Obrázky na stránke
PDF

inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo ho- honum facit; non id amare, quod decipit (a). mines, qui meliorum exemplo corrigi queunt , sed

CXXXI. De duobus donis gratiæ. heiminum est fugienda iniquitas.

Sicut duo sunt officia medicinæ, onum quo sanalur CXVII. Quod sint vitanda peccata non timore pænæ, infirmitas, aliud quo custoditur sanilas : ita duo sunt sed amore justitiæ.

dona gratiæ; unum quod ausert carnis cupiditatem , Eam Deus innocentiam probat, qua homo non aliud quod facit animi perseverare virtutem (6). metu pænæ fit innocens , sed amore justili. Nam

CXXXII. De laboris fine. qui timore non peccat, quamvis non noceat cui Non poterit hominis labor finiri, nisi boc diligat , vull nocere, sibi tamen plurimum nocet; et absti- quod ei non possit auferri (c). nens ab iniquo opere, sola tamen reus est volun

CXXXIII. De iniquitatis læsione. tale (a).

Impossibile est ut iniquitas prius lædat hominem CXVIII. De Pharisæo el Publicano.

justum in quem tendit, quam cor injuslum unde proMelior est in malis factis humilis confessio, quam cedit (d). in bonis superba gloriatio (6).

" CXXXIV. De miraculis. CXIX. Quod iniqui malilia prosil bonis.

Visibile miraculum ad illuminationem vocat inviDe malitia mali flagellatur bonus, el de servo sibile autem, eum qui vocatus venit, illuminat. Omnia emendatur filius (c).

ergo narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus ad CXX. De mundana iniquitate.

intelligenda invisibilia transiium facit (e). Sicul stellas cali non exstinguit nox : sic mentes

CXXXV. De fugientibus diabolum. fidelium, adhærentes firmamento sanctæ Scripturae , Melior causa est eorum qui diabolum persequentem non obscurat mundana iniquitas (d).

fugiunt, quam qui præeuntem sequuntur : quia utilius CXXI. De propria facultate.

est eum hostem habere, quam principem (1). Ad peccandum homo abundat propria facultatc:ad

CXXXVI. De pravis cupiditatibus. agendum aulem bonum non sibi suflicit , nisi ab illo Omnes pravæ cupiditates sunt portæ inferi, per justificetur, qui solus justus est (c).

quas itur in mortem : cujus dominatum subit , qui CXXII. De contrariis moribus.

adeplum se ad perfruendum lætatur, quod perdite Magnus bonorum labor est, mores tolerare contra concupivil (9). rios : quibus qui non offenditur, parum proficit. Tan

"CXXXVII. De adulatione. lum enim lorquet justum iniquitas aliena, quantum Adulantium lingue alligant animas in peccatis : recedit a sua (O).

delectat enim ea facere, in quibus non solum non (XXIII. Qualiter accedalur ad Deum , vel recedatur a meluitur reprehensor, sed etiam laudatur auditor (h). Deo.

CXXXVIII. De male conscio animo. Non locorum intervallis acceditur ad Deum, vel Animus male sibi conscius dum videtur sibi nulreceditur ab eo : sed similitudo facit proximun, dis- lam pænam pati, credit quia non judicet Deus : cum simililudo longinquum. Et nimia miseria est, ab eo abuti patientia Dei, et non intelligere parcentis bebono longe esse, quod ubique est (g).

nignilatem, jam sit magna damnatio (i). CXXIV. De vera libertale.

CXXXIX. Quod prior sit natura, quam vilium. Libera semper est servilus apud Deum, cui non ne In creatura, quæ arbitrio suo peccat, prior est nacessitas servis, sed charitas (n).

lura quam vilium : quod ita contra naturam est, ul CXXV. De tolerantia.

non possit nisi nocere natura. Non itaque esset vitiurre Qui ideo neniinem vult hominem pati, quia multum, recedere a Deo , nisi naturæ , cujus hoc vitium est, ul arbitralur, proficit per hoc ipsum quod alios non potius competeret esse cum Deo (i). Loleral, ostendit quod potius nou prolicit (i).

CXL. De angelis et hominibus.
CXXVI. De artifice summo.

Nullum Deus vel angelorum, vel hominum crearel, Totum bonum quod babemus, ab artifice nostro quem malum futurum esse priescissel, nisi pariter habemus. Sed si hoc in nobis est quod ipsi fecimus, nossel quibus eos bonorum usibus commodaret : inde damnabimur : si autein hoc quod Deus lecit, atque ita ordinem surculorum, quasi pulcherrimum inde coronabimur (j).

carmen , etiam ex quibusdam antithetis honestaCXXVII. De Verbo Dei.

rel (k). Verbum Dei, per quod facta sunt omnia, tempus

CXLI. De conditione creaturæ. præordinavit, quo susciperet carnem : non tempori Tria qurdain nobis maxime scienda de conditione cessit, quo verterelur in carnem. Homo quippe Deo crealurze oportuit intimari : quis eam fecerit, per accessit, non Deus a se recessit (k).

quid fecerit, quare fecerit. Dixit Deus, inquit, Fiat CXXVIII. De fide el intellectu.

lux, el facta est lux ; el vidit Deus lucem quod bona Intelleclui fides viam aperit, infidelitas claudil (). essel (Gen. 1, 3, 4). Si ergo quærimus, quis fecerit : CXXIX. De homine victo.

