Obrázky na stránke
PDF
ePub

utputa de fundo sivé aedificio. 1. pr. 8. 3. D. de v, 43,
16.) Ulp.

B. Das Interdictum de precario.
x) Praetor ait: QVOD PRECARIO AB ILLO HABES AVT DOLO MALO
FECISTI VT DESINERES HABERE, QVA DE RE AGITVR, ID ILLI RESTI-
TVAS. (L. 2. pr. D. de precar. 43, 26.)

$. 38.

Quasibefit an Rechten (Rechtsbesit, Juris quasi possessio).

piene et

1. Begriff (animus und corpus beim Rechtsbesiß). Gegenstände.

ouilline unter a) Servitutes, quae in superficie consistunt, possessione retinentur. Nam si forte ex aedibus meis in aedes tuas tignum immissum habuero, hoc, ut immissum habeam, per causam tigni possideo habendi consuetudinem . . . quia in tuo aliquid utor, et sic quasi facto quodam possideo. (L. 20. pr. D. de sery. praed. urb. 8, 2.) Paul.

B) Si per fundum tuum. commeavit aliquis, non tamen tamquam id suo jure faceret, sed, si prohiberetur, non facturus: inutile est ei interdictum de itinere actuque; nam ut hoc interdictum competat, jus fundi possedisse oportet. (L. 7. D. de itinere, 43, 19.) Paul.

2. Schuß des Servitutenbesikes. y) Praetor ait: QVO ITINERE ACTVQVE PRIVATO, QVO DE AGITVR, VEL VIA, HOC ANNO NEC VI NEC CLAM NEC PRECARIO AB ILLO VSVS ES: QVOMINVS ITA VTARIS, VIM FIERI VETO. (L. 1. pr. D. de itin. 43, 19.)

d) Sed et interdictum Uti possidetis poterit locum habere, si quis prohibeatur, qualiter velit suo uti. (L. 8. §. 5. D. si sery. vind 8, 5.) Ulp.

[ocr errors]

Geschichte des Eigenthums. 1. Ursprüngliche Zustände. - Deffentliches und Privateigenthum (ager publicus, Provinzialboden).

2. Zwiefaltigkeit des Privateigenthums (quiritisches und bonitarisches Eigenthum). Ursprung und Verlauf dieses Gegensaßes.

a) Sequitur ut admoneamus, apud peregrinos quidem unum esse dominium: nam aut dominus quisque est, aut dominus non, intelligitur. Quo jure etiam populus Romanus olim utebatur: aut enim ex jure Quiritium unusquisque dominus erat, aut non intelligebatur dominus. Sed postea divisionem accepit dominium, ut alius possit esse ex jure Quiritium dominus, alius in bonis habere. (Gaj. II, 40.)

B) Si servus alterius in bonis, alterius ex jure Quiritium sit, ex omnibus causis adquirit ei, cujus in bonis est. (Ulp. Fr. XIX, 20.)

y) Qui tantum in bonis, non etiam ex jure Quiritium servum habet, manumittendo Latinum facit. (Ulp. Fr. I, 16.)

d) ... Nullam differentiam patimur inter dominos, apud quos vel nudum ex jure Quiritium nomen, vel tantummodo in bonis reperitur. . . . Sed sit plenissimus et legitimus quisque dominus. (L. un. C. de nudo J. Qu. tollendo, 7, 25.) Justin.

[ocr errors]

$. 40. Der Eigenthumserwerb. Uebersicht der Erwerbsthatjachen.

1. Erwerb jure publico, – privato.

2. Adquisitio per universitatem – rerum singularum. a) Hactenus tantisper admonuisse sufficit, quemadmodum singulae res nobis adquirantur ... videamus itaque nunc, quibus modis per universitatem res nobis adquirantur: Si cui heredes facti simus, ... sive cujus bona emerimus, sive quem adopta

[ocr errors][ocr errors]

4. Erwerb nach Jus civile, nach Jus gentium. Y) Ergo ex his, quae diximus, adparet, quaedam naturali jure alienari, qualia sunt ea, quae traditione alienantur, quaedam civili; nam mancipationis et in jure cessionis et usucapionis jus proprium est civium Romanorum. (Gaj. II, 65.)

§. 41.

Derivative Erwerbsarten nach Jus civile.
A. Juris publici.
Adsignatio. Magistratische addictio.
B. Juris privati.

1. In jure cessio.
a) In jure cessio autem hoc modo fit: apud magistratum
populi Romani, velut praetorem aut praesidem provinciae, is cui
res in jure ceditur, rem tenens, ita dicit: „Hunc ego hominem
ex jure Quiritium meum esse ajo;“ deinde postquam hic
vindicaverit, praetor interrogat eum qui cedit, an contra vin-
dicet; quo negante aut tacente tunc ei, qui vindicaverit, eam
rem addicit; idque legis actio vocatur. (Gaj. II, 24.)

