Obrázky na stránke
PDF
ePub

non potuerit, an per eum locum aliquis transiturus sit. (L. 31.
D. ad l. Aq. 9, 2.) Paul.
3. Grade der Culpa.

9 gross
a) Grobes Verschulden (lata culpa).
B) Lata culpa est nimia negligentia, id est non intelligere,
quod omnes intelligunt. (L. 213. §. 2. D. de V.S. 50, 16.) Ulp.

y) Haec actio dolum malum dumtaxat exigit . . . lata culpa plane dolo comparabitur. (L. 1. §. 1. D. si mensor. 11, 6.) Ulp.

b) Leichtes Versehen (levis culpa). d) In rebus commodatis talis diligentia praestanda est, qualem quisque diligentissimus paterfamilias suis rebus adhibet, ita ut tantum eos casus non praestet, quibus resisti non possit, veluti mortes servorum, quae sine dolo et culpa accidunt. (L. 18. pr. D. commod. 13, 6.) Gaj.

€) Si vendita insula combusta esset, cum incendium sine culpa fieri non possit, quid juris sit? Respondit: si venditor eam diligentiam adhibuisset in insula custodienda, quam debent homines frugi et diligentes praestare, si quid accidisset, nihil ad eum pertinebit. (L. 12. (11.) D. de per. et comm. 18, 6.) Alfen.

c) Die sogenannte Culpa in concreto. 5) Socius socio etiam culpae nomine tenetur, id est desidiae atque negligentiae. Culpa autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est; sufficit etenim talem diligentiam communibus rebus adhibere, qualem suis rebus adhibere solet: quia qui parum diligentem sibi socium adquirit, de se queri debet. (L. 72. D. pro soc. 17, 2.) Gaj.

4. Grundfäße für die Haftung aus Verschulden.

a) ,,Dolus semper praestatur.“ n) Illud non probabis: dolum non esse praestandum, si convenerit; nam haec conventio contra bonam fidem contraque bonos mores est. (L. 1. §. 7. D. depos. 16, 3.) Ulp.

[ocr errors]
[blocks in formation]

put

Rechtsschuß der Obligationen. 1. Actio in personam;

civilis, honoraria. Omnium autem obligationum summa divisio in duo genera citur, namque aut civiles sunt, aut praetoriae: civiles sunt, aut legibus constitutae aut certe jure civili comprobatae

praetoriae sunt, quas praetor ex sua jurisdictione conit, quae etiam honorariae vocantur. (S. 1. I. de obl. 3, 13.) 2. Klaglose Forderungen (obligationes naturales). a) Begriff. b) Anwendungsfälle.

ex nudo enim pacto inter cives Romanos actio non tur. (Paul. sent. rec. II, 14. §. 1.) Quamvis usurae foenebris_pecuniae citra vinculum stipulas peti non possunt, tamen ex pacti conventione solutae e ut indebitae repetuntur, neque in sortem accepto ferendae

(L. 3. C. de usur. 4, 32.) Severus. Naturaliter etiam seryus obligatur: et ideo si quis nomine solverit vel ipse manumissus ... repeti non poterit; et ob dejussor pro servo acceptus tenetur et pignus pro eo datum itur. (L. 13. pr. D. de cond ind. 12, 6.) · Paul.

Si pater quod filio debuisset eidem emancipato solverit, repetet; nam hic quoque manere naturalem obligationem ... atur. (L. 38. S. 2. D. eod.) Afric. c) Wirkungen. Fidejussor accipi potest, quoties est aliqua obligatio, civilis naturalis, cui applicetur. Naturales obligationes non eo solo mantur, si actio aliqua earum nomine competit, verum etiam soluta pecunia repeti non potest: nam licet minus proprie re dicantur naturales debitores, per abusionem intelligi

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Entstehung der Obligationen.

trando

$. 57. Uebersicht der Entstehungsgründe. c) Omnes obligationes aut ex contractu nascuntur, aut ex maleficio, aut proprio quodam jure ex variis causarum figuris. (L. 1. pr. D. de obl. et act. 44, 7.) Gaj.

B) Sequens divisio (obligationum) in quatuor species deducitur: aut enim ex contractu sunt, aut quasi ex contractu, aut ex maleficio, aut quasi ex maleficio. (S. 2. I. de obligat. 3, 13.)

