Obrázky na stránke
PDF
ePub

nec per formalem convenientiam, sed virtua- litatis nulla ratione probat, nec probare potuit. lem, et quasi seminalem efficientiam. Sicut Quod vero ille habitus sit species intelligibilis, virtus seminis non est ejusdem speciei cum probatur: nam et ille, et species intelligibiles animali generante, et nihilominus est effectiva possunt habitus vocari, quia permanenter dusimilis animalis per modum instrumenti ge- rant in intellectu, suntque actus primi respecnerantis, ita ergo cum proportione species ad tu ejus, ut bene Scotus supra notavit : et tunc objectum comparatur.

habitus aliquis intellectualis dicitur, et est spe25. Expugnatur secunda opinio adducta nu cies intelligibilis, quando non ponitur ex parte mero tertio, duplici ex capite.-Ex primo ca- potentiæ ad facilitandam, vel confortandam pite. Henricus autem primo nec probabile illam in activitate sua, sed ex parte objecti, ut argumentum affert, quo vel in nostro intel- vim repræsentandi illud conferat. At vero in lectu, vel in angelico species non dari persua- Angelis non dantur habitus intellectuales facideat: secundo nec consequenter loquitur, cum litantes potentiam ex parte ejus in ordine ad ablatis speciebus, habitum scientialem in An- actus naturales, ut infra ostendemus, ergo ille gelis confingit. Priorem partem probo, quia habitus, quem ponit Henricus, non potest esse imprimis falsum est, quod sumit, species nihil proprius habitus ex parte potentiæ necessarius, posse cooperari ad actum intelligendi. Cum au- vel utilis. Solum ergo potest ex parte objecti tem in probatione sumit, species ad hoc præ aliquid conferre, ergo est species intelligibilis. cipue poni, ut faciant objecta præsentia in esse Eo vel maxime quod habitus facilitantes pointelligibili, dicimus, duplex esse munus ob- tentiam naturalem non solent esse absolute jecti intelligibilis, scilicet, cooperari potentiæ, necessarii, nec congeniti cum natura, sed acet terminare actum ejus : per speciem autem tibus acquiruntur : ille autem habitus, quem non fieri objectum præsens in ratione termini, Henricus excogitavit, dicitur esse necessarius, sed in ratione principii, quod alias dici solet, congenitus, et antecedens omnem intelligendi non ut terminativum, sed ut motivum. Hoc actum, ergo non potest esse nisi intelligibilis autem modo sit præsens objectum per spe- species. Denique ipse Henricus docet, illum haciem, sive illa fiat ab objecto, sive ab alio su- bitum virtute continere objecta intelligibilia, periori agente. Nam cum sit priori modo, ut et illa repræsentare intellectui. Unde tandem in visu, licet supponatur objectum sufficienter fatetur, sub ea ratione posse vocari speciem. præsens vel ad efficiendam speciem , vel ad Cur ergo magis unam, quam plures admittit ? terminandum actum, non tamen ad efficien- Differentia enim illa, quam confingit inter hadam visionem ipsam, quia extra potentiam bitum, et species, quod usus illius habitus sub existens non valet cum illa concurrere, ut os- est voluntati liberæ Angeli, non vero specierum tensum est, et ideo ad hoc sit illi præsens, id si plures sint, voluntaria omnino est, nec ex est, conjungitur illi per speciem. Atque eodem ipso colligere possum rationem probabilem , modo sit objectum præsens potentiæ, quando qua id suadeat, neque posse reddi existimo. species sit ab alia causa, etiamsi objectum sit Tum quia nos utimur libere speciebus intellires singularis, et particularis : nam etiam spe- gibilibus, etiamsi plures habeamus, tum etiam cies ab alia causa impressa potest rem singula- quia unitas, vel pluralitas instrumentorum ad rem repræsentare, et esse proximum princi- eorum liberum usum impertinens est. Imo fapium cognoscendi illam, ut infra videbimus, cilius quodammodo utimur uno, vel alio insimmeritoque contrarium in illo discursu sine trumento pro nostra libertate, quando distincprobatione sumitur, cum falsum sit.