Deus est. Si, per quid fecerit : Dixil, et facta est. Si, Quo primum vitio superalus est homo, hoc ultimum quare fecerit : quia bona est. Nec auctor excellentior vincil. Cum enim omnia peccata superaverit , manet est Deo, nec ars efficacior Dei verbo; nec causa mepericulum, ne bene sibi mens conscia, in se potius, lior, quam ut bonum crearelur a bono (1). quam in Domino glorietur (m).

CXLII. De bono et malo amore.
CXXX. De perfectione desideriorum.

Est amor, quo amatur et quod amandum non est : Finis curarum perfcctio est desideriorum; et in id et istum amorem odit in se, qui illum diligit, que quisque lendit ac nititur, ut ad illud perveniat quo amatur quod amandum est. Possunt enim ambo esse dclectalur. Sapientis crgo est, hoc appelere, quod in uno homine : et boc bonum est homini, ut illo

proficienie quo bene vivimus, iste deficiat quo male (a) Ex Enarr. in Psal. xcii, n. 1. b) ibid. n. 15.

(a) Ex Enarr. in Psal. v, n. 9. (c) ibid. n. 23.

(b) Ibid. n. 10. id) Ibid. n. 29, et legitur in epistola i Zephyrini papa. (c) Ibid. n. 16. (e) Ex Enarr. in Psal. XCVIII, 1. 7.

(d) Ibid. n. 17. Ibid. n. 12.

(e) Ex Enarr. in Psal. ix, n.2 (g) Ex Enarr. in Psal. xcix, n. 5.

ibid. n. 4. (h) ibid. n. 7.

(9) Ibid. n. 14. (i) wid. n. 9.

(h) ibid. n. 21. (i) Ibid. n. 13.

(1) Ibid. n. 25. (k) Ex epist. 137, n. 10.

6) Ex libro 11 de civitate Dei, cap. 17. (1) Thid. n. 15.

(7) Ex eodem libro, cap. 18 (m) Ex Enarr. in Psal. vu, n. 4.

10) Ex eodem libro cap. 21.

vivimus; donec ad perfeclum sanelur, et in bonum vitiis peccatisque non servit. Tale dalim est alles cominuiclur omne quod vivimus (a).

quod amissum, nisi a quo poluit dari, non potes CXLIII. De bono creaturæ.

reddi. Unde Veritas dicit : Si vos Filius liberaverit. Creaturae rationalis vel intellectualis bonum , quo tunc vere liberi erilis (Joan. viii, 36) (a). beala sit, non est nisi Deus : quod ei non ex se ipsa CLIII. Quod cor ad Deum sil habendum. est, quia ex nihilo creata est; sed ex illo, a quo Bonum esl sursum habere cor, non tamen ad se. creata est. Hoc enim adepw fit beata , quo amisso ipsum, quod est superbie ; sed ad Deum , quod est misera (6).

obedientiæ. Plus aulein appetendo minus est, qui CXLIV. De vilio naturce.

dum se sibi sufficere confidit, ab eo qui vere ei suflicit Vitium csse nec in summo polest bono, nec nisi delicit (b). in aliquo bono. Sola ergo bona alicubi esse possunt;

CLIV. De vila beata, sola autem mala nusquam. Quoniam malur:e etiam Beata vita si non amalur, non habetur. Porro si ill. 00:e ex male voluntatis initio vitialie sunt, in amatur, et habelur; cæteris omnibus rebus necesse per quantum viliose sunt, male sunt : in quantum autem ut excellentius diligalur : quoniam propter hoc amannaturæ sunt, bonae sunt (c).

dum est, quidquid aliud est amandum. Quia vero CXLV. Quid credi debeal.

bealus esse non potest, nisi qui eam, ut dignum Non est fas creuere, aliter affici Deum cum v:icat, est, amal : consequens est ut eam æternam velit; que aliter cum operatur : quia nec allici dicendus est, lane lunc vere beata erit, quando terminum non habebit ic). quam in ejus natura fiat aliquid, quod :ule non fuc.

