Obrázky na stránke
PDF
ePub

quod est supernaturale. De qua difficultate ficere Angelo ad hujusmodi actus, ut gratia dixerat talem esse, ut si desit auxilium, sit im- excitante non indigeat. Quod videtur sentire possibilitas. Et hac ratione dicit Augustinus, Bellarminus, lib. de Gratia primi hominis, 1. 12, de Civ., c. 9, Angelos factos esse a Deo cap. 4. Verumtamen negari non potest, quin cum amore casto, neque potuisse habere illum ad illam primam conversionem fuerit Angelo sine cooperatione Dei, quia alias possent me necessaria gratia excitans, quia sicut nos non liores a se fieri, quam Deus illos fecisset : et possumus nostram inchoare salutem, ita nec idem dicit de primo homine, lib. de Corrept. Angelus suam : est enim eadem ratio, quia id et Grat., c. 11, et lib., de Nat. et Grat., c. 26, provenit sufficienter ex eo, quod salus illa sugeneraliter dicit sicut oculus non potest videre pernaturalis est. At vero initium salutis a grasine lumine, ita et hominem perfectissime jus- tia excitante, ac præveniente sumitur, et prætificatum, non posse recte operari, nisi divino cipue ab illa, quæ ad finem nos vocat : et inilumine juvetur: quod de homine in omni sta- tium fidei,et sancta cogitatio ab ipso appellatur, tu, et consequenter etiam de Angelo intelligit. ab Augustino, in lib. de Prædest. sanct., c. 2 Idemque habet aliis locis, quæ in capite un- et 3, et frequenter in aliis locis, et ita totus decimo allegabimus. Hujus etiam gratiæ co- discursus Augustini in illo libro, et in aliis, operantis datæ Angelis meminit Petrus Cellen- quo probat initium salutis esse a Deo, reducendo sis, lib. 1, de Tabernacul., tom. 9 Biblioth. illud initium ad sanctam cogitationem, æque

4. Aliquorum probatio pro gratia cooperante in Angelis procedit. Quia etiam in illis nerejicitur. — Hæc vero gratia cooperans, seu cesse est, ut negotium salutis a sancta, et suadjuvans, de qua Augustinus in locis allegatis pernaturali cogitatione procedat, quam ex se loquitur, et ratio, qua necessitatem illius pro- habere non possunt, cum supernaturalis sit ; bavimus, non solum in primo actu, qui ad in- debuit ergo incipere a Deo excitante, et vofusionem gratiæ habitualis disponit, sed etiam cante Angelum ad actum superioris ordinis : in aliis, qui per gratiam habitualem postea et ita fuit illis necessaria, non tantum gratia fiunt, locum habent, quia nullus talium ac- cooperans, sed etiam operans. Neque opinor tuum sine adjutorio Dei actuali fieri potest. Et doctissimum Bellarminum contrarium in hoc ideo addendum est, illum priorem actum esse sensisse ; sed ibi loqui tantum de speciali graab specialiori gratia cooperante. Quia cum tia excitante, qua nos indigemus ad persevepotentia tunc non operetur per habitum, et randum, de hac enim loquuntur testimonia consequenter non habeat in se intrinsecam vir- Augustini, quibus utitur, et aliæ rationes, quas tutem naturaliter effectricem talis actus, ne- indicat, de quo puncto in capite ultimo hujus cesse est ut Deus speciali cooperatione sua effi- libri dicemus. cientiam habitus suppleat, et hæc est specia- 6. Tertium corollarium. Angelos in primo lior gratia cooperans, quam D. Thomas in instanti, primam gloriam meruisse, D. Thomas dicta solutione vocavit motionem Dei animam ita sentire videtur.- Tertio sequitur, meruisse ad se convertentis. Quamvis possit etiam id Angelos in primo instanti primam gloriam recte intelligi de gratia præveniente, et exci- suam. Ita indicat D. Thomas, dicta q. 62,art. 4, tante, seu operante, per quam Deus animam, ad 2, dum ait, Angelum non meruisse per navel Angelum ad se convertit. Ex qua probant turalem conversionem in Deum , sed converetiam aliqui necessitatem gratiæ cooperantis in sione charitatis, quæ est per gratiam. Ergo Angelo ad talem conversionem; quia ipsa gra- cum D. Thomas hanc conversionem tribuat Antia operans, et excitans voluntatem, quando gelis in primo instanti, etiam illis tribuit meipsa voluntas consentit, illi etiam cooperetur, ritum pro eodem instanti. Quod expressius dequia actu allicit et attrahit voluntatem; et ita claravit in q. 63, a. 5, ad 4, ubi omnes Angeconsensus ipse illi etiam tribuitur tanquam co- los etiam qui postea ceciderunt , in primo operanti voluntati. Sed hæc gratia probat tan- instanti meruisse docet. Quod Capreolus infra tum de gratia cooperante moraliter ; quia illa contra mentem, et expressa verba D. Thomæ attractio prævenientis vocationis, de se tantum exponit, non de proprio merito actus, sed de moralis est : nos autem loquimur de coopera- dignitate ipsius gratiæ, ratione cujus dicitur tione physica, de qua prior ratio procedit, ut infans, verbi gratia, mereri gloriam lato moD. Augustinus, et D. Thomas loquuntur. do. At D. Thomas apertissime loquitur de

