Obrázky na stránke
PDF
ePub

se fidem, non tantum in habitu, sed etiam in 7. Respondetur de actibus naturalibus, id actu. Tum quia fides ex natura sua debet esse est , non supernaturalibus. — Loquendo auvoluntaria : et ideo habenti capacitatem ad tem posteriori modo de actibus naturalibus, utendum sua voluntate, sine illius consensu id est, ordinis naturæ, licet liberi sint : sic non debet infundi: tum etiam, quia Angelus nego capacitatem intellectus , vel voluntastatim ac creatur, est capax divinæ illumina- tis angelicæ , ita fuisse in primo instanti actionis, et revelationis, ac cognitionis illius fi- tibus naturalibus plenam , ut surpernaturanis, propter quem creatur: ergo valde con- lium actuum fidei , spei , et charitatis , pro sentaneum rationi est, ut sine ulla mora ta- eodem instanti capax non fuerit. Alioqui lem revelationem, et cognitionem acceperit. eadem ratione in secundo instanti posset eoErgo eadem ratione in eodem instanti potuit dem modo impediri per actus liberos ordinis diligere Deum, ut per fidem cognitum, et in- naturalis, ne simul supernaturales actus exertendere supernaturalem finem sibi propositum, cere posset. Nam si respondeatur illos actus quia isti actus non sunt incompossibiles cum illa esse diversi ordinis, et ideo posse simul exercognitione fidei : imo sunt valde consentanei, ceri ab eisdem potentiis : eadem responsio ad et convenientes; tum ad perfectionem fidei, tum primum instans applicari poterit. Si vero dietiam ad ineumdam cum Deo amicitiam, de cu- catur, in secundo instanti debuisse Angelum jus ratione etiam est, ut sit voluntaria : tum vacare ab actibus liberis ordinis naturalis tam denique ad recte vitam moralem inchoandam: intellectus, quam voluntatis, quantum necesnam a perfecta intentione finis inchoari debet. sarium esset; ut supernaturalia contemplari,

6. Ad primam rationem in n. 1, respondetur. et circa illa per voluntatem operari posset : - Atque hæc ratio solutione argumentorum idem ad primum instans applicari potest. Imo magis roborabitur, nam si in hoc genere sancti- quia in illo primo instanti Deus per gratiam ficationis Angelorum nulla est difficultas, nulla operantem Angelos principaliter excitabat; poprudenti ratione negari potest. Quod autem tuit facile ita illos prevenire, et ad supernanulla sit difficultas, responsionibus argumen- turalia sublevare, ut ab actibus naturalibus torum ostendetur. Ad primum ergo sumptum abstraherent potentias, quantum necessarium ex ordine naturalium, et supernaturalium ac- esset; ut intellectus Angeli a divina illuminationum respondeo, quod naturales actiones di- tione, et revelatione concipienda non impedici possunt, vel prout distinguuntur a liberis, retur, nec distraheretur: et similiter voluntas vel pro ut distinguuntur a supernaturalibus. etiam efficaciter moveretur ad fidem suscipienPriori modo concedo, Angelum in primo in- dam; et ad Deum supernaturaliter propositum stanti creationis habuisse actus ordinis naturalis diligendun, et hic ordoerat magis consentaneus sibi connaturales ex impetu naturæ, ut sic di- divinæ providentiæ supernaturali,et ad ipsorum cam, id est, quos ex naturæ necessitate, etiam Angelorum perfectionum magis spectabat. quoad exercitium habet. Imo etiam addo, si 8. 'ecundam rationem in n. 1. - Ad secunqui actus sunt hujusmodi, habuisse illos prius dum respondetur, Angelum non indigere temnatura quam actus supernaturales, saltem me- pore ad deliberandum, ut in superioribus osdiate, quatenus natura supponitur gratiæ, et tensum est, et ideo in primo instanti potuisse consequenter quæ manant a natura, censeri habere actum sufficienter liberum. Quia per possunt ordine naturæ priora, quam quæ ex- intellectum potuit sufficienter liberum advertrinsecus adveniunt: sicut etiam sunt priora, tere ad varias rationes boni, vel mali in obquam libera. Illi tamen actus non sunt incom- jecto repræsentato inventas, vel ad varia mepossibiles cum actibus supernaturalibus, quia dia ad finem aliquem ordinabilia. Quia (ut nec cum aliis actibus liberis ejusdem ordinis supra dictum est) multa simul considerare incompossibiles sunt. Eo vel maxime, quod potest, et sine discursu ea inter se conferre. secundum probabiliorem sententiam, nullus Ergo ex parte intellectus potest in primo inest actus ita naturalis in Angelo, præter cogni- stanti esse cognitio ad libertatem actus voluntionem sui ipsius, quæ directe ad se, et per re- tatis etiam est sufficiens. Ex parte autem volationem quamdam ad Deum terminatur. Hæc luntatis etiam est sufficiens potestas, quia de autem cognitio non impedit aliam Dei contem- se est indifferens in actu primo, neque opus plationem absolutam, et perfectiorem, quæ est, ut hæc potestas duratione temporis antetam esse potest supernaturalis ordinis, quam cedat actum liberum, ut putavit Hugo : sed naturalis : multoque minus impedit actus vo- sufficit, ut ordine naturæ præcedat, ut est noluntatis, ut per se notum est.