CLV. Solus Dens bonus. rit. Palilur quippe qui allicitur; et mulabile est onine Non omnes quideni mali in hoc proficiunt ut sint quod patitur. Non ergo in Deo aul pigra vacatio, aut boni : nemo tamen est, nisi ex m

boni : nemo tamen est, nisi ex malo, bonus (d). laboriosa cogitelur industria : quia novit el quiescens

CLVI. De civibus lerrenis. agere, el agens quicscere; el quod in operibus prius Cives lerrenze civitatis parit peccato vitiata natura. quidem est, and posterius, non ad facientem, sed ad qui suiit vasa irx. Cives vero cælestis palri:e paril a facta referendum est. Æterna enim est el incommu peccato naturam liberans gratia, qui sunt vasa misetabilis voluntas ejus, nec consilio alternante variatur :

ricordiæ (c). in qua simul est quidquid in rebus creandis vel ordi

CLVII. De ira Dei. nandis, aut præcessit, all sequitur (d).

Ira Dei non perturbatio est ejus, sed judiciuin quo CXLVI. Quod Deus lantum est creator.

irrog::tur pæna peccalo. Cogitatio vero ipsius, el re. Nullius, quamvis minime nallira, nisi Deum crea

cogitatio, mutandarum rerum est incommutabilis salorem credi aut dici licet ab aliquo. Quia etiain silio. Neque enim sicut baming

lio. Neque enim sicut hominem, ita Dcum cujusquam Angeli jussi vel permissi adhibeant operationem suam facti sui panilet, cujus de omnibus omnino rebus lain rebus, quae gignuntur in mundo, lam non sunt crea fixa sententia, quam certa est præscientia (0). lores animalium, quam nec agricole fruguun alqiie

CLVIII. De persequentibus Ecclesiani. arborum (e).

Inimici Ecclesiae quolibel errore cæcentur, vel maCXLVII. De prima conditione mortis.

lilia depraventur, si accipiant potestatem corporaliter De prima corporis morte dici potest, quod bonis affligendi, exercent ejus patientiam : si tantummodo bona sit, malis mala. Secunda vero sine dubio, sicut male sentiendo adversantur, exercent ejus sapiennullorum bonorum est, ita nulli bona (1).

Liam : et ut etiam inimici diligantur, exercent ejus CXLVIII. De morle piorun.

benevolentiam : quia Deus bis qui eum diligunt, Mors etiam piorum, poena peccati est : sed ideo

omnia cooperatur in bonum (g). bona ipsis dicitur, quia ill: bene iluntur, quibus finis

CLIX. De fine boni et mali. est ad nala temporali:t, el transitus ad vitam a:ler Finis boni esl, non quo consumalir ul non sil, Dam. Sicut enim injustilia male ulitur non tantum

sed quo perficiatur ut plenum sit. Et finis mali malis, verum etiam bonis; ila eljam justitia bene uti

est, non quo esse desinat, sed quousque nocendo tur non tantum bonis , verum etiam malis (9).

perducat. Unde onun esl summum bonum, aliud CXLIX. De martyribus non baptizaris.

autem sunimun maluin : illud, propter quod apOui poudum percepto regenerationis lavacro pro pelenda sunt bona cartera, ipsum autem propler se Christi confessione moriuntur, tantum eis valet ad ipsum; hoc, propter quod declinanda sunt mala cæleabolenda peccata, quantun si abluerentur lonte Ba

ra, ipsum autem propter summum (). ptismatis (h).

CLX. De natura.
CL. Quod omne peccatron sil mendacium.

Est natura in qua nulluni malum est, vel etiam nul-
Cum loilo secundum se vivit, non secundum lumi malum esse polest. Esse autem natura, in qua
Deum, similis est diabolo : quia nec angelo secuii Nullum bonum sit, non potest (i).
dum angelun, sed secundum Deum vivendum fuit,

CLXI. De animi æquitate. il staret in veritate, el veritalem de illius, 110! de

Melior est animi æquilas, quam corporis sanitas : suo mendacio loqucretur. Unde non frustra dicitur , el convenientius inju lus dolci in supplicio, quam lx. omne peccatum esse mendacium : quia non pecca- latus est in delicioa). lur, nisi ea voluntale, quæ contraria est veritali, id

CLXII. De præcepto choritatis. est, Deo (i).

In praecepto charitatis tria invenit homo que dili. CLÍ. De diversa voluntate affectionum.

gat : Deum, et se, et proximum. El quia ille in sui diDiversitas bum:nie affectionis, cx diversitate est lectione non errat, qui Deum diligit; consequens est voluntatis : que si prava esl, perversis erit moribus ut proximo ad diligendum Deum consulat, quem jubeingniela : si autem recta, non solum non culpabilis lur diligere sicut se ipsum (k). allcctio hominis, sed etiam laudabilis erit (j).

