Obrázky na stránke
PDF
ePub

vel per se futuri sunt ex concursu plurium mus, ibi non esse sermonem de sola sapientia causarum naturalium, nulla interveniente can- increata, neque illam coguitionem ei ut prosa libera, quæ talem concursum sit impeditura, priam et singularem tribui, sed extendi ad vel e contrario per accidens eventuri non sunt creati licet humanam et ibi etiam illam sapienpropter naturalem causam impedituram sine tiam commendari, quam homo in hac vita ininterventi causæ liberæ removentis impedi- quirere et suo labore cum gratiæ adjutorio mentum. Argumentum autem vel tollit illam comparare potest. Cujus evidens argumentum suppositionem, vel aflirmat, illam non posse est, quia de illa sapientia dicit, quod scit præpræcognosci ab Angelo. Primum gratis dicitur, terita et de futuris estimat, scit versutias serquia sine dubio multi sunt concursus causa- monum et dissolutiones argumentorum, etc. rum naturalium sese impedientium, qui ex Quare ex illo loco non colligitur, quod illa savi universalis ordinis causarum mundi pro- pientia certam et infallibilem cognitionem fuveniunt et per causas liberas non auferuntur. turorum eventuum, vel monstrorum assequaEt e contrario sæpe contingit, naturales ef- tur, sed cum partitione accommoda: nam · fectus impedibiles non impediri, idque ex solo abstracte loquendo de sapientia, illa omnia concursu naturalium causarum, provenire sine scit, aliter vero divina, aliter angelica, aliter interventu causæ liberæ. Imo ex his effectibus humana, unaquæque juxta modum suum, aliqui tales sunt, ut cursus naturalium causa- quem modum Sapiens non declarat. Loquendo rum ad eos concurrentium, vel non concur- autem de humana solum ea scit per conjecturentium non possit per causas liberas creatas ram et prudentem æstimationem, angelica vero naturaliter impediri. Et tunc evidenter pote- perfectiori modo, ut partim jam dictum est et rit Angelus cognoscere, an talis effectus sit ex parte superest dicendum. impediendus, necne et an talis concursus cau- 12. Tertia conclusio. Futura libera non sarum sit futurus, et tunc procedit prima opi- posse naturaliter præcognosci ab Angelo, est de nio, et in his effectibus maxime habet locum fide. — Tertio statuendum est, non posse Anassertio posita. Nam licet causa prima possit gelum futura contingentia, quæ a libero arbihos causarum occursus mutare, vel impedire, trio pendent, in suis causis certa scientia præsemper in hac cognitione supponitur excepta cognoscere virtute naturali. Ita enim loquimur, libertas primæ causæ et subintellecta conditio, nam cognitione supernaturali, vel per visiosi ipsa rerum cursum non immutaverit, vel nem Dei claram, vel revelationem extra versuum concursum non negaverit, hæc enim bum, certum est, posse præcognosci, ut aliis conditio in omni scientia futurorum quantum- locis tractatum est. Sic ergo conclusio est de vis certa, etiam de effectibus simpliciter neces- fide ex omnium theologorum sententia, quia sariis subintelligenda est. Alii vero sunt effec- in Scriptura invenitur expressa. Nam cognitio tus et concursus causarum impedibiles per futurorum certa, divinitatis signum esse diciAngelos bonos, vel malos libere moventes cau- tur Isai. 41 : Annuntiate, quæ rentura sunt in sas corporales, atque illas applicantes, aut re- futurum et sciemus, quia dii estis vos, ergo moventes. Et tunc fateor non posse naturaliter supponitur esse proprium DEI hæc futura præcerto cognosci, an ex illo capite effectus se- cognoscere. Unde cap. 46, per eumdem Proquatur, necne. Quod non est contra assertio- phetam Deus dicit : Ego sum Deus et non est nem, vel priorem opinionem, quæ supponit ultra Deus, nec est similis mei, annuntians ab cursum causarum naturalium, quem causæ li- exordio novissimum et ab initio quæ nondum beræ creata mutare non possint. Unde quia facta sunt, dicens : Consilium meum stabit et fortasse rari sunt isti effectus sublunares et omnis coluntas mea fiet. Confirmatur hoc ex particulares, qui aliquo modo a causis liberis Daniele, cap. 3, ubi tanquam proprium et sindependere non possint, ideo regulariter verum gulare de Deo dicitur : Ipse rerelat profunda est, tales effectus non cognosci certo ab Ange- et abscondita, et nooit in tenebris constituta. Et lis naturali cognitione, ut, verbi gratia, a dæmo- infra : Est Deus in cælo revelans mysterium, nibus, nisi subintellecta et applicata illa con- ubi Hieronymus : Frustra ab hominibus quaditione, nisi Deus aliud disposuerit, vel per- ris in terra, quod solus Deus nooit in cælis, etc. miserit ab aliqua causa creata libera fieri, vel Et hinc prophetia, per quam hæc futura præimpediri. Et ita in re sic explicata nulla (ut dicuntur, est signum certissimum, imo et evidixi) potest esse dissensio.

