Obrázky na stránke
PDF

opus sanis, sed grotantibus, nec venil vocare justos, 27. An vero quisquam ctiam hoc dicere audcbit. sed peccatores in poenitentiam. Et idco quia su.e quod ad parvulos hæc sententia non pertineat, posvila propria peccatis nullis adhuc lenenlur obnoxii, sintque sine participationc corporis hujus et sanguioriginalis in eis ægritudo sanatur in ejus gratia qui vis in se habere vilain (a) : quia non ait, Qui mir salvos facit per lavacrum regenerationis.

manducaverit, sicut de Baptismo, Qui non renatus 25. Dicet aliquis : Quomodo ergo et ipsi vocantur fuerit ; sed ait, Si non manducaveritis, velut cos allo. in pænitentiam ? Numquid tantillos ' potest aliquid quiens qui audirc ct intelligere poterant, quod utique poenitere ? lluic respondetur : Si propterca pæniten · non valent parvuli? Sed qui hoc dicit, non allendit les dicendi non sunt, quia sensum panilendi non quia nisi omncs isla sententia leneat, ut sine corpore el habent 9. nec fideles dicendi sunt, quia similiter sen- sanguine Filii hominis vilam habcrc non possint . sum credcndi nondum habent. Si autem propterea frustra ctiam ætas major id curat. Potcst cnim, si recle fideles vocantur, quoniam fidem per verba ge- non voluntatem, sed verba loquentis allendas, cis stanium quodam modo profitentur ; cur non prius soli; videri diclum, quibus tunc Dominus loquebalur: etiam pænitentcs habentur, cum per eorumdem verba quia non ail, Qui non manducaverit ; sed, Si non gestantium diabolo et huic sæculo renuntiare mon- manducaveritis. Et ubi est quod eodem loco de hac strantur ? Toluni lioc in spe lit vi Sacramenti elipsa re ail, Panis quem ego dedero, caro mea est pro divinac gratix, quam Dominus donavit Ecclesiæ. Cic. saeculi vita (Joan. vi, 54, 52) ? Secundum boc enim terum quis ignorat quod baptiza'us parvulus, si ad cliam ad nos perlinere illud Sacramentum intelligi rationales annos veniens non crediderit, nec se ab mus, qui lunc nonduin fuimus quando ista dicebat: illicitis concupiscentiis abstinuerit, nihil ei proderit quia non possumus dicere ad saculuin nos non perquod parvus accepil? Verumtamen si perceplo Ba tinerc, pro cujus vita Christus suam carnem dedit: plismate de hac vila emigraverit, solulo rcatu cui Quis autem ambigat seculi nominc homines signifi. originalitcr erat obnoxius, perficietur in illo lumine calos esse, qui nascendo in loc sarculum veniunt ! verilatis, quod incommutabiliter maniens in æternum, Nam, sicut alibi ait, Filii secili hujus generoit et justificatos præsentia Creatoris illuminal. Peccata generantur (Luc. XX, 54). Ac per hoc etiam pro parenim sola separant inter homines cl Deum, qu:e sl vulorum vila caro' data est, quæ data est pro scculi vimlur Christi gratia, per quem mediatorem rcconci vila ; et si non manducaverint carnein Filii hominis, Jiamur, cum justifical impium.