5. Nec vero placent, qui solam cooperantem proprio merito, quod est per actum liberum, in Angelis requirunt. — Aliqui vero indicant ut ex eisdem locis manifestum est, et ex a. 6, ita gratiam dictam, physice cooperantem, suf- q. 63, ubi sic ait: Si Angelus malus ponatur,

, QUIBUS GRATIA, ETC

QUIRUS CRATIA ETC . 609 quod in primo instanti suæ creationis in actum ostensum sit, non fuisse creatos a principio liberi arbitrii proruperit, et cum gratia fuerit plene beatos ; signum est, fuisse creatos viacreatus, ut supra diximus. Fatetur ergo se id tores: ita ut suis meritis beatitudinem obtidixisse : et inde infert Angelum malum im- nere possent. Quarto sumitur argumentum ab mediate post primum instans peccasse; et ra- hominibus, quia homines per merita beatitutionem subdit , quia cum per unum actum me- dinem consequuntur : ergo etiam Angeli. Proritorium Angeli ad beatitudinem perveniant, si batur consequentia, tum quia cæteris paribus in secundo instanti peccati impedimentum non aptiores sunt ad meritum apud Deum Angeli, posuisset, præmium sui meriti acciperet , lo- quam homines : tum etiam e converso, quia quitur ergo de primo merito, qui est per pro- si hominibus, qui imbecilliores sunt, non datur prium actum liberum. Et ita hæc assertio est gloria sine merito, cur daretur Angelis ? Tum communiter recepta in schola D. Thomæ, et denique quia in beatudine ipsa homines æquicommunis omnium , qui docent, Angelum parantur Angelis; ergo etiam in via ad illam. fuisse in primo instanti per actum proprium 9. Denique ad hoc confirmandum adducit sanctificatum.

