Obrázky na stránke
PDF

Virorum tam illustrium, lainque in Ecclesia et pietate ct dignitate præstantium auctoritas eorum errorcm cum sibimetipsis, tum aliis magis periculosum reddebat : debita enim eisdem veneratio et rudes in imitationem pertrahebat, et simul peritiorum linguas inutili silentio cohibebat; ita ut vix reperiretur ullus, qui vel ipsos admoneret, vel errori quem docebant, occurreret, præter paucos perfectæ gratiæ intrepidos amatores (Epist. 225, n.7). Horum e nuk mero fuere Prosper et Hilarius quidam , alius ab episcopo Arelatensi, cum illc ordinis esset laicorum (Epist. 226, n.9). Hic certe consuetudinis Augustini deliciis politus aliquando fuerat, doctrinæque cjus salubri lacte nutritus : ac proinde licet id temporis, ut credibile est, patria et consanguineorum conspectu frueretur; se tamen tanquam extorrem reputabat. Videtur autem ab Augustini convictu eo consilio discessisse, ut fratris sui conjugali vinculo alligati salutem procuraret. Hoc nutu divino faclum fuisse probavit eventus. Etenim præter ab eo susceptam gratiæ defensionem in Galliis, ipsius frater de consensu uxoris continentiam amplexus est, quam uterque se ad extremum usque spiritum perfecte servaturos Deo voverunt (ibid., n. 2). Nihil autem, nostra quidem opinione, prohibet, quominus Hilarium hunc existimemus eumdem esse, qui circiler annum quadringentesimum decimum quartum e Sicilia epistolam Augustino de erroribus Pelagianorum scripsit. Præterquam quod animo torquebatur ille ob amissam sancli Doctoris præsentiam, summo quoque dolore ipsum afficiebat, quod non solum dogmata tam manifesta, quæ idem Sanctus tradiderat, respuerentur, sed etiam ab iis qui illa minime caperent, reprehenderentur. Quocirca etsi venerationem, quam ex ecclesiastica consuetudine viris ejusmodi superioris ordinis laici debent, religiose exhiberet; tamen oblata occasione non lacebat, sed catholicam doctrinam pro datis sibi a Deo viribus tuebatur.

Prosper autem, qui Augustino in defendendæ gratiæ munus ac laboren successit, Aquitanus erat, sermone scholasticus (cx Gennadio), hoc est, egregie lilleratus, et omnino vir tum moribus, tum eloquio et studio clarus (Epist. 226, n. 10), nec sancti Antistitis nolilia indignus : quamvis sc ipse tantum ex ordine laicorum suisse quodam modo indicet, ubi profilelur minime se parem auctoritati memoratorum Semipelagianorum, a quibus multum et vila meritis, et summo sacerdotii honore superalur. Augustinum nunquam viderat, sed tantummodo officiosis salutaverat lilleris, quas per Lcontium diaconum direxerat, per quem et sancti Antistilis acceperat responsionem. Verumtamen et Augustini lectione et Dei revclatione doctus perversissimum esse , negata prædestinatione ac præveniente gratia, dicere quod initium salutis ex eo qui salvatur, non ex eo slet qui salvat, quodque voluntas hominis divinæ gratiæ parial opem, non gratia sibi humanam subjiciat voluntatem (Id., 225, nn. 6, 7): sprelis aliorum adversis conatibus, non modo hac in fide perstitit, sed et eamdem contra impugnantes propugnavit, tum sancti Doctoris operibus atque illic allatis Scripturarum testimonjis usus, tum argumentis quæ per se ipse a positis per Augustinum fundamentis ducebat; pugnans videlicet validis ratiociniis , et nervosis illis assertionibus , quibus idem ipse, juxta Gennadii quoque attestationem, pollebat.

Inter prima hujus disputationis exordia Massilicnscs aliquantisper maluerunt vitium imputare suæ tarditali, quam dogma a se non intellectum damnare : imo fuere inter eos nonnulli, qui Augustinum consultum vellent, rogatumque ut lucidiorem atque apcrtiorem super hoc expositionem ederet. At vero contigit Dei miserentis nutu, ut Massiliam per id temporis deferretur liber de Correptione et Gratia, quo libro monachis Adrumetinis , ad eadem ipsa quæ Massiliensibus facessebant negotium, tam plene respondebalur, tamque absolute , ut idem liber ad componendas, quæ in Galliis excitatæ erant, contentionum turbas conscriptus viderelur. Verum conspecto libro, qui apostolicam Augustini doctrinam sequebantur, ipsi quidem novum inde lumen et majora ad eam defendendam præsidia traxerunt : alii autem, quorum mentes error ante occupaveral, caligine propria impediti, nihil aliud illic, nisi offensionis adhuc et ardentioris in veritatem odii materiam invenerunt (Ibid., n. 2).

