Obrázky na stránke
PDF

Virorum tani ¡llustrium, tatuque in Ecclesia et pietate et dignilate prœstantium auctoritas eorinn errorem cum sibimetipsis, tum aliis magis periculosum reddebat : debita eniui eisdem veneratio et rudes in imitationcm pertrahebat, et simul peritiorum linguas inutili silentio cohibebat; ita ut vix reperiretur uilus, qui vel ipsos admoneret, vel errori quem docebant, occurreret, preeter paucos perfecta; gratia? intrépidos amatores (jÉptsí.225,n.7).Horum e numero fuere Prosper et Hilarius quidam, alius ab episcopo Arelatensi, cum illc ordinis esset laicorum (Epist. 226, n.9).Hieccrte consuetudinis Augustini deliciis politus aliquando fuerat, doctrinœque ejus salubri lacte nutritus : ac proinde licet id temporis,ut credibile est, patria et consanguineorum conspectu frueretur; sc tarnen tanquam extorrcm reputabat. Videtur autem ab Augustini convictu eo consilio discessisse, ut fralris sui conjugali vinculo alligati salutcm procuraret. Hoc nutu divino factum fuisse probavit eventus. Etenim prater ab eo susceptam gratia; defensionem in Galliis, ipsius frater de consensu uxoris conlinentiam ;implcxus est, quam uterque se ad exlremum usque spiritum perfecte servaluros Deo voverunl (Ibid., п. 2). Nihil autem, nostra quidem opinione, prohibet, quominus Hilarium hunc cxistimemus eumdem esse, qui circiler annum quadringentesimum decimum quartum e Sicilia epistolam Auguslino de erroribus Pelagianorum scripsit. Praeterquam quod animo torquebatur ille ob amissam sancli Doctoris prœsenliam, summo quoque dolore ipsum afficiebat, quod non solum dogmata tarn manifesta, quae idem Sanctus tradiderat, respuerentur, sed etiani ab iis qui ilia minime caperent, reprehendcrentur. Quocirca ctsi venerationem, quam ex ccclesiastica consuctudine viris ejusmodi superions ordinis laici debent, religiose exhiberet; tarnen oblata occasione non taccbat, sed catholicam doctrinara pro datis sibi a Deo viribus tuebatur.

Prosper autem, qui Auguslino in defendendœ gratia; munus ac laborera successif, Aquitanus erat, sermone scholasticus (ex Gennadio), hoc est, egregic lillcratus, et omnino vir tum moribus, tum eloquio et studio clarus (Epist. 22G, n. 10), nee saneti Antislitis notilia indignus : quamvis sc ipse tanluin ex ordine laicorum fuisse quodam modo indicet, ubi profiletur minime so parem auetoritati memoratorum Scmipelagianorum, a quibus multum et viUc meritis, et summo sacerdotii honore superatur. Augustinum nunquam viderat, sed tantummodp officiosis salutaveral litleris, quas per Lcontium diaconum direxerat, per quem et saneti Antislitis aeeeperat responsionem. Verumtamen et Augustini lectione et Dei revclalione doctus perversissimum esse, negata pradestinatione ас praveniente gratia, dicerc quod milium salutis ex eo qui salvatur, non ex eo slct qui salvat, quodquc voluntas hominis divina; graliœ pariât opem, non gratia sibi humanara subjiciat voluntatem (Id., 225, nn. 6, 7) : spretis aliorum adversis conatibus, non modo hac in fide perstitit, sed et eamdem contra impugnantes propugna vit, tum saneti Doctoris operibus alque illic allati? Scriplurarum teslimoniis usus, tum argumentis quae per sc ipse a posilis per Augustinum fundaraenlis ducebal; pugnans videlicet validis ratiociniis, et nervosis illis assertiouibus, quibus idem ipse, juxla Gennadii quoque attestalionem, pollebaL

