Obrázky na stránke
PDF

in eorum persuasione patefacias. Deinde, quomodo per istam prroperantem et cooperantem gratiam liberum non impedialur arbitrium. Tum, utrum præscientia Dei ila secundum propositum maneat, ut ea ipsa quæ sunt proposila, sint accipienda präscita : an per genera causarum et species personarum isla varientur ; ut quia diverse sunt vocationes, in bis qui nihil operaturi salvantur, quasi solum Dei propositum videatur existere; in his autem qui aliquid boni acluri sunt, per prescientiain possit stare propositum : an vero uniformiler, licet dividi prescientia a proposito lemporali distinctione non possit, præscientia tamen quodam ordine sit subnixa proposito; et sicut nihil sit quorumcumque negotiorum, quod non scientia divina prævenerit; ita nihil sit boni, quod in nostram participationem non Deo auctore delluxerit. Postremo, quemadinodum per hanc prædicationem propositi Dei, quo fideles fiunt qui præordinati sunt ad vitam æternam, nemo eorum qui cohortandi sunt iinpedialur, nec occasionem negligentiæ babeant, si se prædestinatos esse desperent. Illud etiam qualiter dilualur, quæsumus patienter insipientiam nostram ferendo dentonstres, quod retraclatis priorum de hac re opinionibus, pene omnium par invenitur et una sententia, qua propositum et prædestinationem Dei secundum praescientiam receperunt; ut ob hoc Deus alios vasa honoris , alios contumeliz fecerit , quia finem uniuscujusque previderit , el sub ipso gratiæ adjutorio in qua fulurus esset voluntate et actione præscierit.

9. Quibus omnibus enodatis, el multis insuper, quæ altiore intuitu ad causam hanc pertinentia magis poles videre, discussis; credimus el speramus, non solum lenuitatem nostram disputationum luarum præsidio roborandam, sed etiam ipsos quos meritis atque honoribus claros caligo istius opinionis obscurat , defecalissimum lumen gratiæ recepluros. Nam unum eorum præcipuae auctoritatis et spiritualium studiorum virum, sanclum Hilarium (a) Arelatensen episcopum, sciat Beatitudo tua adiniratorem sectatoremque in aliis omnibus lux esse doctrine; el de hoc quod in querelam trahit, jam pridem apud Sanclilalem luam sensum suum per lilleras velle conferre. Sed quia utrum hoc faclurus , aut quo fine sit faclurus incertum est, et oinnium nostrum fatigalio, providentc hoc präsenti sæculo Dei gratia, in luz charitatis et scientiæ vigore respirat; adde eruditionem humilibus, adde increpationem superbis. Necessarium et utile est etiam quæ scripta sunt scribere, ne leve existimelur quod non frequenter arguitur. Sanum enim putant csse quod non dolet, nec vulnus superducta cute' sentiunt : sed intelligant perventurum ad sectionem , quod habuerit perseverantem tumorem. Gratia Dei et pax Domini nostri Jesu Christi coronet le in omni tempore, et ambulantem de virLule in virtutem glorificet in æternum, domine papa beatissime, ineffabililer mirabilis, incomparabiliter honorande, præstantissime patrone.

EPISTOLA INTER AUGUSTINIANAS CCXXVI (6). Domino beatissimo, ac loto affectu desiderando, ci multum in Christo suscipiendo patri AUGUSTINO,

HILARICS (c). 1. Si cessantibus contradicentium quæstionibus gratæ sunt plerumque studiosoruin inquisitiones, ut etiam illa , quze absque periculo ignorarentur, 'ediscant; orbitror gratiorem fore sedulitatem nostra relationis, quæ dum indicat secundum quorumdam prosecutiones quædam adversantia veritati, non tam sibi quam illis qui Lurbantur et turbant, per consilium Sanctitatis tuæ satagit provideri, domine beatissime, ac loto affectu desiderande, el multum in Christo suscipiende paler.