D. Thomas illud Apoc. 21. Mensura hominis, 7. Ut ratione probetur corollarium, statuitur quæ est Angeli, ita ut sensus sit, in coelesti percenisse Angelos per proprium meritum ad beatitudine eamdem mensuram esse Angeli, beatitudinem. — Ut autem ratione probetur et hominis, utique meritum. Quam expositiocorollarium, magisque explicetur, supponen- nem aliqui rejiciunt tanquam omnino a vero dum est imprimis Angelos per proprium me- sensu alienam; tamen licet non sit unica, nec ritum ad beatitudinem pervenisse. Ita suppo- fortasse primaria ; nihilominus valde probabinit D. Thomas in locis allegatis, et præsertim lis est, et Viegas ibi, sect. 2, exponens illa, et in primo articulo, hac ratione probat, non qui loquebatur mecum, habeat mensuram arunfuisse Angelos creatos in supernaturali beati- dineam auream, ut metiretur civitatem, ait : tudine, quia oportuit, ut per sua merita illam Mersuram accipio hoc loco merita, sive graconsequerentur, quod non fit, nisi per opera tiam; charitatemve, juxta quam metitur Deus propria antecedentia beatitudinem. Præterea gloriam omnium beatorum. Quod certe probalicet inter alios theologos sit aliqua dissensio bilissimum est, et optime per mensuram auin tempore, vel modo hujus meriti; nihilomi- ream significatur; cur ergo non potuerunt de nus in assertione omnes conveniunt. Et eadem eadem mensura alia subjuncta verba intelligi? est Augustini, et aliorum Patrum communis Nam illa mensura dicitur fuisse ad civitatem, sententia : docent enim Angelos sanctos me- et murum ejus metiendum, et de eadem subrito suo a malis discretos fuisse, et suæ æternæ ditur, et eamdem esse hominis, quæ est Ansalutis certitudinem accepisse, quos in capite geli. Unde idem auctor inferius circa eadem secundo allegavi.

verba dicit, hanc esse unam ex communibus 8. Ex qua Patrum doctrina optime sumun- expositionibus illorum verborum. Denique esto tur rationes. Prima, quia Deus creavit omnes illa expositio non acceptetur ut litteralis, nihilAngelos cum quadam æqualitate, seu unifor- ominus est congruentissima accommodatio, vel mitate, quia ex parte sua non est verisimile etiam æquiparatio. Nam alius sensus litteralis inter eos discrevisse ; ergo sicut Angelos malos est, eadem mensura, seu eodem muro civitatis creavit sine plena beatitudine, et capaces me- supernæ Jerusalem (de qua ibi est sermo) riti, et demeriti illius, ita etiam Angelos sanc- Deum protegere hominem, et Angelum beatos in principio creavit; ergo sicut mali beati- tum : ergo similitudinem rationis optime intudinem tandem suo merito perdiderunt; ita ferri potest, eadem etiam mensura utriusque et boni suo merito illam obtinuerunt. Secunda, beatitudinem metiri, vel utrumque pari titulo quia Angeli sancti ita creati sunt, ut demereri ad beatitudinem admittere : ac proinde sicut possent beatitudinem : sicut exemplum malo- mensura beatitudinis hominis est meritum, ita rum ostendit; ergo etiam sunt creati apti ad etiam beatitudinis Angeli. eamdem beatitudinem promerendam. Justus 10. Prædictum Angelorum meritum easdem enim, et misericors Deus neminem creavit in conditiones meriti humani habet. Rejicitur statu demerendi, cui non etiam locum, et vir- opinio Magistri circa conditionem quamdam tutem merendi tribuat. Tertia, quia si Angeli meriti Angelici. — Ex quo ulterius infertur, non essent beatitudinem suis meritis consecu- easdem conditiones ad meritum in Angelo returi, nulla ratio esset cur a principio non es- quiri, et sufficere, quæ in homine sufficiunt, sent in statu beatitudinis creati ; cum ergo ac necessariæ sunt. Quia si mensura utriusque est meritum, et beatitudo ejusdem rationis est, serit, ut Concilium Tridentinum dixit, ita in et in ea est æqualitas, etiam conditiones meriti Angelo includebat cum proportione conditioejusdem rationis esse debent, et in eis etiam nem, si pro statu viæ, seu pro tempore a Deo debet servari æqualitas, seu proportio. 'Hinc præscripto, in amore Dei perseveraverit. Atque ergo recte colligimus, quod sicut hominibus hoc modo in omnibus Angelis tam bonis, quam proposita est visio, et bravium suorum certa- malis, qui tunc boni erant, omnes conditiones minum, ita et Angelis, et consequenter utris necessariæ ad meritum de condigno etiam ex que esse promissam sub conditione merito- parte promissionis inventæ sunt. Omnes ergo, rum : item in utrisque esse necessariam gra- et potuerunt de condigno et de facto primam tiam sanctificantem, et auxiliantem libertatem, gloriam per conversionem in Deum merueac honestatem supernaturalem operum ad ta- runt. lia merita. Et obiter ex eodem principio colli- 12. Quid de merito primæ gratice, vel aug. gitur, necessarium esse statum viæ ad meritum mento ejus in ipso primo instanti. — Primam beatitudinis, et consequenter improbatur opi- vero gratiam de condigno mereri non potuenio eorum, qui dixerunt Angelis datam esse runt, quia ante meritum dari illis debuit, ut de beatitudinem propter opera prævisa in ipso condigno mereri possent. Unde fit ut ipsa grastatu beatitudinis, futura, scilicet ministeria, tia sanctificans sit radix meriti; non potest quæ Angeli ex obedientia Dei pro salute homi- autem principium meriti cadere sub meritum, pum exhibent. Quod docuit Magister, in 2, saltem secundum connaturalem ordinem, ut dist. 5, quem pauci ex antiquis scholasticis nunc supponimus. Et in idem redit, quod mesecuti sunt. Contra hanc vero sententiam di- ritum debet præmium antecedere saltem nacendum est ex professo, in lib. seq., c. 3, nunc turæ ordine, actus autem conversionis in Deum, enim nihil nobis obstat. Nam suppositis prin- licet juxta nostram sententiam antecesserit, cipiis positis, scilicet quod Angeli sancti non quoad substantiam et entitatem suam, gratiam fuerunt semper beati, licet semper fuerint habitualem; tamen ut meritum de condigno sancti : negari non potest, quin habere potue- non antecessit illam, quia per illam formaliter rint meritum beatitudinis, priusquam ipsam constitutum est in ratione, et valore meriti de beatitudinem reciperent; sive postea in ipsa condigno, et ideo sub ratione talis meriti non beatitudine mereri potuerint, sive non, quod potuit in eamdem gratiam reflecti. Idemque libro seguenti ex professo discutiendum est. dicendum est secundum aliam sententiam,