Opinionem suam vetustatis nomine defendentes, prædestinationis dogma nota novitatis inurebant. In Augustini scriptis adversus Pelagianos conditis, contrarium asserebant Patrum opinioni el ecclesiastico sensui, quidquid in eis de vocatione eleclorum secundum Dei propositum sanctus Doctor disputaverat. Locos Pauli huc pertinentes dicebant a nemine unquam sic intelleclos : cumque rogarentur, quonam ipsi modo exponi eos vellent; nullum revera, qui placeret, sensum sibi occurrere fatebantur; sed de his taceri jubebant, quorum altitudinem nullus attigisset. Sententias Augustini ex operibus ante Pelagianam hæresim ab eo compositis producebant, tanquam suæ ipsorum opinioni plane congruentes. Quin etiam quæ idem ex adversa parte sibi opposuit in libro de Correptione et Gratia , hæc omnia pro se isti magna contentione replicabant. At plurimum ipsis displicebat institutum ibidem discrimen inter gratiam quæ Adamo data fuerat, et quæ nobis nunc datur. Denique prædeslinationis exemplum nolebant sumi ex parvulis, de quibus nempe alia prius fuisset opinio ipsius quoque Augustini in libris de Libero Arbitrio (ibid., n. 3)."

Cum autem illorum, quibus spiritus Pelagianæ impietatis sic illudebat, auctoritate premerentur veritatis defensores; compulsi sunt ab sancto Antistite poscere, ut suam ipse auctorilalem illis objiceret. Hac de re duas ad ipsum epistolas scripsit Hilarius : quarum priore, quæ excidit, fortasse referebatur odiosa illa prædicandæ prædestinationis formula, quam ex adversariis objectavit sibi Augustinus (Infra, de Dono Perseverantiæ, n. 58). Posteriore vero Hilarius postquam de adversariorum qucrelis egit : Quidquid, ait, pro ca gratia, quam in te pusilli cum magnis miramur, volueris aut valueris, gratissime accipiemus, lunquam a nobis charissima et reuerentissima auctoritate decretum. Ac significat se Prosperum quoque impulisse ad scribendum proprias in eamdem rem litteras , quas ei cum suis conjunctim dirigit (Epist. 226, n. 10).

Exstant etiamnum hæ Prosperi litteræ, quarum ille exordio testatur se sancto Doctori non solo salutandi eum, ut in priore quadam epistola fecerat, studio, sed etiam fidei , qua Ecclesia vivit, affectu scribere. Excubante enim, inquit, pro universis membris corporis Christi vigilantissima industria tua, et adversus hæreticarum doctrinarum insidias veritatis virtute pugnante, nullo modo mihi verendum putavi, ne onerosus tibi aut importunus essem in eo, quod ad multorum salutem , ac perinde ad pietatem tuam pertinet; cum potius reum futurum esse me crederem, si ea quæ valde perniciosa esse intelligo, ad specialem patronum fidei non referrem (Epist. 225, n. 1). El post exposilam, quæ in illis Pelagianæ pravilatis reliquiis inerat, non mediocrem virulentiam, subjicit : Speramus non solum tenuitatem nostram disputationum tuarum præsidio roborandam, seil etiam ipsos, quos merilis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat, defæcatissimum lumen gratiæ recepturos (Ibid., nn. 6, 9).

Augustinus , quanquam moleste ferebat quod catholico dogmati divinis testimoniis tam multis tamquc manifestis confirmato quisquam adhuc adversari auderet, Prosperi tamen et Hilarii, virorum, uti diximus, laicorum, quos ipse filios charissimos appellat (Infra, de Prædestinatione Sanctorum , n. 1); horum ergo et studio et pia erga errantes sollicitudine permolus, duos ipsorum nomini, id est, ad Prosperum et Hilarium, scripsit libros, utrosque in vetere Noalliensi codice, in Pratellensi ac Metensi, et ab ipso Prospero de Prædestinatione Sanctorum nuncupatos (Vide infra, Admonitionem in librum de Dono Perseverantiæ ; Append. parte 3, Prosperi Responsiones ad Genuensium Excerpta, init. et in tomo 1, variam lectionem ad finem Retractationum): sed posterior tamen jam olim, titulo forsitan per amanuenses mutato, de Dono Perseverantice vocitatur.