2. ilec sunt itaque quæ Massilizc, vel aliis etiam locis in Gallia ventilantur. Novum et inutile esse prædica tioni quod quidam secundum propositum eligendi dicantur, ut id nec arripere valeant nec tenere, nisi credendi voluntate donata. Excludi putant omnem prædicandi vigorem, si nibil quod per eum excitetur, in hominibus remansisse dicatur. Consentiunt omnem hominem in Adam periisse, nec inde quemquam posse proprio arbitrio liberari : sed id conveniens asserunt veritati, vel congruim prædicationi, ut, cum pro

stralis, el nunquam suis viribus surrecturis annuntiatur obtinendæ salutis occasio, eo merito quo voluerint i el crediderint, a suo morbo se posse sanari, et ipsius fidei augmentum, et lotius sanitatis suae consequantur

effectum. Czelerum ad nullum opus vel incipiendum, nedum perficiendum, quemquam sibi sufficere posse consentiunt : neque enim alicui operi curationis eorum annumcrandum putant, exterrita et supplici voluntate linumquemque irgrolum velle sinari. Quod enim dicitur, Crede, el salvus eris; unum horum exigi asserunt , alind osserri; ut propler id quod exigitur, si reddilum fuerit, id quod offerlur deinceps tribuatur. Unde consaquens pulant exhibendam ab eo fidem , cujus naturæ id voluntale Conditoris concessum est; et nullam ita depravatam vel exstinctam putant, ut non debeat vel possil se velle sanari; propter quod vel sanetur quis a

! In Mss., quod non dolent, nec vulnus superductum.

(a) Pro, Hilarium, putabant eruditi quidam legendum esse, Honoratum : sed inspecti a nobis Mss. Hilarium omnes ieruol. Hilarius porro iste ex Lerinensi monacho creatus fuit Arelatensis episcopus post Honoratum, anno 428 aut 429 ineunte denatum. Quippe Honoratus suffeclus Patroclo, qui anno 426 juxta Prosperi Chronicum interfectus est, cathedram Arelatensem, teste Honorato Massiliensi in vita Hilarii Arelatensis, per biennium occupavit.

(b) Epistola scilicet Hilarii ad augustinum, de eodem argumentó.

(c) Hic profecto ab Hilario Arelatensi, qui Augustini de Prædestinatione sententiam, sicuti Prosper in superiore epistola Scribit, « in querelam trahebat, » distingnit se ipse infra, n. 10, hisce verbis : « Nolo autem Sanctitas tua sic me arbitre. a tur hzec scribere, quasi de his quæ nunc edidisti ego dubitem. Significat præterea se ijsius « präsentiæ deliciis » aliquando potitum, « uberibusque salubribus nutrilum » fuisse. Deindc se laicum esse, n. 9 indicat; ac postremo Augustinung a pellat patrem, ab ipsoque vicissim in subsequente libro de Prædestinatione Sanctorum, n. 8, filius nuncur aiur : que ape in Arelatensem episcopum minime conyenjung.

siia, vel, si noluerit, cum sua ægritudine puniatur. Nec negari gratiam, si prxccdcre dicatur talis voiuntas, quæ tantum medicum querat , non autem quidquam ipsa jam valcat. Nam illal testimonia , ut est illud, Sicul unicuique parlilus est mensuram fidei (Rom. 111, 3), et similia , ad id volunt valere, ut juvetur qui ceeperit velle, non ut etiam donelur ul velit; rejectis ab hoc dono aliis pariter reis, et qui posscnt similiter liberari , si ca quæ pariter indignis præstatur credendi voluntas, etiam ipsis similiter præstaretur. Si autem, aiunt, dicalur vel talem omnibus remansisse , qua vel contemnere quis valeat, vel obedire, de compendio putant rationem reddi electorum vel rejectorum in co quod unicuique merilum propri:c voluntatis adjungitur.