11. Probatur jam ratione tertii corollarii. quæ dicit gratiam habitualem ordine naturæ - Ex his igitur tandem concluditur assertio præcessisse conversionem in Deum, tanquam intenta, seu tertium corollarium, nimirum principium efficiens illam, et in nullo genere omnes Angelos gloriam in primo instanti causæ fuisse illa posteriorem. Imo ex hoc creationis suæ de condigno meruisse. Quia in etiam sequitur, quod nec de congruo potueillis concurrerunt tunc omnia ad tale meritum runt Angeli primam gratiam mereri, quia necessaria. Probatur, quia illierant tunc sancti, nullo modo illis infusa est propter eorum acet per fidem vivam libere operabantur, se con- tus, nec actus antecesserunt illam in aliquo vertendo in Deum ex gratiæ auxilio. Deus au- genere, quod in omni merito necessarium est; tem sic operantibus vitam æternam promisit, secus vero est in nostra sententia. Nos ergo juxta illud Jacob. 1: Accipet coronam vitæ, fatemur, Angelos primam gratiam habitualem quam repromisit Deus diligentibus se, et cap. 2. meruisse de congruo per conversionem liberam Et hæredes regni, quod repromisit Deus dili- in Deum ex speciali auxiliu gratiæ. Nam sicut gentibus se. Hæc enim verba non arctantur ad Angeli per illam conversionem se præpararunt homines, sed ad omnes diligentes Deum ut ad gratiam modo convenienti, et quasi connasonat, extenduntur. Sicut illa Pauli 2. Timoth. turali, ita per eamdem dispositionem gratiam 4. In reliquo reposita est mihi corona justitiæ, impetrarunt et congrue meruerunt. Quod etiam et infra : Non solum autem mihi, sed et his qui de contritione peccatorum confitemur: est audiligunt, etc. Nam sicut supra diximus, dog- tem aliquo modo major ratio in prima justifimata tradita in sacra Scriptura de gratia , et catione Angeli, vel primi hominis in statu incharitate Dei ad Angelos extendi, ita eadem ra- nocentiæ, quia persona licet non esset digna tione de his, quæ ad repromissionem gloriæ simpliciter; nihilominus non erat indigna, sifiunt, sentiendum est. Nam gratiam, et glo- cut est peccator. Et aliunde motio Spiritus riam dat Dominus, et gratiam propter glo- sancti, et proportio actus, ad meritum de conriam. Verumtamen sicut hæc promissio in ho- gruo sufficit. Unde etiam fit, ut non potuerint mine includit conditionem si in gratia deces- Angeli in primo instanti augmentum gratiæ