tum, et ab omnibus receptum; ergo. Ad replicam vero, quod inde sequeretur, Angelum in cogitationem, quæ ipsam ab exercitio talis acprimo instanti potuisse peccare, dicetur in li- tus averteret; ergo hoc satis est, ut credamus, bro septimo, ubi punctum illud ex professo et asseramus, omnes Angelos habuisse talem tractandum est. Nunc breviter respondeo pri- actum, dum aliud non constat. Addo vero ulmo, illo argumento ad summum probari An- terius sine excitatione Dei, et vocatione non gelum in illo primo instanti non habuisse li- potuisse Angelos habere talem actum; potuit bertatem, quoad specificationem in actu dilec- autem Deus omnes Angelos in eo instanti eflitionis Dei, quæ necessaria est ad potestatem caciter movere ad talem actum, omnibus dando peccandi. Non tamen sequitur, dilectionem il- vocationem congruam : et verisimile est Deum lam fuisse necessariam quoad exercitium: ne- dedisse omnibus talem vocationem : quia est que ulla causa talis necessitatis assignari potest. consentanea providentiæ, et gratiæ suæ, et liQuia nec esse poterat ab intrinseco, quando bertati non repugnat, et illa posita infallibiliter cognitio supernaturalis Dei, quam tunc habe- omnes Angeli habituri fuerunt talem actum. bat Angelus, abstractiva erat, et obscura quæ Quia ergo credimus pertinuisse ad divinam illam necessitatem inducere non valet, ut per providentiam, sic omnes Angelos vocare, ideo se constat, et in secundo instanti in malis An- asserimus omnes Angelos in illo instanti mogelis ostensum est, quandoquidem eamdem, tus illos habuisse. vel majorem cognitionem habentes ab amore 10. Ad confirmationem respondetur. — Ad Dei defecerunt: neque alia ratio talis necessi- rationem, et ejus confirmationem, in d. n. 1.tatis ab intrinseco in primo instanti cogitari Ad confirmationem autem de potentia peccanpotest. Nec etiam fingi potest ab extrinseco, di per omissionem respondetur, imprimis nequia solus Deus illam efficere potest, sed talis gando sequelam, quia præceptum dilectionis modus providentiæ violentus est, et præterna- non statim obligabat pro illo instanti : et ideo turalis, valdeque miraculosus, ideoque sine licet habuerint Angeli potestatem suspendendi majori fundamento affirmari non potest. Fuit illum actum, non sequitur potuisse peccare: ergo illa dilectio libera, saltem quoad exerci- quia illa suspensio, si fieret, peccaminosa non tium, et hæc libertas ad omnia, quæ ad per- fuisset. Et præterea distingui potest de potenfectam sanctificationem necessaria sunt, et ad tia peccandi, scilicet, divisa, id est, nulla facta rationem dispositionis, et ad meritum sufficere suppositione : vel composita, id est, supposita posset, ut ex materia de Gratia, et de Incarna- tali Dei vocatione, et priori modo, admittimus tione notum est.