Priore libro monstrat donum Dei esse non solum incrementum, sed initium quoque fidei. Hac de re se aliter sensisse aliquando, et in opusculis a sc nondum episcopo scriptis crrasse, non diflitetur : at postea convictum se indicat hoc præcipue testimonio, Quid autem habcs, quod non accepisti (I Cor. iv, 7)? quod testimoniuin de ipsa etiam fide accipiendum probat. Fidem docet inter alia numeranda esse opera , quibus Dei gratiam præveniri negat Apostolus. Gratia duritiam cordis auferri; et ad Christum venire omnes qui a Patre docentur ut veniant : quos aulem docel, misericordia docere; et quos non docel, judicio non docere. Locum ex sua ipsius epistola centesima secunda objectatum, posse recte salvo gratiæ o prædestinationis dogmate explicari. Observat quid inter gratiam intersit ac prædestinationem. Porro prædestinatione Dcum ea præscivisse quiæ fuerat ipse facturus. Prædestinationis ada versarios , qui ad incertum voluntatis Dci deduci se nolle dicuntur, miratur malle se sua ipsorum infirmitati, quam firmitati promissionis Dei committere. Eosdem hac auctoritate. Si credideris, salvus eris (Rom. X, 9), abuli commonstrat. Gratiæ ac prædestinationis veritatem relucere in parvulis qui salvantur, nullis suis meritis discreti a cæteris qui percunt : non cnim inter cos discerni ex præscientia meritorum, quæ si diutius vivercnt. fuerant habituri. Præclarissimum vero exemplum prædestinationis et gratiæ esse ipsum Salvalorem , qui ut Salvator et Filius Dei unigenitus esset, nullis præcedenlibus vel operum vel fidei merilis comparavit. Prædestinatos vocari certa quadam electorum propria vocatione; cosque ante mundi constitutionem esse electos, non quia credituri præsciebantur ct futari sancti, sed ut lales essent per ipsam electioncm gratiæ.

Posterioris libri prima parte probat perseverantiam illam, qua in Christo perseveratur usque in finem, esse donum Dei. Hoc enim a Deo irrisorie peti, si a Deo dari non creditur: alqui dominica orationc nihil pene aliud posci quam perseverantiam, juxta Cypriani exposilionem; qua quidem expositione ipsi gratiæ inimici victi sunt, antequam nali. Perseverandi gratiam non sccundum accipientium merita , sed aliis misericordia dari , aliis justo ejus judicio non dari docet. Cur ex adultis ille potius quam iste vocetur, quemadmodum et ex duobus parvulis cur iste assumatur, ille relinqualur, inscrutabile. Inscrutabilius autem, cur cx duobus piis, huic perseverare donetur, non illi : sed istud lamen certissimum, hunc cssc ex prædestinatis, illum non csse. Prædestinationis mysterium dominicis verbis de Tyriis et Sidoniis, si eadem apud illos, quæ apud Chorozain, signa facta essent, pænitentiam acturis, monstrari observal. Excmplum parvulorum ad prædestinationis et gratiæ in majoribus veritatem firmandam valerc ostendit : atque ad locum libri sui de Libero Arbitrio tertii ab adversariis male huc relatum respondet. Allera postea parte libri refellit quod illi aiunt, prædestinationis dogma utilitati exhortationis et correptionis esse incommodum. Asserit contra , prædestinationem utiliter prædicari, ut homo non in se ipso, sed in Deo glorietur. Quæ autem ab istis adversus prædestinationem objectantur, eadem non absimiliter vel adversus Dei præscientiam, vel adversus gratiam illam, quam ad cætera bona (excepto initio fidei et perseveranliæ perfectionc) necessariam esse consentiunt posse torqueri. Prædestinationem quippe sanctorum nihil aliud esse, quam præscientiam et præparationem beneficiorum Dei, quibus certissime liberantur, quicumque liberantur. Verum prædestinationem congrua ratione prædicari jubet; ac non eo modo, ut apud imperitam multitudinem redargui ipsa sua prædicatione videatur. Postremo illustrissimum prædestinationis exemplum nobis propositum ob oculos Dominum Jesum commendat. Hic observant, rem ab Augustino libris illis duobus contra adversarios tractalam tanta: Sanct. AUGUST. X.