3. Cum autem dicitur cis, quare aliis vel alicubi prædicetur, vel non prxdicelur vel nunc prædicctur quod aliquando pene omnibus, sicut nunc aliquibus gentibus non prædicatum sit ; dicunt id præscientize csse divina, ul eo tempore , et ibi, et illis veritas annunti.relur , vel annuntielur, quando et ubi priznoscebalur esce credenda. Et hoc non solum aliorum catholicorum testimoniis, sed etiam Sanctitatis lu:e disputatione antiquiore se probare lestantur ; ubi tamen camdem gratiam non minore veritatis perspicuitale docueris : ut est illud quod dixit Sanctitas lua in questione contra Porphyrium, de lemporc christianæ rcligionis, « lunc vo. luisse hominibus apparcre Christum, ct apud cos pr:edicari doctrinam suam, quando sciebat et ubi sciebau esse, qui in cum fuerant crediluri » (Epist. 102, quæst. 2, n. 14): vel illud de libro in Epistolam ad Romanos, « Dicis itaque mihi, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resislil (Rom. 1x, 19. In Expositione quurumdam propositionum er Epist. ad Rom., propos. 62) ? Cui sane inquisitioni, , inquis, ( sic respondet, ut intelligamus spiritualibus viris, etiam non secundum terrenum hominem viventibus, patere posse prima merita fidei et impietatis, quomodo Deus præscientia eligat credituros, et damnel incredulos : nec illos ex opcribus eligens, nec istos ex operibus damnans ; sed el illorum fidei præstans, ul bene operentur, et istorum impietatem deserendo obdurans, ut male operen!ur. » Et iterum in eodem libro superius : « Æquales omnes sunt anie merilum, nec potest in rebus omni modo aequalibus clcctio nominari. Sed quoniam Spiritus sanctus non datur nisi credentibus; non quidem Deus eligit opera quæ ipse largitur, cum dal Spiritum sanctum, ut per charitatem bona operemur : sed tamen eligit lidem, quia nisi quisque crcdal, et in accipiendi voluntale permaneal, non accipit donum Dei, id est, Spiritum sanctum, per quem infusa charitate bonum possit operari. Non ergo eligil opera cujusquam in præscientia, qur, ipse donaturus es! : sed fidem cligit in præscientia ; ut quem crediturum esse præscivit, ipsum eligerel, cui Spiritum sanclom daret, ut bona operando eriam eternam vitam consequeretur. Dicit enim Apostolus : Idem Deus qui operatur omnia in omnibus (1 Cor. XII, 6). Nusquam autem dictum est, Deus credit omnia in omnibus : quod enim credimus, nostrum est; quod autem opera. mur illius» (Expositio quarumdam popositionum ex Epist. ad Rom., propp. 12, 60). El calera in eodem opere; quæ se acceptare et probare testantur, tanquam convenienti: evangelicæ veritati.

4. Cæterum præscientiam, cl prædestinationcm, vel propositum, ad id valcrc contendunt, ut eos prxscierit, vel prædestinaverit, vel proposucril cligere qui fuerant credituri. Nec dc hac fide posse dici, Quid habes quod non accepisti (1 Cor. iv, 7)? cum in eadem natura romanserit, licct vitiata, quæ prius sana ac perfecta donata sil. Quod autem dicit Sanctitas lua, neminem perseverare, nisi perseverandi virtute percepla ; hactenus accipiunt, ut quibus datur, inerti licet, præcedenti tamen proprio arbitrio tribuatur : quod ad hoc tantum liberum asscrunt, ut velit vel nolit admillere medicinam. Cæterum et ipsi abominari se el damnare testantur, si quis quidquam virium in aliquo remansisse, quo ad sanitatem progredi possit, existiniet. Nolunt autem ila hanc perseverantiam prædicari, ut non vel suppliciter emereri, vel amilli contumaciter possil. Nec ad incertum voluntatis Dei deduci se volunt; ubi eis, quantum putant ad obtincndum vel amillcndum, evidens est qualecumque initium voluntatis. Illud etiam testimonium quod posuisti, Raptus est ne malilia mularet intellectum ejus (Sap. iv, 11); lanquam non canonicum definiunt omittendum. Unde illam præscientiam sic acci. piunt, ut propter fidem futuram intelligendi sint præscili : nec cuiquam talem dari perseverantiam, a qua non permillatur prævaricari; scd a qua possit sua voluntate delicere et infirmari (a).