illam potentiam, nullum enim est inconve9. Objectio. - Confirmatio. Solutio. — niens, ut in libro septimo ostendemus : posteData solutio removetur.- Dices, si dilectio illa riori autem modo negamus sequelam,quia non fuit quoad exercitium libera, ergo potuerunt est possibile cum efficaci vocatione poni simul Angeli in primo instanti illam non habere : carentiam consensus, quia libertati non repuergo fortasse vel omnes, vel multi non habue- gnat ut ex materia de Gratia suppono. Unde runt illam, nam possibili posito in esse, nullum ulterius sequitur, talem actum non solum fuisse sequitur impossibile. Unde ergo affirmare pos- Angelis liberum, quoad exercitium, ut in priori sumus, omnes Angelos habuisse in primo in- responsione dicebamus : sed etiam quoad spestanti hanc dilectionem, cum res sit contin- cificationem, quia vocatio efficax neutram ligens? Accedit, quod hæc libertas sufficit, ut bertatem excludit : quamvis illa posita infal. in illo instanti potuerint peccare omittendo, si libile sit voluntatem habituram esse talem tunc habebant præceptum diligendo. Respon- actum, et non alium, nec carentiam ejus. Et demus, esto potuerint Angeli in eo instanti non per hæc sufficienter responsum est ad Capreoexercere illum dilectionis actum : nihilominus lum, Henricum, et alios in n. 2, citatos. Loca etiam est certum potuisse illum habere, et ta- vero divi Thomæ, sumpta ex quæst. 16, de lem actum esse magnam perfectionem volun- Malo, art. 4, fatemur esse contraria, quia in tatis, et ipsam voluntatem præsertim divinitus illis solutionibus divi Thomæ sententiam Caexcitatam ad illum esse valde propensam. preoli aperte docuit : sed in prima parte, maPropter quod D. Thomas, quæst. 63, art. 6, nifeste illam retractat, ut visum est. De tertio ad 3, illum motum vocat naturalem : non quia argumento in sequenti capite dicemus. Ad consupernaturalis non sit, neque quia sit simpli- firmationem antem ejus, negatur sequela, quia citer necessarius : sed quia est valde consenta- Angelus non potest naturaliter cognoscere graneus nature. Aliunde vero voluntas Angeli in tiam, nec supernaturales actus in seipsis, ut in eo instanti non habebat impedimentum, nec libro secundo dictum est.

UTRUM ANGELI FUERINT SANCTIFICATI PER PROPRIAM

facta, ut possit subjectum ad aliam formam CAPUT VIII.

præparare. Ac denique repugnat, formam in subjecto introducendam illud ad suimet intro

ductionem effective disponere. Id enim non DISPOSITIONEM.

minus repugnat, quam seipsum efficere. Et ta1. Tertium argumentum in præcedenti ca- men illud plane non sequeretur, si forma effipite relictum petebat, an illi actus, quos An- ceret in subjecto dispositionem, illud ad suj gelus in primo instanti habuit, fuerint dispo- receptionem præparans. Quod latius ex prinsitiones ad gratiam, ac meritorii. Et circa prio- cipiis theologicis in materia de Grat. disputo rem partem notandum est ex Philosophia, et in l. 8, a capite 11. Et ideo nunc suppono, ex docctrina de Gratia propriam dispositionem non posse actum illas duas habitudines siad gratiam, seu formam dici, quæ præparat mul habere ad habitum cum illo infusum. Dusubjectum ad talem formam, et est vera causa bium ergo superest, quoniam ex dictis modis illius in genere causæ materialis, ad quam dis- Angeli in primo instanti dictos actus habuepositiva reducitur : latius autem loquendo, rint. actus qui ab aliquo fit, simul ac ei habitus in- 3. Opinio negans Angelos fuisse justificatos funditur, dici potest bona dispositio persona per propriam dispositionem. Probatur. — operantis, etiamsi talis actus non præparet Est ergo opinio negans Angelos fuisse sanctipotentiam ad habitum, sed potius sit fruc- ficatos per propriam dispositionem. Ita sentit tus ejus. Dico autem esse bonam dispositionem Soto, 1.1, de Natura et Grat., cap. 5, et citatur operantis, quia illum perficit, et melius dispo- Victoria, et sequitur Molina, 1 p., q. 62, nit simul cum habitu, quam solus habitus: art. 3, ad 1, dicens, actus primos Angelorum quamvis proprie non sit dispos tio ad habitum; non fuisse dispositiones ad habitus, sed effecquia nec propter illum datur, nec subjectum tus potius, et fructus habituum infusorum. ad illum præparat, nec etiam dici potest dis- Primo, quia perfectius est operari ex habitu, positio ipsius habitus, quia nec habitus est quam sine concursu habitus: Angelis autem subjectum actus, nec actus afficit illum : so- tribuendum est, quod perfectius est, quia et lum ergo erit fructus, vel effectus habitus. divinæ operationi , angelicæ excellentiæ est Quamvis ergo Angelus in primo instanti actum consentaneum. Maxime quando alias nulla resupernaturalem voluntatis fuerit assecutus : pugnantia, nec aliquid præter ordinem naturis dubium superest, quo illorum modorum illum rerum convenientem involvitur: ut in præsenti habuerit : id est, an ut dispositionem, ac habi- contingit. Nam potius operari ex habitu, et tualem gratiam, et virtutes illam comitantes, in actibus supernaturalibus, et habitibus per vel ut fructum, et effectum habitualis gratiæ se infusis, et connaturalis modus operandi : jam receptæ.

