Obrázky na stránke
PDF
ePub
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ma ) Ex condicionali stipulatione tantum spes est debitum iri, eamque ipsam spem transmittimus, si priusquam condicio existat, mors nobis contigerit. (S. 4. J. de V. 0. 3, 15.)

b) Condicione existente.

aa) Bei der Suspensivbedingung. n cum semel condicio exstitit, perinde habetur, ac si illo tempore, quo stipulatio interposita est, sine condicione facta esset. (L. 11. §. 1. D. qui potiores 20, 4.) Gaj. 9) Si filiusfamilias sub condicione stipulatus emancipatus fuerit,

avensko arget deinde exstiterit condicio, patri actio competit, quia in stipulationibus id tempus spectatur, quo contrahimus. (L. 78. pr. D. de V. 0. 45, 1.) Paul. (Sogenannte Rückwirkung.)

bb) Bei der Resolutivbedingung. 1) Si quis hac lege emerit: „ut, si alius meliorem condicionem attulerit, recedatur ab emtione“; post allatam condicionem jam non potest in rem actione uti. (L. 41. pr. D. de R. V. 6, 1.) Ulp.

x) Pure vendito et in diem addicto fundo, si melior condicio allata sit, rem pignori esse desinere, si emtor eum fundum pignori dederit. (L. 4. §. 3. D. de in diem add. 18, 2.) Ulp. (Sogenannte Resolutio ex tunc.)

c) Condicione deficiente. 2)... quod si sub condicione res venierit, si quidem defecerit condicio, nulla est emptio, sicuti nec stipulatio. (L. 8. pr. de peric. et com. 18, 6.) Paul.

3. Befristungen (Dies).

A. Begriff und Arten. (Anfangstermin, Endtermin; dies certus, incertus; certus an et quando.)

B. Wirkung. u) Id autem quod in diem stipulamur, statim quidem debetur, sed peti prius quam dies veniat non potest. (S. 2. I. de V. 0. 3, 15.)

[ocr errors][merged small]

tum faciat. (L. 80. D. de cond. et dem. 35, 1.) Scaevol.

[ocr errors]

Die einzelnen Verträge.

§. 61.

Einleitung.

12.

1. Lelteste Gestaltung der Verträge. A. Sponsio.

B. Nexum. Fiducia (cum creditore; cum amico). a) Nexum Manilius scribit, omne quod per aes et libram geritur, in quo sint mancipia. Mucius, quae per aes et libram fiunt ut obligentur, praeter quae mancipio dentur. (Varro de lingua lat. VII, 105.)

2. Das Vertragssystem des klassischen Rechtes (Contractus und Pacta). Contractus stricti juris, bonae fidei.

A. Contractus: erste
a) re,
b) literis,
c) verbis,
d) consensu.
B. Pacta:
a) nuda pacta,
b) pacta praetoria,

c) pacta legitima.
B) Ex nudo pacto inter cives Romanos actio non nascitur.
(Paul. sent. rec. II, 14. S. 1.)

[ocr errors]

ejen der Realkontrakte. Fälle.

contrahitur obligatio veluti mutui datione. . . . Item res aliqua utenda datur, id est commodatur, re obli

Praeterea et is, apud quem res aliqua deponitur.... : quoque, qui pignus accipit, re obligatur (pr. $9. 2,

h. t.)

Das Darlehen (mutuum).
Begriff. Klage (condictio ex mutuo.
e contrahitur obligatio, veluti mutui datione. Mutui
latio in iis rebus consistit, quae pondere, numero, men-
nstant quas res aut numerando, aut metiendo, aut
endo in hoc damus, ut accipientium fiant, et quandoque
on eaedem res sed aliae ejusdem naturae et qualitatis
ur. Unde etiam mutuum appellatum est, quia ita a me
ur, ut ex meo tuum fiat. Et ex eo contractu nascitur
uae vocatur condictio. (pr. I. h. t. 3, 14.)
Das Zinsdarlehen (foenus).

$154,-
Begriff und Berechnung der Zinsen. (Unciarium foenus;

secunviran . mae, semisses' usurae.)

Lly Gonne w 42-942 Wucher und Wuchergeseke. ne vetus urbi foenebre malum et seditionum discordiarumeberrima causa. (Tac. Annal. 6, 16.) tecniyer yere 12

hefes ) Geseßliches Zinsmaximum (legitimae usurae). Sistirung des Zinsenlaufes ultra alterum tantum.flitreen?

pereneipale Verbot der Zinseszinsen (Anatocismus, separatus v. con. Das Versicherungsdarlehen (foenus nauticum). Darlehen an Haussöhne. (St. Macedonianum, unter Kaiser an.) erba senatusconsulti Macedoniani haec sunt: CVM INTER S SCELERIS CAVSAS MACEDO, QVAS ILLI NATVRA ADMINISTRA

1

guit.