nec ipsi habebunt vitain. CAPUT XX. – 26. Ad mensam Domini nemo rite 28. llinc cst ctiam illud, Paler diligil Filium, et nisi baptizatus accedit. Terrentur aulem isti sèntrntia omnia dedit in manu ejus. Qui credil in Filium, habet Domini dicentis, Nisi quis natus fuerit denuo, non videbil vitam æternam : qui autem incredulus est Filio, non haregnum Dei. Quod cum exponeret, ait, Nisi quis rena bebit vilam, sed ira Dvi manet super eum ( Joan. mu, tus fuerit ex aqua ct Spirilli, non intrabil in regnum 35, 56 ). In quo igitur horum genere ponemus infancælorum (Joan. 11, 3, 5). Et propterea conantur par- les ? in eorum qui creilunt in Filinm, an in eorum vulis non baptizatis innocentiæ merilo salutem ac qui sunt increduli Filio? In nentro, ait aliquis ; quia vitam xternam tribuere; seil quia baptizati non sunt. cum adhuc credere non possunt, ncc increduli depu eos a regno coelorum facere alienos : nova quadam landi sunt. Non hoc indical * ecclesiastica regula. el mirabili præsumptione, quasi salus ac atermi rits quic baptizatos infantcs fidelium numero adjungit, possit esse præter Christi bæreditatem, præler re Porro si isti qui baptizantur, proptcr virtutem celegnum cælorum. Habent enim videlicet quo confu- brationemque tanti Sacramenti, quamvis suo corde giant, alque ubi delitescant, quia non ait Dominus, alque ore noni agant quod ad credendum confitenSi quis non renatus fueril ex aqua ei Spiritu, non ha hebit vilam ; sed ait, non intrabil in regniun Dria.

In omnibus Mss., qui.

° Editi, in manus. At manuscripli, justa Vulgalam, in Nam si illud dixisset, nulla linc dubilalio possct ob- mame. ociri. Auferatur ergo dubitatio : jam Dominum au

& sic Mss. Edili vero, judicat.

(a) Ianc sententiam ab Apostolica Sede, cum de bae diamus, non suspiciones conjecturasqne mortalium ; i sa re agerelur, adlibjtam contra Pelagianos fuisse, scribit Dominum audiamus, inquam, non quidem hoc de

Augustinus, epist. 186,ad Paulinum, nu.28 et 29. adbibuit niuri

rum lonocentius papa in epistola ad Patres milevitani conciSacramento lavacri dicentem, scd de Sacramentu

lii, quæ inter Angustinianas est 182. Verba lunocentii quae sancle mense suæ, quo ncmo rite nisi baptizatus

huc spectaat, litaistulit Augustinus in librum 2 contra duas

Epistolas Pelagianoruin, n. 7. Jræterea Gelasius paj a post Au accedit : Nisi manducaveritis curnem meam, et biberitis gustini obiluni eadem ex sententia Pelagiairos, episcopis pe. sanguinem meum, non habebilis vilam in vobis. Quid

Picenum scribens, redarguit, eaque neminem exceptum esse

docuit. Fulgentins porro a Ferrando diacono rogatus quid ultra quxrinus ? Quid ad hoc responderi potest, nisi existimandum de salute juvenis Æthiopis, qui instante pertinacia pugnaces nervos adversus constantiam morle baptizalus, prius decesserat, quam Eucharistiam per

cepisset, ostendit ut ex mullis Scripturæ locis, et ex Augue perspicuit veritatis intcndat?

stini sermone ad Infantes, « tunc unumquemque fidelium

« corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando i Sic Valicanus codex. Alii vero cum excusis, lantillus. a in Baptismale membrum corporis Christi efficitur ; nec · Editi, nondum habent. Al Mss., non habent.

« alienari ab eo panis calicisque consortio, etiamsi antequam I Lov., in regnum cælorum. An. vero, Er. ct nostri y'ss. « panem illum comedat cl calicem bibat, de hoc sæculo hoc loco habeni, in regnum Dei.

« in unitate corporis Christi constitutus abscedat. » Confer • Lov., samuti lavacri ; addila voce, sani li, ex uno lan lib. 3 de l'eccatorun Meritis, n. 7-9, et Tractatum 26 in tum manuscripto.

