Obrázky na stránke
PDF
ePub

neam naturæ : et in hoc solum dicta æquipa- non multiplicantur, quia sunt incorruptibilia, ratio consistit. Fundamentum autem illud de et ille ordo pulchrior, et perfectior est. principio individuationis indistincto physice 15. Vera sententia affirmativa. Probatur ab ipsa rei entitate, etiam in simplicibus, in primo auctoritate Patrum. Secundo ex con- : dicto loco Metaphysicæ fuse tractatum est, et gruitate. -Nihilominus in re dubia, et incerta ideo de quaestionibus de possibili hæc suffi- incredibilius videtur vel in omnibus, vel in ciunt.

pluribus Angelorum speciebus, plures solo nu13. Tertius sensus. Prima sententia ne- mero differentes creatos esse. Ita tenent fregans de facto, dari Angelos ejusdem speciei. — quentius scholastici, Alensis, Albertus, BonaTertium punctum est, quid de facto sentien- ventura, Scotus, Gabriel, Durandus, Marsilius, dum sit, creaveritne Deus plures Angelos sub in locis supra citatis. Nam licet inter se diffeultimis speciebus illorum solo numero diffe- rant in majori, vel minori multiplicatione tarentes, an vero unum tantum? D. Thomas ubi- lium individuorum asserenda , in hoc vero que negat, et ita in hoc concordant Thomistæ puncto, quod dentur de facto multa individua, omnes tam illi, qui dixerunt, contrarium esse sub speciebus angelicis, omnes conveniunt : simpliciter impossibile, quam qui sentiunt, de et cum illis consentiunt ex modernis Molina potentia ordinaria fieri non posse, et conse- et Valentia. Vasquez autem solum dicit, esse quenter loquuntur, quia creatio Angelorum rem dubiam et incertam. Idemque sentit Pemodo consentaneo naturæ Angelorum, ac santius, 1 par., q. 50, art. 4, dicens, utrumproinde secundum ordinarium cursum, qualis que esse probabile. Probatur autem assertio in opere creationis spectari potest, facta est. primo auctoritate Patrum, quos capite duodeEx aliis vero, qui neutro modo putant esse cimo citavimus. Negari enim non potest , impossibile creari plures Angelos ejusdem quin omnes illi ut clarum supponant, hoc esse speciei, de facto non esse creatos, tenuit Ar- possibile, salvo toto ordine naturæ, et multi gentinus, in 2, d. 3, q. 2, art. 2, in fine. Et eorum simpliciter ita factum esse crediderint, potest tribui Ægidio, dicto quodl. 2, q. 7, quamvis quia nec revelatum est, nec evidentiquatenus ait potuisse quidem id fieri, sed ta- bus rationibus potest ostendi, interdum dicant men secundum ordinem quem videmus, non esse rem dubiam, et nobis incognitam. Nullus decuisse , quod aliis rationibus probat in 2, tamen invenietur, qui absolute negaverit ita d. 3, art. 2 et 3, licet interdum misceat ratio- esse, cum tamen multi id simpliciter affirmanes, quæ vel probant rem esse impossibilem, verint : ergo signum est , hoc esse verisimivel nihil probant, quibus satis jam responsum lius. Secundo fit hoc probabile, quia supposi