operari autem sine habitu, est modus imper2. Aliquorum sententia.Hæc sententia re- fectus et quodammodo præternaturalis. Sejicitur.-In quo puncto multi theologi respon- cundo quia Christus Dominus ita fuit in primo debunt, utroque modo habuisse Angelum in instanti suæ conceptionis sanctificatus secunprimo instanti hujusmodi actum , vel actus, dum proprium actum: non qui ad gratiam scilicet, et ut disponentes, ac præparantes disponeret, sed qui ex gratia habituali effective potentiam ad infusionem habituum, et ut eli- prodiret (ut ex propria materia suppono): ercitos ab ipsis habitibus. Ita sentire possunt, et go signum est, illum modum sanctificationis debent, qui putant in justificatione peccatoris esse ex genere suo perfectiorem ; ergo cum contritionem, quæ est dispositio ad gratiam, Angelis non repugnet , illis tribuendus est. et charitatem, esse etiam elicitam ab ipso ha- Tertio, quia in hoc modo salvatur tota ratio, bitu charitatis, ad quem disponit. Nam eadem ob quam diximus, Angelum habuisse actus seerit ratio in Angelo, supponendo, quia in pri- cundos in primo instanti, scilicet quia melius mo instanti hujusmodi actus habuerit. Illam est esse in actu secundo, quam in solo primo: tamen opinionem semper falsam existimavi. item quia hoc modo creavit Deus res alias Arbitror, in repugnantia dicere. Quia fieri non perfectas, et cum fructibus, quos sibi concreapotest, ut eadem qualitas effective fiat a forma, tos habere possunt: item quia etiam hoc modo ad quam ipsa disponit subjectum : cum forma fit sanctificatio secundum proprium actum, et debeat in subjecto supponi, ut possit talem aliunde additur perfectio operandi connaturali qualitatem efficere : et e contrario qualitas modo : ergo ita credendum est, Angelos in disponens debeat supponi realiter existens, et primo instanti fuisse operatos.