Joan. Cygirannensis codex omittil, sanctir.

dumque pertineal , tamen in numero credentium regnum Dei possil accedere? Nempe in utraque caucompulanlur : profecio illi quibus Sacramentum de- sa ad illam exclamationem reditur, U alliludo diviliafuerit, in eis habendi sunt qui non credunt Filio; rum ! Ex ipsis deinde baptizatis parvulis, dicatur atque ideo si hujus inanes gratiæ de corpore exierint, mihi, cur alius rapitur, ne malitia mutet intellectum seqnelur eos quod dictum est, Non habebunt vitam', ejus ( Sap. iv, 11 ); et alius vivit, impius fulurus ! scd ira Dei manet super eos. Unde hoc, quando eos Nonne si ambo raperentur, ambo in regnum cælo. clarum est peccata propria non habere, si nec origi- rum ingrederentur ? Et tamen non est iniquilas apud nali peccato leneantur obnoxii ?

Deum. Quid ? illud quem non moveat, quem non in CAPUT XXI. – 29. Inscrutabile, cur infanles alii taula altitudine cxclamare compellat, quod alii pardiscedant frustrati Baptismo, alii non. Bene autem non vuli spirilu immundo vexantur, alii nihil tale patiunail, ira Dei veniet super elim; sed, manel super eum. tur, alii etiam in uteris matrum, sicut Jeremias, sanAb bac quippe ira , qua omnes sub peccato sunt, de etisicantur(Jerem. 1, 5); cum omnes, si csl originalo qua dicit Apostolus, Fuimus enim el nos aliquando na peccatum, pariter rei sint ; si non est, pariter innoturaliter filii iræ, sicul el cæleri ( Ephes. II, 3 ), nulla centes sint? Unde ista tanta diversilas, nisi quia res liberal, nisi gratia Dei, per Jesum Christum Do- inscrutabilia sunt judicia ejus, el investigabiles via minum nostrum. Hæc gratia cur ad illum veniat, ad ejus ? illam non veniat, occulta essc causa polesi, injusta CAPUT XXII. — 31. Refellit eos qui putant animas non potest. Nunquid enim iniquilas apud Deum ? ob delicta alibi commissa, in corpora merilis suis conAbsit ( Rom. 1x, 14 ). Sed prius sanctarum Scriplura- venientia detrudi, in iisque magis minusve affligi. An rum auctoritatibus colla subdenda sunt, ut ad intel forte illud jam explosum repudiatumque sentiendum lectum per fidem quisque perveniat. Neque eniin fru est, quod anime prius in coelesti habitatione peccansira dictum est : Judicia lua sicul abyssus mulla les, gradatim atque paulatim ad suorum merilorum (Psal. xxxv, 7). Cujus abyssi altitudinem veluti ex- corpora veniani, ac pro anle gesta vita niagis minuspavescens, exclamat Apostolus : 0 aliludo divitia. ve corporeis pestihus affliganlur? Cui opinioni quamrum sapientiæ el scientiæ Dci ! Præmiscral quippe sen vis sancta Scriptura apertissime contradicat, quæ tentiam mire profunditatis, dicens : Conclusil enini cum gratiam commendarel, Nondum, inquit, nalis, Deus omnes in incredulitate , ut omnibus misereatur. nec qui aliquid egeranl' boni aut mali, ut secundum Cujus profunditatis veluti liorrore percussus : 0 alii etectionem propositum Dei manerel, non ex operibus, tudo, inquit, divitiarum supientiæ el scientiæ Dei ! quam sed ex vocante dictum est quod major servicl minori : inscrutabilia judicia ejus, el investigabiles viæ ejus ! nec ipsi tamen qui lioc sentiunt, evadunt hujus que. Quis enim cognovit sensum Domini ? Aut quis consilia- slionis angustias, sed in eis coarctali et bærentes sirius illius fuit? Aul quis prior dedit illi, el relribuelur militer, 0 allitudo ! exclamare coguntur. Unde enim ei '? Quoniam ex ipso, el per ipsum, el in ipso sunt fit ut homo ab ineunti pueritia modestior, ingeniosior, omnia; ipsi gloria in sæcula sæculorum. Amen ( Rom. lemperantior, ex magna parıc libidinum victor, qui SI, 32-36 ). Valde ergo parvum scnsum habemus ad oderit avaritiam, luxuriam detestetur, atque ad vir. discutiendam justitiam judiciorum Dci; ad discutien- lilcs celeras provectior aptiorque consurgal, et ladam gratiam gratuitam, nullis meritis præcedentibus men eo loco sit, ubi ei prædicari gratia christiana non iniquam, quæ non tam movet cum præstalurin - pon possit ? Quomodo enim invocabunt in quem non dignis, quam cum æque indignis aliis denegatur. crediderunt ? Aut quomodo credent ei quem non audie