(Quatre.)

lace atquc energia, ut non tam ingenii vires intendisse, quam divino amante Spiritu locutus fuisse videatur (Rivius, lib. 4, cap. 10, n.3).

Tam eximium opus , eorum quæ post Retractationes perfecte absolvere ipsi licuit, forte ultimum, eximia peroratione Vir sanctus exornavit, summam illic animi sui modestiam consignatam relinquens extremis hisce verbis : Qui legunt hæc, si intelligunt, agant Deo gra. tias : qui autem non intelligunt, orent ut eorum ille sit doctor interior, a cujus facie est scientia et intellectus. Qui vero errare me existimant, etiam atque etiam diligenter quæ sunt dicta considerent, ne fortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos, qui meos labores legunt , non solum doctior, verum etiam emondatior fio, propitium mihi Deum agnosco : et hoc per Ecclesiæ doctores maxime exspecto, si et in ipsorum manus venit, dignanturque nosse quod scribo (a).

(a) Rerum ab Augustini obitu per lempora eidem vicina gestarum in Pelagianorum reliquias, scilicct sub poillificibus Romanis Cælestino, Sixto, Leone, Gelasio , Hormisda , Felice IV et Bonifacio Il monumenta insi. gniora exhibentur infra, in Appendico, adjunctis Prosperi contra eosdem hæreticos Apologeticis pro bealo gratie Defensore.

EX AUGUSTINI LIBRO DE HÆRESIBUS AD QUODVULTDEUM, HÆRESIS 88.

[ocr errors]

Pelagianorum est hæresis, hoc tempore omnium recentissima a Pelagio monacho exorla. Quem magistrum Cælestius sic secutus est, ut sectatores eorum Cælestiani ctiam nuncupentur. Hi Dei gratiæ, qua prædestinati sumus in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum (Ephes. 1, 5), ct qua cruimur de potestate tenebrarum, ut in eum credamus atque in regnum ipsius transferamur (Coloss. I, 13), propter quod ait, Nemo venit ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo (Joan. vi, 66), et qua diffunditur charitas in cordibus nostris (Rom. v, 5), ut fides per dilectionein operetur (Galat. v, 6), in tantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant facere omnia divina mandata : cum si hoc verum esset, frustra Dominus dixisse videretur, Sine me nihil potestis facere (Joan, xv, 5). Denique Pelagius a fratribus increpatus , quod nihil tribucret adjutorio gratiæ Dei ad ejus mandata facienda. correplivni corum hacienus cessit, ut non eam libero arbitrio præponeret; sed infideli calliditate supponcret, dicens, ad hoc eam dari hominibus, ut quæ facere per liberum jubentur arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Dicendo utique, Ut facilius possint; voluit credi , etiamsi difficilius , tamen posse homines sine gratia divina facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio , quod nullis suis præcedentibus meritis ab illo accepit nostra natura, ad hoc lantum ipso adjuvante per suam legcm atque doctrinam, ut discamus quæ facere, et quæ sperare dcbeamus, non autem ad hoc ut per donum Spiritus sui, quæ didicerimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur; charitatem autem dari negant qua pie vivitur : ut scilicet cum sit Dei donum scientia quæ sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quæ ut scientia non inflet, ædificai (I Cor. VIII, 1). Destruunt etiam orationes, quas facit Ecclesia, sive pro infidelibus el doctrinæ Dei resistentibus, ut convertantur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augeatur in eis fides , cl perseverent in ea. Hæc quippe non ab ipso accipere, sed a se ipsis homines habere contendunt, gratiam Dei qua liberamur ab impietale, dicentes secundum merita nostra dari. Quod quidem Pelagius in episcopali judicio Palæstino damnari mcluens, damnare compulsus est; sed in posterioribus suis scriptis hoc invenitur docere. In id eliam progrediuntur, ut dicant vitam justorum in hoc sæculo nullum omnino habere peccatum, et ex his Ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici, ul sil omnino sine macula et ruga (Ephes. V, 27); quasi non sit Christi Ecclesia, quæ toto terrarum orbe clamat ad Deum, Dimitte nobis debita nostra (Matth. vi, 12). Parvulos etiam negant, secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquæ prinia nativitate contrahere. Sic enim eos sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimitti : sed eos propterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum Dai, de bono in melius translati, non ista renovatione ab aliquo malo obligalionis veteris absoluti. Nam etiamsi non baptizentur, promittunt eis extra regnum quidem Dei, scd tamen æternam et beatam quamdam vitam suam. Ipsum quoque Adam dicunt , etiamsi non peccasset, fuisse corpore moriturum, neque ita mortuum merito culpæ, sed conditione naturæ. Objiciuntur cis et alia nonnulla , sed ista sunt maxime, ex quibus intelliguntur etiam illa vel cuncta, vel pene cuneta pendere.