Inier prima hujus disputationis exordia Massilicnscs aliquantisper malucruhl vilium imputare sua; tarditali, quam dogma a sc non inlelleclum damnarc : irao fuere inter eos non— liulli, qui Augustinum consultum vellent, rogaturaque ut lucidiorem atque apcrliorem super hoc exposilionem ederet. At vero conligil Dei miserentis nulu, ut Massiliam per id temporis deferrelur liber de Correptione el Gratia, quo libro monachis Adrumctinis , ad cadera ipsa quai Massilicnsibus facessebanl negotium, tarn plene rcspondcbalur, lamque absolute, ut idem liber ad componendas, quœ in Galliis excitai» eranl, contenlionum turbas conscriptas viderelur. Verum conspeclo libro, qui aposlolicam Auguslini doctrinam sequebantur, ipsi quidem novum indc lumen et majora ad earn defendendam prasidia traxerunt : alii autem, quorum mentes error ante occupaverat, calígine propria impediti, nihil aliud illic, nisi offensioiiis adhuc et ardentioris in veritatem odii maleriam invenerunt (Ibid., n. 2).

Qpiuionem suam vctustalis nomine defendentes, prœdcstinationis dogma nota novitalis inurebanl. In Auguslini scriplis ad versus Pelagianos conditis.contrarium asserebant Patrum opinioni et ecclcsiaslico sensui, quidquid in eis de vocalione cleclorum secundum Dei propositura sanctus Doctor dispulaverat. Locos Pauli hue pertinentes dicebant a nomine unquam sie intelleclos : cumque rogarenlur, quonam ipsi modo exponi eos vellent; nullum revera, qui placerct, sensum sibi oecurrere fatebantur; sed de his taceri jubebant, quorum altitudinem nullus attigisset. Sententias Auguslini ex operibus ante Pclagianam haeresim ab eo composilis producebant, tanquam sua; ipsorum opinioni plane congruentes. Quin etiam qua; idein ex adversa parte sibi opposuit in libro de Correptione el Gratia, hœc omnia pro se isli magna contenlione replicabant. At plurimum ipsis displicebat instilulum ibidem discrimen inter graliam qua; Adamo data fuerat, et qua; nobis nunc datur. Denique prade— slinationis excmplum nolebanl sumi ex parvulis, de quibus nempe alia prius fuisset opinio ipsius quoque Augustini in libris de Libero Arbitrio (Ibid., n. 3].

Cum autem illorum, quibus spiritus Pelagians impielatis sie illudebat, auctorilate premerenlur veritatis defensores; compulsi sunt ab sánelo Antislilc poseeré, ut suam ipse aueto— rilalera illis objiceret. Нас de re duas ad ipsum epístolas scripsit Hilarius : quarum priore, qua; excidit, fortasse referebatur odiosa ilia prœdicandx prœdcstinationis formula, quam ex adversaras objectavit sibi Augustinus (Infra, de Dono Perseverantiœ, n. 58). Posteriore vero Hilarius poslquam de adversariorum querelis egit : Quidquid, ait, pro ea gratia, quam in te pusilli cum maanis miramur, volueris aut valuer is, gratissime accipiemus, tanguarn a nobi» charissima et reverent i ssima auctoritate dccretum. Ac significal sc Prospcrum quoque impulisse ad scribendum proprias in camdcm rem lilteras, quas ei cum suis conjunctim dirait (Epist. 220, n. 10). b

