Obrázky na stránke
PDF

arii, Benaventæ in Anglia S. Sophiæ episcopi et martyris annoCCCCXC. ibidemque S. Cadoci martyris anno D. passi, memoriam celebrari asserit. Verum Johannes Capgravius', ad quem nos ille remittit, unum et eundemfacitCadocum et Sophiam : neque Beneventam hic intelligit aliam, quam motissimamillam Italiæ urbem Beneventanam. Narrat enim Cadocum, Gildæ de quo jam egimus perfamiliarem, abbate in monasterio suo Lancarvanensi ordinato discipulo suo Ellenio (reginæ cujusdam transmarinæ filio) de terra Britanniæ decessisse ; et novo Sophiæ, quod sapientia Dei plenus esset, accepto nomine, Beneventanæ civitatis primo abbatem, deinde episcopum effectum, nono Calendas Februarii martyrio ibidem vitam finivisse: atque hac demum fabella totam illius legendam concludit: “ In" ejus homore fundata est ibi ecclesia magna super sepulchrum ejus; in qua nullus Britannus intrare permittitur. Futurum est enim, ut asserunt cives, quendam Britonem ex suo in Britannia monasterio, scilicet Lancarvam, illuc advenire; et reliquias corporis sancti furto inde quandoque auferre. Quinimo, quod gravius est, post ablationem corporis sancti fontem illum qui secus est urbem, quem ad operariorum usum in ædificatione murorum civitatis per illius preces de tellure manare fecit, velut mare super totam urbem et illius habitatores inundaturum præsagiunt." Hujus Cadoci, dum Lancarvanensis fuisset abbas, hortatu Iltutum" (nobilissimi militis Bicani et Rieniguilidæ filiæ regis minoris Britanniæ filium) seculo renunciasse ferunt ; postquam a consobrino suo Arthuro rege ** cum honore receptus, tandem ad regem Morganensium veniens curiam ejus sub ipso rexisset, secundus a rege factus:" quanquam a S. Germano presbyterum ordinatum fuisse affirmet scriptor vitæ Samsonis, quam ex Floriacensis bibliothecæ membranis Johannes a Bosco in lucem emisit; hæc de eo memorans: “ Hildutus* discipulus sancti Germani erat, ipseque Germanus ordinavit eum in sua juventute ad gradum presbyteratus. Ille vero Hildutus de totis scripturis Veteris ac Novi Testamenti, et in omni philoso

t Ex Johanne Tinmuthensi. " Johan. Tinmuthensis. * Johan. Tinmuthens, in vita Iltuti. * Vit. Samsonis, cap.

[ocr errors]

pliiae genere, ac metricæ et rhetoricæ disciplinis doctus erat; Scripturæ universæ peritissimus, ac futurorum præ. . sciusi"£Eundem etiam S. Germani fuisse discipulum, et in : ' yita* Maglorii apud Surium', et in Vincentii speculo* his'.':torialf, et in Landavensi regesto* legimus : licet id ægre I. temporum ratio patiatur: sive cum illis Antissiodorensem

' Germanum, qui plus justo senior, sive cum Andrea Saus* ': saio* Parisiensem, qui ætate non paulo fuit junior, hic - A Dubricio* Landavensi episcopo in 2 loco qui ab illo Lan-iltut, id est, ecclesiæ Iltuti accepit momen est constitutus. Is locus, Morganiæ* prope mare

accipere libeat.

[ocr errors]

nec procul a Lancarvanensi Cadoci monasterio ad Bover* tonum positus, paulo contractius Lan-twit hodie appellatur: ibi ecclesia primum, deinde monasterio extructo, AMerchiaumo cognomento Vesano Morganiæ rege approbanté, gymnasium aperuit : de quo scriptor vitæ ipsius anonymus: “ Confluebant ad . illum scholares plurimi:

... quorum de numero quatuor isti; Samson, Paulinus (vel; . . *. Paulus potius) Gildas et Dewi (id est, David) studebant , • ' - -*' 'sapiénter eruditi ; aliique complures sicut illi," et vitæ ,

[ocr errors]