ta sunt, quam uno, et eodem ad hoc, vel illud 26. Ex secundo capite. — Alteram partem opus, quando ad plura utile est. de habitu scientiali ostendo, quia prout ab 27. Ad fundamenta tertiæ opinionis in nuHenrico fingitur, nihil aliud est, quam quæ- mero quarto. - Tertia opinio nihil novum afdam species intelligibilis universalissima, quæ fert, cui respondere necesse sit. Jam enim data sit principium intelligendi omnia intelligibilia est a nobis ratio, ob quam intellectus creatus, ab Angelo. Unde (si recte expendatur) solum nec ratione substantiæ, a qua profluit, et a a nobis differt in numero specierum, nos enim fortiori nec ratione suæ limitatæ perfectionis dicimus, non oportere, ut in singulis Angelis possit esse sufficiens proximum principium resit tantum una species intelligibilis, quod ex præsentativum omnium rerum intelligibilium. sequentibus fere evidens fiet : ille autem con- Unde falsum est, esse per se imaginem omtendit, unum tantum habitum esse in singulis. nium, licet sit capax talium imaginum intenQuod quidem quoad singularitatem talis qua- tionalium, quas species vocamus. Difficultates vero circa species intelligibiles Angelorum piendi illas, imo fortasse illas habct connatuoccurrentes adeo insuperabiles non sunt, ut rales, ut dicemus. Et ideo sequela illa nullam propter illas sit et communis sententia, et verisimilitudinem habet. probabilior naturalis ratio, et magna ex sensibilibus manuductio deneganda. Illæ vero dif

CAPUT IV. ficultates particulares quæstiones de his speciebus attingunt, ideoque commodius in se- QUOMODO UNUSQUISQUE ANGELUS SEIPSUM, ET OMquentibus capitulis tractabuntur. Quod vero

NIA, QUÆ IN EO SUNT, VIDEAT ? illa opinio addit, determinationem potentiæ intellectivæ ad talem actum sufficienter fieri 1. Genera quatuor objectorum cognoscibilium ex præsentia objecti, posset fortasse habere lo- ab Angelo. — Explicavimus in generali objeccum quoad aliquam determinationem cognitio- tum, et medium angelicæ intellectionis, nunc nis intuitivæ, vel abstractiva, supposita suf- ad particularia objecta descendendum est. ficienti constitutione intellectivæ potentiæ in Possumusque ad quatuor capita hæc objecta actu primo, ut infra declarabimus, non tamen revocare, quæ sunt vel Angelus seipsum cohabet locum respectu intellectus nudi, et in gnoscens, vel alii Angeli, et immateriales ompura potentia existentis respectu objecti, ut nes creaturæ, vel corpora, et materialia omdeclaratum est. Neque æquiparatio inter intel- nia, vel Deus ipse, quem ultimo loco ponimus, lectum, et voluntatem quoad hoc procedit : quia non per se, sicut res creata, sed per cætum quia voluntas non est potentia, quæ ope- tera omnia objecta creata naturaliter cognosci retur per modum assimilationis, sed tantum potest. Et quia in capite primo, obiter ostenper modum impulsus, et ideo præsentato ob- sum est, hæc omnia posse ab unoque Angelo jecto est principium integrum activum sui cognosci, duo supersunt circa singula declaactus, quod non habet intellectus propter con- randa, scilicet, principium, seu medium, per trariam rationem , ut declaravi : tum etiam quod cognoscitur, et actus, seu modus, quo quia voluntas supponit objectum præsens non cognoscitur. De Angelo ergo seipsum cognoextra, sed intra animam, vel Angelum media scente videndum est, an indigeat specie intelcognitione, et ideo potest ab illo sine propria ligibili, ut proximo principio, seu medio coefficientia intimo quodam modo excitari, et gnitionis sui, vel quo medio ad se cognoscenmetaphorice moveri tanquam a fine: intellec- dum utatur. Et in hoc sensu proponitur hæc tui vero non ita conjunguntur extrinseca ob- quæstio a theologis, his verbis, utrum Angelus jecta, ut sine interventu specierum illum mo- se per suam essentiam cognoscat ? Quam male vere, aut determinare possint.