30. Nam ct hi quibus videlur injustum ut parvuli runt ? Quomodo autem audient sine prædicante ( Rom. sine gratia Christi de corpore cxeuntes, non solum X, 14)? Alius autem lardus ingenio, libidinibus deregno Dei, quo et ipsi fatentur nisi per Baptismum dilus, flagitiis et facinoribus cooperliis, ita gubernerenatos intrare non possc ; verum etiam vita cierna lur, ul audiat, credat, bapliz tur, rapiatur, aut si el salute priventur ; qu:erentes quomodo juslu:n sit delenlus hic fuerit , laudabiliter hic vivat ? Ubi Juo ul alius ab originali impietate solvalur, alius non solo isti tam diversa merila contraxerunt, non dico, ut vatur, cum eadem sil utriusque conditio : ipsi re- iste credat, ille non credat, quod est propriæ volunspondeant secundum suam sententiam , quomodo talis ; sed ut iste audiat quod credat, ille non audiat ; identidem justum sit ut huic prästelur Baptisinus, hoc enim non est in hominis polcs tale : ubi, inquam, quo intret in regnum Dei, illi non prästetur, cum sit hec lain diversa merita contraxerunt ? Si in cælo utriusque par causa. Si cnim movet, cur ex his duo- egerunt aliquam vitam, ul fro suis actibus propellebus, cum ex equo ambo sint originaliter peccatores, rentur vel labercilur * in terras, congruisque sue alius ab hoc vinculo solvitur, cui conceditur Baptis- anle aclc vitc corporeis receptaculis lenerentur : mus; alius non solvitur, cui talis gratia non concedi- ille utique melius ante hoc mortale corpus vixisse crclur: cur non pariler movet , quod ex duobus origi- dendus est, qui eo non mullum meruil pregravari, naliter innocentibus, alius accipit Baptismum, quo in ut el bonnin haberet ingenium, el concupiscentiis regnum Dei possil intrare ; alius non accipit, ne ad

· Editio Lov., neque aliquid egerani. Emendatur ad ! in MSS., non ridebunt vitam.

manuscriptos. Ex his nonnulli lubent, que aliquid cge• Fditi, el unde hoc. Abest, et, a Mss.

rint : omisso, ncc. Vaticani vero, neque qui aliquid egerunt. 3 In plerisque Mss., at ret: ibueretur ci

Crgira:ncnsis Ms., nec dum aliqui:l egissent. • In Mss., cur non taliler moret.

Abesl, vel luberentor, a nonnullis manuscri; tis.

ejns mitioribus urgeretur, quas posset facile supera- alix minus graventur, el pro eisdem merilis aumare : et tamen eam sibi gratiam praedicari non meruit, na ingenia variari, ut acutiora sint quædam, et alia qua sola posset a secunde mortis pernicie liberari. oblusiora, proque ipsius rite superioris meritis diviIlle autem pro meritis deterioribus, sieut patant, nam quoque gratia:n liberandis hominibus dispensagraviori corpori implicilus, ctob hoc cordis obtusi, ri; quid de isto poterunt respondere ? Quomodo ei cuin carnis illecebris ardentissima cupidine vincerc- tribuent el teterrimam vitam superiorem, ut ex hoc lir, et per ncquissimam vitain peccatis pristinis, faluus nasceretur; et lalu bene merilam, ut ex hoc quibus ad hoc venire mcrucrat, adderet pejora terrc- in Christi gratia multis acutissimis præferrelur ? na; aut in cruce lainen audivit, Hodie mceum eris in 33. Cedamus igitur et conscntiamus auctoritati paradiso ( Luc. XXI, 43 ); aut alicui colæsit apo- sanctæ Scripturæ, quæ nescit falli nec fallere : et sicSlulo, cujus prædicatione mutatus, et per lavacrum ut nondum natos ad discernenda merita eorum aliregenerationis salvus effectus est : ut ubi abundavit quid boni vel mali egissc non credimus; ita omines peccatum, superabundaret gratia. Quid hinc ' respon- sub peccato esse, quod per unum hominem intravil deant, omnino non video, qui volentes humanis con in mundum, et per omnes homines pertransiit, a quo jccluris justitiam Dei defendere, et ignorantes allitu- non liberat nisi gratia Dei per Dominum nostrum Jedincm gratiæ, fabulas improbabilcs lexuerunt. sum Christum, minime dubitemus.