dens divinæ veritatis et revelationis, ut ex 1, 11. Al locum er Sapientia in eodem numero Corinth. 14, sumitur: non esset autem suflisrai. - Ad testimonium Sapientis responde- ciens signum divinæ veritatis, nisi solus Deus

posset illa futura cognoscere, ut recte docuit bilia sint, et nec præterita, nec futura nunOrigenes, lib. 6, contra Celsum, Chrysostomus, tiare possint. Item ex eo quod adeo impotenhomil. 32, in 1, ad Corinth., et D. Thomas, 3, tia sint, ut nec abolitionem suam præsentire contra Gentes, cap. 154, et sumitur ex illo 2, potuerint : unde colligitur, multo minus posse Petr. 2: Habemus firmiorem propheticum ser- mala aliena prædicere, utique quia non sunt monem.

ipsi sicut Deus, a cujus voluntate hæc pendent. 13. Opponitur ratio contra citata testimonia. Sic etiam in altero loco Hieronymus exponit : - Posset autem quis respondere, non posse considerate, quod præter me nullus sit Deus , quidem creaturam certo cognoscere hæc futura nec alius potuerit scire centura, nisi ego, qui in omnibus causis suis, quatenus in eis divina per Prophetas nuntio, quæ facturus sum, ut voluntas comprehenditur, a qua etiam hæc fu- cum prædicta completero, divinatione probem tura pendent, quia nisi volente, vel permittente divinitatem. Unde confirmatur difficultas, quia Deo, non evenient, unde quia creatura non hoc modo Angelus non solum non potest cerpotest scire divinam deliberationem ac volun- to scire, aut prædicare, quæ ab alterius libera tatem, ideo non posse certo præscire hæc fu- voluntate pendent, verum etiam nec quæ a sua tura. Et consequenter prædictionem certam pendent voluntate, quia licet nunc cum prædifuturorum esse signum divinitatis, in quantum cit, quid sit facturus, habeat animum faciendi, sola divinitas habet in manu, et voluntate sua postea a Deo impediri potest et mutari, ne faomnem causam secundam, ut illam vel impe- ciat: Deus autem infallibiliter nuntiat, quia ea diat, vel efficaciter ad agendum inclinet. Et nuntiat, quæ vel per se, vel per alios facturus est, hunc sensum indicant illa ultima verba Isaiæ, vel saltem quæ ipso permittente infallibiliter dicentis, consilium meum stabit, et omnis vo- fient et non permittente, non fient. Ergo ex vi luntas mea fiet, quasi dixerit Deus, ideo ego horum testimoniorum futura sunt incognita , solus possum certo prædicere futura, quia a vel incerta Angelis, qua etiam a voluntate Dei meo consilio et a mea voluntate omnia futura pendent, non quatenus pendent qualibet alia pendent. Ergo non erit contra hæc testimonia, libera voluntate. Et ob hanc rationem Cyrilnec contra fidem dicere, posse Angelum cer- lus Alexandrinus explicans, cap. 46, Isaiæ tam cognitionem habere etiam illorum futu- dixit, inde Deum se verum, et natura Deum rorum, quæ pendent a libero arbitrio, dum- demonstrare, quia omne consilium suum stat, modo subintelligatur excepta divina voluntas et nemo illud impedire potest, et ideo infalliet potestas, sicut de futuris a causis naturali- biliter impletur , quando ab ipso prædicitur. bus dicebamus, non ita præcognosci absoluta 15. Danielis quoquc locus objicitur. - Decertitudine, quin subintelligenda semper sit nique hoc confirmat locus ille Danielis, ubi conditio, nisi Deus aliter disposuerit. Et potest Daniel accepta divina somnii revelatione et hoc confirmari, quia illa testimonia non lo- interpretatione ait : Sit nomen Domini benequuntur specialiter de futuris dependentibus dictum, quia sapientia et fortitudo ejus sunt, a causa creata libera, sed simpliciter de futu- ubi non sine causa fortitudinem sapientiæ conris, quatenus omnia pendent a causa libera jungit, sed ut indicet, ideo solum Deum poincreata.

