Obrázky na stránke
PDF
ePub

UITGEGEEVEN DOOR

TE Y L E R 'S

TWEEDE GENOOTSCHAP.

E E R S T E STUK,

BODE

BEVATTENDE EENE NATUUR-KUNDIGE VERHANDELING
OVER DE GEPILOGISTEERDE EN GEDEPHLOGISTEERDE
LUCHTEN, TER BEANDWOORDING VAN 'T VOORSTEL
IN DE NATUUR-KUNDE, UITGESCHREEVEN VOOR DEN
JAARE 1779, EN AAN WELKE DE GOUDEN EER-PRYS

IS TOEGEWEEZEN IN DEN JAARE 1780.

COMMVNE

DOCTRINAE PRAEMIVM

TES QVAE AD HVMANITATEM

QVODDAM

EX TESTAMENTO
PETRI TEYLER HVLST

SINKO

PERTINEN

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Τ Ε Η Α Α R Ι Ε Μ,
by JO H. ENSCHE DÉ en 2O ONE N,
en J. van WALRÉ Junior.

MDCCLXXXI.

A

V 0 0 R-R E D E.

Lofyk yoorbeeld, eerft door eenigen van onze nabuus

't ofyk voorbeeld, eerst door eenigen van onze nabuu ren gegeeyen, om, ter voortzetting van weetenschappen, en konsten, bekwaame mannen, door het voorstellen van eere-pryzen, en belooningen, op te wekken, heeft onder ons Nederlanderen, in de laatste dertig jaaren, zulk eene groote navolging gehad, dat men niet alleen zeer veele Ingezetenen deezer Landen, van hoogeren en laageren rang , zich in kaatfchappyen heeft zien vereenigen, om dit einde , door gewichtige voorstellen, en beloften van aanzienlyke belooningen, te bereiken; maar dat men ook den eenen en den anderen de voordeeligste schikkingen, en zelfs altoos duurende stichtingen, hier toe, by hunne uiterste willen , heeft zien maaken.

De Heer PIETER TEYLER VAN DER HULST, een voornaam en zeer vermogend Burger van HAARLEM, hier ter stede, op den 25ften van Lente-maand des Jaars 1702, geboren , en, op den 8 fen der Gras-maand ran 't Jaar 1778, overleeden, is mooglyk d'eerste onder onze Landgenooten geweest, die dit voorneemen by zich zelyen, al voor lang heeft gevormd; zoo als hy 't daarna, ten opbouw dier weetenschappen, aan welken hy, in zyn leeven, den voorrang gegeeven had, en tot een duurzaam cieraad en luister van zyne geboorte-stad, uitgevoerd heeft. Want de Heeren Uitvoerderen van zynen laatsten wil hebben onder zyne papieren hiertoe plans gevonden, die reeds in den eersten bloei zyner manlyke jaaren waren ontworpen, en derhalven byna twintig jaaren ouder zyn dan d'eerste maatschappy, met dit oog. merk aangegaan, en d'eerste stichting deezer foorte, hier te lande gemaakt.

Dit voorneemen yolbragt de Heer TEYLER, nadat hy t vier en vyftigste jaar van zynen ouderdom vervuld had belastende by zynen laatsten wil, dat zyne zeer aanzienlyke nalaatenschap, uitgenomen eenige goederen, over welken hy mogte bevonden worden andere schikkingen gemaakt te hebben , eeuwiglyk en altoos zouwde moeten blyven onder 't opzicht, bewind, den aanleg, en de beheering van vyf door hem benoemde Persoonen, en eenen door den Testateur ook benoemden Baek-houder, en derzelver oprolgeren in

[ocr errors]

der tythe

3:

Dat deeze nalaatenschap, onder anderen , voornaamendlyk zouwde worden aangelegd, en strekken tot onderhoud van twee altoosduurende COLLEGIEN, elk uit ses persoonen bestaande, om in 't woon-huis van den Heer Overleeden, op gezette tyden, te vergaderen; 't eersie, om met elkanderen te verhandelen allerhande stoffen en materien tot de waarheid en de vryheid in den Christelyken Godsdienst en den Burgerstaat specteerende en behoorende (*); het tweede om 't zelye te doen over de Natuur-kunde, Dichtkunde, Historie-kunde , Teken-kunde , en Penning-kunde : welke twee COLLEGIEN ook gehouden zouwden zyn, alle jaaren, en het tweede, volgens den rang der weeten

schap

Deeze zyn d'eigen' woorden van het Testament, hier, om die rede, mer onderscheiden letter gedrukt.

schappen in den laatsten wil uitgedrukt, dän 't publiek een onderwerp ter verhandeling, of een vraag-stuk ter beandwoording, over de gemelde stoffen en weetenschappen, voor te stellen, met belofte van eenen gouden penning, ter innerlyke waarde van vier honderd guldens , aan den schryver eener verhandeling, of van een andwoord, die daar mede 't best zouwde voldaan hebben aan t voorgestelde onderwerp, naar 't oordeel, z00 veel 't EERSTE COLLEGIE betreft, der meerderheid van de Heeren Uitvoerderen des laatsten wils , Bestuurderen deezer Stichting, en van de Leden yan 't EERSTE COLLEGIE alleen : en reel het TWEEDE COLLEGIE aangaat, naar 't oordeel van allen, 200 der Heeren Bestuurderen, als van alle de Leden der gemelde beide COLLEGIEN, of derzelver meerderheid.

[ocr errors]

Willende de Testateur wyders, dat zyn woon-huis altoos zouwde blyven onyervreemd, en onverkocht , om te dienen tot de plaats der Vergaderingen, 200 van de Heeren BE-, STUURDEREN, als van de Leden der beide COLLEGIEN, gelyk ook zyne boekery, verzamelingen van penningen, tekeningen, en prenten, tot en yan welken de Leden der gemelde COLLEGIEN, ten allen tyde, vryen toegang, mitsgaders behandeling, en gebruik , zouwden hebben: en welke verzamelingen van boeken, penningen, teke-, ningen en prenten, door nieuwen aankoop van alles, 't welk noodzaaklyk kan zyn, of tot nut en cieraad der twéé COLLEGIEN strekken, zouwden mogen vermeerderd worden: zynde aan de Heeren van 't Bestuur een onbepaalde macht en yryheid gelaaten tot al dat geel, waardoor, naar 't 00g-,

merk

« PredošláPokračovať »