2. Mancipatio.

a) Form des Geschäftes. B) Est autem mancipatio imaginaria quaedam venditio: quod et ipsum jus proprium civium Romanorum est; eaque res ita agitur: Adhibitis non minus quam quinque testibus civibus Romanis puberibus et praetera alio ejusdem conditionis, qui libram aeneam teneat, qui appellatur libripens, is qui mancipio accipit, rem tenens ita dicit: „Hunc ego hominem ex jure Quiritium meum esse ajo isque mihi emptus esto hoc aere aenea que libra;“ deinde aere percutit libram idque aes dat ei, a quo mancipio accipit, quasi pretii loco. In eo solo praediorum mancipatio a ceterorum mancipatione differt, quod personae serviles et liberae, item animalia quae mancipi sunt, nisi in

[ocr errors]

NVNCVPASSIT

ITA JVS ESTO.

Y) Plerumque tamen et fere semper mancipationibus utimur: quod enim ipsi per nos praesentibus amicis agere possumus, hoc non est necesse cum majore difficultate apud praetorem aut apud praesidem agere. (Gaj. II, 25.)

b) Mancipationsklauseln. (Nuncupata.) d) (XII tab.:) CVM NEXVM FACIET MANCIPIVMQVE, VTI LINGVA

(Fest. v. nuncupata.) €) Si extraneus de suo daturus sit dotem, quidquid vult pacisci . . . potest; legem enim suae rei dicit. (L. 20. S. 1. D. de pact. dot. 23, 4.) Paul.

c) Gegenstände der Mancipation. (Res mancipi, nec mancipi.) $) Mancipi res sunt praedia in Italico solo, tam rustica, qualis est fundus, quam urbana, qualis domus; item jura praediorum rusticorum velut via, iter, actus, aquaeductus; item servi et quadrupedes, quae dorso collove domantur, velut boves, muli, equi, asini. Ceterae res nec mancipi sunt; elefanti et cameli, quamvis collo dorsove domentur, nec mancipi sunt, quoniam bestiarum numero sunt. (Ulp. Fr. XIX, 1.)

n) Magna autem differentia est mancipi rerum et nec mancipi. Nam res nec mancipi ipsa traditione pleno jure alterius fiunt, si modo corporales sunt et ob id recipiunt traditionem.... Mancipi vero res per mancipationem ad alium transferuntur; unde etiam mancipi res sunt dictae. (Gaj. I, 18, 19, 22.)

[ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors]

Originärer Erwerb nach Jus civile (Usucapio). [Inst. tit. de usucap. 2, 6. Gaj. II, 42—61.]

1. Begriff und Zweck der Ersizung. a) Usucapio est adjectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definiti. (L. 3. D. de usurpat. et usucap. 41, 3.) Modest.

[ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors]

ceteras vero anno. (Gaj. II, 54.)

d) ADVERSVS HOSTEM AETERNA AVCTORITAS. (XII Tab.; Cic. de off. I, 12, 37.)

€) Nam si tibi rem mancipi neque mancipavero neque in jure cessero, sed tantum tradidero, in bonis quidem tuis ea res efficitur, ex jure Quiritium vero mea permanebit, donec tu eam possidendo usucapias: semel enim impleta usucapione, proinde pleno jure incipit i. e. et in bonis et ex jure Quiritium tua res esse, ac si ea mancipata vel in jure cessa esset. (Gaj. II, 41.)

3. Longi temporis possessio (an Provinzialgrundstücken). 9) Item provincialia praedia usucapionem non recipiunt. (Gaj. II, 46.)

n) Longi autem temporis praescriptio inter praesentes decennii spatio, inter absentes vicennii comprehenditur. (Paul. sent. rec. V, 2, 3.)

4. Die Ersißung nach Justinianischem Rechte. Erfordernisse.

A. Usukapionsfähigkeit der Sache. 9) Usucapionem recipiunt maxime res corporales, exceptis rebus sacris, sanctis, publicis, populi Romani, et civitatum. (L. 9.625 D. de usurp. 41, 3.) Gaj.

sales team 1) Legis veteris Atiniae verba sunt: QVOD SVBERVPTVM ERIT,

534 EJVS REI AETERNA AVCTORITAS ESTO. (Gell. XVII, 7, 1.)

x) Sed aliquando etiam si maxime quis bona fide alienam rem possideat, non tamen illi usucapio procedit, velut si quis rem furtivam aut vi possessam possideat: nam furtivam lex XII tabularum usucapi prohibet, vi possessam lex Julia et Plautia. ... Quod ergo vulgo dicitur, furtivarum rerum et vi possessarum usucapionem per legem XII tabularum prohibitam esse, non eo pertinet, ut ne ipse fur, quive per vim possidet, usucapere possit (nam huic alia ratione usucapio non competit, quia scilicet mala fide possidet): sed nec ullus alius, quamquam ab eo bona fide emerit, usucapiendi jus habeat. (Gaj. II, 45, 49.)

« PredošláPokračovať »