tuisse illud mysterium nosse, quia solus po14. Item Isaic locus opponitur. — Et auget tens erat facere. Unde subjungit: Ipse mutat difficultatem, quia in priori loco Isaiæ, præte- tempora et ælates, transfert regna, atque consrita conjunguntur futuris, dicitur enim: Prio- tituit, veluti declarans fundamentum, ex quo ra, quæ fuerunt, nuntiate, et ponemus cor nos- nascitur, ut solus etiam ipse talia 'utura certo trum. Unde Cyrillus ex illo loco solum colli- scire et revelare possit. Atque eodem modo git, divinæ glorii proprium, ac peculiare esse, prophetia infallibilis est signum certum diviomnia scire, nihil prorsus ignorare neque pru- nitatis, quia quod prædicit divinitas, potens teritorum, neque instantium, neque futurorum : est et facere, sicut Hieronymus supra citatus Hieronymus autem sic exponit : Fit apostro- exposuit, dicens: ideo solius Dei potest esse vera pha ad ipsa idola, quæ insensibilia sunt et nec prophetia, quia per Prophetas nuntiat, quæ audiendi, nec respondendi possident facultatem. facturus est. Ergo ex his locis non potest proDicite, inquit, nobis rel præterita , cel futura bari de fide, futura libera esse ignota Angelis, et ex rerum erentibus vestram polentiam de- quatenus a voluntatibus pendent, sed solum monstrate. Ergo non arguuntur ibi idola ex eo, quatenus pendent a divina. Unde Origenes, quod non potuerunt futura pendentia libero hom. 5, in Josue, in fine, dicit, inutile esse, arbitrio cognoscere, sed ex eo, quod insensi- curiose inquirere, quæ futura suut : Quc cunque enim Deus vult, hæc futura sunt. Et lib. 1, non potest virtute naturali hanc Dei voluntacontr. Celsum, post medium, ideo dicit requiri tem certo cognoscere, et ideo nec potest in illa spiritum ad præsciendum futura, quia volun- voluntate cognoscere futura. Porro autem hæc tate Dei sunt futura. Unde in eodem sensu di- ratio æque probat de cognitione futuri effeccit, lib. 6, circa principium, divini serionis tus in causa libera creata, seu proxima. Quia characterem esse futurorum prædictionem. Si- eisdem duobus modis spectari potest, et priori mili modo Justinus in responsionibus ad quæs- modo spectata, ut potentia nondum eliciens tion. Christian. in 2, quæ est de his futuris, suum actum etiam cum omnibus requisitis ad ut de victoria futura in bello, urbium ever- agendum applicata, est causa indifferens, et sione, etc., sic inchoat responsum : Ejusdem ad agendum indeterminata, ergo in illa, ut Dei sunt omnia et verborum prædictio et eorum sic, nihil determinatum potest cognosci. Quæ eventus, qui per Prophetas, et Apostolos ante ratio non solum de Angelo, sed etiam de Deo prænuntiavit, quæ facturus esset. Et ex lioc probat quoad cognitionem certam in causa, principio colligit, sola oracula divina esse cer- ut alibi a nobis monstratum est. Posteriori auta, reliqua incerta et tunc evenire, quando tem modo considerata voluntate creata, ut est DEUS vult, vel permittit. Quod latius in quæst. sub actu suo, in hoc maxime differt a volunult. repetit. Unde sentire videtur, totam in- tate divina, quod divina non habet actum de certitudinem futurorum eventuum respectu novo, nec in futurum aliquid volet, quod non cujuscumque intellectus creati veritate natu- semper, et ab æterno voluerit, quia non harali operantis, inde provenire, quod ex libera bet temporalem determinationem sed æterDei voluntate pendent. Alii vero Patres licet nam: voluntas autem creata prius caret actu, doceant, dæmones et consequenter etiam alios et postea illum habet, et quem nunc habet, Angelos non posse virtute naturali cognos- postea mutat. cere futura contingentia, non declarant, an 1 7. Prædicta probatio progreditur. — Unde id proveniat : ex eo quod divinam volunta- si actus ille consideretur antequam fiat (sub tem ignorant, vel aliunde, ut videre licet in qua ratione est vere futurus) cognosci non Eusebio, lib. 5, de præparat. Evangel., cap. 10, potest in ipsa potentia, quod sit certo futurus et Damasceno, lib. 2, de Fide, cap. 4, et aliis propter rationem dictam, quod causa est ininfra referendis.