Exstant cliamnum hœ Prosperi 1 i Itera?, quarum ille exordio tesfatur se sancto Doctori non solo salutandi eum, ut in priorc quadam epístola fccerat, studio, sed eliam fidei, qua Ecclcsia vivit, affectu scribcro. Excubante enim, inquit, pro universis membris corporis Christi vigilanlissima industria tun, et adversus hœrcticarum doctrinarum insidias veritatis tirtute pugnante, nulla modo mihi terendum pittavi, ne onerosus tibi aut importunus essem in to, quod ad mult or um salutem, ас perinde nxl pietalem tuam perlinet; cum polius reum futurum esse me crederem, si ea quœ valde perniciosa esse inte!ligo, ad specialem patronum fidei non referrem (Epist. 225, n. 1). El post cxposilam, quœ in illis Pclagianœ pravilatis feliquiis inerat, non mediocrem virulentiam, subjicit : Speramus non solum tenuitatem nottram disputationum tuarum prœsidio roborandam. sed eliam ipsos, quos merilis atque honoribus claros coligo istias opinionis obscuraty de final issimum lumen gratiœ recepluros (Ibid., nn.6, 9).

Augustinus, quanquam moleste ferebat quod catholico dogmali divinis testimoniis tarn mullís lamque manifestis confirmato quisquam adhuc adversan auderet, Prosperi tarnen et Hilarii, rirorum, uti diximus, laicorum, quos ipse filios charissimos appcllat (Infra, de Prädestination* Sanctorum, п. 1); horum ergo et studio et pia erga errantes solliciludinc permolus, duos ipsorum nomini, id est, ad l'rosperum et Hilarium, scripsit libros, ulrosque in velere Noalliensi códice, in Pratcllcnsi ac Melcnsi, et ab ipso Prospero de Prœdcstinalione Sanctorum nuncupates ( Vide infra, Admonition em in librum de Dono Perseverantiœ; Append, parte 3, Prosperi ¡(esponsiones adGenucnsium Excerpta, init. et in tomo 1, variam lectxonem ad fin em Itelraclationum) : sed posterior lamen jam o)im, titulo forsilan per amanuenses mulato, de Dono Perseverantiœ vocitatur.

Priorc libro monstral donum Dei esse non solum incrcmcnlum, sed inilium quoque fidei. Hi< de rc se aliter sensisse aliquando, et in opusculis a se nondum episcopo scriplis errasse, non diffîtclur : at postea conviclum se indical hoc prœcipue testimonio, Quid autem ¡tabes.

Îuod non accepisti (I Cor. iv, 7)? quod testimonium de ipsa eliam fide accipiendum probat, idem doccl inter alia numcranda esse opera , qui bus Dei graliam prœveniri negat Apostolus. Gratia duritiam cordis aufcrri; et ad Christum venire omnes qui a Patre docentur ut venianl : quos autcm docet, misericordia docerc ; et quos non doccl, judicio non docerc. Locum ex sua ipsius epístola centesima secunda objeclatum, posse recle salvo gratiœ e' prœdcstinationis dogmale explican. Observât quid inter graliam inters il ас prœdeslinationem. Porro prœdcstinalione Dcum ea prœsrivisse quœ tuerai ipse facturus. Prœdeslinationis adversarios , qui ad incertum voluntatis Dei deduci se nolle dicunlur, miratur malle se sua ipsorum infirmilali, quam Ormilalí proinissionis Dei commiltere. Eosdcm hac auctoritate, Si credideris, salvus eris (Rom. x, 9), abuti commonstrat. Gratiœ ac prœdeslinationis verilatcm relucen; in parvulis qui salvantur, nullis suis merilis discreti a cœteris qui

fiereunt : non enim inter eos discerní ex prœscientia mcrilorum, quœ si diutius viverent, uerant habituri. Prœtiarissimum vero cxcmplum prœdeslinationis et gratiœ esse ipsum Salvatorem , qui ut Salvalor et Filius Dei unigenitus esset, nullis prœcedentibus vel operum vel fidei merilis comparavit. Prœdcstinatos vocari certa quadam electorum propria vocationc; cosque ante mundi constitulionem esse electos, non quia credituri prœsciebanlur et fuluri sancti, sed ut laïcs essent per ipsam electionem gratiœ.