CLXVI. De concordia et obedientia.
CLII. De arbitrii libertale vera.

Pax domestica, csl ordinala cohabitantm inspeArbitrium voluntatis lunc est vere liberuin, cum

(a) Ex libro 14 de Civilale Dei, cap. 11. (a) Ex libro 11 de Civitate Dei, cap. 28.

(b) Ibid. cap. 13.

c) ibid. cap. 25. (6) Ex libro 12 de civitate Dei, cap. 1. cibidcap. 3.

d) Ex libro 15 de civitate Dei, cap. 1. id) ibid. cap. 17.

(e) Ibid. cap. 2.

Ibid. cap. 25. le) ibid. cap. 24. Ex libro 13 de Civitate Dei, cap. 2.

(g) Ex libro 18 de Civitate Dei, cap 51.

(h) Ex libro 19 de Civitate Dei, ca. 1. (9) Ibid. cap. 5. M ibid. cap. 7.

ibid. cap. 13. lij vide lib. 14 de Civilale Dei, cap. 4.

lj) ibid.

(k) ibid. cap. 14. 6) Ibid. cap. 6.

ruidi obediendique concordia. Imperant enim qui micum propter Deum. Solus enim nullum charuin consulunt; sicut vir uxori, parentes filiis, domini ser amiliit, cui onines in illo chari suut, qui nunquam a vis. Obediunt autem quibus consulitur; sicut mulieres non dimittente amillilur (a). maritis, filii parentibus, servi dominis. Sed in domo

CLXXV. De non corrumpendis. justi viventis ex fide, et ab illa adhuc civitate peregri- Manifestum est quoniam bona siint que corrumnantis, ctiam qui imperant, serviunt eis quibus viden-, puntur; quæ neque, si stimima bona essent, corrumpi lurimperare: quia non dominandi cupiditale imperant, possent : quia si summa bona essent, incorruptibilia sed officio consulendi; nec principandi superbia, sed essent; si autem nulla bona essent, quid in cis corprovidendi benelicentia (a).

rumperetur non essel (b). CLXIV. De conditione servitutis.

CLXXVI. De incommutabili Deo. Nomen, el conditionem servitutis culpa genuit, non Cum Deus incommutabiliter bonus omnes creaturas natura; et prima hujus subjectionis causa peccatum fecerit bonas, nec ulla omnino nisi ab ipso sit creat: est, quia sicut scriptum est, Omnis qui facit peccatum, nalura; nulla est substantia mali : quia quod aucinservus est peccati (Joan. vii, 34 ). Unde melior ejus rem Deum non habet, non est : ita viliuno corrupliostatus est, qui famulatur homini, quam qui su:ser- nis nihil est aliud, quam inordinalie vel desideriuin vil cupiditati (6).

vel acrio voluntatis (c). CLXV. De prælatis.

CLXXVII. Quod justilia iniquis odiosa sit. Veri patresfamilias subditis suis, tanquam filiis, ad Sicut palato non sano pena est cibus, qui sano colendum el promerendum Deum consulunl , deside- suavis est; et oculis agris odiosa lux, qua incolumis rantes venire ad cæleslem domu, ubi imperandi ne- gaudet oblutus : ila displicet iniquis justitia Dei, cui cessarium non sit oflicium : quo donec veniatur, ma si subjicerentur, non conturbarentur (d). gis dehent patres quod dominantur, quam servi tole

CLXXVIII. De ægriludine animi. rare quod serviunt (c).

Ægricudo aujmi rationalis est, cum bonis inferioriCLXVI. 'De regimine populi.

bus delectalus, superiora ex parle appetit, el ex parlo Locus superior, sine quo regi populus non polest, non appetit. Ideoque in duas dividitur voluntates : etiamsi ita sit lenendus alque administrandus, ut de- cumque una est, lota non est; el huc adest uni, quod cet; tamen indecenter appetitur. Unde otium sanctum deest alteri (c). quærit dilectio veritatis : negotium justum suscipiat

CLXXIX. De homine religioso. necessitas dilectionis (d).

Homini benigno parum esse debel inimicitias alioCLXVII. De vita animæ.

c.

rum non excitare vel augere male loquendo, nisi eas Sicut non est a carne, sed supra carnem, quod etiam exstinguere bene loquendo studeal (0). eam facit vivere; sic non est ab anima, sed sopra

CLXXX. De veritate odiosa. animam, quod eam facit beate vivere : quia ut vita Beata vita est gaudium de veritale, quod Deus est : carnis anima est, ita beata vita hominis Deus est (e). sed multis veritas odiosa est, quam audire nolunt doCLXVIII. De venia.

