Obrázky na stránke
PDF
ePub

Q. HORATII FLACCI

SA TIRAR UM

LIBER PRIMUS.

SATIRA I.

Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem
Seu ratio dederit seu fors obiecerit, illa

Sat. I. 2. ulla S et quattuor Pottierii (non Bbcdp neque Edd. praeter Feam et Pottierium).

[ocr errors]

1. Festive reprehendit poëla ri-, ad Maecenatem scriptam ceteris diculam illam ukuyruoipiav et in- praemisit; ut Epodum 1., Carmen constantiam, qua plerique aequales 4. Libri I. et Epistolam 1. Libri I. eius laborabant, coniunctam sem- eidem fautori inscripsit. per cum acri in eos invidia, quibus Propter transitus aliquos abruex illorum opinione melior sors ob- ptiores ac minus fortasse quam alitigerat. Huius autem morbi, sane bi callida junctura occultatos (cfr. vel maximi vitae beatae impedi- vv. 13. 23. 108.) et propter totius menti, praecipuam causam hanc sermonis exitum (v. 120.), qualis esse dicit, quod insigni quadam aequo iure cuilibet huius generis stultitia abrepti permulti totam per scriptiunculae assui poterat, nonvitam nihil aliud agant, quam ut nulli hanc satiram inter prima Luquocunque modo pecuniam corra- cilium et imitandi et superandi dant, conquisitis tamen nunquam experimenta ab Horatio facta refruantur, illud nimirum causati, ferendam esse censuerunt. Primus se placidae senectutis quieti nunc, autem annus, quo componi potuit, cum tempus sit, prospicere. Mae- | fuit u. c. 746.; plerique tamen , cenati aulem hanc satiram inscri- etiam Grotefend (Schriftst. Laufb. bens vel hoc ipso demonstrat po- des Horat.), referunt ad a. u. c. 719. tentem amicum longe remotum A - 3. Similes sunt huic exordio esse a vitio, quod tam acriler in- loci Maximi Tyrii Diss. 24, 1. et Hisectatur. Haud inconsulto Satiram | merii Ecl. 20. p. 272. W., quos comHORAT. VOL. II.

ED. MAI. NI.

Contentus vivat, laudet diversa sequentes?

3. sequentis B.

parationis causa exscribenmus; nec | αμφιέσει τα του πλησίον, αύθις tamen credibile est, ab his Sophi- αυ οι αυτοι εκείνοι ποθήσουσι stis unquam lectas esse Horatii | μεν τα πρότερα, οδυρούνται δε τα satiras, sed vel casu in eundem | παρόντα. Ούτω δυσάρεστόν τι Iocum inciderunt vel antiquius ali- | εστίν ο άνθρωπος κομιδή και φιλquod exemplar Graecum ante ocu- αίτιον και δεινως δύσκολον και Ios habuerunt. (Erat autem loco- | ουδέν τών (τα Dübn.) αύτου ασπάrum communium et exemplorum | ζεται. Ηimerius : Δεινή η συνήquaedam quasi παράδοσης per phi- θεια κόρον τεκεϊν και την εξουlosophorum ac rhetorum scholas | σίαν βρει λυμήνασθαι. Oικούνpropagata, ex qua omnes pariter | τες γην ζητούμεν θάλασσαν και hauriebant, ita ut easdem senten- πλέοντες πάλιν περισκοπούμεν τα tias, fabulas, historias modo novis | λήία. Ο πλωτήρ μακαρίζει γηπόcoloribus ornatas atque expolitas, | vov. και τον ναυτιλον αρότης modo pingui Minerva repetitas in | ηγείται πάλιν ευδαίμονα. Ταύτα Scriptis suis alicubi velut certa qua- πάντα του κόρου παίγνια. nemo] dam lege hac de re lata colloca- Securus amici, neque hunc nec rent. In hac autem παραδόσει | semet ipsum ex innumerabilibus Horatius regnabat, quemadmodum his μεμψιμοίροις excipit ; uterin Satiris et Epistolis interpretandis que enim hoc vitio prorsus immupassim demonstrabimus, saepius, nis erat. Γενικώς igitur de morquam adhuc factum est, poëtam talium volgo loquitur; id quod , cum Stoicis praesertim ac Sophistis etsi per se facile intelligitur, procomparantes.) Maximus: Χαλεπόν | pter nonnullorum interpretum arguευρεϊν ακριβή βίον, ώσπερ και | tias notandum videbatur. quam άνδρα, αλλά παντί ανακέκραται | sortem - ratio dederid] «vitae genus, ένδειά τις προς το άκρως καλόν, | quod certum consilium constanter και πλεονεκτεί έτερος ετέρου, ότω | secuti inde ab aetate adulta deleαν ελάττω τα ενδέοντα ή. Και | gimus.» ratio) «besonnene Wahl». ίδοις αν τον μέν γεωργικών μα- fors] In hoc vocabulo, ut ait Ciκαρίζοντα τους αστικούς ως συν- cero de Legs. 2, 11, 28., incerti caόντας βίω χαρίεντι και ανθηρα: | sus significantur magis (quam in v. τους δε από των εκκλησιών και | Fortuna). Cic. ad Αtt. 14, 13, 3: των δικαστηρίων, και τους πάνυ | Sed haec for's siderit, ea, quae taliεν αυτοίς ευδοκίμους, οδυρομέ- | bus in rebus plus quam ratio polest. νους τα αυτών και εύχομένους obiecerit] In boc quoque v. caeci επί σκαπάνη βιώναι και γηδία casus notio clarius inest quam in σμικρώ. Ακούση δε τού μεν στρα- | v. offerre, quo in pedestri oratione τιωτικού τον είρηνικών ευδαιμο- | uti solent (Cic. ad Αtt. 2, 22, 4: quod νίζοντος, το δε εν ειρήνη τον | fors obtulerit, id acturus videtur.), στρατιωτικών τεθηπότος. Και εί" | itemque Horatius ipse Sat, 1, 6, τις θεών ώσπερ εν δράματι υπο- 34: Nulla - mihi te fors obtulit. illa) κριιάς αποδύσας έκαστον τού «eadem illa, qua semel utitur.» Leπαρόντος βίου και σχήματος μετ- Ι ctio ulla vel ideo reiicienda, quod