Postcrioris libri prima parle probat perseverantiam ¡Mam, qua in Christo perseveralur usque in fi nein, esse donum Dei. Hoc enim a Deo ¡rrisorie peti, si a Deo dari non credilur: atqui dominica orationc nihil pene aliud posci quam perseverantiam, juxta Cypriani expositioncm; qua quidem exposilionc ipsi gratiœ i ni m ici vidi sunt, anlequam nali. Pcrsevcrandi graliam non secundum accipíentíum mérita, sed alus misericordia dari, alus justo ejus judicio non dari doect. Cur ex adultis ¡Ile potius quam istc vocetur, quemadmodum et ex duobus parvulis cur isle assumalur, illc rclinqualur, inscrutabilc. Inscrutabilius autem, cur ex duobus pus, huic perseverare donetur, non illi : sed istud lamen certissimum, hune esse ex prœdeslinalis, ¡Hum non esse. Prœdeslinationis myslerium dominicis verbis de Tyriis et Sidoniis, si cadem apud ¡Mos, quœ apud Chorozain, signa Facta essent, pœnilentiam acturis, monstrari observai. Exemplum parvulorum ad prœdeslinationis et gratiœ in majoribus veritatem firmandam valere oslendit : atquc ad locum libri sui de Libero Arbitrio lertii ab adversariis male hue relalum responde!. Altera postea parte libri refcllit quod ¡Hi aiunt, prœdeslinationis dogma ulililali cxhorlationis ct corrcplionis esse incommodum. Asserit contra , prœdcstinationem utiliter prœdicari, ut homo non in se ipso, sed in Deo glorictur. Quœ autem ab istis ad versus prœdcstinationem objectantur, eadem non absimilitcr vel advcrsus Dei prœscienliam, vel advcrsus gratiam illam, quam ad cœtera bona (excepto initio fidei et perseverantiœ perfeclionc) ncccssariam esse consenliunl posse torqueri. Prœdcslinalionem qaippe sanctorum nihil aliud esse, quam prœscienliam et prœparalionem beneficiorum Dei, quibus ccrlissime iiberanlur, quicumque liberantur. Verum prad*" "^чет congrua ralione prœdicari jubet; ac non eo modo, ut apud imperitam mullilu' ~i

ipsa sua prœdicatione videatur. Postremo illuslrissimum prœdeslinationis с
propositum ob oculos Dominum Jcsum commendat.

Hic observant, rem ab Auguslino libris illis duobus contra adversarios
Sanct. August. X. /i

luce alquc encrgia, ut non tam ingonii vires intendissc, quam divino afilante Spiritu locutus fuisse videalur (Rivius, lib. k, cap. 10, n. 3).

Tam eximium opus, eorum quae post Rctraclationes perfecto absolvere ipsi licuit, forte ultimum, eximia perorationc Vir sanetus exornavit, summam illic animi sui modestiam consignatam relinquens extremis hisce verbis : Qui legunt hœc, si intelligunl, ayant Deo grattas : qui autem non intelligunt, orent ut eorum Ule sit doctor interior, a cujus facie est scientia et intellectus. Qui vero errare me existimant, etiam atque eliam diligenter quœ sunt dicta considèrent, ne fortassis ipsi errent. Ego autem cum per eos, qui meos labores legunt, non solum doctior, verum etiam emendatior fio, propitium mihi Deum agnosco : et hoc per Ecclesiœ doctores maxime exspecto, si et in ipsorum manus venil, dignanturqne nosse quod s cribo (a).

(a) Rerum ab Aiignsiiiii obilu per lemporacidem vicina geslarum in Pebgianorum reliquias, sciliccl sub poiilificiltus Romanis Gœlestino, Sixto, Leone, (iebsio , Hormisda , Felice IV el Bonifacio (I monumenla iiiiigniora exliibentur infra, in Appendice, adjunclis Prospcri conlra eosdem baereticos Apologelicis pro beale graü;e Defensor?.

EX AUGUSTINI LIBRO DE HyERESIBUS AD QUODVULTDEUM, HJÏRESIS 88.