ta sufficienti multiplicatione generum, et spe14. Probatur. — Conjecturæ igitur, quibus cierum angelicarum , etiam multiplicatio insuadetur, Deum non multiplicasse Angelos in. dividuorum sub speciebus pertinet ad perfectra eamdem speciem, licet potuerit etiam se- tionem , et pulchritudinem universi. Hæc cundum ordinatam potentiam, sunt. Prima, enim perfectio et pulchritudo non est in sola quia ordo per se nobilior est ordine per acci- una perfectione majori, sed ex omnium vadens; ergo in gradu angelico major perfectio rietate consurgit, et ad hanc pertinet, ut in erit, si totus ordo illorum sit per se, ita ut tota tanta multitudine omnes modi distinctionum multitudo personarum in illo gradu existen- inter personas illas inveniantur. tium per se, et essentialiter differat. Quod si 16. Tertio hæc congruitas augetur ratione dicatur, posito toto numero specierum suffi- politica, quia ad ornatum aulæ Principis percientium in illo gradu, perfectiori modo exti- tinet, ut in omni ordine, seu gradu personaturas, si singulæ in pluribus individuis, quam rum sit aliqua multitudo cum æqualitate, in uno tantum reperiantur ; contra hoc repli- ut cum majori proportione possint eisdem micabitur, quia si tota illa multitudo, quæ in nisteriis inservire. Quarto etiam ad perfectioomnibus speciebus excogitatur, sit etiam spe- nem amicitiæ, et societatis pertinet habere socierum, major erit perfectio. Secunda ratio cios ejusdem gradus, et ordinis. Unde si Anest, quia multitudo individuorum solum ordi- gelorum multitudo in puris naturalibus connatur ad conservationem speciei, sed propter sideretur ad modum unius reipublicæ, vel sohunc finem non est necessaria in Angelis, ut cietatis , convenientissimum videtur, ut sinper se patet, ergo est superflua, ideoque non guli Angeli habeant socios sibi perfecte simiest asserenda. Tertio roboratur hæc ratio les in natura specifica, cum quibus majori exemplo coelorum, in quibus sub specie ultima quadam familiaritate, proportione, et socie

est.

tate conjungi possint. Quinto addere possu- 18. Ad secundum. — Ad secundum negatu mus, inter beatos inveniri aliquos omnino antecedens, quoad particulam exclusivam, æquales in gratia, et visione beata, non solum universaliter de omnibus individuis intelliga in essentia visionis, vel gratiæ , sed etiam in tur, ut in argumentum accipi debet, ut noi gradu, ut de pueris decedentibus cum solo bap- procedat ex puris particularibus. In solis erg tismo, et de sanctis innocentibus videtur cer- speciebus rerum corruptibilium habet locun tum, ergo majori ratione substantiæ separatæ illa peculiaris causa postulans multiplicatio poterunt esse in essentia specifica omnino si- nem individuorum propter conservationen miles. Et sexto addi potest, quod valde veri- speciei. Ex qua solum inferri potest, non essi simile est, cum Deus præscivisset per scientiam tam necessariam talem multiplicationem in conditionatam , ex multis speciebus angelicis substantiis immaterialibus, sicut in materiali: aliquos fuisse damnandos, non illos tantum in bus, ut recte animadvertit Ferrariensis, 9 talibus speciebus produxisse, sed alios etiam, contr. Gent., dicto capit. 93, circa rationem 3 qnos præsciebat, fore salvandos, si crearentur, Inferri etiam potest, multiplicationem indivi: ne tota aliqua species periret, id enim ad di- duorum in substantiis immaterialibus nor vinam providentiam, et misericordiam mul- posse fieri per generationem, vel per emanatum pertinere videtur, ut sensit Augustinus, tionem unius individui ab alio individuo, siin Enchirid., cap. 29. Et consequenter, etiamsi cut sit in speciebus corruptibilibus. Inde tamen in multis aliis speciebus præsciret Deus, plures non sequitur, non posse individua illarum esse salvandos, si omnes crearentur, non prop- substantiarum altiori modo multiplicari, sciterea debuit unum tantum creare, cum perse- licet, immediate ab ipso creatore, a quo solo verantia de uno præscita aliis nocere non de- producibiles sunt, ac proinde simul, quia nulla beat, et plurium similium beatitudo, cæteris ratio successionis intercedit, cum creator tam paribus, divinam gloriam augeat.