mereri, quod in nostra sententia facile osten- absque propria dispositione illam receperunt, ditur, quia prima gratia datur ratione talis et in secundo pro vario usu liberi arbitrii inæactus, eidem respondet gloria eidem gratiæ quale augmentum recipere : nam sicut in illo proportionata, ideoque non habet talis actus instanti quidam amiserunt gratiam, et alii in valorem ad novum gradum gratiæ promeren- ea perseverarunt; ita inter perseverantes quidum. Quod non tam facile defendet, qui di- dam magis, alii minus in ea crescere potuecunt, actum illum procedere ab habituali gra- runt. Nihilominus tamen est illa secunda contia, et ita esse effectum ejus, ut nullo modo sit sequentia valde verisimilis, tum quia sicut causa : nam actus sic procedens a gratia est inæqualitas, quam Angeli habent in gloria, meritorius augmenti ejus, ut in posterioribus fuit ex primaria intentione, et prædestinatione actibus manifestum est. Sed de hoc latius in Dei, ita verisimile est, a principio inchoasse materia de Gratia.

Deum sanctificationem Angelorum cum varie

tate, et inæqualitate proportionata illa termino, CAPUT X.

tum etiam quia varietas hæc non minus ad debi

tum ordinem, et pulchritudinem Angelorum UTRUM ANGELI IN PRIMO INSTANTI INÆQUALEM in statu viæ pertinuit, quam in statu patriæ. GRATIAM CUM PROPORTIONE AD NATURAM AC- 3. Prædicta gratiæ inæqualitas fuit juxta CEPERINT.