intellexit Marsilius, in 2, quæst. 6, art. primo, 28. Ad fundamenta quartæ opinionis in nu- et ideo imponit D. Thomæ quod asseruerit, mero quarto. - Tandem ad fundamentum ul- Angelum cognoscere se per suam essentiam timæ sententiæ jam reddita est ratio, ob quam tanquam per actum cognoscendi, quod valde substantia finita non sit per se repræsentativa alienum est a mente, et doctrina ejus : nam intelligibiliter, seu intentionaliter aliarum re- de omni intellectione angelica definivit esse rum intelligibilium ab ipsa distinctarum, quas rem distinctam ab ejus essentia, quæst. 54, art. nec eminenter continet, nec earum est instru- primo. Cum ergo quæritur, utrum Angelus se mentum, vel quasi semen ad earum repræsen- cognoscat per suam essentiam, non est sensus, tationem ordinatum. Et ideo non procedit an se cognoscat per illam tanquam per actum, comparatio cum specie intelligibili, quæ ibi sed tanquam per proximum principium actus, sit : nam substantiis finitis hoc est familiare, quod solet esse species. et proprium, ut mediis accidentibus multa ef- 2. Prima opinio Angelum indigere propria ficere valeant, quæ per seipsas non possunt. specie ad sui cognitionem. – In quo puncto Ad confirmationem autem, in qua infertur, prima opinio est, Angelum indigere propria Angelum fore natura sua quasi cæcum , si per specie intelligibili suæ substantiæ, ut illam suam substantiam cætera videre non posset, intelligere possit. Solet hæc opinio tribui negatur consequentia, quia non est cæcus qui Alensi, 2. part., quæst. 23 et 24. Sed ibi nihil caret speciebus, sed qui caret potentia capaci apud illum reperio : nam in quæst. 23, solum visibilium specierum, vel illam omnino impe- agit de cognitione matutina, et vespertina ditam habet : Angelus autem ex natura sua creaturarum. Et licet præter matutinam, quæ habet facultatem capacem specierum intelligi- est in Verbo, distinguat duplicem vespertibilium, et nullum habet impedimentum reci- nam, unam, quæ est de creaturis, ut sunt in

mentibus angelicis per species impressas, et pio proximo distincto a substantia, quod non aliam, quæ est de creaturis, prout sunt in se- est intellectus, hunc enim, ut dixi, ille non ipsis per species a rebus acceptas, nunquam distinguit a substantia, sed est habitus scientiatamen dicit Angelum habere de seipso hanc lis, quem ipse excogitavit. Ostendimus autem duplicem cognitionem vespertinam, quamvis in capite præcedenti hunc habitum scientialem illam etiam non excludat, sed indifferenter non posse esse, nisi speciem intelligibilem loquatur. In quæst. 24, tractans, quomodo valde universalem, ergo secundum Henricum Angelus Deum, alios Angelos, et res materia- ita cognoscit Angelus se per speciem , sicut les cognoscat, nihil de modo, quo seipsum An- alios. Fundamentum hujus sententiæ esse pogelus cognoscit, disputat. Unde dubia est ejus test, quia substantia Angeli licet sit naturalisententia : nam vel idem sentit de cognitione ter conjuncta intellectui suo, ut essentia prosui, et aliorum, vel certe supponit tanquam prietati, quæ ab illa manat, et in illa manet, notum, Angelum se per seipsum cognoscere. nihilominus per seipsam non est illi unita ut Allegari etiam potest pro hac sententia Marsi- objectum intelligibile, nec ut forma constilius, sed ille solum negat, Angelum per suam tuens illum in actu primo ad eliciendum acessentiam tanquam per intellectionem se co- tum intelligendi seipsum, ergo indiget specie gnoscere. Parum vero ibi distinguit inter spe- intelligibili suæ substantiæ, ut illam cognoscat. ciem, et intellectionem, et ideo non multum 4. Secunda opinio. Admittit in Angelo alienus ab hac sententia esse videtur, quæ tri- speciem ad sui notitiam abstractiram.-Secunbuetur etiam Scoto. Sed non est hæc ejus opi- da opinio distinguit in Angelis duas sui cogninio, ut infra dicam , imo ille hanc tribuit tiones, unam intuitivam, aliam abstractivam, Henrico, et impugnat : Vasquez autem Henri- et priorem dicit fieri per substantiam ipsius cum excusat, dicens, docuisse illum, unum Angeli sine specie, propter posteriorem vero Angelum per habitum scientialem cognoscere necessariam esse speciem. Ita opinatur Scotus, alios, non autem seipsum.