In Libros de Peccatorum Meritis et Remissione, vide lib. 2, cap. 33, Retractationum, f. 1. col. 643, a verbis. Venit ctiam necessitas, usque ad verba, Magnis curarum æstibus.

[ocr errors]

HIPPONENSIS EPISCOPI, DE PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE,

· ET DE BAPTISMO PARVULORUM, Ad Marcellinum libri tres (").

Bisco

LIBER PRIMUS.

Refellit cos qui dicunt, Adam, ctiamsi non peccasset, fuisse moriturum; nec ex ejus peccato quidquam ad ejus posteros projavalione transiisse. Mortem hominis probat conseculam non necessitate naturæ, sed merilo peccati ; tum eliani peccato Adæ lolam ejus stirpem obligatam esse docel, ostendens parvulos ob id baptizari, ut originalis peccati remissio nem accipianl.

CAPUT PRIMUM. – 1. Præfatio. Quamvis in me. mini etiam post peccatum increpando el damnando diis et magnis curarum æstibus atque lædiorum, qilæ dixisse : Terra es , el in terram ibis (Gen. III, 19) ? Nenos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem que enim secundum animam , scd, quod manifestum Dei (b), licet ea quoque ipsa nostrorum etiam pecca- est, secundum corpus lerra eral, el morte ejusdem torum meritis imputemus : sludio tamen luo, Mar- corporis eral ilurus in terram. Quamvis enim secuncelline charissime, quo nobis es gratior atque jucun- dum corpus lerra esset, et corpus in quo crealus dior, diutius csse debitor nolui, atque, at verum di- est animale geslaret ; lamen si non peccasset, in corcam, non potui. Sic enim me compulit, vel ipsa <ha- pus fuerat spirituale mulandus, c in illain incorrurilas qua in uno incommutabili unum sumus in ine- prionem qua lidelibus et sanctis promillitur , sine lius commulandi, vel limor ne in le offenderem Dcuin, mortis periculo transilurus 1. Cujus rei desiderium qui tibi desiderium lale donavit, cui serviendo illi nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, verun) serviain qui donavit : sic , inquam, me compulit, sic etiam admonente Apostolo cognoscinius, ubi ait : duxit el traxit ad dissolvendas pro lantillis viribus Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod quæstiones quas mihi scribindo indixisti, nl ea causa de calo esl, superindui cupientes; si lamen induri, non in animo meo paulisper vi: cerel alias, donec aliquid nudi invcniamur. Etenim qui sumus in hac habitatione, eilicerem, quo mc bouc tuæ voluntati cl corum qui ingemiscimus gravati, in quo nolumus exspoliari, sed subus bæc curie sunt, clsi non suflicieuter, lamen obe- pervestiri, ut absorbeatur mortale a vila (II Cor. v, 2-4). dientcr descrvisse constaret.