5. Asserunt lum inutilem exhortandi consueludinem, si nihil in homine remansissc dicatur, quod correptio valeat excitare : quod quidem inesse natura sic se dicere confitentur, ut hoc ipso quod ignoranti veritas pre. dicatur, ad beneficium prxscntis gralie referendum sit. Nam si sic prædestinati sunt, inquiunt, ad utramque partem, al de aliis ad alios nullus possil accedere; quo pertinel tanla extrinsecus correptionis instantia ? Si non ab homine, etsi non fides integra, saltem vel dolor compunctæ infirmitatis exoritur, aut periculum demonstralie mortis horrelur ? Nam si non potest timere quis, unde lerrelur, nisi ea voluntate quæ sumitur ; non ex eo culpandus quod nunc non vult : sed in eo el cum eo qui sic aliquando noluit, ut eam damnationem cum suis posteris mererctur incurrere, ut nunquam recta, semper autem prara vellet appelere. Si autem est qualiscumque dolor qui ad exhortationem corripientis oriatur : lonc ipsam dicunt causam, propter quam vel rejiciatur alius, vel alius assumatur : alque ita non opus esse parles constitui, quibus ncc adjicicndum sit aliquid, nec dctrahendum.

6. Dcinde moleste fcrunt ita dividi gratiam , quæ vel lunc priino bomini dala est, vel nunc omnibus datur, i ut ille acceperit perscverantiam, non qua fierel ut perseveraret, sed sine qua per liberum arbitrium perse

(a) Id velus codex Corb. ad scquentem sententiam sic rerocal : El i'afirmari asscrunt tann utilem c.chortandi consUCIUdincm.

virare non possct , nunc vero sanctis in regnim per gratiam prædestinatis non tale adjutorium persererantiæ dctur, sed tale ut eis persercrantia ipsa donctur; non solum ut sine isto dono perseverantes esse non possini verum etiam ut per hoc donum nonnisi perseverantes sint » (Supra, de Correplione et Gratia, n. 29-38). llis verbis Sanctitatis lu:ita morentur, ut dicant quamdam desperationem hominibus exhiberi. Si enim, aiunt, ita Adam adjutus est, ut ct stare pussel in justitia, el a justitia declinare, el nunc ila sancti juvanlur, ut declinare non possint, si quidem cam acceperunt volendi perseverantiam, ut aliud velle non possint; vel sic quidam deseruntur, ut aut nec accedant, aut si accesserint el recedant : ad illam voluntatem pertinuisse dicunt exhortalionis vel comminationis uli'italem, qnæ et persistendi el desistendi oblinebat liberam polestatem ; non ad hanc, cui nolle justitiam inevila bili necessitate conjunctum est, prxter illos, qui sic concreati sunt bis qui cum universa massa damn:ti sunt, ut exciperentur per gratiam liberandi. Unde in hoc solo volunt a primo homine omnium distare naluram, ul illum integris viribus voluntatis juvarel gratia volcntem, sine qua perseverare non poterat : hos autem amissis ct perditis viribus credentes tantum, non solum erigat prostratos, verum etiam sussulciat ambulantes. Ceterum quidquidlibel donatum sit prædestinalis, id posse et amiili et retineri propria voluntate contendunt : quod tunc falsum esset, si verum putarent eam quosdam perseverantiam percepis:e, iil nisi perseverantes esse non possint.

7. Inde est quod et illud pariter non accipiunt, ut eligendorum rcjiciendorumque esse definitum numerum yelint': atque illius scntentie expositionem, non eam quæ a le cst deprompla suscipiant , id est, ut nonnisi omnes homines salvos fieri velit ; et non eos tantum qui ad sanctorum numerum pertinebunt , sed omnes omnino , ut nullus habeatur exceplus. Nec hoc limendum, quod quidam eo invilo perire dicantur : sed quo. modo, aiunt, non vult a quoquam peccari vel deseri justitiam, ct lamen jugiler illa deseritur contra ejus voluntalem, committunturque peccata ; ita eum salvari velle omnes homines, nec tamen omnes homines salvari. Testimonia etiam Scripluræ quæ de Saule vel de David posuisti, non pertinere putant ad quxstivnem , quæ de exhortatione versatur : alia autem ad id rcferunt , ut ex his eam gratiam accipiant commendari , qua unusquisque post voluntatem juvalur ; vel ad ipsam vocationem , quz præstalur indignis. lloc cnim et illis locis luorum opusculorum et aliorum , quae pcrsequi longum est , se demonstrare leslanlur.