IMagianorum est hœresis, boc tempore omnium recentissima a Pelagio monacbo exorla. Quem inagistrum Cœlcslius sic secutus est, ut sectatores eorum Cœlestiani etiam nuncupentur. Hi Dei gratia;, qua prœdestinati sumus in adoplionem filiorum per Jcsum Christum in ipsum (Ephes. i, 5), ct qua cruimur de potestate lenebrarum, ut in eum crcdamus atque in rcgnum ipsius transferamur (Coloss. i, 1.3), propter quod ait, Nemo venit ad me, nisi fuer it ei datum a Patre meo I Joan. vi,G6), ct qua diffunditur charitas in cordibus nostris (Rom. v, 5), ut fides per dileclionem operetur (Galat. v, C), in tantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant faceré omnia divina mandata : cum si hoc verum essft, frustra Dominus dixisse videretur, Sine me nihil potest is faceré (Joan, xv, 5]. Dcniquc Pelagius a fratribus increpatus, quod nihil trihuerct adjutorio gratiœ Dei ad ejus mandata facienda, «orreptioni eorum hactenus cessit, ut non cam libero arbitrio prœponeret; sed intideli calliditalc supponcret, dicens, ad hoc cam dari hominibus, ut qua; faceré per liberum jubenlur arbitrium, facilius possint implere per gratiauí. Diccndo utique,Ut facilius possint; voluit credi, etiamsi difficilius, tarnen posse homines sine gratia divina faceré jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus faceré, non esse dicunt nisi in libero arbitrio, quod nullis suis prœcedenlibus mentis ab illo accepit nostra natura, ad hoc tantum ipso adjuvante per suam legem atque doclrinam, ut di.scainus qua? faceré, et quœ sperare debeamus, non autem ad hoc ut per donum Spiritus sui, quœ didiccrimus esse facienda, faciamus. Ac per hoc divinilus nobis dari scient iam conti I en tur, qua ignoran lia pcllilur; charitatcm autem dari ncgant qua pic vivitur : ut scilicet cum sit Dei donum scientia quœ sine charilate inflal, non sit Dei donum ipsa charitas, quœ ut scientia non infiel, œdificat (I Cor. vin, 1 ). Dcslruunt etiam orationcs, quas facit Ecclesia, sive pro inudelibus et doctrina? Dei rcsislcntibus, ut convcrtanlur ad Deum; sive pro fidelibus, ut augealur in eis Gdes, cl persévèrent in ea. Hœc quippe non ab ipso accipere, sed a se ipsis homines habere contendunt, gratiam Dei qua liberamur ab impídale, dicentes secundum mcrila nostra dari. Quod quidem Pclagius in episcopali judicio Palœslino damnari meluens, damnarc compulsas est : scd in postcrioribus suis scriplis hoc invenitur docere. In id eliam procrediuntur, ut dicant \ i lam justorum in hoc saeculo nullum omnino habere peccatum, et ex bis Ecclesiam Christi in bac mortalitatc pcrGci, ut sit omnino sine macula ct ruga (Ephes. v, 27); quasi non sit Christi Ecclesia, quœ toto terrarum orbe clamât ad Deum, Dimitle nobis debita nostra (Matth. vi, 12). Párvulos etiam negant, secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquœ prima nativitatc contrahere. Sic enim eos sine ullo pcccali originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oportcat secunda nativitate dimilti : sed eos propterea baptizari, ut regeneralione adoptati admittantur ad regnum Doi, de bono in melius translali, non ista renovatione ab aliquo malo obligations veteris jbsoiuti.Nam etiamsi non baptizentur, promitlunt eis extra regnum quidem Dei. scd tarnen œlcrnam et bealam quamdam vitam suam, Ipsum quoquc Adam dicunt, etiamsi non peccasset, fuisse corpore moriluruni, ncque ¡la mortuum mérito culpœ, sed conditione naturœ. Objiciuntur eis ct alia nonnulla, sed ista sunt maxime, ex quibus inlclliguntur eliam illa vel cuneta, vol pene cuntía penderé.