facile possit plura simul, sicut unum creare, 17. Solvuntur contraria argumenta in nu- et conservare. Ac denique licet desit illa conmero decimo quarto ad primum. — Denique servandi species, non deest multiplex alia conconjecturæ contrariæ non videntur tanti mo- venientia, ob quam isto etiam modo Angementi, quanti præcedentes. Ad primam igitur los multiplicare oportuit, ut ex dictis consrespondetur, licet ordo specierum, seu per se tat, et magis ex sequenti solutione declarasit ex suo genere perfectior, quam ordo per bitur. accidens, seu individuorum, non ideo solum 19. Ad tertium. - Ad tertiam sumptam ab priorem ponendum esse in Angelis, quia, ut exemplo coelorum respondetur imprimis, id, dixi, perfectio multitudinis, seu corporis my- quod assumitur, exploratum non esse: nam stici non consistit in uno solo modo perfectio- de differentia specifica inter omnia coelestia nis, etiamsi melior, seu major sit, sed in va- corpora, magna est inter philosophos controrietate, et complemento omnium, cum suffi- versia. Et quamvis ipsa corpora integra esse cientia singulorum. Addi etiam potest, licet diversarum specierum, et similiter planetas ordo specierum sit magis per se, et ex suo ge- specie differre, probabile sit, de stellis firmanere nobilior, nihilominus in particulari po- menti non est improbabile, vel omnes, vel test in aliquo excedere aliqua multiplicato in- saltem plures esse ejusdem speciei, quia nec dividuorum multiplicationem, et numerum repugnat, nec ex effectibus aliud constat. æqualem specierum, ut numerus duorum Sera- Deinde dicimus esse longe diversam rationem phim, etiam ejusdem speciei esse ponantur, est de corporibus, et spiritibus : nam in corporiabsolute perfectior materialiter, seu entitative, bus distinctio individuorum fit media quantiquam similis numerus ex uno Seraphim, et al- tate, et in corporibus inanimis, et homogeneis, tero Cherubim conflatus. Unde si non fuisset ut ex majori parte sunt coeli, multitudo indinumerus Angelorum, vel Seraphinorum ali- viduorum consistit in partium discontinuaunde augendus, melius esset, duo Seraphim tione, et ita in corruptibilibus corporibus per ejusdem speciei, quam unum tantum cum uno divisionem partium quantitativarum ordinaCherubim creare. Itaque utraque multiplicatio rie fit. Quia ergo corpora incorruptibilia inhabet suam perfectionem, et se habent aliquo capacia sunt talis divisionis, et nativa unio, et modo sicut excedens, et excessum, et ideo in continuatio partium ad majorem ipsorum perutraque per se spectata in tali genere entium fectionem pertinet, ideo in eis non est ita nesufficiens ratio invenitur, ob quam fieri po- cessaria, vel conveniens individuorum multituerit, nec debuerit propter aliam omitti. plicatio, sed hæc per magnitudinem corporis,

et per potentialem multitudinem similarium immediate ad laudem, et gloriam Dei ordipartium unitatum suppletur. In rebus autem natæ, et ideo in eis non tantum species, sed spiritualibus distinctio numerica non consur- etiam individua sunt per se intenta ad perfecgit ex divisione continui, sed ex natura talium tionem universi, sicut de individuis speciei huentitatum, et ideo in illis multo major ratio manæ dixit D. Thomas, 1 p, q. 23, art. 7, et talis multiplicationis reperitur. Denique inter- ideo numerus etiam individuorum in speciecedit notanda differentia inter cælos, et ange- bus angelicis non limitatur ex utilitate aliqua, licos spiritus : nam coeli non ita sunt propter vel necessitate ad finem extrinsecum, quia lise creati, sicut Angeli, cæli enim creati sunt cet multa sint, omnia, et singula sunt aptispræcipue propter hujus universi integritatem, sima ad laudandum Deum, et quo plura fuerint, et propter necessitatem influentiæ illorum ad eo magis gloriam Dei augent, cæteris paribus, generationem inferiorum corporum, quæ tan- ideoque solus Deus per consilium voluntatis dem ad prædestinatorum numerum complen- suæ potest illi numero certum terminum prædum ordinata sunt. Et ideo in tanto numero figere : nulla autem ratio invenitur, cur non creati sunt, quantus ad illum finem necessa- potius aliquam proportionatam multitudinem, rius, et sufficiens fuit. At vero substantiæ spi- quam singularitatem individuorum in illis rituales sunt multo aliter per se intentæ, et etiam speciebus elegerit.