differens : si autem ille actus jam supponitur 16. Probatur nihilominus ulterius conclusio factus, jam non cognoscetur futurus, sed prænon obstantibus, qua proxime sunt opposita. sens, et consequenter non in causa, sed in se. Sed licet verum sit, hæc futura ut cognoscibi- Verumtamen talis actus licet sit cognitus ipsi lia in causis, maximam habere incertitudinem volenti, alios vero latet, quia non potest Anrespectu omni intellectus creati, quia a libera gelus cogitationes liberas cognoscere, ut infra Dei voluntate pendent, nihilominus etiam est videbimus. Unde si loquamur de alio effectu certissimum, ac de fide, talia futura non posse externo futuro ex vi talis actus, etiam ille non ab Angelis in sua proxima causa certo cognos- potest cognosci, ut futurus est, quia vel ille ci. Probatur primo ex similitudine rationis, effectus est simul cum ipso actu voluntatis a quia ratio, ob quam in divina voluntate non quo manat, et sic jam cognoscitur, ut præsens, potest Angelus cognoscere futura, bipartita est, et non cognoscetur ab aliis in causa sua, id quatenus voluntas divina dupliciter considera- est, in actu voluntatis, sed potius e contrario ri potest, scilicet vel quasi in actu primo, ut in exteriori actu et per ipsum tanquam per apta est ad volendum, vel in actu secundo, id exteriorem effectum interior voluntas cognosest, ut jam volens. Priori ergo modo non po- cetur. Si autem ille effectus non est simul cum test in voluntate divina cognosci futurus effec- actu interiori voluntatis, sed postea futurus est, tus, quia de se indifferens, ac indeterminata sic duplici de causa non poterit ab aliis Anest, et in causa indeterminata nihil determina- gelis cognosci, scilicet, quia et non possunt tum potest cognosci. Quæ ratio etiam probat, præsentem actum alienæ voluntatis cognoscere Deum ipsum in seipso, seu in sua voluntate sua sola virtute naturali, et quia licet cognossic spectata non posse cognoscere futura. Pos- cerent præsentem actum, non possent scire, teriori autem moilo potest Deus cognoscere fu- an in futurum durabit, vel mutabitur voluntura, quæ absolute vult, quia jam ipsa volun- tas, neutrum enim eorum in tali voluntate, tas in actu non cognoscitur ut futura, sed præ- vel actu ejus determinatum est, et ideo nec sens, et cum illa habere potest effectus futurus effectus futu, 'us inde pendens potest in tali infullibilem connexionem ; at vero Angelus causa cum certitudine cognosci. Unde fit, ut . nec idem Angelus de seipso certo scire possit, sequentia, quia talis præscientia in causa an facturus postea sit, quod se facturum postea proxima, ejus libertatem aufert, quod fidei reproponit, quia nescit, an suum propositum pugnat. Est ergo de fide Angelum non posse mutabit. In quo est infinita differentia inter certo præscire hæc futura in suis causis proDeum et Angelum : nam Deus in suo decreto priis, sive cum eis conjungatur libera voluncertissime scit futurum esse, quod decrevit, tas Dei, sive per se spectentur, quia etiam in quia decretum Dei immutabile est. At vero ordine ad tales causas isti effectus non necesAngelus licet nunc proponat se facturum ali- sario eveniunt. Neque contra hoc est ulla difquid, non certo scit in illo proposito id, quod ficultas, nisi quam Anselmus supra ex præsse facturum proposuit, tum quia potest mutare cientia Dei indicat. Sed illa hic non urget, quia propositum, tum etiam quia fieri potest, ut etiam de Deo fatemur, non cognoscere hæc Deus illum effectum impediat.