Proinde si non peccassel Adam , non eral exspolianCAPUT II. – 2. Adam, si non peccassıl, non fuisse dus corpore , sed supcrvestiendus immortalitate , et moriturum. Qui dicunt Adam sic crcatum , lil ctiam incorruptione, ill absorberelur mortale a vila, id est, sinc pcccati mcrilo morerctur, non pana culpių, scd ab animali in spirituale transiret. necessitate naturæ; profecto illud quod in Lege dictum CAPUT III. – 5. Aliud csse mortalem , aliud esse est, Qua die ederitis , morle moricmini (Gen. 11, 17); morli obno.rium. Neque enim meluendum fuit, ne non ad mortem corporis, sed ad mortem animæ quietoric si diutius hic viveret' in corpore animali, sencin peccalo lil', rcferre conantur. Qua morte mortuos clulc gravarclur, cl paulatim velcrascendo perveniret signisicavit Dominus infideles , de quibus ail, Sine ad mortem. Si enim Deus Israclitarum vestimentis mortuos sepelire mortuos suos (Mallh. vill, 22). Quid el calccamentis pr:estilit, quod per lol annos non ergo respondebunt, cum legitur hoc Deum prima bio. sum obtrita (Deut. XSIS, 5); quid mirum si obcdienti homini ejusdem polentia præstaretur , ut ani- in ulernam incorruptionem , si in bomine justitia , id male ac mortale habens corpus , haberet in co quem- est obedientia , permaneret : sed ipsum mortale non dam slalum , quo sine defectu esset annosus , tem est factum mortuum nisi propter peccalum. Quia vero pore quo Deus vellet, a mortalitate ad immortalila - illa in 'resurrectione fulura mutatio, non solum nultem , sine media morte venturus? Sicut enim hæc lam mortem , qux facta cst propter peccatum , scd ipsa caro quam annc habemus, non ideo non est vul- nec mortalitatem habitura est , quam corpus animale nerabilis, quia non est necesse ul vulnerelur : sic habuit ante peccatum , non ait. Qui suscitavit Chriilla non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse slum Jesum a mortuis , vivificabil el mortua corpora ut morerelur. Talem puto habitudinem adhuc in cor- vestra ; cum supra dixisset, corpus mortuum : sed, porc animali atque mortali, eliam illis qui sine morte vivificabil, inquit, et mortalia corpora vestra : ut scilihinc translali sunt, fuisse concessam. Neque enim ccl jam non solum non sint mortua, sed nec mortalia. Enoch et Elias per lam longam ætatem seneclule cum animale resurget in spirituale , el mortale hoc marcucrunt. Nec tamen credo cos jam in illam spiri- induet immortalilalem, el absorbcbitur mortale a vita qualem qualitatem corporis commutatos, qualis in re- (1 Cor. xv, 44, 53, 54). surrectione promittitur , quæ in Domino prima proc. CAPUT VI. - 6. Quomodo corpus mortuum ob peccessit : nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui calum. Mirum si aliquid quæritur hac manifestatione sui consumptione resiciunt; sed ex quo translati sunt, liquidius. Nisi Corle audiendum est, quod buic perila vivunt , ul similem habeant satietalem illis qua- spicuitati contradicitur , ut mortuum corpus secundraginta diebus , quibus Elias ex calice aqua el ex dum illum modum hic intelligamus, quo diclum est, collyride : panis sinc cibo vixit (IV Reg. 1, 11): aut Mortificate membra vestra quæ sunt super lerram (Cosi et his sustentaculis opus cst, ita in paradiso for- loss. III, 5). Sed hoc modo corpus propter justitiam Tasse pascuntur, sicut Adam priusquam propter pec mortificatur, non propter peccatum : ut enim operecalum exinde exire meruisset. Habebat enim, quan- mur justitiam, mortificamus membra nostra quae sunt dum existimo, el de lignorum fructibus rcfectioncm super lerram. Aut si pitant ideo additum, propter contra defectionem, ct de ligno vitic stabilitatem contra peccalum , ut non intelligamus quia peccatum facium Teluslalem.

ADMONITIO PP. DENEDICTINURUN. De Peccatorum Merilis et Remissione libri tres recognili hac nova editione luerunt ad veteres codices Pionianos biblio. thecæ Valicare tres, et ad Callicanos dccem, unum scilicet e bibliothcca illustrissimi de S. Gcorges, archiepiscopi Turonensis a Rege designali, umum Ecclesie laudunensis, unum Donjinicanorum majoris conventus Parisiensis via jacobaa, Sorbonici collegii unum, el codiccs es abbalia Corbeiensi, ex liemigiana, ex l'ratcllensi, es Beccensi, es Casalenst, el ex Cygirannensi. Eliam ad varia: les leciiones ex Belgicis quatuor manuscriptis Lovaniensium cura collectas; necnon ad præcipuas editiones Am. Fr. Cl lov., id est, Joannis Amerlachii, Desiderii Erasmi, et luvanicusium Theologorum.

Comparadimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess., 1.1, memoralas. .
(a) Scripti anno Christi 412.
(6) Forle a Donalistis in Catholicos tum temporis grassantibus. Vidc Augustini cisll. 133 «l 131.