S. 58.

Die Verträge im Allgemeinen. 1. Begriff und Bezeichnung. (Conventio ; contractus, pactum.)

a) Conventionis verbum generale est ad omnia pertinens, de quibus negotii contrahendi transigendique causa consentiunt, qui inter se agunt. (L. 1. §. 3. D. de pact. 2, 14.) Ulp.

2. Arten der Verträge. (Obligatorische, liberatorische; dingliche, familienrechtliche, erbrechtliche Verträge. — Einseitige und zweiseitige, onerose und lukrative Verträge.)

3. Form der Verträge. (Förmliche und formlose Verträge.) 4. Abschluß der Verträge: Konsens und Erklärung.

A. Konsens. – Offert und Annahme. B) Est pactio duorum pluriumve in idem placitum consensus. (L. 1. §. 2. D. de pact. 2, 14.) Ulp.

B. Erklärung Ausdrückliche und stillschweigende (direkte und indirekte) Erklärung. „Konkludente Handlungen.“

Exner, Grundriß.

5

[ocr errors]

negare. (L. 142. D. de R. J. 50, 17.) Paul.

[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Sanc

[ocr errors][ocr errors]

1. Mängel im Motiv.
A. Furcht (metus).

Ait Praetor: QVOD METVS CAVSA GESTVM ERIT, RATVM NON
BO. (L. 1. pr. D. quod met. 4, 2.)

Nihil consensui tam contrarium est, ... quam vis atque S; quem comprobare contra bonos mores est. (L. 116. pr. e R. J. 50, 17.) Ulp.

Metum autem non vani hominis, sed qui merito et in ne constantissimo cadat, ad hoc edictum pertinere dicemus. 5. D. quod met. 4, 2.) Gaj. B. Trug. (Dolus causam dans.) Itaque sic definit (Labeo): dolum malum esse omnem calliem, fallaciam, machinationem ad circumveniendum, fallendum, iendum alterum adhibitam. Labeonis definitio vera est. 1. §. 2. D. de dolo, 4, 3.) Ulp. C. Wirkungen: Actio (exceptio) quod metus; doli. 2. Nichtübereinstimmung von Wille und Erklärung. A. Simulation. (Scheinverträge.)

et

idro Nuda et imaginaria venditio pro non facta est ... (L. 55. e contr. emt. 18, 1.) Paul. alume te's theoreet elitligen Acta simulata, velut non ipse sed ejus uxor comparaverit, atis substantiam mutare non possunt. Quaestio itaque facti praesidem provinciae examinabitur. (L. 2. C. plus valere

agitur, quam quod simulate concipitur 4, 22.) Diocl. axim. B. Jrrung und Mißverständniß. In nibus negotiis contrahendis, ... si error aliquis inter, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

1) Si falsum instrumentum emtionis, conscriptum tibi velut locationis, quam fieri mandaveras, subscribere, te non relecto sed fidem habente, suasit: neutrum contractum (in utroque alterutrius consensu deficiente) constitisse procul dubio est. (L. 5. C. plus valere, 4, 22.) Diocl. et Maxim.

§. 60.

normu

Juhalt der Verträge. Nebenbestimmungen.
1. Essentialia, naturalia, accidentalia negotii.
2. Bedingungen. (Condicio.) dicering

A. Begriff und Arten. (Aufschiebende und auflösende Bedingungen; positive und negative; potestative, zufällige, gemischte Bedingungen. Uneigentliche Bedingungen: Unmögliche, unsittliche, nothwendige, gewisse Bedingungen; condiciones juris.)

a) Sub condicione stipulatio fit, cum in aliquem casum differtur obligatio, ut, si aliquid factum fuerit aut non fuerit, stipulatio committatur, veluti: si Titius consul factus fuerit, quinque aureos dare spondes? (S. 4. I. de V. 0. 3, 15.) Suspensivbedingung.

B) ... si quidem hoc actum est, ut meliore allata condicione ab emptione discedatur, erit pura emptio, quae sub condicione resolvitur; sin autem hoc actum est, ut perficiatur emptio nisi melior condicio offeratur, erit emptio condicionalis. (L. 2. pr. D. de in diem add. 18, 2.) Ulp. Resolutivbedingung; Suspensivbedingung.

y Si quis sub ea condicione stipuletur, quae existere non potest, veluti: si digito coelum tetigerit, inutilis est stipulatio. (Gaj. III, 98.)

8) Stipulatio hoc modo concepta: si heredem me non feceris, tantum dare spondes? inutilis est, quia contra bonos mores est haec stipulatio. (L. 61. D. de V. 0. 45, 1.) Jul.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« PredošláPokračovať »