in 2, d. 3, quæst 10, in fine corporis, proxime 3. Quid sentiat in hoc puncto Henricus. ante solutionem argumentorum, Bassolus, ibi At Henricus in quolib. 5, quæst. 14, circa fi- quæst. 3, ad 2. Idem insinuant, licet obscurius, nem, sub littera V, hæc verba expressa addit. Major ibi quæst. 1, in Probationibus concluDico, quod Angelus non intelligit res alias a se sionis, et in Solut., ad 3, et Gabriel, quæst. 2, per essentiam suam, et quod plus est, neque es- art. 3, in prima ejus parte, conclus. 3, simul sentiam suam propriam, ut jam dicetur, sed cum 4 et 10, et de priori parte hujus sentensolum per aliquid additum sure essentiæ re dif- tiæ postea dicemus,nam veram esse censemus. ferens ab illa. Per hoc autem additum eviden- Posterior autem pars dupliciter intelligi potest, ter intelligit habitum scientialem , de hoc e- primo ut Angelus possit cessare a cognitione nim dixerat, quod licet Angelus intelligat per intuitiva sui ipsius, ut est probabile, quo posisuam essentiam tanquam per potentiam intel- to etiam est probabile, posse cognoscere ablectivam (quam non putat esse aliud ab essen- stractive suam quidditatem, præscindo ab actia,) nihilominus ad actum intelligendi requirituali existentia : nulla enim in hoc repugnanultra essentiam aliquid differens ab ipsa, quod tia apparet. Quia superior Angelus cognoscere sit ex parte intelligibilis, scilicet, scientialem potest inferiorem abstractive, et idem Angelus habitum. Et de hoc addit, non solum ad alia potest superiores, et inferiores abstractive cocognoscenda, sed etiam ad propriam essentiam gnoscere, quando illos intuitive non videt, esse necessarium. Et in eodem sensu subjun- ergo etiam seipsum. Jam crgo probatur, cogit: Per suam essentiam tanquam per rationem gnitionem illam abstractivam non fieri per intelligere primo, et per se, sive seipsum, sive essentiam, quia essentia Angeli non nisi ut acalia a se, hoc soli Deo convenit. Ubi non loqui- tu existens potest ad sui cognitionem concurtur de intelligere per suam essentiam tan- rere, sed sic concurrendo, necessario inducit quam per actum secundum, sed tanquam per cognitionem intuitivam, ergo si habet Angelus rationem intelligendi ex parte rei intelligibilis. cognitionem abstractivam, non ab ipsa essenEt in hoc sensu docet esse proprium Dei co- tia immediate, sed ab specie procedit. Probagnoscere se per suam solam substantiam, non tur minor, quia substantia Angeli ita terminat solum tanquam per actum intelligendi, sed cognitionem sui, sicut illam efficit, quia effietiam tanquam per proximam, et integram cit, quantum potest, et quasi super seipsam rationem intelligendi se. Nam creatam sub- reflectitur, ergo sicut efficit ut existens actu, stantiam præter actum indigere putat princi- ita videtur ut actu existens, ac subinde intui

tiram sull ut essed substa

tive, ergo ad cognitionem abstractivam sui ne- art. 1. Fundamenta autem ejus duo præcipua cessaria est species. Aliter intelligi potest, ut esse videntur, quæ obiter tacta sunt. Unum Angelus non cessando a cognitione intuitiva quod substantia creata non est proximum prinsui, simul se abstractive cognoscat, quia non cipium accidentalis operationis, aliud quod repugnat simul habere duos actus, ut infra cum eadem substantia sit intellectiva, et invidebimus, et illi non habent inter se specia- telligibilis actu, potest ab illa manere intelleclem repugnantiam, quia non opponuntur in tus, qui per suam entitatem sit sub utraque abstractione (ut ita dicam) negativa, quæ pri- ratione proximum principium in actu primo vativam, vel contradictoriam oppositionem ex per se constitutum respectu intellectionis ejusparte objecti includat, sed distinguatur secun- dem substantiæ. dum præcisivam abstractionem ex parte ob- 6. Quid Vasquez in ipsa approbet, quid imjecti, quæ oppositionem non includit. Et hoc probet. — Atque hanc opinionem quoad asserexpresse affirmat Major, et sentit Gabriel. tionem probat Vasquez, disput. 204, cap. 2. Tunc ergo sicut illæ duæ intellectiones distinc- Displicet autem illi, quod hoc ponatur tanquam tæ sunt, ita a proximis principiis procedunt, speciale in Angelo respectu intellectionis sui: ergo intuitiva est per substantiam immediate, nam idem putat sequi respectu aliorum, vel abstractiva per speciem ejus.