8. Parvulorum autem causam ad exemplum majorum non patiuntur afferri : quam et luam Sanctitatem dicunt calenus alligisse, ut incertum esse volueris , ac potius de eorum pænis malueris dubitari. Quod in libro tertio de Libero Arbitrio ila positum meministi, ut hanc eis occasionem polucrit exhibere. Hoc etiam de aliorum libris, quorum est in Ecclesia auctoritas , faciunt quod perspicit Sanctilas lua non parum posse juvare contradictores, nisi majora , aut certe vel paria proferantur a nobis. Non enim ignorat prudentissima pielas lua, quanto plures sint in Ecclesia , qui auctoritate nominum in sententia teneantur, aut a sententia transseranlur. Ad summam , fatigatis omnibus nobis , ad id prosecutio eorum , vel potius querela convertitur consentientibus eliam bis , qui hanc definitionem improbare non audent, ut dicant : Quid opus fuit hujusceinodi disputationis incerlo lot minus intelligentium corda turbari ? Neque enim minus utiliter sine hac definitione, aiunt, tot annis a tot tractatoribus, tot præcedentibus libris el luis et aliorum , cum contra alios, tum maxime contra Pelagianos, catholicam lidem fuisse defensam.

9. Hæc, mi paler, el alia interminabiliter plura, ut summa mea vola conlilear, per me deferre maluissem ; vel , quia hoc non merui, saltem prolixiore tempore omnia quibus moventur , collecta dirigere ; ut quidquid de hac re contradicitur qualenus refelli, vel, si id non potest , lolerari deberet , audirem : sed quia neutrum ex voto provenit , malui quomodo polui hæc comprehensa dirigere, quam penitus de tanta qnorumsam contradictione relicere. Sunt ex parte tales persona , ut his consueludine ecclesiastica laicos summam reverentiam necesse sit exlibere. Quod quidem ita curavimus Dco juvantc scrvare, ut, cum opus fuit, non taccrcmus quæ ad quxstionis hujus assertionem exiguilas noślrarum virium suggcrcbal. Sed nunc summation, gianlum festinatio perlatoris admisit , hæc velut commonendo suggessi. Tuæ sanctac prudentiæ est dispicere quid facto opus sit , ut talium et tanlorum superetur vel lemperelur inlcntio. Cui ego jam parum prodesse existimo ic reddere rationcm , nisi et addatur auctoritas quam transgredi infatigabiliter contentiosa corda yon possint. Sed plane illud tacere non debeo, quod se dicant luam Sanctitatem , hoc excepto, in facris el dictis omnibus admirari. Tuum erit decernere quomodo sit in hoc eorum contradictio loleranda. Nec mireris quod aliter vel aliqua in bac epistola addidi , quantum puto, quæ in superiore non dixeram ; lalis est eniin nunc eorum definitio, præter illa quæ per festinationem aut oblivionem furlasse prælerii.

10. Libros, cum cditi fuerint , quos de universo opere luo moliris (a), quæso habere mereamur ; maxime uil per eorum auctoritatem , si qua tibi in luis displicent, a dignitale lui noninis jam non trepidi sequestre1.us. Librum etiam de Gralia et Libero Arbitrio non labenius ; superest ut eum, quia utilem quaestioni conSidimus, mereamur accipere. Nolo aulem Sanelilas lua sic me arbitrclur hæc scribere, quasi de ijs quæ nunc edidisti, cgo dubilein. Sulicial mihi pana mca, quod a prxsentiz luz deliciis exsulatus, ubi salubribus luis

Plures Mss., nolint.

onquot Mss., relle salvuri. (a) Retractilionum libros intelligit.

uberibus nutriebar , non solum absentia lua crucior, vcrum eliam pervicacia quorumdam , qui non tantum manifesta respuunt, sed etiam non intellecla reprehendunt. Caeterum hac suspicione in tantum careo , ut polius infirmitalem meam , qua tales parum patienter fero, nolabilem putem. Qualiter autem ad hoc consu:lendum judices , ut dixi , lux sapientiac derelinquo. Nam ad me hoc pertinere credidi , pro ea quam Chrisio vel libi debeo charitale, ut quæ in quæstionem veniunt , non lacerem. Quidquid pro ea gratia quam in le pusilli cum magnis miramur, volueris aut valueris , gratissime accipicmus , lanquam a nobis charissiina et reverendissima auctoritate decretum. Sane quia , urgente perlatore , timui ne vel non omnia , vel hæc ipsa minus digne, conscius mearum virium , possem dirigere : egi cum viro, um moribus ium cloquio et studio claro, ut quanla posset collecta suis lilleris intimaret (a): quas conjunctas his destinare curavi. Est enim talis qui , etiam præter hanc necessitatem , dignus tuæ Sanctitatis notitia judicctur. Sanclus Leontius diaconus, cultor tuus, cum mcis parentibus multum le salutat. Memorem mei Palernitatcm luam Dominus Christus Ecclesiæ suæ annis pluribus donare dignetur, domine paler. Et infra : Sciat Sanctilas lua, fratrem meum , cujus maxime causa hinc discessimus , cum matronia sua ex consensu perfeclam Dco continentiam devovisse. Unde rogamus Sanclitatem tuam, ul orare digneris, quo hoc ipsum in eis Dominus confirmare el custodire dignetur.