[ocr errors]

DARETVR, VT SCIRENT QVI PESSIMO EXEMPLO FOENERARENT, NVL-
LIVS POSSE FILIIFAMILIAS BONVM NOMEN EXSPECTATA PATRIS MORTE
FIERI. (L. 1. pr. D. ad S. C. Mac. 14, 6.)

lalu

S. 63.

Die übrigen Realkontrakte.
B. Der Leihvertrag (commodatum).

Begriff und Wirkungen (Actio commodati directa und contraria). a) Item is, cui aliqua res utenda datur, id est commodatur, re obligatur et tenetur commodati actione. Sed is ab eo, qui mutuum accepit, longè distat. Namque non ita res datur, ut ejus fiat; et ob id de re ipsa restituenda tenetur. Et is quidem, qui mutuum accepit, si quolibet fortuito casu amiserit quod accepit, veluti incendio, ruina, naufragio, aut latronum hostiumve incursu: nihilominus obligatus permanet. At is, qui utendum accepit, sane quidem exactam diligentiam custodiendae rei praestare jubetur, nec sufficit ei, tantam diligentiam adhibuisse, quantam in suis rebus adhibere solitus est, si modo alius diligentior potuerit eam rem custodire. Sed propter majorem vim, majoresve casus non tenetur, si modo non hujus ipsius culpà is casus intervenerit. Commodata autem res tunc proprie intelligitur, si nulla mercede accepta vel constituta, res tibi utenda data est. Alioquin mercede interveniente, locatus tibi usus videtur. Gratuitum enim debet esse commodatum. (§. 2. I. quib. modis re 3, 14.)

B) Si cui ideo argentum commodaverim, quod is amicos ad coenam invitaturum se diceret, et id peregre secum portaverit, sine ulla dubitatione etiam piratarum et latronum et naufragii casum praestare debet. (L. 18. pr. D. commod. 13, 6.) Gaj.

y) Possunt justae causae intervenire ex quibus cum eo, qui commodavit, agi deberet, veluti de impensis in valetudinem servi factis; ... nam cibariorum impensae naturali scilicet ratione

[ocr errors]
[ocr errors]

d. 18. SS. 2–4. D. commod. 13, 6.) Gaj.

C. Der Hinterlegungsvertrag (Depositum).

Actio depositi directa und contraria. d) Si vestimenta servanda balneatori data perierunt, si quidem allam mercedem servandorum accepit, depositi eum teneri,... odsi accepit, ex conducto. (L. 1. §. 8. D. depos. 16, 3.) Ulp

£) Is, apud quem rem aliquam deponimus, .. etiamsi neglienter rem custoditam amiserit, securus est; quia enim non sua atia accipit, sed ejus, a quo accipit, in eo solo tenetur, si id dolo perierit: negligentiae vero nomine ideo non tenetur, uia qui negligenti amico rem custodiendam committit, de se ieri debet; magnam tamen negligentiam placuit in doli crimen adere. (L. 1. §. 5. D. de 0. et A. 44, 7.) Gaj.

5) Actione depositi servi, conventus, cibariorum nomine, apud indem judicem utiliter experitur. (Coll. X, 2, 5.) Modest.

. D. Der Pfandvertrag (pignus).

Actio pignoratitia (in personam) directa und contraria. n) Creditor quoque, qui pignus accepit, re obligatur, quia et se de ea re, quam accepit, restituenda tenetur actione pignoatitia. Sed quia pignus utriusque gratia datur, et debitoris, 10 magis pecunia ei crederetur, et creditoris, quo magis ei in to sit creditum, placuit sufficere, quod ad eam rem custodienam exactam diligentiam adhiberet; quam si praestiterit et liquo fortuito casu eam rem amiserit, securum esse nec impeiri creditum petere. (S. 4. I. h. t. 3, 14.)

9) In pigneratitio judicio venit, et si res pignori datas male actavit creditor vel servos debilitavit. (L. 24. S. 3. D. de ign. act. 13, 7.) Ulp.

1) Si necessarias impensas fecerim in servum aut in fundum, nem pignoris causa acceperim, non tantum retentionem, sed ciam contrariam pignoratitiam actionem habebo: finge enim edicis, cum aegrotaret servus, dedisse me pecuniam et eum ecessisse. (L. 8. pr. D. de pign. act. 13, 7.) Pomp. E. Die unbenannten Realkontrakte (Contractus innominati).

times, the non

st

ca

C

That

« PredošláPokračovať »