[ocr errors]

In Libros de Pcccatorum Mentis et Remission», vide lib. 2, cap. 33, Retractationum, f. 1„ cot. 6W, a verbis. Venit etiam nécessitas, naque ad verba, Magnis curarum œstibus.

M,

HIPPONENSIS EPISCOPI,

DE PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE,

ET DE BAPTISMO PARVULORUM,

üb íUtavcdlímmx libvi tvt&{n).

LIBER PRIMUS.

Befellit cosqui dicum, Adam, cliamsi non pcccasset, fuisse moriiurum; nec ex ejus peccalo quidquam ad ejus posteros pro|agalionc trausiisse. Mortem hominis probat consccuiam non necessitate natura;, sed nieiiln peccaii : tum etiaiu I«ccaio Adoe tolam ejus slirpem obligatam esse docel, ostendeus párvulos ob id baptizan, ul originate peccati remissio uem accipianU

CAPUT PIUMUM. — 1. Prœfalio. Quamvis in melius el magnis curarum xslibus atque txdiorum, quae nos deliuent a peccatoribus derelinquenlibus legem Dei (b), licet ea quoque ipsa noslroriim eliam pectalorum uteritis imputeraus : sludio tameu itio , Marcelline charissinie, quo nobis es gralior atque jucuiidior, diutius esse debitor nolui, atque, ut verum d¡-cam, non potui. Sic enitn me coinpulít, vol ipsa charitas qua in uno iiiconimulabili шшт sumus in melius cominutandi, vel timor ne in le offenderem Dcuin, <|ii¡ tibi desideriuin (ate doitavit, cui serviendo illi serviam qui donavit : sic, inqiiam, me cnmpulit, si«: ilmit el traxil ad ilissokemJas pro lantillis viribus quxstiones qnas mihi scrib mío indixisii, ul ea can-a in animo meo paulisper v'c.ceret alias, douce alian d eificerem, quo nie boiix lux voluntali cl connu quibus lixc cura; sunt, cist non suriicieiilcr, lamen obedicnlcr descrvisse constare!.

CAPUT II. — 2. Adam, si non pcccasset, non fuisse moriiurum. Qui dicunt Adam sic ercalum , ut etiani sine pcccali merito niorcrctur, non poena culpa:, sed necessitate naturx; prorccloillud quod in I.ego dictum est, Qua die ederilis, morte moricm'mi (Gai. u , 17) ;. non ad mortem corporis, sed ad mortem auiiux quae in peccalo lit ', refcrrc conanlur. Qua inorie morliios significavil Dominus infideles , dc quibiii ait, Sine moriuos sepeliré marinos suos (Malth. vin , 4i). Quid ergo respondcbunl, cum Icgitur hoc Deniit prima liu

niini eliam post peccalum increpando el damnando dixisse : Terra es, et in terrain ibis {Gen. ni, 19)? Ñeque enim secundum animam , scd, quod manifestum esl, secundum corpus ierra eral, el morle ejusdem corporis eral iiurus in terram. Quanivis enim secundum corpus terra esset, et corpus in quo creatus e>t animale gcslaret; lamen si non peccasset, in corpus luerat spiriluale mulandus , el in ¡Ham incorrupt ¡onem qux lidelibus el Sanctis proniiitiiur, sine mortis periculo iransilurus *. Cujus rei desidcriuui nos habere non solum ipsi scnlimus in nobis, verum eliam admoneule Aposlolo cognoscinius, ubi ail: Eicniin in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod de cœlo esl, superindui cupientes; si tarnen induli, non audi iiwaiiamur. Etenim qui sumus in line habitation*, ingemiscimus gravait, in quo nolumus exspoliari, sed supervesiiri, ut ubsorbeatur moríate a rila (Il Cor. v, 2 4). Proindc si non peccasset Adam , non eral exspoliandus corpore , sed supcrvesiicndus immorlalitaie , et incorrupiioiie, ul absorbcrciiir moríale a vita, id eel, ah animali in spiriluale iransirel.