centem; el nolenles falli, volunt mendacia sua veriJustitia nostra quamvis vera sit, propter verum latem videri. Quibus juste retribuitur, ut ipsi veritaboni finem, ad quem referlur; tamen tanta est in hac tem non laleant, ipsos autem lateat verilas (g). vila, ut potius remissione peccatorum constet , quam

CLXXXI. De forti patientia. perfectione virtutum (l).

Nemo quod tolerat amat, etiamsi tolerare amat : CLXIX. De plena pace.

quia aliud est sortis patientia, aliud secura felicitas; Quamdiu viliis repugnalur, plena pax non est : nec ejusdem est temporis labor pugne, et beatitudo quia et illa que resistunt, periculoso debellantur prælio; et illa quæ vicla sunt, nondum securo trium

CLXXXII. De copiosa egestale. phantur otio, sed adhuc sollicito premuntur iinpe

Ideo plerumque in sermone copiosa est egestas rio (g).

humanæ intelligentiæ , quia plus loquitur inquisitio, CLXX. De prima et secunda morte.

quam inventio; et longior est petitio, quam impetraPrima mors animam nolentem pellit e corpore, se- lio (i). cunda animam nolentem tenet in corpore. Ab ulra

CLXXXIII. De ælernitale. que morte communiter id habetur, ut quod non vult Vera æternitas Dei est, qui solus label immortalianima de suo corpore patiatur (h).

talem : quoniam ex nulla specie motuve niutatur, nec CLXXI. De causis incognitis.

temporalis est voluntatis. Non enim immortalis est Incognitis causis operum divinorum, nonnihil novi. voluntas, quæ alia, et alia est (i). mus, cum scimus non sine ratione Omnipotentem la CLXXXIV. De non desperandis peccaloribus. cere, unde infirmus humanus animus rationem non Non est desperandum de malis; sed pro ipsis, ut potest reddere (i).

boni fiant, studiosius supplicandum : quia nuinerus CLXXII, De negligentüs.

sanctorum de numero semper est auctus impioFrustra sibi homo post hoc corpus promittit, quod in rum (k). hoc corpore comparare neglexit. Nemo invitus bene

CLXXXV. Qualiter par a Deo quæralur. facit, etiamsi bonum est quod facit : quia nihil prodest Quærens a Deo pacem, sit sibi ipse pacalus ; ne spiritus timoris, ubi pon est spiritus charitatis (). aliud in professione oris, aliud sit in cordis arcano. CLXXIII. De humuna societate.

Nihil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, Sicut in potestatibus societatis humanæ major po- si loc dicitur voce quod falsum est : quia veritas et leslas minori ad obediendum prxponitur; ita Deus credenda esi, el loquenda (1). omnibus (k).

CLXXIV. De diligendo Deo.
Beatus qui diligit Deum, et amicum in Deo, et ini.

Alias, minuerentur.

(a) Ex libro 4 Confessionum, cap. 6. (a) Ex libro 19 de civitate Dei, cap. 14.

(6) Ex libro 7 Confessionum, cap. 12. (b) ibid. cap. 15.

(c) vide ibid. c) Ibid. cap. 16.

(d) Ibid. cap. 16. id) Ibid. cap. 19.

(e) Ex libro 8 Confessionum, cap. 9. (e) ibid. cap. 23.

Ex libro 9 Confessionum, cap. 0, 1, 21, et legitur in Ibid. cap. 27.

epistola 1 Callisti I papæ. (g) ibid.

(9) Ex libro 10 Confessionum, cap. 23. (1) Ex libro 21 de civitate Dei, cap. 3.

(h) Ibid. cap. 28. o ibid. cap. 5.

ii) Ex libro 12 Confessionum, cap. 1. 6) vide Enchirid. cap. 110. Ex libro 1 Confessionum, (i) Ibid. cap. 11.

vid

(k) Ex Enarr. in l'sal. XXXIX, 1. 8. (k) Ex libro 3 Confessionum, cap. 8.

bid. n. 16.

cap. 12.

De

gratia (.

CLXXXVI. Ne juste slagellatus doleal.

losiora sunt animo secunda , quam corpori adversa : Non conqueratur homo, quando in his quæ juste prius enim corrumpunt prospera, ut inveniant ad. habet, palilur aliquas adversitales : per amaritudi versa quod frangant (a). nem enim inferiorum docetur amare meliora ; ne

CC. De remediis poenitentiæ. viator tendens ad patriam, stabulum pro domo di Prima salus est, declinare peccalum : secunda est, ligal. (@).

non desperare de venia. Nam ipse se in elernum CLXXXVII. Ut peccator sibi displiceat.

perimit , qui apud misericordem judicem ad pæni. Bene currit ad remissionem peccatorum, qui dis lentie remedia non recurrit (b). plicet sibi. Apud judicem enim justuin et misericor