32. Multa enim dici possunt de miris vocationibus CAPUT XXIII. - Christus etiam infantium salvahominum, sive quos legimus, sive quas experti sumus, lor el redemptor. Cujus medicinalis adventus non quibus corum opinio subverlatar, qui credunt ante est opus sanis, sed egrotantibus; quia non veril ista corpora sua, quasdam proprias vitas gessisse ani vocare justos, scd peccatores : in cujus regnum non mas hominum, quibus ad bicc venirent, pro diversi intrabit nisi qui renatus fuerit ex aqua et spirilu, nec tate merilorom diversa ' hic experturu vel bona vel

præter regnum ejus salutem ac vitam possidobit #termala. Sed terminandi hujus operis cura non sinit in nim. Quoniam qui non manducaveril carnem ejus, et his diutius immorari. Unuin tamen, quod inter mul- qui incredulus est Filio, non habebit vitam, sed ira Dei ta mirabile comperi, non lacebo. Quis non sccun- manct super eum. Ab hoc peccalo, ab lae ægritudine, dum istos, qui ex meritis prioris vilic ante hoc cor

ab hac ira Dei , cujus naturaliter filii sunt, qui ctiam pus in coelestibus gestä animas terrenis corporibus

si per ætatem non habent proprium, trahunt lainen magis minusve grarari opinantur, affirmet cos anto

originale peccatuin, non liberal nisi Agnus Dei qui istam vilam sceleratius immaniusquc pecc:ussc, qui

lollit peccata mundi ' (Joan. 1, 29), nonnisi Mcdicus mentis lumen sic amittere meruerunt, ut sensu vici- qui non venit proptcr sanos, sed propter ægrolos, no pecoribus na-cerentur ; non dico tardissimi ingc

nonnisi Salvalor, de quo dictum est generi humano, nio, nam hoc de aliis dici solet ; scd ita excordes,

Narus est vobis hodie Salvator ( Luc. 11, 11): ponnisi ut etiam cirrati .ad morendum risum cxhibeant cor Redemptor, cujus sanguine dcletur debitum nostrum. datis delicias fatuitatis, quorum nomen cx greco

Nam quis audeat dicere, non esse Christum insanderivatum moriones vulgus appcllat? Talium tamen

lium salvatorem nec redemplorem? Unde autcm salquidam suit ita christianus, iit cum cssct omninm in

vos facit, si nulla in eis est originalis ægritado pecjuriarum suarum mira laluitarc paticntissimus, inju. cali? Unde redimit, si non sunt per originem primi riam tamen Christi nominis vel in sc ipso religionis hominis venumdati sub peccalo? Nulla igitur ex ava imbutus erat. sic fcric non vossct, ut blasphe- nostro arbitrio, priclor Baptismum Christi, salus elermantes videlicct cordalos, a quibus hæc ut provoca na promittatur infantibus , quam non promittil Scrirelur audiebat, insectari lapidibus non desistcrct. plura divina , humanis omnibus ingeniis præferenda. nec in ea causa vel dominis parccrct. Tales crgo

