti Sosii martyris assignans, cum haud procul a Neapolitana civitate in subversionem animarum quædam promitteret faceretque illicita ; a germano venerabilis Nostriani episcopi et Hierio presbytero simul cum clericis prædictæ ecclesiæ tentus et coercitus, sic a præfatæ provinciæ limitibus pulsus est." Qui impostor, ejusmodi falsis miraculis simplicium fidem subvertere molitus, Claudio Menardo° non alius fuisse videtur quam Florus episcopus Pelagianus, cui postremum opus contra Augustinum dicavit Julianus; et quem, una cum eodem

m Vincent. Commonitor. cap. 40.
" Celanensis, Gelasio in LXX. episcopor. concil. et Bedæ, præfat. in Cantic.
• Menard, not. in Augustini imperfectum opus contra Julian. pag. 188.

[ocr errors]

et cæteris collegis a Celestino depositum, in Ephesino concilio iterum damnatum fuisse in præcedente capite audivimus.

Quam miseranda his temporibus rerum facies in Britannia fuerit, satis testatur epistolæ ad Aetium missæ flebilis illa šteypapà, Aetio III. CONSULI, GEMITUS BriTANNORUM: et lugubris quæ annexa est querimonia :

Repellunt Barbari ad mare, repellit mare ad Barbaros. Inter hæc duo genera funerum, aut jugulamur aut mergimur.” Hic tamen, ubi in Gildæ codice a Polydoro Vergilio edito, Aetio ter consuli, legitur, monet doctissimus Camdenus”, in exemplaribus plurimis (sicut etiam in duobus quibus ego sum usus MSS. et quæ Galfridus Monemuthensis' est secutus) haberi, Agitio ter consuli; in aliis sine numeri adjectione Aegitio, et in uno Æquitio consuli. In Britannica historia carminibus expressa, quæ falso Gildæ nomine est prænotata, Agretium quoque appellatum invenio. Quum enim in quinto libro cladem Britonibus a Barbaris illatam poeta cecinisset, statim subjicit :

Lactentes matresque simul, juvenesque senesque
Occumbunt gladio, nulli sua munera prosunt :
Ecclesiæ clerum reverentia nulla tuetur.
Agretius consul Romanus ferre recusat
Auxilium positis in tanta strage Britannis.

In Bedæ historiæ ecclesiasticæ editionibus vulgatis, Boetius nominatur : quam lectionem non solum antiquissimorum exemplarium inspectio, quæ Aetium nobis exhibent, sed etiam ipse verborum Bedæ contextus vitiosissimam esse demonstrat: “ Anno (inquit, de Theodosio juniore agens) regni ejus vicesimo tertio Boetius vir illustris, qui et patricius fuit, tertium cum Symmacho gessit consulatum. Ad hunc pauperculæ Britonum reliquiæ mittunt epistolam, cujus hoc principium est : Boetio ter consuli gemitus Britannorum, &c.” Atqui Symmachum non Boetio sed Aetio tertium consuli collegam fuisse consentiunt

p Camden. Britann. pag. 77. et 95. r Lib. 1. cap. 13.

? Galfrid. hist. Britann. lib. 6. cap. 3.

« PredošláPokračovať »