(a) Prosperum intelligere videtur, cujus præcedit epistola.

S. AURELII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI
DE PRÆDESTINATIONE

SANCTORUM
LIBER AD PROSPERUM ET HILARIUM PRIMUS (a).

In quo prædestinationis et gratiæ veritas pro; ugnatur contra Semipelagianos , homines videlicet a Pelagiana bäres omnino nequaquam recedentes, dum salutis initium ac fidei ex nobis ipsis esse volunt, ut hoc tanquam merilo præcedente cælera bona dono Dei consequantur. Ostendit Augustinus, donum Dei csse, non solum incrementum, sed ipsum quoque inilium fidei. Hac de re se aliter sensisse aliquando, et in opusculis ante suum episcopalum scriptis errasse noa di licetur, velut in illa quam objcctant, Expositione propositionum ex Epistola ad Romanos. At postea convictuin se indicat hoc prxcipue testimonio, Quid autem habes quod non accepisti ? quod testimonium de ipsa etiam fide accipiendum probat. Fidem inter alia numerandam esse opera, quibus Dei gratiam præveniri negal Apostolus, cum dicit, Non ex operibus. Gratia duritiam cordis aufferri; et ad Christum venire omnes qui a patre docentur ut veniant : quos aulem docet, misericordia docere; et quos non docet, judicio'non docere. Locum ex ipsius Epistola 102, quast. 2, de tempore christianæ religionis, qui a Semipelagianis allegatur, posse recte salya gratiæ ac prædestinalionis doctrina explicari. Docet quid inter gratiam intersit et prædestinationem. Porro prædestinatione Deum ea prescivisse que fuerat ipse facturus. I'rædestinationis adversarios, qui ad incertum voluntatis Dei deduci se nolle dicuntur, miralur malle seipsos infirmitati suæ, quam firmitati promissionis Dei committere. Eosdem liac auctoritate, si credideris, salvus eris, abuli comnionstrat. Gralize ac prædestinationis veritalem relucere in parvulis qui salvantur , nullis suis merilis discreti a caeteris qui pereunt. Non enim inter eos discerni ex præscientia meritorum, quæ si diutius viverent fuerant habituri. Ab adversariis illud injuria tanquam non canonicum testimonium respui, quod in eam rem allulit, Raptus est ne malitia , elo. Præclarissimum exemplum prædestinationis et gratiæ esse insum Salvatorem, in quo homo, ut a Verbo Palri coelerno in unilatem persona assumplus Salvator et Filius Dei unigenitus esset, nullis præcedentibus vel operum vel fidei meritis comparavit, Prædestinatos vocari certa quadam electorum propria vocatione; atque ante mundi constitutionem electos esse, non quia credituri præsciebanļur et futuri sancti, sed ut tales essent per ipsam electionem gratiæ, etc.

CAPUT PRIMUM. – 1. Dixisse quidem Aposto. vel, sicut in plerisque codicibus legitur , nemo mihi lum scimus in Epistola ad Philippenses , Eadem scri- moleslus sit (Galat. vi, 17). Ego aulem quamvis me bere vobis , mihi quidem non pigrum , vobis autem lulum moleste ferre confitear , quod divinis cloquiis quibus est (Philipp. II, 1). Idem lamen scribens ad Galatas, Dei gratia prædicatur (quæ omnino nulla est, si sc. cum sc satis apud eos egisse perspiceret, quod illis cunduin merita nostra dalur), lam multis manifestis. per ininisterium sermonis sui necessarium esse cerne- que non ceditur : vestrum lamen studium fraternanbal : De cælero, inquit , laborem mihi nemo præstet; que dilectionem , alii charissimi Prosper et Hilari,