CAPUT XXIV. – 34. Baptismus salus , Eucharipritdestinari et creari arbitror, ul qui possunt, intcl. stia vila rocatur a Punicis Christianis. Oplime Punici Jigant, Dei gratiam et Spiritum qui ubi vult spirat Christiani Baptisnium ipsum nihil aliud quam salu( Joan. III, 8), ob hoc omne ingenii genus in filiis

iem, el sacramentum corporis Christi, nihil aliud

tem, el sacramentum corpo misericordiæ non præterire, itcmque omnc ingenii

quam vitam vocant. Unde, nisi ex antiqua , ul existi

quam vitam vo genus in gehennæ filiis præterire, ut qui gloriatur in

mo, et apostolica (raditione, qua Ecclesiæ Christi Domino glorietur ( 1 Cor. 1, 31 ). Illi autem qui pro

insitum tenent, praeter Baptismum el participationcm merilis vitæ superioris accipere qnasque animas !

mensæ Dominicæ , non solum ad regnum Dei', sed diversa terrena corpora aflirmant, quibus alice magis,

nec ad salutem el vitam æternam posse quemquam

hominum pervenire ? Hoc enim et Scriplura lestalur, "Am., quid buic respondeant. Lov., hic. Verius Mss., secundum ea que supra diximus. Nam quid aliud le. lignc; locutionc Augustino familiari. s in pluribus mss., diverse.

hent, qui Baptismum nominc salutis appellant , nisi * Am. Er'. et quinque Mss., curali. Aljí vero manuscripti quod dictum est, Salvos nos fecil per lavacrum regenecum editione Lov., cirrati. Jo margine codicis Cygirannen- rationis (Tit. 1, 5); et quod Petrus ait, Sic et vos 81sis scriplum antiqua manu , « vel cerrili, id esi furiosi. , Ducitur vox a Cerere, in cujus sacris furore correpli mentis mili forma Baplisma salvos sacil (1 Petr. M, 21 )? Quid non satis compotes erant. • Apud Am. Er., jost, vel in seipso rcliyioris , addilar,

aliud eliam , qui sacramentum mensä Dominicæ vircuerentia.

i vetus S. Amandi codex, peccatum mundi. 8 Am. et nostri onines Mss., accipere quisquas animas : 9 Edili, non solum non ad regnum Dei ; repetita neganto alquc ex iisdem lures habent, diversa in terra corporal. particula, quæ posteriore loco abest a manuscriptis.

Lum vocant, nisi quod dictum est, Ego sum panis vi 57. Itaque illud quod in Evangelio posilum est, rus, qui de cælo descendi; el, Panis quem ego dedero, Erat lumen verum, quod illuminat ominem hominem vecaro mea esl pro seculi vila; el, Si non manducaveri - nientem in hunc mundum, idco dictum est, quia nullus lis carnem Filii hominis ct sanguinem biberilis, non hominum illuminatur nisi illo lumine verilatis, quou habebilis vilam in vobis (Joan. vi, 51, 52, 54) ? Si ergo Deus cst : nc quisquam putaret ab eo se illuminari, a ut toi et lanla divina lestinionia concinunt, nec salus quo audlit'ul discal, non dico, si quemquam magnum nec vita uleroa sive Baptismo el corpore el sanguine hominem, sed ' pec si angelum ei contingat habere Domini cuiquam speranda est, frustra sine bis pro- doctorem. Adhibetur enim sermo veritatis extriusceRS niillilur parvulis. Perro si a salute ac vila alerna vocis ministerio corporalis , verumtamcn neque qui hominem nisi peccata non separant, per hæc Sacra- plantal cst aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum menla nonnisi peccati realus in parvulis solvitur : de dal Deus (1 Cor. III, 7). Audit quippe bomo diceulom quo realy scriptum est, neminem esse mundum, nec vel hominem vel angelum; sed ul sential cl cognoscat si unius diei fueril vila cjus (Job xiv, 4, sec. LXX). verum esse quod dicitur, illo lumine inlus meus ejus Unde est et illud in Psalmis : Ego enim in iniquitati- aspergilır, quod alernum manct , quod etiam in lebus conccplus sum, el in peccatis maler mea me in ulero nebris lucel. Sed sicut sol iste a cæcis, quamvis cos aluit (Psal. L, 7). Aut enim ex persona generali ipsius suis radiis quodam modo vestial, sic ab stultitiae lehominis dicitur , aut si proprie de se David hoc dicit, nebris non comprehenditur. non utique de fornicatione, sed de legitimo connubio 38. Cur autem, cum dixissct, quod illuminat omnem nalus fuit. Non itaque dubilcmus eliam pro infantibus hominem ; addidcrit, venientem in hunc mundum ; unde baptizandis sanguincm fusum , qui priusquam fundu hæc opinio nala est, quod in exorlu corporali ab ulcro relur, sic in Sacramento datus est el commendalus, malris recentissimo illuminet mentes nascentium par. ut dicerelur, Hic est sanguis meus, qui pro mullis vulorum : quamvis inn græco ila sil posilum (a), ut effundelur in remissionem peccatorum (Mallk, xxvi, 28). possil clian intelligi lumen ipsum veniens in hunc Negant enim illos liberari , qui sub peccato essc no- mundum : tamen si hominem venientem iu liune luut fateri. Nam unde liberantur, si nulla scrvilute mundum, necesse est accipi, aut siinpliciter dictum peccati lcnentur obstricti?