etiam omnium rerum naturaliter intelligibi5. Tertia opinio.--Angelum seipsum imme- lium ab Angelo. Nam etiam res aliæ sunt indiato per suum intellectum cognoscere.— Tertia telligibiles ab Angelo, quia comprehenduntur opinio est, Angelum non cognoscere se per sub objecto ejus, ergo si propria substantia speciem intelligibilem, nec etiam immediate Angeli, eo quod intelligibilis est ab ipso Anper suam substantiam, sed immediate per so- gelo, potest intelligi ex vi intellectus, etiamsi lum intellectum suum, quia respectu cogni- ipsa non concurrat per modum principii in tionis suæ substantiæ est sufficienter consti- ratione objecti, sed tantum in ratione termini, tutus in actu primo completo, et proximo per eadem ratione poterit Angelus per se intelliseipsum. Quia vero hanc perfectionem habet gere omnia objecta intelligibilia ab ipso, etiamtalis intellectus per dimanationem a sua essen- si non concurrant per modum principii per se, tia, ideo radicaliter dici potest Angelus se co- vel per speciem. Probat consequentiam, quia gnoscere per suam substantiam. Hæc opinio ad concurrendum per modum termini parum tribuitur communiter Cajetano a modernis refert, quod intellectus Angeli sit conjunctus Thomistis: nihilominus tamen Vasquez negat, realiter propriæ substantiæ, et non aliis rebus, Cajetanum id docuisse, et indicat etiam Valen- quia ad rationem termini nulla conjunctio natia. Verumtamen Cajetanus, 1 part., q. 54, turalis, vel localis necessaria est, sed solum art. 3, ad 4, satis aperte dicit, substantiam potest requiri ad concursum per modum prinAngeli non concurrere ad intellectionem sui cipii. Et ita non alia ratione censet, Angelum ut elicientem, sed ut fontem intellectus in actu non indigere specie ad cognitionem sui, nisi respectu sui. At exponit Valentia, solum vo- quia nec ad alia distincta objecta cognoscenda luisse docere, substantiam Angeli non concur- illa indiget. At vero hæc potius est objectio rere ut formam inhærentem, sed ut unitam quædam contra hanc tertiam sententiam, deintellectui fontaliter, nam est origo, et fons ducens ad quoddam inconveniens, quam conejus. Sed non recte, nam argumentum non e- veniens probatio veræ assertionis, cum ex falso rat de inhærentia, sed de efficientia, quia sub- fundamento procedat. Nec vero illa objectio stantia creata non est proximum principium magni momenti est contra illam sententiam. actionis accidentalis, et respondet Cajetanus, Nam illa non asserit, unionem naturalem inter concedendo, substantiam Angeli non esse prin- propriam substantiam angelicam et suum incipium efficiens intellectionem sui, quia non tellectum esse necessariam, ut substantia possit concurrit ut eliciens, utique proxime, sed ut esse objectum terminativum, et determinans fons. Et idem sentit, quæst. 56, art. 1, § Ad intellectum ad talem actionem, sed esse causam id autem , ubi id declarat, quia sicut substantia et rationem, ob quam intellectus manat a subAngeli et est essentia quædam et est objectum stantia constitutus in actu primo respectu ilintelligibile in actu, ita potentia manat ab illa lius, et ideo non sequitur eamdem actualitatem sub utraque ratione, ac subinde sufficienter per se habere respectu aliarum substantiarum actuata, seu formata ad eliciendam intellec- vel objectorum, quia ab illis non dimanat, tionem talis substantiæ. Et ita Cajetanum in- nec totam vim intelligendi ab eis recipit, et telligunt, et sequuntur Bannez, et Ripa, dicto idco non improbabiliter specialis ratio respectu cognitionis propriæ substantiæ considera- omnia entia materialia sunt intelligibilia in tur.