FINIS LIBRI PRIMI DE ANGELORUM NATURA.

INDEX CAPITUM LIBRI SECUNDI DE INTELLECTIVA POTENTIA ANGELORUM, NATURALIQUE COGNITIONE.

[ocr errors]

Cap. I. Utrum Angelus intellectu, et Cap. IX. Utrum Angelus per species

actu a seipso distinctis indigeat. sibi inditas possit futura cognoscere. Cap. II. Quod sit adæquatum objectum Cap. X. Utrum Angelus futura singula

specificans angelicum intellectum. ria per inditas species cognoscat. CAP. III. Utrum Angeli speciebus intel- Cap. XI. Cur Angeli sicut vident res ligibilibus indigeant.

præsentes, non videant futuras. Cap. IV. Quomodo Angelus seipsum, et Cap. XII. Quomodo Angeli per species omnia, quæ in eo sunt, videat.

inditas certo cognoscant res præteritas. Cap. V. Utrum Angelus alios per suas Cap. XIII. Utrum Angelus per species

essentias, vel per species cognoscat. inditas naturalia omnia possibilia cogCAP. VI. Quomodo Angeli res materia noscere valeat. les singulares cognoscant.

CAP. XIV. Utrum Angelorum species CAP. VII. Utrum species Angelorum ab universales sint, vel particulares.

ipsorum intellectu, an a solo Deo effi- Cap. XV. Utrum Angeli quo superiores, eo ciantur.

per species universaliores intelligant. Cap. VIII. Utrum Angelus concretas ha- Cap. XVI. Quomodo varietas specierum beat species rerum omnium naturaliter universalium diversis Angelis conveexistentium.

niat.

COGNITIONE ANGELORUM. Cap. XVII. Utrum Angeli naturaliter Cap. XXIX. Utrum res supernaturales

habeant inditam speciem Dei pro- sub naturali objecto intellectus angepriam.

lici comprehendantur. CAP. XVIII. Utrum Angelus per suam Cap. XXX. Utrum Angeli naturaliter

substantiam naturaliter DEUM cog- cognoscant effectus supernaturales noscat.

quoad modum. Cap. XIX. Utrum Angelus distinctis ac- Cap. XXXI. An naturalis omnium An

tibus se, et Deum per suam substan- gelorum cognitio per proprias species tiam cognoscat.

comprehensiva sit. CAP. XX. Qualem Dei cognitionem pos- Cap. XXXII. Utrum Angeli componen

sit Angelus per species aliorum effec- do, ac dividendo cognoscant. tuum comparare.

Cap. XXXIII. Utrum in Angelis cogniCap. XXI. Utrum unus Angelus internos tio per discursum inveniatur.

actus voluntatis alterius cognoscat. CAP. XXXIV. Utrum Angeli semper Cap. XXII. Variæ opiniones contra re- actu considerent omnia, quæ in actu

solutionem superioris capitis rejiciun- primo cognoscere possunt. tur.

Cap. XXXV. Utrum Angelus necessario Cap. XXIII. Cur Angeli alienæ volun, semper sit in aliquo actu intelligendi.

tatis actus cognoscere non possint. CAP. XXXVI. Utrum Angelus extra se Cap. XXIV. Objectionibus contra ralio aliquid necessario cognoscat. nem positam occurritur.

Cap. XXXVII. Utrum Angelus possit Cap. XXV. Utrum non tantum actus plura simul per unum, vel plures actus

voluntatis, sed etiam intellectus sint intelligere. Angelis occulti.

Cap. XXXVIII. Utrum in Angelis sint Cap. XXVI. Utrum Angeli per signa habitus intellectuales, connaturales,

sensibilia, vel spiritualia loquantur. vel acquisiti. Cap. XXVII. Utrum Angelus nihil effi- Cap. XXXIX. Utrum in Angelorum

ciendo in audiente actus suos cæteris mentibus veritas, et falsitas reperiatur. manifestet.

Car. XL. Utrum Angelis sit cognitio Cap. XXVIII. Confirmatur præcedens matutina, et vespertina, et quid utraresolutio, et difficultates enodantur.

que sit.