arbitror, sicul mulla in Scripturis reperiuntur, quibus 35. Ego, inquit, lux in sæculum veni , ul omnis qui ctiam detraclis nihil scntentii minualur; aut si procrediderit in ure, non maneal in tenebris (Joun. Ini, 46). pler aliquam distinctionem additum csse credendum lloc dicio quid ostendit, nisi in lenebris esse omuem esi, fortasse hoc dictum est , ad disceruendam spiricui non credit in eum, el credendo ellicere ne maneat lualcm illuminationem ab isla corporali, quae sive per in tenebris ? Has tenebras quid nisi peccata intelligi. creli luminaria, sive quibusque ignibus illuminat ocumus? Sed quodlibel aliud intelligantur hæc tenebric, los carnis; ut hominem interiorem dixerit venientcm profecto qui non credit in Christum, manebit in eis : in hunc mundum, quia exterior corporeus est, sicut el ulique poenales sunt, non quasi noclurnæ ad quielem hic mundus; lanquam diceret, Illuminat omnem hoanimantium necessari..

minem venienlein in corpus, secundum illud quod CAPUT XXV. - Parvulos mox nalos illuminari qui- scriptum est : Sortilus sum animuam bonam , el veni in dum perperain colligebanl ex Evangelio. Proinde parvuli, corpus incoinquinalum (Sap. riu, 19, 20 ). Alllersi fier Sacramentum quod ad hoc divinitus institutum go sic dictum est, si distinctionis alicujus gratia est, in credentium numerum non transeant, profecto dictum est ; Illuminat omnem hominem venierlem in bis tencbris reinauebunt.

in hunc mundum; tanquam dictum esset, Illuminat 36. Quamvis. eos nonnulli mox nalos illuminari omem interiorem hominem, quia homo interior credant, sie intelligentes quod scriptum est, Erat lite cum veraciter lit sapicns , nonnisi ab illo illunt. men verum, quod illuminal onineni hominem venientem nalur qui est lumen verum : aut si rationem ipsam, in hunc mundum (1d. 1, 9). Quod si ita est, mullum qua humana anima rationalis appellatur, quic l'alio mirandum est quomodo illuminati ab unico Filio, adhuc vclut quiela el quasi sopita, lamen insita el quod erat in principio Verbum Deus apud Deum, non quodam modo inseipinala in parvulis later, illuminaadmillantur ad regnuin Dci, nec sint baredes Dei, tionem voluit appellare, tanquam interioris oculi cohæredes aulem Christi. Hoc enim eis nisi per Ba creationem; non resistendum est, lunc eam ficri; cum Plismum non prastari, etiam qui hoc sentiunt, confi- animna crealur, et non absurde hoc intelligi, cum lentur. Deinde jam illuminali, si ad consequendum homo venit in mundum. Verumtamen etiam ipse, regnum Dei nondum sunt idonei ; sallem ipsum Ba. quamvis jam creatus oculus , necesse est iu tenebris plismum, quo ad hoc idonei fiunt, livli suscipere de mancal, si non crcdat in eum qui dixit, Ego lux in buerunt: cui tamen eos videmus cum magnis fletibus · Edili, a que aliquid audit. Abest , aliquid, a mange