[ocr errors]

O fortunati mercatores! gravis annis

4. armis Bouhierius probb. F. A. Woltio, Eichstadio, Reisigio. (Firmant annis omnes mei et Pottierii.)

[ocr errors]

singuli homines unum dumtaxat vi- , mendavit coniectura armis, facilis tae genus sibi deligere solent. illa quidem et admodum speciosa, laudet) ut apud Himerium 1. 1. ua- cum etiam apud Ovid. Her. 4, 105, wapiget. Ceterum ex praecedenti Met. 8, 342. atque alibi vv. annis et nemo subintelligendum est quisque, armis confundantur. Et sane luculenut Cic. de Or. 3, 14, 52: Nemo ex- tum pergravis oneris militibus Romatulit eum verbis, qui ita dirisset, ut nis impositi exemplum praebet Liv. qui adessent intelligerent, quid diceret, | Epit. 57. Non tamen satis perspexesed contempsit eum, qui minus id fa- runt, Codicum lectione signiticari cere potuisset. (Sic etiam Graeci. | id, quod hic vel maxime requiritur, Plato de Rep. 2. p. 366. D: töv militis condicionem post certum stiγε άλλων ουδείς εκων δίκαιος, αλλ' | pendiorum numerum magna cum υπό ανανδρίας Véyal ùdi- molestia permanentem, cum iam reiv, udvvarov ujrò dpąv. H.) spe sese locupletandi destitutus est: Juven. 6, 47: cum furem nemo ti- | Bouhierii vero coniectura , memomeret , (sed quisque) Caulibus aut rata primum a Sanadono, deinde pomis et aperto viveret horto. di- ex huius commentario a Gesnero rersa] «prorsus opposita et contra- |(1752.), notionem molestiae interria suis studiis.»