LIBER SECUNDUS.

DE INTELLECTIVA POTENTIA

ANGELORUM, ET DE OMNIBUS, QUÆ AD NATURALEM EJUS COGNITIONEM PERTINENT.

Consecutio tractandorum. - In superiori li- nia disputari, et eamdem fere rationem in bro simul cum essentia substantiave Angelo- utrisque habere. Quæ igitur hujusmodi fuerum, et attributis omnibus, quæ illam proxime rint, non erunt ex professo in præsenti tractatu concernunt, causas etiam eorum declaravimus, disputanda, sed in tractatum de Anima rejicienquamvis de illorum creatione nonnulla in se- da sunt: et de his tantum, quæ propria fuerint quentem tractatum remiserimus, quæ in libro Angelorum, seu specialem rationem in eis haillius primo, capite sexto, complebimus. Nunc buerint, ex professo dicemus. Præsertim vero ergo de aliis eorum proprietatibus dicendum de his, quæ aliquo modo rationis naturalis sequitur. Solent autem theologi, præsertim discursum excedunt, nisi principiis fidei juvedivus Thomas, prius de loco, et motu Ànge- tur, nam de aliis, quæ mere naturalia sunt, lorum, quam de superioribus facultatibus dis- quæ, in disput. 35 Metaphysicæ, sect. 4, dixiputare, fortasse quia ut ab universalioribus, mus, sufficere posse videntur : quæ tamen ex et quæ majorem convenientem cum rebus propriis locis, et principiis theologicis pendent, physicis habere videntur , ad altiora progre- magis in præsenti confirmabimus, ac declaradiantur. Nihilominus tamen nobis visum est, bimus. hanc partem de facultatibus, seu proprietatibus Angelorum ad tria capita revocare, scili

CAPUT I. cet de intellectu, voluntate, et potentia motiva tam sui, quam aliorum, seu (quod perinde UTRUM ANGELUS POTENTIA, ET ACTU A SUA SUBest) de potentia operativa ad extra. Sic enim S TANTIA DISTINCTIS AD INTELLIGENDUM INDIGEAT? tractantes de Deo similia attributa positiva ad illa tria reduximus, scientiam, voluntatem, et 1. Supponenda. — Suppono imprimis, Anpotentiam : eamdem ergo partitionem Angelis gelos esse pure intellectuales in natura sua. adaptamus, quia purum gradum intellectua- Hoc in superiori libro satis declaratum, et lem Dei participant, et per eamdem participa- probatum est. Dico autem pure, ut excludam tionem eadem habent attributa positiva, quæ ab Angelis omnem inferiorem cognoscendi per modum operativarum facultatum intelli- modum, quia non habent sensus, cum corpora guntur. Incipimusque ab intellectu, quia no- non habeant, et præter sensus non est alius bilior est, et deinceps de voluntate dicemus, modus cognoscendi, nisi per intellectum. Unde et postea de potestate, quia etiam in hoc An- suppono secundo esse in Angelis facultatem geli Deum imitantur, quod nihil nisi per in- intelligendi et principalem, et proximam. Quia tellectum, et voluntatem operantur. Et conse- cum intelligere sit actus vitæ, actionem requiquenter ibi etiam dicemus de illorum motu rit. At vero actio sine dictis principiis esse non locali, quia est actus illius potestatis, ac su- potest, quia ad agendum necessaria est virtus binde de termino ejus, qui est ubi, seu locus. principalis, quæ est veluti radicale principium

Oportet autem ulterius advertere, sicut An- ex parte agentis, et virtus proxima, quæ ipsam gelus, et anima in gradu intellectuali aliquo actionem aliquo modo intime attingat, ut in modo conveniunt, ita etiam multa de intelli- Metaphysica, disp. 7 et 8, latius dictum est. gendi facultate, ejusque objecto, et actibus, ac An vero hæ duæ facultates in re sint distinctæ, principiis ad illos necessariis utrisque commu- necne, in illa disputatione octava, sectione

« PredošláPokračovať »