futura in causis suis: de alio vero genere co18. Confirmatur primo, - Unde confirma- gnitionis infra tractabitur. tur, quia de seipso non potest Angelus in sua 20. Confirmatur tertio. — Denique si futura voluntate præscire, quid sit volitura, vel fac- hæc tantum essent incerta propter dependentura, solum quia libere volitura est, ergo mul- tiam a providentia Dei et voluntate ejus libera, to minus de aliis id poterit cognoscere. Atque nulla esset differentia inter ea, quæ a voluntate hac ratione dicunt Sancti, non potuisse malum creata et ab aliis causis eveniunt. Consequens Angelum virtute sua naturali peccatum suum est falsum et contra fidem, quia effectus natupræscire priusquam faceret illud, neque Ange- rales simpliciter sunt necessarii, etiamsi a Deo lum bonum esse potuisse de sua perseverantia pendeant, quia Deus naturali modo præbet securum, priusquam perseverasset, nisi reve- suum concursum, et non nisi supernaturaliter latione divina, ut supposuit Augustinus, 1. 11, illum negat, quod non tollit necessitatem et Genes. ad litter., capit. 17, et lib. 11, de Civi- certitudinem naturalem: quæ autem a voluntat., cap. 13, et docet Anselmus, lib. de Casu tate creata pendent, non habent illam necesdiabol., cap. 21. Probatque optima ratione, sitatem naturalem, ut ex fide constat, ergo quia quod potest non esse, non potest præsciri neque illam certitudinem habent. certa scientia, sed Angelus priusquam pecca- 21. Quarta conclusio bipartita. Probatur vit, potuit non peccare, ergo non potuit certo prima pars. - Cur dæmones ambigue luqui scpræscire se peccaturum. Quæ ratio convincit leant. — Quarto dicendum est, per aliqua prode præscientia in causa, non vero de scientia babilia signa posse Angelum verisimiliter conrei in se, ut ibidem subjungit, et mox explica- jectare futura, non tamen omnia. Utraque bimus.

pars certa est et clara. Primam docent D. Tho19. Confirmatur secundo. — Præterea indi- mas supra et omnes scholastici, et est res per cat ibidem rationem aliam ex principio fidei se clara, quia etiam homines possunt hæc fudesumptam. Nam præscientia effectus in cau- tura conjectare per signa, vel effectus aliquos, sa, quæ in voluntate angelica, vel humana seu affectus præsentes, ergo multo magis dæantecedentem necessitatem inducit, est im- mones. Maxime autem solent dæmones uti hoc possibilis: sed si Angelus præsciret cum certi- genere cognitionis ad decipiendos homines. Et tudine effectum futurum media voluntate an- ideo hanc cognitionem tribuit malis angelis gelica vel humana in ipsamet voluntate, talis Augustinus, lib. 4, de Trinitate, cap. 17, et scientia induceret, vel potius supponeret an- eam removet a bonis Angelis, non quia imtecedentem necessitatem in tali effectu, ut est possibilis, sed quia imperfecta: nam eorum, a tali voluntate, ergo talis scientia est impos- quæ illis expedit scire, habent scientiam cersibilis. Major patet, quia necessitas antecedens tam in Verbo Dei: aliorum autem absolutum repugnat libero arbitrio, ut tale est, quod ab iudicium non proferunt, nec ea prædicunt, Anselmo ibi tanquam certum supponitur, et in licet periculum prædicere possint. Eamdemque libro de Præscientia et prædestinatione latius doctrinam habet Augustinus, lib. 8, de Civit., traditur, et cum illo in aliis locis a nobis de- a cap. 14, per multa sequentia, et lib. 9, a claratum est. Et ex eadem doctrina minor est principio usque ad cap. 23, et lib. 12 Genes., clara, quia necessitas antecedens nihil aliud ad litter., cap. 17, et late toto libro de Divinat. est, quam necessitas in causa : nam scientia dæmon., et lib. 2, Retract., cap. 30. Hinc dæcerta in causa hanc necessitatem effectus in mones variis modis et astutiis utuntur ad decausa supponit, alias non habet, unde talem cipiendos homines per horum futurorum præcertitudinem sumat. Tandem probatur con- dictiones et responsa idolorum: nain æmulantes divinitatem, divinationem usurpant. Nam tati valde contraria, ergo non posset non mulsæpe enuntiant, quæ sibi aliquibus signis sunt tum illum affligere, quod esset contrarium illi probabilia, et sæpe quæ in aliquo loco distanti statui, qui' respectu Angelorum quasi innocenjam inchoata sunt, et quodam naturali ordine tiæ status erat. A priori autem ratio est, quia huc sunt perventura, et sæpe, quæ ipsi facere Angelus summa facilitate poterat non cadere, disponunt, et ideo facile ac sæpe decipi solent quia hoc a sua voluntate pendebat, et ad bonum et decipere, ac propterea ne mendaces agnos- erat magis propensus tam inclinatione naturæ, cantur, sæpe ambigue loquuntur, ut præter quam virtute gratiæ, ergo non habebat, unde Augustinum supra, notant Hieronymus, in probabiliter crederet, se lapsurum, licet suam c. 41, Isai. , Tertullianus, in Apologet., c. 22, mutabilitatem non ignoraret. Ad hunc ergo et Cyprianus, lib. de Idol. vanit., Eusebius, d. modum multa alia futura prorsus ignorant. lib. 5, de præparat. Evang., cap. 10, et Lac- 23. Moderatio prorimae doctrinæ.–Oportet tantius, lib. 1, cap. 8, et lib. 2, cap. 14 et se- autem advertere, consideranda esse hæc futura quentibus, et Justinus, in orat., ad Gen., Atha- in individuo et cum particularibus circumnasius, lib. Quæstion , ad Antioch., quæst. 27. stantiis, ut in tali gradu incertitudinis, seu Neque negant isti Patres, aliquando posse dæ- occultationis constituantur. Fieri enim potest, mones futura certo cognoscere, physica (ut ita ut aliqua in communi spectata videantur condicam) certitudine, qnando scilicet, ex causis tingentia ad utrumlibet, vel raro, quæ in parnaturalibus tantum eveniunt, sed dicunt, or- ticulari cum talibus circumstantiis verisimiliter dinarie eorum cognitionem esse incertam, quia conjectari possint, eventura, ut hominem stuetiam ea, quæ naturalia esse videntur, possunt diosum, et bonis moribus et habitibus prædidivina providentia, vel per sanctorum Ange- tum, tentatione prostrari ex suo genere, vel lorum operationes impediri, ideoque cum dæ- rarius, vel saltem ad utrumlibet contingens mones illa prædicunt tanquam omnino certa et est : et tamen talis opportunitas, talesque cirper divinitatem cognita et prævisa, semper cumstantiæ occurrere possunt, ut id fiat verimentiuntur et sæpe in rebus ipsis decipiuntur, similius. Ut ergo futurum sit occultum Angelo et decipiunt. Docet tandem Augustinus inter- in dicto gradu, oportet, ut in pårticulari et dum dæmones scire cum certitudine futura omnibus circumstantiis inspectis, modus ille, etiam libera per revelationem sanctorum An- seu gradus contingentiæ perseveret. Sicut e gelorum, Deo id ita disponente propter occul- contrario, ut possit dæmon futurum verisimitas suæ providentiæ rationes: de qua re in liter cognoscere, necessarium est, ut indicia in libro quarto sermo redibit.