dum desinentis, veluti, cum extra 4. 5. gravis annis] Sophocl. Oed. agmen in castris, vel in praesidio Tyr. 17: oi oùv ynga Bapɛis alicubi est; praeterea cum haud legñs. Theocr. 24, 100: noloioi perpetui temporis onere prorsus Japós tep &ov Šviavrois. Virg. pugnare v. armis monstrat v. iam Aen. 9, 246: Hic annis gravis atque (bereits), quod aut omittendum aut animi maturus Aletes. (2, 435: aevo cum v. simul permutandum erat ; Jam gravior.) Liv. 7, 39: graves iam iam enim manifesto non defatigaaelate (milites). Intellige militem, tionem requiete facile levandam, cui vel ratio vel fors hoc vitae ge- sed debilitatas in perpetuum vires nus obtulerit. Is stipendiorum ini- significat. (Bouhierii armis probatio ex praeda vel ex agris assignan- | bat etiam Reisigius, et assentitur dis divitias se paraturum aliquando criticus eius, Teuffel, in lahnii Ansperarat ; at post complura stipen-nal. T. 32. pag. 349 sqq., cui redia, cum iam aetate provectior spondet ibidem lahnius, inter alia necdum dives factus est, propter haec dicens: Natürlich ist unter dem id ipsum, quod pristinae eius vires miles annis gravis nicht ein altercontinuis illis laboribus, quibus va- grauer Greis zu verstehn, sondern care debebant milites Romani, ali- die Worte sind eben nur in relativer quanto imminutae sunt, omni maio- Beziehung auf den Kriegsdienst zu ris quaestus spei renuntiandum esse deuten und von einem solchen Lebensvidet, ideoque invidet mercatori, qui alter zu verstehen, wo das Kriegsleeodem vel minore etiam tempore ben beschwerlich und die Kräfte stumpf locuples evasit. Recte lahnius: «Si- zu werden anfangen. Ein alter gnificat poëta non annos vitae, sed Soldat und ein alter Greis sind zwei annos militiae.) Multis se

sehr verschiedene Menschen, und doch

com

Miles ait multo iam fractus membra labore.

5 Contra mercator navem iactantibus Austris: Militia est potior. Quid enim ? Concurritur: horae Momento cita mors venit aut victoria laeta. Agricolam laudat iuris legumque peritus,

6. navem bSc et Bentl., ut constanter est apud Ciceronem : navim Bdp, LCtFM. - 7. quid enim, superscr. «vel quid nin, d. 8. Momento cita BbScdp, Bentleii Codices omnes, CIF: Momento

aut cila ex quattuor Codd. L, Bentleius, M. kann man von beiden gravis annis | mento unius horae caesus Samnis. sagen.) fractus] ut Virg. Aen. 2, Plut. Aemil. Paul. c. 27: opas puas 13: fracti bello. Nonnullorum ex-uopio. cita) V. aut , quod replicationi, Horatium loqui de las-centiores plerique ante hoc adi. insitudine die aliquo ex laboribus serunt, vel ex optimorum Codd. bellicis orta, sed brevi temporis auctoritate reiiciendum, est ex sospatio post quietem ac somnum litis illis mediae aetatis glossis schodecedente, prorsus, ut diximus, ad-lasticis, inter lineas primum adscriversatur v. iam; deberet enim esse: ptis. «Nequaquam leg. Momento «cum aliquando est fractus labore,» aut cila; animus enim nautae abieut taceam de vv. gravis annis. ctus in his est considerandus, cui

6-8. mercator] čuropos, qui ipse iam paene desperata salute ista merces emit in Asia puta et Ae- tranquillitas ambigendi non convesypto Romamque apportat, diver- nit.» ReisiG Commentat. Oed. Col. sus et a negotiatore et a propola. p. 246. Cfr. Hand Tursell. I. p.

Austris) Seneca Ep. 14: Cum pe- 536., qui aut semel positum vertit teres Siciliam, traiecisti fretum. Te- oder auch; sicque est infra v. 72. merarius gubernator contempsit Austri et v. 101. Quod autem ominosum minas : ille est enim, qui Siculum pe- et infaustum esse sine duplici part. lagus exasperet et in vertices cogat. disiunctiva dicit Bentleius, id, puto,

Quid enim ?] quasi sequeretur satis avertitur statim subiectis vv. acontra dices, obiicies?» Est ex aut victoria laeta. Nec vero comsermone quotidiano, ut ti yog; parari debebat Catull. 64, 102: Aut Aos yùo ; Apud Ciceronem sem- mortem oppeteret Theseus aut praeper sequitur altera interrogatio. De mia laudis. Hand 1. I. confert Liv. Finn. 2, 22, 72: Quid enim? for- 24, 43: hic vincendum aut morienlemne possumus dicere eundem illum dum, milites, est, ubi primum hosti Torquatum ? Ibid. c. 28, 93: Quid occurristis. Demosth. Lept. §. 83: enim? summus dolor plures dies ma- υπέρ ών εκείνος (Χαβρίας) ώετο nere non potest? Sic h. I. dicere li- deiv únogvňoxelv û virāv. Anticebat: Quid enim? (quidni?) Nonne thesis autem, quam quisque per concurritur cet.? Cfr. Hand Turs. se facillime sentit neque fortasse II. p. 386. (Was ist's denn?) ho- explicatione eget, haec est: «cum rae Momento] «puncto temporis.» ego mercator saepe multas per hoSchol. Epp. 2, 2, 172: puncto-mo-ras, interdum per integros dies, bilis horae. Liv. 5, 7: horae mo- anxie conflictari debeam cum promento simul aggerem ac vineas cellis, diuturno mortis periculo exincendium hausit. ld. 9, 16: mo- positus.»