CAPUT III. — 5. Aliud esse morlalem , aliud esst moni obnoxium. Ñeque enim meiiieiidum fuit, ne lorie si diutius hic viveret ' in corpore animali, seneclulc gravaretur, et paulaiim velcrasccndo pcrvcnirci ad mortem. Si enim Dens Israclilarum vcsiinicnlis el calccamoniis pr.esiilit, qnod per toi anuos non sunt ohlrila (Deut, xxix, o) ; quid niirum si obedicnii homini cjusdcm polcniia prxstaretnr, ut animale ас moríale habcns corpus ', habcrel in со quemilam siatiim, quo sine defcclu esset annosus *. lempore quo Dens vcllet, a mortalitate ad immortalilatem, sine media morte vcnlurus? Sicul enim lixc ipsa caro quam nunc habcnius, non iiloo non est vulnerable, quia non est necesse ut vu'ncrclur : sie illa non ideo non fuit inorlalis, quia non eral necesse ut morerelur. Talem pulo habitudinem adlmc in corporc animali alque morlali, eliam Ulis qui sine morte hinc translaii suqt, fuisse concessam. Ncque enim Enocli et Elias per Um longain analem scnccluic marcucrunt. Nec lamen credo cos jam in illani spiritualem qiialitatein corporis commutatos, qualis in resurreclione promiltilur, quai in Domino prima prxcessil : nisi quia isti fortassc nec bis cibis egeni, qui sui consumpiione rendant; sed ex quo iranslali sunt, ila vivunl, ut similcm liabeant salielatem Ulis qua draginla diebus , quilius Elias ex calice aquae et ex collyride ' panis мне cibo vixit (IV Лее. и, 11) : aut si et bis susicutaculis opus est, ila in paradiso forasse pascunlur, sicut Adam priusquam propter pec-catum exinde exire mcruissei. Habebat cuim, quantum existimo, et de lignorum fructibus refeelionem contra defeeliooem, cl de lignoviUc Stabilitäten» contra tclusiaicm.

[ocr errors]

CAPUT 1Y. — 4. Mors etiain corporis ex pcccalo. Tv.cter boc aulem quod puniens Dcus dixit, Terra et, cl in (errant ibis, quod nisi de morie corporis qnomoilo iutelligi possil ignoro; sunt et alia testimonia qnibus evideiitissiineapparcat, non laulum spirilus , sed cliam corporis moricm propter peccalum mevuisse genus humanuni. Ad Homanos Apostolus dial : Si etilem Christus in vobis est, corpus qiiidcm mortutim est propter peccalum, spirilus aulem tila est propter Justitium. Si ergo Spiritus ejus qui suscitavil Jcsum a morluis habitat in vobis, qui suscitavil Christum Jesttm a morluis , vivificaba et morlatia corpora vestrn , per mhabüantem spiritual ejus in vobis (Koni, vin, 10, 41). Pulo quod non expositore , sed lanium lectore fc opus babel lam clara cl aperla sentenlia. Corpus, inqu'rt, mortuum est, non propter fragililaiem terrenam, qeia de terras pulvere factHm est, sed propter peccalum; quid amplios quaerimas? Et vigilanlissime non ail, Mortale; sed , mortuum.

CAPUT V. —5. Mortale, mortuum ас moriturum. Naniquc anlequam immutaictur in illam incorruptioncm, qtias in sanctorum resurreelione promillitur, poterat esse mortale, quamvis non moriturum : sicut boc nostrum polest, ut ila dicam , esse regrolabiJc, quamvis non ajgretatunwn. Cujus enim caro esl, quae non aegrotare possil, ctianisi aliqiio casu priusquam a'grolet occumbal ? Sic el illtxl corpus jam eral moríale ; quam morialiiaiem fucral absumplura mutalio

• Gallicani qualuor manuscripti optimse noue et duo Belgici, ut animale hoc mortale Itabens corpus. Nonnulli alü, animale hoc esl moríale, etc.