inæqualitatem naturarum.-Hac ergo supposita

gratiæ inæqualitate in Angelis a primo instanti, 1. Angeli in primo instanti inæqualem gra- inquirimus unde sumenda sit, aut quam ratiotiam acceperunt. Communis sententia theo- nem et mensuram in illa distributione facienda logorum est, licet omnes Angeli in primo in- Deus servaverit. In quo puncto sententia comstanti fuerint sanctificati, non tamen omnes muniter recepta inter theologos est, Deum disæqualem gratiam accepisse, quoad videntur tribuisse gratiam Angelis juxta proportionem tanquam principium in theologia per se notum naturalem; ita ut quo Angeli creati fuerunt supponere : ideoque solum rationem, vel mo- perfectioris naturæ, eo majori gratia ornati dum illius inæqualitatis inquirimus. Potest au- fuerunt. Ita docuit Magister 2, dist. 3, et setem illud fundamentum declarari, quia sancti quitur D. Thomas, dicta quæst. 62, art. 6, ubi Angeli in patria non sunt æquales in gloria ; non ut certum, sed ut rationabile id docet, ergo nec in via fuerunt æquales in sanctitate, idem habet 2, 2, quæst. 24, art. 3, ad 3, quiet meritis; ergo nec in primo instanti viæ fue- bus locis Cajetanus et omnes expositores id runt æquales in gratia. Primum antecedens sequuntur. Sumptaque est hæc sententia ex est notum ex Dionysio toto libro de coelesti Basilio, 1. de Spiritu sancto, cap. 16, dicente: Hierar. Et ex communi sensu Patrum in Scrip- Cælorum virtutes non suapte natura sancta turam intelligentium de Angelorum ordinibus sunt, sed juxta proportionem, qua se invicem loquentem, qui variis nominibus appellantur, superant, a Spiritu habent sanctificationis menSeraphin, Cherubin, Throni, etc., nam per suram. Similem fere sententiam habet Damashæc, non tantum in natura, vel ministeriis, sed cenus, lib. 2, cap. 3, ait enim: Per verbum etiam in sanctitate, et gloria inæquales Ange- omnes Angeli creati sunt, ac per sancli Spirilorum gradus, et perfectiones significari, Pa- tus sanctificationem omnes per sectionis numeros tres intelligunt. Et optime hoc confirmant acceperunt, ita tamen ut pro sua quisque digniverba Raphaelis dicentis ad Tobiam : Ergo tate, et classe luminis gratiæque participes sint. sum Raphael Angelus, unus ex septem, qui as- Videnturque sumpsisse ex Dionysio, libro de tamus ante Dominum. Itemque Dan. 10, Mi- cælest. Hierar., ubi Angelos perfectiores in chael, esse dicitur, unus ex Principibus primis, natura dicit propinquiores esse Deo, tum in et cap. 12, dicit, Princeps magnus.

officio, tum in splendoribus gloriæ et gratiæ, 2. Progreditur probatio inchoata. — Sicut quod a præceptore Paulo didicisse, in cap. 6, ergo non omnes homines beati sunt æquales in profitetur, et ita consequenter ibidem ait: Prigloria, sed differunt sicut stella differt ab stella mam hierarchiam, sicut est perfectior reliquis, in claritate, ita etiam Angeli inter se compa- ita primoribus Dei, splendoribus, majori prorantur. Hincque evidens est prima consequen- pinquitate conjunctam esse. Et cap. 7: Merito tia, quia gradus gloriæ respondet merito, et prima illa cælestis functio ab altissimis spiricharitati viæ. Secunda vero consequentia non tibus agitur, cum sit ordo omnibus celsior, atest ita evidens, quia possent Angeli in primo que sacratior. Atque ad hunc modum de cæteinstanti esse æquales in gratia, præsertim siris in sequentibus capitibus philosophatur. Et quamvis isti Patres expresse non loquantur de Angelis illa doctrina, sicut Deus majorem graprimo instanti creationis, tamen sine dubio tiam contulisse dicitur Angelis in specie peridem cum proportione de illo sentiunt: nam fectioribus, ita dicendum est dedisse gratiam indefinite loquuntur, et ratio eadem est, quam æqualem omnibus Angelis ejusdem speciei, si · D. Thomas reddit, tum ex parte Dei, quia vi- dantur (ut nos supponimus). Ergo in illis disdetur consentaneum sapientiæ ejus, ut quos crimen illud locum non habet. Vel certe si meliores in natura condebat, in altioribus se- inter Angelos ejusdem speciei est aliqua inædibus gloriæ collocaret, et consequenter etiam qualitas individualis, etiam intra illam servamajoribus gratiis præveniret; tum ex parte ip- batur dicta proportio, ut habenti perspicacius sorum Angelorum, quia quo sunt natura per- ingenium aliquid plus gratiæ collatum fuerit. fectiores, eo vehementius et majori conatu per Cur ergo non idem factum est cum hominibus? gratiam operantur, et ad illam se disponunt. Tum etiam quia ratio D. Thomæ, in dicto