actu, quia de se apta sunt intelligi et intuitive 7. Tertia et vera sententia.Prima conclu- videri ab Angelo, si existant. Sed nihilominus sio.– Angelus ad se intelligendum non indiget, res materiales merito dicuntur a philosophis et specie impressa intelligibili.—Nihilominus sen- theologis intelligibilia in potentia, non in ratentia D. Thomæ communis et probabilior, tione termini, sed in ratione principii. Nam multum est a præcedentibus diversa. Et ad eam gradus intellectivus immaterialis est, et ideo explicandam dico primo. Angelus ad se intui- res materiales ex modo suæ entitatis per se tive intelligendum non indiget specie intelligi- non sunt aptæ, ut sint immediata principia bili accidentali, suam substantiam in actu pri- intellectionis, possunt tamen fieri aptæ mediis mo repræsentante. Ita docet D. Thomas, dicta speciebus intelligibilibus, et ideo secundum se quæst. 56, art. 1 et 2, contra Gent., cap. 98, intelligibiles in potentia, et prout in speciebus et quæst. 8, de Verit. , art. 6, et consentiunt repræsentantur, dicuntur intelligibiles actu, Scotus et omnes auctores citati in 2 et 3 opi- non quia actu intelligantur, sed quia jam sunt nione, et alii theologi allegandi in sequenti in actu primo sufficientia intelligendi principia assertione. Unde Bonaventura, in 2, d. 3, 2, in ordine suo. Sic ergo species rerum materiapart. 2, quæst. 1, tanquam certam hanc sen- lium necessariæ sunt ad intelligendum, primo tentiam supponit, dicens : omnes, qui aliquid quidem, ut per eas objecta fiant actu intelligiintellexerunt, posuisse Angelum cognoscere per bilia, deinde vero, ut per easdem potentiæ species alia objecta præter ea, quæ in Angelo uniantur, et ita illam in actu primo, seu in pointelligente essentialiter existunt. Ratio hujus tentia proxima ad intelligendum constituant. assertionis non est petenda ex eo, quod talis At vero in objectis immaterialibus prior ratio species impossibilis absolute sit. Nam si species cessat, quia ratione suæ immaterialitatis in intelligibilis unius Angeli potuit dari inferiori gradu intellectualium et rerum proxime intelet superiori et æquali, si dantur duo Angeli ligibilium constituta sunt actu, ergo ex hoc ejusdem speciei, cur non eidem ? Nulla certe capite non est necessaria species, ut Angelus repugnantia cogitari potest. Ratio ergo ex con- se intueatur. Nec etiam est necessaria propter naturali ordine rerum naturalium sumenda unionem objecti cum potentia, quia Angeli subest, et sic dici potest talis species naturaliter stantia satis unita est proprio intellectui: ergo. impossibilis, quia intellectus angelicus natura- Dicetur esse unita naturaliter, non intelligibiliter illam non postulat, nec admittit: ergo nec liter, vel esse unita ut essentia et proprietas, ab essentia ejus naturaliter manat, nec a Deo non in ratione objecti et potentiæ, neque in connaturali modo infunditur. Consequentia pa- ratione efficientis principii. Sed hæc in setet, quia connaturalis actio et passio propor- quenti assertione refellentur, et consummabitionem servant. Antecedens probatur, quia na- tur hæc ratio. tura, quæ unum principium intrinsecum, et 9. Secunda conclusio.Essentia Angeli imsufficiens ad propriam actionem connaturalem mediate per seipsam suum intellectum complet habet, nec petit, nec connataraliter admittit in actu primo ad sui cognitionem. — Dico sealiud, sed substantia Angeli est sufficiens prin- cundo. Essentia Angeli per seipsam constituit cipium, ergo non petit speciem.

suum intellectum in potentia proxima, ac sub8. Probatur minor cum consequentia, quia inde suo modo in actu primo, ad intelligendum species solum ponitur, ut suppleat vicem ob- seipsum, et immediate cum illo influit in acjecti, unde respectu intellectus aliter est pro tum, quo se intelligit, et non tantum remote objectis materialibus necessaria, aliter pro im- seu fontaliter. Hic est sine dubio sensus divi materialibus. Nam pro materialibus objectis Thomæ in priori conclusione, ut ex verbis ejus imprimis necessaria est species, ut per eam in locis citatis satis constat. Dicit enim in dicto fiant intelligibilia in actu: ex se enim et prout art. 1, essentiam Angeli, licet subsistens sit, in se sunt, tantum sunt intelligibilia in poten- esse formam et principium, quo Angelus setia. Quam distinctionem aliqui non admittunt, ipsum intelligit. Et in dicto art. 6, quæst. 8, vel quia nulla res est proprie intelligibilis actu, de Verit., ad 2, dicit, quod essentia Angeli nisi quando actu intelligitur, ex se enim tan- licet non comparetur ad intellectum ejus ut tum est apta intelligi, quod est esse intelligi- actus in essendo, comparatur ut actus ad pobilem in potentia, ut vox ipsa terminata in bile tentiam in intelligendo. Et, ad 6, dicit, essendenotat: vel si res dicatur actu intelligibilis, tiam Angeli esse in suo intellectu, ut intelligiquia actu habet aptitudinem, ut intelligatur, bile in intelligente. Et ita D. Thomam intel

« PredošláPokračovať »