• in ante cdilis, ялпоялл. AI in manuscriptis prope omnibus legilur, annorum. in tribus alüs, annosus.

» In Mss., collyrida.
1 casalinusMs., relatore.

in aclernam incorruplioncm , si in domine juslitia, id esl obedienlia, pcrinanerel : sed ipsum mortale non esl factum mortuum nisi propter peccalum. Quia vero illa in ' resurreelione futura mutalio, non solum nullam mortem , qua? facla est propter peccainni, sed nec morlalilatcm habilura esl, quam corpus animale babuit anlc peccatum , non ait, Qui suscitavil Christum Jesum a morluis, vivificabil et morlua corpora vestra; cum supra dixisset, corpus mortuum ;sed, vivificabil, inqiiit, et ntortalia corpora vestra : ni scilicet jam non solum non sini mortua, sed пес morlalia, cum animale resurgel in spirituale, ei mortale boc induct immorlalitatcm, cl absorbebitur moríale a vita (ICor. xv, M, 53, Si).

CAPUT VI. —6. Quomodo corpus mortuum ob peccalum. Mirum si aliquid quxrilur bac mauifestalione liquidius. Nisi forte uudieiidum est, quod liuic perspicuitali coniradicitur ', ut mortuum corpus secundum ilium modum hic inlelligamus, quo dictum e-i, Mortifícate membra vestra quœ sunt super terram (Coloss, ш, 5). Sed boc modo corpus propter jiislitiam mortificalur, non propter peccalum : utenim operemur justiiiam, mortificamos membra nostra quai sunt super terrain. Aut si putant ideo additum, proptei peccalum, ut non inlelligamus quia pecralum factum est, sed ut peccatum non flat; taiiquam dicercl, Corpus quidum mortuum est, propter non faciendum peccatum : quid sibi ergo vult, quod cum adjunxisset, Spiritus aulem vita est; addidil, propter Justitium? Sufleceral cnim si adjungeret ', Vitam spirilus ; ut cliam hie subaiidirctur, Propter non faciendum peccalum : ul sic ulrumquc propter imam rein intclligercmus ct mortuum esse corpus , et \ilam esse spirilum , propter non faciendum peccalum. Ita quippc, etiamsi lanlummodo vcllet dicere, propter justiiiam, boc csl, propter faciendam justiiiam, ulrumque ad boc posset referri ', ct mortuum esse corpus, ct T'ilam esse spirilum, propter faciendam jnsiitiam. Nunc vero el moriutim dixit esse corpus propter peccalum, el spirilum esse vitam propter justiiiam ; diversa mérita diversis rebus attribuons : moni quidem corporis, merilum peccali ; vita; antem spirilus, meriium Justitiar. Quocirca si, ut dubitari non potest, spirilus riia esl propter justiiiam, hoc est, merilo juslitia:; profcclo corpus mortuum propter peccatum, quid aliud quam mérito peccali inlclligere debemus aut pnssumus , si apcrtissimum Scripturac sensum non pro arbitrio pcrverlere ac detorquere conamur? Hue * eliam verborum conscquenlium lumen acccdil. Cum cnim presentís lemporis graliam dcienninans dicercl, mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurreclionem rcnovalo, peccali merilum manel, hoc est nécessitas mortis ; spirilum aulem vitam esse propter justiiiam , quia licet adbuc corpore mortis hujus oneremur, jam secundum intc

1 Manuscripti, quia vero illa resurreelione, omissa partiaila, in.

» Am. el Er. :siifftceret enim si adjungeret. Lov., sie adjumere.

5 Am. Er., ad utrumque posset hoc referri.

4 rlerique Mss., huU.

« PredošláPokračovať »