4. Proponuntur rationes contra hanc doc- art. 6, ex parte Dei sumpta, etiam inter hotrinam. - Prima confirmatur. Secunda. - mines suo modo locum habet. Ait enim, Nihilominus tamen resolutio hæc difficultate Deum condidisse naturam angelicam ad granon caret. Primo, quia inferius non potest tiam, et gloriam consequendam, et ideo deesse mensura superioris, natura autem est in- buisse Angelum in natura perfectiorem in alferior quam gratia ; ergo non potest esse illius tiori gradu gratiæ constituere : sicut artifex mensura. Et confirmatur, quia inde fieret, Lu- lapides, quos pulchrius, et decentius aptat, ad ciferum in primo instanti creationis fuisse honorificentiorem partem ædificii ordinat. cæteris Angelis sanctiorem, quod videtur ab- Quod de hominibus dicere etiam possumus, surdum, cur enim Deus illum in sanctitate aliis quatenus unus alio excellentius habet ingepræferret, quem sciebat non fuisse in gloria nium, vel a supernaturale munus aptior est acum illis collocandum ? Sequela patet suppo- lio. Et tamen videmus non ita factum esse a sita sententia, quod Lucifer omnium Angelo- Deo, vel fieri, sed interdum homines de se mirum in natura perfectissimus sit. Secundo, nus aptos ad altiorem gradum, vel ministerium quia alias etiam data esset gratia Angelis juxta assumere, in quo non deficit Deus ab illa conproportionem naturalium dilectionum, quas gruentia prudentis artificis, qui pulchrius apde Deo habuerunt. Consequens concedi non tat lapides in nobiliori loco collocandos. Quia potest; ergo : sequela patet, primo quia non hoc verum est de perfectione per se pertinente est major ratio de perfectione naturalis essen- ad ædificii compagem : quæ in præsenti est tiæ, vel potentiæ, quam de perfectione natura- perfectio gratiæ, non naturæ. Ergo etiam in lis actus. Secundo quia de primo ad ultimum Angelis ornando ampliori gratia Angelum miunum sequitur ex alio. Nam si gratia datur nus perfectum in natura, prudentissime illum juxta capacitatem naturalem, cum amor na- in excellentiori sede gloriæ collocaret. Sicut turalis uniuscujusque eliciatur, consequenter nunc fecit non solum in humanitate Christi, et etiam dabitur gratia juxta proportionem na- persona Virginis, sed fortasse etiam in multis turalis dilectionis : tum denique quia si aliqua hominibus, qui ad omnes Angelos in natura congruitas est in naturali capacitatem pura (ut comparatos inferiores sunt. Ergo illa ratio sic dicam) ita in solo actu primo considerata, nihil obstat, quo minus inter Angelos ipsos, inmajor erit in illa perfectio actu secundo dilec- feriores in natura, superiores in gratia effecetionis naturalis Dei; ergo etiam gratia dabitur rit, ac subinde ipsos in altioribus gloriæ sedijuxta perfectionem dilectionum naturalium. bus collocaverit. Hoc autem non esse admittendum probatur, 6. Quarta. — Quarto est etiam difficilis alquia alias unusquisque Angelus se aliquo modo tera ratio, quam D. Thomas ex parte ipsorum disponeret suis viribus ad talem gratiæ gra- Angelorum reddit, scilicet quia perfectiores dum, quod juxta sanam doctrinam concedi Angeli magis conati sunt, ut se ad gratiam non potest.

disponerent. Quæ imprimis non habet locum 5. Tertia. - Effugium præcluditur.—Ter- juxta sententiam negantem, Angelos fuisse tio in hominibus non servat Deus illam propor- sanctificatos per propriam dispositionem. tionem ; ergo ex parte Dei nihil est cur præsu- Deinde etiam videtur repugnare cum nostra, mamus illam servare in Angelis. Dicetur, non et ipsius D. Thomæ sententia asserente, Anesse simile, quia homines sunt ejusdem spe- gelis datam esse gratiam juxta uniuscujusque ciei ; non tamen Angeli. Sed contra hoc in- dispositionem actualem, nam hoc intelligenstatur, tum quia si vera est universaliter in dum est de dispositione supernaturali, ut ex

« PredošláPokračovať »