ADMONITIO PP. BENEDICTINORUM. De prædestinatione sanctorum liber ad Prosperum et Hilarium primus, recognitus est ad vaticanos codices quatuor, el al Gallicanos sexdecim, ad Regiun, ad Xoalliensem, eum scilicet qui nostre Germanensi bibliothecæ ex nobilissimi domini Cucis Noalliensis dono accessit, ad Colbertinum, ad Sorbonicuni, ad Genovefæanum, ad Remensem majoris Ecclesiæ, all codicem Emerici Bigot, ad codicem Nicolai Manessier, ad Metcnsem abbaliæ S. Arnulphi, ad Andegavensem S. Albini, ad codicem abbalize S. Ebrulpbi, tandem ad Gemmeticensem, Beccensem, Michaelinuin, Pratellensem, et Corbeiensem : necnon ad Lovaniensium varias lectiones ex qualuor Belgicis Mss. excer;las; cl ad editiones veteres Am. Er. et Lov.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Consess., 1.1, memoralis. M. (a) Scriplus post Retraclationum libros, amo Christi 428 aut 129,

qua eos qui tales sunt, ita non vullis errare, ut post compulsus est, « Gratiam Dei secundum merita no. tot libros de hac re vel epistolas meas , adhuc me de- stra dari (a): > si non pertinet ad Dei gratiam quod sideretis hinc scribere, tantum amo, quantum non credere cæpimus , sed illud potius quod propter hoc possum dicere ; et lantum mé amare, quantum de nobis additur , ut plenius perfectiusque credamus : beo, non audeo dicere. Quapropter ecce rescribo vo- ac per hoc, initium fidei nostræ priores damus Deo , bis , et liccl jain non vobiscum , lamen etiam per vos ut retribuatur nobis et supplementum ejus ; et si quid adhuc ago , quod me satis egisse credebam.

aliud fideliter poscimus. 2. Consideratis enim litteris vestris videre mibi 4. Sed contra hácc cur non potius audimus : Quis videos cos fratres, pro quibus geritis piam curam, ne prior dedil ei , et retribuetur illi ? quoniam ex ipso, et teneant poeticam sententiam , qua dictum est, « Spes per ipsum, et in ipso sunt omnia (Rom. xi, 35, 36) ? sibi quisque » (Virgil., Eneid. lib. 11, vers. 309); et Et ipsum igitur initium fidei nostræ , ex quo , nisi ex in illud incurrant quod non poetice, sed prophelice ipso est? Neque enim hoc excepto ex ipso sunt cedictum est, Malediclus omnis qui spem habet in homine lera : sed ex ipso , et per ipsum , et in ipso sunt omnia. (Jerein. xvil, 5), eo modo essc tractandos , quo tra- Quis autem dicat eum qui jam cæpit credere , ab illo clavit Apostolus , quibus ail, Ei si quid aliter sapitis, in quem credidit nihil mereri? Unde fit ut jam niehoc quoque vobis Deus revelabit. Adhuc quippe in qux- renti cætera dicantur addi retributione divina ; ac per slione caligani de pra:destinatione sariclorum : sed ha- hoc gratiam Dei secundum merita nostra dari : quod bent unde , si quid aliter in ea sapiunt, boc quoque objectum sibi Pelagius, ne damnarctur, ipse damnaillis revelet Deus, si in eo ambulent in quod pervene- vit. Quisquis igitur hanc damnabilem vult ex omni runt. Propler quod Apostolus cum dixissel, Si quid parte vitare sententiam, veraciter intelligat dictum , criter sapitis , hoc quoque vobis Deus revelabil : Verum quod A postolus ait : Vobis donatum est pro Chrislo , tamen , inquit, in quod perveninus , in eo ambulenius non solum ut credatis in eum , verum etiam ut patiamini (Philipp. M, 15, 16). Pervenerunt autem isti fratres pro eo (Philipp. 1, 29). Utruinque ' ostendit Dei donostri, pro quibus sollicita est pia charitas vestra, num, quia utrumquc dixit esse donatum. Nec ait. ut credant cum Ecclesia Christi , peccato primi ho. Ut plenius et perfectius credatis in eum; sed, ut crea minis obnoxium nasci genus humanum , nec ab islo dalis in eum. Nec se ipsum misericordiam consecutuni malo nisi per justitiam secundi hominis aliquem libe- dixit, ut fidelior , sed ut fidelis essel (1 Cor. vii, 25). rari. Pervenerunt etiam , ut præveniri volunlates ho- quia sciebat non se initium fidei suæ priorern dedisse minum Dei gratia falcantur , atque ad nullum opus Deo, et relribulum sibi ab illo ejus augmentum ; bonum vel incipiendum vel perficiendum sibi quem- sed ab eo se factum fidelem, a quo et apostolus fa. quam saslicere posse consentiant. Retenta ergo ista ctus est. Nam scripta sunt etiam fidei ejus initià (Act. in quæ pervenerunt, plurimum cos a Pelagianorum 1x), suntquc ecclesiastica celebri lectione notissima errore discernunt. Proinde , si in eis ambulent et (b). Aversus quippe a fide quam vastabat, eique veorent eum qui dat intellectum, si quid de pradesti- hementer adversus , repente est ad illam gratia ponatione aliter sapiunt, ipse illis hoc quoquc revela- tentiore conversus; convertente illo cui hoc ipsum bit : tamen etiam nos impendamus eis dilectionis af- facturo per prophelam dictum est, Tu convertens vis fectum ministeriumque sermonis, sicut donal ille vificabis nos (Psal. LXXXIV , 7) : ut non solum ex noquem rogaviinus, ut in his litteris ea qu:e illis essent lente fierel volens credere; verum etiam ex persecu. apla el ulilia diceremus. Unde enim scimus ne forte: tore persecutionem in ejus fidei , quam persequelaDeus noster id per hanc nostram velit efficere ser- tur , defensione pateretur. Donálum quippe illi erat a vitutem, qua eis in Christi libera charitate servi- Christo, non solum ul crederet in eum, verum etiam mus?