*.*: schola doctoris Hilduti erudiebantur plurimi nobilium filii; -'.. inter quos præclariores erant, tam generis nobilitate quam . . : morum probitate, Samson videlicet atque Paulus: sed hos * quoque mira ingenii sagacitate superabat Gildas beatus. ' : Ex quibus Samson sanctissimus postea Britannorum extitit archiepiscopus; Paulus vero Oxismorum ecclesiæ præfuit '* episcopus." Gildas autem non Albanius (de cujus morte , jam egimus) hic intelligendus sed (de cujus nativitate in fine hujus capitis erit agendum) Badonicus : Samson Dolensis, et Paulus Leonensis' in Britannia Armorica episcopi sunt pariter accipiendi. Dubricii Landavensis episcopi temporibus claruisse etiam Cungarum eremitam author est Capgravius*: quem

y. a

Sur. vit. sanctor. tom. 5. Octob. 24.
Regest. Landav. in vita Samsonis.

* Vincent. lib. 21. cap. 105.

* Martyrolog. Gallican. Januar. 29. pag. 83.

*
«1
f

Johan. Tinmuth. in vita Dubricii.
Glamorgan-shire.
S. Poul de Leon.

* Vit. Gild. cap. 3.
s Jo, Capgrav. in vita S. Cungari.

*** Gildæ scriptor, ex Floriacensi bibliotheca editus: “ In* . ab Angligemis et Walensibus, quod eos viam Domini doceret, Doccuinum vocatum fuisse ait. Eum apud Somersettenses primum, in loco qui ab ipso Cungresbiriæ nomen postea acceperit, deinde apud Morganenses, oratorium in honorem sanctæ et individuæ Trinitatis construxisse memorat, atque in utroque duodecim canonicos, qui regulariter viventes Deo ibidem deservirent, constituisse: circumjacente territorio, huic quidem a Poulento Glamorgantiæ rege, illi vero ab Iva rege Anglorum largissimo, liberaliter donato. Quis autem alius ille Iva esse poterit, quam clarissimus ille occidentalium Saxonum rex Ina? quo consentiente, episcopalem sedem translatam fuisse prodiderunt alii a Cungresburia" (in cujus nomine non tam Gungari quam Cangorum', veterum hujus tractus incolarum, deprehendi fortasse poterit vestigium) ** ad villam quæ tunc Tethiscine, nunc vero Welles nominatur; ab Ina quidem rege (ut inquit Lelandus*) loci illustratore Fontanetum, at antiquitus a Theodoro regulo Theodorodunum dicta." Ut quum Dubricii temporibus Inæ regnum longe posterius fuisse nullum sit dubium, de Capgravii in hac marratione fide non minus dubitare liceat, quam in ipsius Cungari parentelæ designatione ; dum cujusdam Constantinopolitani imperatoris et imperatricis Luciriæ unicum filium fuisse retulit. Prius quam Dubricio in Legionensi archiepiscopatu successor datus est David, Meneviæ, quæ vallis Rosima olim nuncupabatur, insigne construxit ille monasterium ; vel saltem, a B. Patricio fundatum, restauravit: “ David," inquit in illius vita Johannes Tinmuthensis, “ constructo in valle Rosina monasterio, talem coenobialis propositi rigorem decrevit; ut monachorum quisque, quotidiano desudans operi, manuum labore suam in commune transigeret vitam, dicens : Qui' enim non laborat, ait apostolus, non manducet. Indeque monachi illi, divinis ex toto mancipati officiis, a populari frequentia in angulari quadam

[graphic]

" Supra, cap. 5. pag. 87.
* Vid. Camden. in Somerset-shire, pag. 168.
* Jo. Leland. in elencho antiquor. nomin. subjuncto assertioni Arturii.
1 2 Thess. cap. 3. ver. 10.

solitudine super Hibernicum mare longe remoti, quatuor his curis, manuum scilicet labore, lectione, oratione, et pauperum refectione, vitam feliciter exegere :" quemadmodum, in ejusdem Davidis vita, refert Giraldus. His etiam adde, si libet, veterem illum de Meneviensis peregrinationis precio versiculum :

Roma dabit quantum, dat bis Menevia tantum. Quod planius illo explicabatur disticho:

Meneviam si bis, et Romam si semel ibis ;
Merces æqua tibi redditur hic et ibi.