4. Contraria sententia probabilior. — His tiam per proprium actum, aliquo modo est vero non obstantibus, probabilius credimus, causa suæ gratiæ, per prius auxilium gratiæ, Angelum se disposuisse per proprium actum nam qui disponit subjectum ad formam, aliliberum ad infusionem gratiæ habitualis. Hanc quo modo est causa formæ. Item qui se disposententiam frequentius sequuntur expositores nit ad gratiam, impetrat illam a Deo, imo D., Thomæ 1. p., q. 62, a. 2 et 3, Cajetanus illam meretur saltem de congruo, et ita aliquo 2, 2, q. 24, a. 3, Ferrara 3, cont. Gent., c. 110. modo ad illam cooperatur, et trahit Deum ut Malonius 2, d. 4, disp. 3, et ut existimo, est illam infundat; ergo hoc majoris perfectionis sententia D. Thomæ, q. 62, a 2, ubi inquirit, est. Deinde per habitualem gratiam contrahiutrum Angelus indiguerit gratia ad hoc, quia tur peculiare vinculum amicitiæ inter creatuconverteretur in Deum, in quo titulo licet non ram et Deum, et quasi celebratur spirituale loquatur speciatim de prima conversione, sine matrimonium inter ipsos : sed de ratione amidubio illam includit, in quocumque tempore, citiæ, et matrimonii est, ut per consensum vovel instanti fiat. Unde et ratio articuli non luntatis vinculum illud contrahatur ; ergo est minus de illa, quam de qualibet alia conclu- valde consentaneum ipsi gratiæ, et effectui dit : et ita universaliter concludit, Angelum, ejus, ut ex parte Angeli ordine naturæ præceut convertatur in Deum, ut objectum superna- dat motus voluntatis, quo se ad gratiam disturalis beatitudinis , indigere ipsiusmet Dei ponat. Et hac ratione videtur esse ordinaria speciali motione, quæ auxilium gratiæ nun- lex Dei, ut qui ratione, et libertate uti potest, cupatur. Contra hoc ergo objicit in tertio argu- gratiam habitualem non recipiat, nisi se ad mento, quia saltem ad eam conversionem, qua illam gratiam præparaverit, juxta illud ThreAngelus præparatur ad gratiam, non indigebit nor. ult. Convertimini ad me, et ego convergratia, quia alias procedetur in infinitum. Quæ tar ad vos. Quæ lex in nobis certa, et univerobjectio de primo actu conversionis in Deum salis est, juxta doctrinam Concilii Tridentini, procedit, eumque supponit esse dispositionem sect. 6. Et non videtur fundata primario in præparantem Angelum ad gratiam recipien- termino a quo (ut sic dicam) nostræ justificadam. Respondet autem distinguendo triplicem tionis, scilicet quia est ex statu in inimicitiæ conversionem in Deum. Unam perfectam in ad statum amicitiæ Dei, sed primario in ipso gloria, quæ est gratia consummata, aliam, termino ad quem, qui est constitui Dei amiquæ procedit a gratia, tanquam meritum bea- cum : nam hoc ex natura sua postulabat prætitudinis, et tertiam, per quam aliquis prepa- cedentem consensum. Denique natura etiam rat se ad gratiam habendam. Et ad hanc dicit, angelica comparatur ad gratiam , ut materia non esse necessariam aliquam habitualem gra- ad formam, et ut quid imperfectum, et infetiam, sed operationem Dei ad se animam con- rioris ordinis ad perfectum, et superioris ordivertentis. Et talem supponit esse primam An- nis. Est autem consentaneum naturæ impergeli conversionem, et ita evitari processum fectæ, ut ad superiorem gradum non ita rein infinitum, nimirum, quia ad illam Dei mo- pente ascendat, quin ad superiorem formam tionem, seu operationem non requiritur alia recipiendam convenienti modo præparetur, et præparatio, seu dispositio, sed tantum liberi disponatur, quantum subjecti capacitas, et arbitrii cooperatio. Docet ergo D. Thomas conditio talis formæ perfectioris compatitur : Angelum per primam conversionem in Deum, ergo hic ordo in presenti servari debuit. quam dicit esse motum voluntatis in ipsum 6. Ad argumentum in num. 3.—Nec obstant Deum, se ad gratiam habitualem præparasse. motiva contrariæ sententiæ. Ad primum enim

5. Ratione ostenditur. — Ratio vero hujus dicimus, operari ex habitu cæteris paribus sententia est , quia hic ordo perfectior est, et melius, et connaturalius esse; nihilominus tamagis proportionatus ipsi gratiæ et naturæ ab men quando cætera non sunt paria, posse esse imperfecto ad perfectiorem gradum ascenden- convenientius aliter operari : et ita est in prodi. Nam imprimis consequi gratiam habitua- posito, quia melius est sanctificare se aliquo lem cum aliqua cooperatione propria perfec- modo cum auxilio Dei, et esse sibi causam suæ tius est, quam omnino ab extrinseco illam re- gratiæ, saltem disponendo se, et per proprium cipere, quia ex suo genere, ac cæteris paribus consensum Dei amicitiam, et desponsationem semper est perfectius habere aliquid a se, acceptare. Ad secundum de Christo, respondeo quam ab alio tantum, et esse aliquo modo non esse similem rationem: nam Christus Dosibi causam suæ perfectionis, quam non esse. minus supponebatur altiori modo gratus per At vero qui se præparat, et disponit ad gra- gratiam unionis, ratione cujus habuit gratiam

habitualem, nt proprietatem connaturalem a consentit Malonius 2, dist. 4, disp. 4, et ex gratia unionis dimanantem, et ita habuit il- hypothesi etiam Molina supra. lam a se nobiliori modo, quam per dispositio- 2. Secundum corollarium , indiquerunt tanem propriam : item quia gratia Christi a men auxilio gratiæ. — Secundo sequitur, hos principio fuit consummata, et primi actus ejus actus primos supernaturales, qui ab habitibus fuerunt visio, et charitas beatifica, quæ non non eliciuntur, necessario debere fieri ex spepossunt esse dispositiones ad gratiam. Ad ter- ciali motione, et auxilio Dei. Ita docet divus tium patet responsio ex dictis : nam licet in Thomas, in dict. a. 2, ad 3, et censeo certum alia sententia etiam fuerit Angelus a principio ex dictis in c. 1, hujus lib. Tum quia liberum in actu primo et secundo, non tamen cum tam arbitrium, etiam angelicum nihil potest suis perfecto ordine. Nec est simile de rebus infe- solis viribus facere, quod ad æternam salutem rioribus, quæ non possunt per proprias mora- per se conducat. Tum etiam quia illi actus in les dispositiones, altiores perfectiores recipere. suo esse supernaturales sunt etiam Angelis,

ut ostendimus, et ideo non solum ab ipsorum CAPUT IX.