CCI. De bonis occullis sanctorum. dem qui se accusat, excusat (6).

Boni latent, quia bonum ipsorum in occulto est ; CLXXXVIII. De quærendis præsidiis.

nec visibile enim est, nec corporale, quod diligunt; In tranquillitate pacis comprehendenda est doctri- et la merita eorum sunt in abscondito constituta: na sapientiae, qu:e inter tribulationuin lurbines dilli quam præmia (c). culler agnoscitur : nec facile inveniuntur in adversi

CCíl. De inimicis bonorum. tale præsidia, qu:e non fuerint in pace quæsita (c). Nullus bonorum inimicum habet, nisi malum : CLXXXIX. De allari Dei.

qui ideo esse permittitur, ut ant corrigatur, anit Ad altare Dei invisibile, quo non acccdit injustus, per ipsum bonus exercealur. Orandum est ergo ille pervenit, qui ad hoc praesens justificatus accedil. pro inimicis, ut aut obtinealur eorum conver. Inveniet enim illic vitam suam, qui hic discreverit sio, allt in nobis divine bonilatis inveniatur imicausam suam (d).

talio (d). CXC. De lege.

CCIII. De vigore fidei christianæ. Finis legis Christus est in quo lex justitiæ non con- Vigor fidei christiane tribus temporibus initiatur : sumitur, sed impletur. Omnis enim perlectio in ipso vespere, mane, et meridie. Vespere cnim Dominus est : ultra quem non est, quo se spes fidei et charita in cruce, mane in resurrectione , meridie in ascentis extendai (e).

sionc. Unum ad patientiain occisi, aliud ad vitam reCXCI. De mala conscientia.

suscitati, lertium ad gloriam pertinet majestatis in Nullæ pænæ graviores sunt, quam male conscien- Patris dextera consedentis (e). tiæ : in qua cum Deus non habetur, consolatio non inve

CCIV. De purgandis clectis. nilur : et ideo invocandus est liberalor, ut quem tri- Ad hoc exagitantur bomines tribulationibus, ut bulatio exercuit ad confessionem , confessio perducat vasa electionis evacuentur nequitia, et innpleantur ad veniam (1). CXCII. De ægro.

CCV. De bonis quæ nemo amillit invilus. Quod gravius peccatum ægri, quam medici inter- Potest homo invitus amitlere temporalia bona : feclio ? Sed cum in Baptismo hoc dimittitur, quid non nunquam vero, nisi volens, perdit ælerna (q). dimittitur (g)?

CCVI. De fine fidelium.
CXCIII. De ruminante verbum Dei.

Finis fidelinm Christus est, ad quem cum perAuditor verbi similis debet esse animalibus, quæ venerit currentis intentio, non h: bet quod possit ob hoc quia riiminant, munda esse dicuntur : 11t non amplius invenire, sed habet in quo deheat perniasit piger de his cogitare, quæ iu alvo cordis accepit : nere (h). et cum audit, sit similis edenti; cum vero audita in

CCVII. De tristitia. memoriam revocat, sit similis ruminanti (h).

Melior est tristitia iniqua patientis, quam latilia CXCIV. De anima ralionali.

iniqua facientis (i). Rationalis anima domina est corporis sui ; que

CCVIII. De peccatis præleritis. inferiori non bene imperabit, nisi superiori se Deo Revocandus est animus a recordandis cum quadam lola charitatis subjectione servierit (i).

delectatione præ terilis, ne subrepente concupiscentia CXCV. De misericordia Dei.

redeamus corde in Ægyptum (j). Sicut lerra de cælo exspectat pluviam, et lucem :

CCIX. De veritate. sic homo ex Deo debel exspectare misericordiam, et Bonum est a veritate vinci. Ad correptionem verilatem (j).

superet veritas volentem : nam et invitum ipsa supe"CXCVI. De bonis Ecclesice filiis.

rabit (k). Gaudendum est bonis Ecclesiae filiis, quod in discre

CCX. De impunitale peccatorum. tione eorum non fallitur divina justilia. Scd non Peccata sive parva, sive magna, impunita esse non lemore dividant congregalos : quia ipsorum est velle possunt : quia aut homine pænitente, aut Deo judicolligere, Domini separare (k).

cante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si CXCVII. De terreno amore.

conversio præcurrat humana. Amat eniin Deus confiDominus est rerum quas habet, qui nulla cupidi- lentibus parcere; et eos, qui semetipsos judicant, tale irretitur. Nam qui ierrenorum amore obstringi- non judicare (1). lur, non possidet, sed possidetur (l).