Dubricio adhuc superstite, anno Christi" DXIX. contra Pelagianos Breviensem synodum fuisse habitam, in capite quinto" ex aliis annotavimus : cujus synodi, ut et Victorianæ eam subsecutæ, pleniorem historiam, ex Davidis Menevensis vita a Giraldo Cambrensi descripta excerptam, visum est hic subjicere: “ Pelagiana labes et hæresis detestanda, per B. Germanum Antissiodorensem et Lupum Trecensem in insulam transmissos olim extincta, recidivo morbo recidivaque malitia in fidei Catholicæ perniciem jam resuscitata, universali totius Cambriæ synodo colligendæ occasionem dedit. Unde et collectis in Ceretica? regione apud Brevi episcopis et abbatibus virisque religiosis diversorum ordinum multis, necnon et laicis principibus ac populis de universa regione collectis; cum a pluribus in publica audientia sermo factus populum, hæretica pravitate pene irrevocabiliter infectum, ad fidei reducere tramitem non prævaluisset: tandem Paulinus episcopus, cum quo David olim liberalibus disciplinis inP pueritia studuerat, ut propter episcopum nuper a patriarcha consecratum (Davidem enim, cum Eliud, qui nunc Teliaus', vulgo vocatur, et Paterno, Hierosolymam profectum a patriarcha episcopalem ordinationem accepisse jam narraverat biographus seu Ricemarchus) virum sanctum, discretum pariter et disertum, qui nondum advenerat, communiter ad omnibus ab tantum ecclesiæ discrimen mitteretur, verbis quidem suasoriis peroravit. Mittuntur itaque nuncii semel et secundo, nil proficientes. Erat enim vir sanctus contemplationi deditus : de temporalibus rebus et secularibus, nisi necessitate urgentiore compulsus, aut nihil aut parum curans. Tandem vero duo mittuntur viri sanctissimi ac fidelissimi, Daniel videlicet et Dubricius." Ab his persuasum, cum ad synodum accessisse Davidem et injunctum prædicationis officium peregisse Giraldus narravisset, de totius rei exitu demum addit: “ Sermone completo, tota, cooperante gratia, hæresis evanuit, discussa penitus et deleta. Pater autem David communi omnium, tam cleri scilicet quam populi, electione pariter et acclamatione, cui et honorem antea destinatione Dubricius cesserat, in Cambriæ totius archiepiscopum est sublimatus." Deinde alterius synodi acta, et utramque subsecutum ecclesiæ Cambricæ sub Davidis regimine florentem statum, ita explicat. “ Processu temporis et alia synodus collecta est, cui nomen Victoriæ : in qua,'convocato denuo totius Cambriæ clero, ea quæ in priori synodo firmata fuerant, adjectis quoque quibusdam super Ecclesiæ commoditatibus, firmo rigoris examine sunt renovata. Ex his itaque duabus synodis omnes Cambriæ totius ecclesiæ modum et regulam, ecclesia quoque Romana auctoritatem adhibente et confirmante, susceperunt ; quarum decreta, quæ ore promulgaverat, præsul David sua quoque sancta manu literis mandavit ; suæque ecclesiæ, aliisque per Cambriam pluribus, reservanda commendavit. Quæ quidem, sicut et alii quamplurimi nobilis bibliothecæ thesauri egregii, tam vetustate quam incuria, piratarum quoque crebris insultibus, qui de Orcadum insulis æstivo tempore longis navibus advecti, maritimas Cambriæ provincias vastare comsueverant, evanuerunt. Prædictis itaque temporibus in Cambriæ finibus ecclesia Dei floruit insignis, et multis de die in diem fructibus adolevit: multis passim in locis monasteria sunt constructa, multæ fidelium congregationes in variis ordinibus ad Christi obsequia sancta devotione collectæ. Cunctis autem pater David, tamquam in specula positus eminentissima, vitæ speculum erat et exemplar:

m Ita Balæus, centur. 1. cap. 55. " Supra, pag. 104. ^ Cardigan-shire. P Ita Ricemarch. q Teliu, al. Teliaus. Ricemarch.

« PredošláPokračovať »