ut pateretur pro eo. CAPUT II. - 3. Prius itaque lidem qua christiani $. Et ideo commendans istam gratiam , quæ non sumus, donum Dei esse debemus ostendere : si lamen datır secundum aliqua merita , sed efficit omnia bona diligentius id facere possumus , quam in voluminibus merila : Non quia idonei sumus , inquit , cogitare alilol tanjisque jam fecimus. Sed nunc eis responden- quid quasi ex nobismetipsis , sed sufficientia nostra ex dum esse video, qui divina lestimonia , quæ de bac Deo est (Il Cor. m, 5). Allendant hic, et verba ista re adhibuimus, ad hoc dicunt valere , ut noverimus perpendant, qui putant ex nobis csse lidei cæptum. ex nobis quidem nos habere ipsam lidem , sed incre- ct ex Deo esse fidei supplementum. Quis enim non mentum ejus ex Deo : tanquam fides non ab ipso dlo- rideat, prius esse cogitare quam credere ? Nullus nelur nobis , sed ab ipso tantum : augealur in nobis, quippe credit aliquid , nisi prius cogitaverit esse créeo merilo , quo cæpit a nobis . Non ergo receditur ab

Loy., Utrumque enim. Abest , enim , ab aliis libris. ca sententia, quam Pelagius ipse in episcopali judicio

Noalliensis Ms., celebrata. Alii Mss. cum editis, celebri. Palestino, sicut eadem Gesla lestanlur, damnare 3 plures Mss., per prophetiam.

(a) vide librum de Gestis Pelagii, n. 30.

b) Lectionem Actqum Apostolorum in Ecclesia celebrem · Editi, ille quem rogamus. Noalliensis Ms., rogurimus. dicit, quod jam lum usu receptuin esset, ut solemniter quot* Mss. Gallicani et Vaticani, aperta.

annis repeleretur tenipore Paschali. «Aclus Apostolorum, • Am. Er. et Mss., lumen. Lovanienses ex conjectura cor ait in sermone 315, n. 1, « liber est de canone Scriptura. rexerant, tantum.

« rum : ipse liber incipit legi a Dominico Pascbæ, sicut se Asex Mss., quoniam cæpit a nobis.

Bulletudo habet Ecclesie. »

« PredošláPokračovať »