CCXI. De misero.
CXCVIII. De hæreditate Christi.

Nullus miser de quantacumque miseria liberatur, Hereditas , in qua cohæredes Christi sumus, nisi qui Dei misericordia pr:evenitur (m). non minuitur multitudine filiorum , nec fit angustior

CCXII. De remediis tribulationum. numerositate coheredum : sed tanta est multis, Fideliter supplicans Deo pro necessitatibus huquanta paucis; lanta singulis, quanta omnibus (m). jus vitæ, et misericorditer auditur, et misericordili's CXCIX. De felicitate.

(a) Ex Enarr. in Psal. 1, n. 4. Nunquam debet secura esse felicitas ; quia pericu

b) vide ibid. n. 5. (a) Ex Enarr. in Psal. xl, n. 5.

(c) vide Enarr. in Psal. lm, n. 7. (b) Ex Enarr. in Psal. XLI, n. 12.

(d) Ex Enarr. in Psal. Liv, n. 4, et legitur in cristia i (c) vide ibid. n. 16.

Callisti I papæ. id) Ex Enarr. in Psal. xlii, n. 5.

(e) vide Enarr. in Psal. Liv, n. 18. (e) vide Enarr. in Psal. xLv, n. 1.

Ex Enarr, in Psal. Lv, n. 13. vide ibid. n. 2.

(9) vide ibid. n. 19. (9) Ibid. n. 4.

(2) Vide Enarr. in Psal. Lyi, n. 2. (h) Ex Enarr. in Psal. xLvi, n. 1.

(i) Ex Enarr. in eumdem psal. n. 14. (i) vide ibid. n. 10.

(i) In Psal. LVII. n. 10.

(k) ibid. n. 20. (0) Ibid. n. 13. k) Ex Enarr. in Psal. xLvII, n. 11.

(1) Vide Enarr. in Psal. Lymu, serm. 1, n. 13. (1) Ex Enarr. in Psal. XLVII, serm. 1, n. 9

(ni) vide serm. 11 in cundein psal., n. 11. Est Araldicani (iii) Ex Enarr. in Psal. xLIX, 11. 2.

concilii canon. 14.

non auditur. Quid enim infirmo sit utile, magis

CCXXIV. De operibus bonis. novit medicus quam egrotus. Si autem id poslu- Non sunt bona opera, nisi que per dem et dile lat, quod Deus el præcipit et proinillit, liet omnino ctionem fiunt: quia alterum sine altero nullius virtutis quod poscit : quia accipit charitas , quod parat fructum parit(a). veritas (a).

CCXXV. De lapsu Adam.
CCXIII. De provectu bonorum.

Ab eo quod form: vit Deus, mutalus est Adam; sed Proveclus fidelium sine lentatione non evenil; nec in pejus, per iniquitatem suam : ab eo quod operatin sibi quisquam innolescit, nisi probationis examine: est iniquitas, mutantur fideles; sed in melius, per nec coronabitur, nisi qui vicerit; nec vincel, nisi qui gratiam Dei. llla ergo mutatio fuit prevaricatoris certaverit. Quis antem cerlal, nisi iniinicum habens, primi, hæc mutatio dexteræ est Excelsi (b). et tentationi resistens (b)?

CCXXVI. De lemporalibus deliciis.
CCXIV. De prophetiis implendis.

In præsenti vila el deliciae temporales dulces sunt, Stultus est, qui non credit denuntiationibus Pro- el tribulationes temporales amaræ sunt: sed quis non phetarum in paucis que restant; cum videal tam bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennainalta completa, quir lunc non erant, quando prædi- rum ? et quis non contemnal dulcedinem sæculi, incebantur implenda (c).

hians bonis æterne vita (c)? CCXV. De idolis.

CCXXVII. De Trinitale. Sic sunt qui colunt idola, quomodo qui in som- In Trinitate divina lanta cst substantie unitas, ul his vident vana. Si autem evigilet anima ipsorum, æqualitatem teneat, pluralitatem non recipiat (d). intelligit a quo facta sit, et non colit quod ipsa

CCXXVIII. Nullam mali esse naturam. fecit (d).

Omnia per Verbum facta sunt, et sine ipso factum CCXVI. De corporibus humanis.

est nihil. Cum itaque universa natura per Verbum Omnia corporis nostri, quæ discerpla, vel putre. Dei factæ sunt, iniquitas per ipsum facta non est, quia facta, vel etiam concremala, in quasdam dissolvuntur iniquilas nulla subsiantia est : et peccalum non natura savillas, Deo perire non possunt. In illa enim elementa est, sed vilium naturæ, id appelentis quod non est mundi eunt, unde sumpta sunt illa manu, que lenet ordinis sui (e). omnia (e).