• Am. editio et Er., quc in peccato sit. Casalinus codes Manuscripti Belgici duo el unis Talicanus, su Moriss Sli., quæ peccato fil ; oinissa particula, in.

supplicio transiturus.

slov, ex tribus Belgicis Mss. , ne foile doulants lic 13. l'endo

.

est, sed ut peccatum non fiat; tanquam diceret, Cor. CAPUT IV. - 4. Mors etiam corporis ex peccalo. pris quidem mortuum est, propter non faciendum Pricter lioc autem quod pumiens Dcus dixit, Terra es, peccalum : quid sibi ergo vult , quod cum adjunxisel in terram ibis, quod nisi de morte corporis quo sel, Spirilus autem vila est; addidit, propter justitiam ? modo intelligi possit ignoro; sunt ct alia testimonia Susfecerat enim si adjungerel", Vilam spiritus ; ut quibus evidentissime apparcal, non tantum spirilus, etiam hic subaudirclur, Propter non facienduin pecsed etiam corporis mortem propter peccatum me- calun : ut sic utrumque propter unam rem intelligeruisse genus humanum. Ad Romanos Apostolus di- remus et mortuum esse corpus , et vilain esse spiricit : Si autem Christus in vobis cst, corpus quidem mor tum , propter non faciendum peccalum. Ita quippe, tuum est propter peccatum, spiritus autem vita est pro. etiamsi lantummodo vellet dicere, propter justitiam , pler justitiam. Si ergo spiritus ejus qui suscilavil Je- hoc csi, propter faciendam justitiam , utrumque ad sum a morluis habitat in vobis , qui suscitavit Christum hoc possel referri ·, et mortuum esse corpus, ct viJesum a mortuis , vivificabit et mortalia corpora vestra, tam csse spiritum, propter faciendam justiliam. Nimc per inhabitantem spiritum ejus in vobis (Rom. viii, 10, vero el mortuum dixit esse corpus propter peccalum, 11). Pulo quod non expositore , sed tantum leclore el spiritum esse vitam propter justitiam; diversa mc. opus habet tam clara et aperta sententia. Corpus, in- rita diversis rebus attribuens : morti quidem corporis, quit, mortuum est, non propter fragilitatcm terrenain, merilum peccati ; vita autem spiritus, meritum justiquia de lerr:e pulvere factum est , sed propter pecca- tiæ. Quocirca si , ut dubitari non potcst, spiritus vila tum; quid amplius quærimus ? Et vigilantissime non est propter justitiam, hoc est, merilo justitiæ; profecto ait, Mortale; sed, mortuun.

corpus mortuum propler peccatum, quid aliud quam · CAPUT V. – 5. Morlale , mortuum ac moriturum. merito peccati intelligere debemus aut possumus, si Namque antequam immutaretur in illam incorruptio apertissimum Scripturx sensum non pro arbitrio pernem , quæ in sanctorum resurrectione promillitur, verlere ac detorquere conamur ? Huc * etiam verbopolerat esse mortale, quamvis non moriturum : sicut rum consequentium lumen acccdit. Cuni enim prithoc nostrum polest, ut ita dicam , esse ægrotabile, sentis temporis gratiam determinans diceret, morquamvis non agrolaturum. Cujus enim caro est, quae luum quidem esse corpus propler peccatum , quia in non ægrotare possit , ctiamsi aliquo casu priusquam eo nondum per resurrectionem renovalo, peccali me. agrotet occumbal ? Sic et illud corpus jau eral mor- rilum manet , hoc esl necessitas mortis ; spiritum au. Tale'; quam mortalitatem fueral absumplura mutatio tem vitam esse propler justitiam , quia licet adhuc

corpore mortis hujus oneremur, jam secundum inte. ' Gallicani quatuor manuscripti optimæ notæ et duo Belgici, ut animale hoc mortale habens corpus. Nonnulli alii, : Manuscripti, quia vero illa resurrectione, omissa parti änimale hoc est mortale, etc.

cula, in. ' lo ante editis, annosum. At in manuscriptis prope omni i 'Am. et Er. : Sufficeret enim si adjungeret. Lov., sic adbrus legitur, annorum. In tribus aliis, annosus.

jungere. • In Mss., collyrida.

3 Am. Er., ad utrumque posset hoc referri. Casalinus Ms., relatore.

* Plerique Mss., huic.

« PredošláPokračovať »