potentia naturali fieri non possunt sine auxilio

gratiæ, verumetiam nec in suo ordine posset COROLLARIA EX PRÆCEDENTI DOCTRINA , QUIBUS naturalis potentia in illos influere, nisi per di

GRATIA , ET MERITUM ANGELORUM IN PRIMO vinam motionem aliquo modo elevaretur. SeINSTANTI MAGIS EXPLICANTUR.

cundum autem est ex doctrina gratiæ, duplex

genus auxilii ad hujusmodi actus esse necessa1. Primum Corollarium.- Primi actus su- rium, scilicet excitans, et adjuvans, seu opepernaturales in Angelis ab habitibus non fuere rans, et cooperans, quarum vocum significaeliciti. — Ex dictis in capite præcedenti infer- tionem ex eadem materia suppono. Dixerunt tur primo hunc primum actum, sive volunta- ergo quidam apud Vasquez, 1 part., disp. 98, tis credendi , sive spei , aut charitatis , vel c. 2, n. 7, in Angelis non esse necessarium quemlibet alium similem, quem Angelus in auxilium cooperans ad hujusmodi actus, sed primo instanti habuit, non fuisse elicitum ab operans sufficere. Quia idem de Angelis in habitu infuso, quia non potest præparare ad hoc credendum est, quod de primo homine illum, et procedere ab illo, ut declaravi, et ex ante lapsum : at de homine primo ait Augusmateria de Gratia suppono. Loquor autem de tinus, 1. 6, de Corrept. et Grat., c. 11: Ut boactibus voluntatis, quia de assensu intellectus num reciperet, utique consentiendo, gratia non res potest esse magis dubia, quia per volunta- indigebat, id est, ad volendum bonum sibi tem credendi, quæ ordine naturæ antecedit oblatum non indigebat nova gratia, præter assensum, videtur Angelus vel homo morali- eam, quæ per oblationem boni, id est, per exter satis disponi, ut statim recipiat intellectuale citationem ad bonum illi offerebatur. lumen, per quod actum ipsum credendi eliciat. 3. Contraria opinio tertia tenenda.-Sed hæc Quod si hoc ita est, actus ipse intellectus non sententia, si absolute omnem gratiam adjuerit dispositio ad habitum intellectualem fidei, vantem neget esse necessariam Angelis ad sused erit tantum effectus : dispositio autem ad pernaturales actus, falsa est, et defendi non infusionem illius habitus intellectualis esse po- potest. Quia necessitas hujus gratiæ in nobis terit prima voluntas credendi, licet sit alterius non oritur ex peccato, vel ex aliqua speciali potentiæ actus, quia in dispositione morali, et conditione naturæ nostræ, vel statu : sed orinon physica, hoc non est inconveniens, simul- tur ex intrinseca conditione ipsius actus conque idem actus voluntatis erit dispositio ad versionis in Deum supernaturalem finem, qui proprium habitum, a quo similes actus postea in se, et in substantia sua supernaturalis est, connaturaliter eliciuntur: et ideo non poterit tam respectu Angeli, quam nostri. Et ideo fieri esse effective ab eodem habitu, sicut de aliis non potest sine peculiari cooperatione Dei, aldictum est. Quia vero' habitus intellectualis tioris rationis, quam sit commune auxilium fidei alioquin non supponitur ante gratiam, naturæ debitum, et illa specialis cooperatio Dei sed cum illa, et ut consequens illam, ideo in vocatur gratia adjuvans, vel cooperans. Et hoc Angelis verisimilius est, non antecessisse or modo dixit D. Thomas, dicto a. 2, ad 2, condine naturæ actum credendi, ac proinde non verti ad beatitudinem ultimam homini esse diffuisse principium eliciens illum, sed potius ficile, et quia est supra naturam, et quia habet eum, ut dispositionem supposuisse. De qua re impedimentum ex corpore infecto peccato : in materia de Gratia latius, et in hac materia Angelo vero esse difficile propter hoc solu

« PredošláPokračovať »