[ocr errors]
[ocr errors]

Sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat.

10 Ille datis vadibus qui rure extractus in urbem est, Solos felices viventes clamat in urbe. Cetera de genere hoc — adeo sunt multa — loquacem Delassare valent Fabium. Ne te morer, audi,

[ocr errors]
[ocr errors]

10. cantu sex Pottierii.

12. cantat Bd, laudat p.

[ocr errors]

9-12. iuris legumque peritus] Non | «fortiter ac praefracte contendit » ; legibus dumtaxat ius continetur, sed ut Sat. 2, 3, 130: Insanum te omnes etiam senatus consultis, edictis ma- pueri clamentque puellae. Epp. 2, gistratuum, responsis prudentum. - 1, 80: clament periisse pudorem. consullor) qui, litem adversus quem- | Alii non prorsus necessario hoc pro piam agens, iureconsultum, virum uygourias signo habent, ut est sane aliquem primarium civitatis, in atrio μεγάλη τη φωνή λαλείν apud domus suae in solio sedentem , Theophr. Char. 4, 1. Plaut. Most. primo mane adit, ut sibi de iure 4, 4, 6: Quid tibi, malum, hic ante respondeat actionumque formulas aedes clamitatio est? An ruri censes praescribat. In gallicinii tempore te esse?

Abi rus.

(Memorabilis ridicula hyperbole inest, ut in illis est lectio Cod. antiquiss. B: cantat; Cic. pro Muren. 9, 22: Vigilas tu dictum hoc esset, ut apud Graecos (Sulpici) de nocte, ut tuis consultori- saepe usurpatur ùuveiv, verum bus respondeas, ille (L. Lucullus), ortum puto ex v. canlum.) ut eo, quo intendil, mature cum exer- 13-19. Cetera de genere hoc) Transcitu perveniat. Te gallorum, illum itus est Lucretianus 4, 590 : Cetera buccinarum cantus exsuscitat. Cfr. de genere hoc monstra ac portenta loEpp. 2, 4, 103: Romae dulce diu quuntur. 5, 38. In prosa or. quae sunt fuit et sollemne reclusa Mane domo huius generis. Cic. Tusc. 4, 7, 16: vigilare, clienti promere iura. Ovid. et si quae sunt de genere eodem. Am. 4, 13, 19: Atque eadem (Au-Delassare) Rarius hoc verbum durora) sponsum consulti ante atria mit- pliciter interpolatum est: Ul lassare tis cet. vadibus) Vas in re iudi- queant lo. Sarisb. de Nugis Cur. 1, ciali proprie appellatus est is, qui 43. fortasse memoriter; Lassare ut pro altero vadimonium promittebat valeant Ed. Ascens. Praeterea post (Varro L. L. 6, 74.), id est, qui adeo sunt multa necessario requiri apud praetorem spondebat reum in putabant ut; sed quod Horatius iudicium sisti. Rusticanus igitur Ro- scripsit quotidianum manus, invitus quidem, sed ne va- | egregie refert. Fabium] «Fuit Fadimonio deserto litem amitteret, in bius (Maximus Porpr.) eques RoUrbem se conferre coactus, eius manus Narbonensis, qui aliquot liincolas alta voce vel ideo felices bros pertinentes ad Stoicam philopraedicat, quod praeter multa alia sophiam conscripsit. Hic autem vitae gaudia longe commodius ne- Fabius Pompeianas partes secutus gotiis forensibus operam navare est et cum Horatio de disciplinis possint, ipse cum propterea tan- saepe contendit.» Acr. Spohn intum temporis perdat. clamat] I tellexit de co, quem M. Fabium

sermonem

« PredošláPokračovať »