CCXXIX. De iniquitale diaboli.
CCXVII. De siti bona.

Sublatum est diabolo iniquitate sua vincto, non quod Qui Deo siljunt, tota sua debent sitire substan- habebat proprium, sed quod rapuerat alienum. Autia, id est, et anima el carne : quia et animæ Deus dat ferendo enim Christus quæ de magna ejus domo peripanem suum, id est, verbum veritatis; el carni ne- erant , non furtum fecit, sed furtum recepit (0. cessaria Deus præbel : quia utraque ipse facil, qui

CCXXX. De profunditate iniquitatis. ulraque fecit .

Tunc hominem concludit profunditas iniquitatis, CCXVIII. De meditatione fidelium.

quando non solum immersus peccatis jacet, sed Qui otiosus et quielus non cogitai Deum ; quomodo eliam volens ea defendere, perdit aditam confessiointer aclus multos et laboriosa negolia de illo poterit nis. (g). cogilare? Meditetur ergo quæ Dei sunt fidelis, cum

CCXXXI. De auxilio Dei. vacat : et bene operandi substantiam quærat, ne in Cum Deus permittit, aut facit, ut aliqua tribulationo actione deficiat(g).

vexemur, elian lunc misericors est : quia excitaris li. CCXIX. De simulala innocentia.

dem, el differens opem, non auxilium negat, sed deSimulala innocentia, non est innocentia; simulata siderium movet (h). æquitas, non est æquitas : sed duplicatur peccalum, in

CCXXXII. De Christianis. quo est et iniquitas, el simulatio (n).

Divites christiani, si veri christiani sunt, prorsus CCXX. De lumine.

pauperes sunt, et in comparationem coelestium bonoAnima recedens a luce justitiæ , quanto magis rum, qu:e sperant, omne aurum suum arenam depu. querit quod inveniat contra justitiam, tanto plus tant : quia ibi quisque haben divitias suas ubi delecia repellitur a lumine veritatis, ei in lenebrosa demer- tionem (i). gitur (i).

CCXXXIII. De fide Abrahæ.
CCXXI. De duabus civilaribus.

Fides Abrahae, semen est Abrahæ. Proinde qui per-
Duas in lolo mundo civitates faciunt duo amores: tinent ad credulitatis similitudinem, ipsi pertineni ad
Jerusalem facit amor Dei, Birbyloniam, amor sæculi. hæredum promissionem (j).
sitcrrogel ergo se quisque quid amet, et inveniet unde

CCXXXIV. De perseverantia in bono. sil civis (j).

Nemo fidelium, quamvis mullum profecerit, diCCXXII. De præcepto Dei.

cal, Sufficit mihi. Qui enim dixerit, remansii, et hæOmne præceplum Dei leve est amanti : nec ob aliud sit in via ante linem, qui non perseverabil usque in intelligitur dictum, Onus meum leve est (Malih. xi, 30), finem (k). nisi quia dat Spiritum sanctum, per quem diffunditur

CCXXXV. De Deo. charitas in cordibus nostris, ut diligendo liberaliter Nullus in Deo locus est, nec est quo fugiatur ab faciamus, quod qui timendo facit, serviliter facit : nec ipso, nisi ad ipsum. Qui vult evadere offensiun, conist amicus recti, quando mallei, si fieri posset, id fugiat ad placatum (1). quod rectum est, non juberi (k).

CCXXXVI. De duabus vitis.
CCXXIll. De charitate.

Due vitae sunt; una est corporis, altera animæ. Si Plenitudo legis charitas est; quia per charitatem cut vila corporis, anima; ita vita animæ, Deus : el lex impletur, non per timorem. In tantum eniin liunt quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anime mandala justiliæ, in quantum adjuvat spiritus gralize (1).

(a) Enarr. in Psal. LXVII, n. 41, et lib de Gratia Chrise,

cap. 26. (a) vide Enarr. in Psal. lix, n. 7.

(b) Ex Enarr. in Psal. LXVIII, serm. 1, n. 2, et est Arausi (6) Ex Enarr. in eumdem psal., 1. 2.

cani concilii canon 15. (c) Ex Enarr. in Psal. Lxiu, n. 1.

(c) aug. in eodem sermone, n. 3. (1) Ibid. n. 4.

(d) Ibid., n. 5. (e) ibid. n. 6.

(e) ibid. ibid. n. 7.

(1) Ibid., n. 9. o vide ibid., n. 15.

(9) Ex Enarr. in eumdem psal. LXVIII, serm. ?, 4. 1. (h) Ex Enarr. in Psal. Lxuli, n. 11.

(h) ibid. i tbid.

(i) ibid. n. 14. Ü Ex Enarr. in Psal. lxiv, n. 2.

į vide ibid., n. 28. (k) Ex Enart. in f'sal. LXyU, 0. 18.

ik) Ex Enarr. in Psal. Lxix, n. 8. Ibid. n. 24.

(l) Ex Enar, in l'sal. LXX, serin. 1, 1. S.

« PredošláPokračovať »