particulari jam præsentia sint: nam si illa sint 22. Probatur secunda pars. — Angeli suum adhuc futura, et pendeant ex arbitrio vel hocasum non præcognorerunt. --Addidi autem in minis vel Angeli, non poterit major conjectura secunda parte assertionis, aliqua esse futura, ex illis sumi, quam de ipsis habeatur, et ideo quæ nec per conjecturam possunt ab Angelis dicunt Patres, dæmones non posse futura prænaturaliter cognosci. Quod etiam D. Thomas et noscere, sed præsentia, quia tantum ex præalii docent de his futuris contingentibus, quæ sentibus futura æstimare possunt. Et hactenus raro eveniunt, vel etiam ad utrumlibet. Nam de priori modo cognoscendi futura contingenin contingentibus ea potius præsumi possunt tia in alio, seu per medium cognitum. eventura, quæ frequenter conveniunt, ergo cum istis sint opposita ea, quæ raro eveniunt,

CAPUT X. non poterunt hæc etiam per conjecturam cognosci. Et eadem ratione, si ex utraque parte UTRUM PER SPECIES INDITAS RERUM SINGULARIUM æqualis est contingentia, æqualia etiam erunt NONDUM EXISTENTIUM IMMEDIATE, ET IN SEIPSIS indicia vel conjecturæ, ergo utraque pars erit EVIDENTER COGNOSCAT ANGELUS, ILLAS ESSE æque ignota. Atque in hunc modum dixit An FUTURAS. selmus, dicto libro de Casu diaboli, cap. 21, Angelos non fuisse præscios sui casus etiam per 1. Arguitur pro affirmationis parte. In conjecturam seu verisimile judicium. Quod opusculo de scientia Dei, libro primo, capite ipse probat ab inconvenienti, quia alias non octado, et in prolegomine secundo de Gratia. posset tunc Angelus non tristari et dolere de Erasio dupliciter præcluditur. — Superest disuo casu futuro, etiam probabiliter tantum cendum de alio modo cognoscendi futura imexistimato, quia cum esset tunc justus et sanc- mediate seu directe, et in seipsis, et per species tus, talis jactura esset suo proposito, ac volun- corum. In quo nonnulla major est difficultas.

« PredošláPokračovať »