scriptis. reluelari, camque ignorantiam in illa tale contemni

rarticula, sed, anle verba, nec si ungelum, praeteriri mus, ut Sacramenta que illis prodesse novimus, in potest; et revera præteritur in manuscriptis. eis etiam reluclantibus compleamus. Cur enim et

. I lov. , quod in æternum manet. Abest, in, ab editis

aliis et a inanuscriptis. Apostolus dicit, Nolile pueri esse mentibus (I Cor. xiv, Editio lov., quibuscumque. Sed passim apud Augus:i29); si jam lumine illo vero quod Verbum Dei est,

num, quibusque, pro, quibuscumque.

5 Omnes Mss. cum Ain., quod. eorum mentes illuminatæ sunt?

(a) Erchomionon.

sœculum tent , ul omnis qui credii in me non maneai in lenebri». Quod per sacramcnlum Bapiismntis ' in parvulis fieri non dubilal maier Ecclcsia, quae cor et os * inatcrniim eis praslal, ui sacris myslcriis inibuantur; quia nondum possunt corde proprio credere ad jusliliam, neo ore proprio coiiíileri ad saluiem (Hum. x, 10). Ncc ideo lamen eos quisquam fidelium (¡deles appcilare cuncialur, quod a credendo uliquc nomen est : qaainvis hoc non ipsi, sed alü pro eis inter sacramenta responderint.

CAPUT XXVI. — 39. Concluait peccalo originis omiws obnexio». Nimis longuin liel, si ad singula testiuHinia similiter disputemos. Uudc conimodius esse arbitrer, acervalim cogeré, qua; oceurrere poluerinl, vcl qua: suflieere videbuntur, <|uibus apparent Doiuiiiiiiii Je. uní Clirisium non aliam ob causam in carne vciiissc, ас forma servi accepta f;ictum obcdienlcin usque ad mortem crucis (Philipp, il, 7, 8), nisi ut bac dispcusalionc ntiseiicordissinur gratia: onincs, quibns lanqiiani uiciubris in suo corpore consiitiitis capul est ad capessoiiduin rcgniuii coclnruni, vivificarcl, salvos lacere!, liborarel, rcdiiiicrci, illuuiiiiarcl, qui prius fuissent in peccalonim morte, languoribus, scr\ilute, capiiviiaic, lencbris cousliluti, sub poleslale diaboli prini ¡pis pcccalorum : ac sic licrcl mediator l'ei el lioininuiu, per quem pnsl iniinicilias impielalis nostra, illius gralix pace (inilas, recouciliaremiir Duo in x'leruam vilain, ab a-terna morte qua: lalibus impciidcbal crepli. Hoc cuiui cum abundanlius apparueril, cousequeus cril ut ad islam Christi dispensatiOucni, qu:e per ejus huinililaicin facta csi, pcrlinere nun possinl, qui vita, salute, I i bei alione, redeniplioue, ¡lluminalionc non indigent. El quoniaui ad liane perlinel Baptismus, quuChrislo cousepcliunliir,ul incorporenlurilli membra ejus, hoc est (¡deles ejus : profccloucc Baptismus est necessarius eis qui illo rcmissionis el reconcilia lion is beneficio, qua: lit per mcdialoreui, lion opus habcnl. I'orro quia párvulos bapli/.aiidos esse coiiccduni, qui contra aiictorilatem univers;« Ecclcsia:, procul dubio per Dominum el Apostólos Ira-' diiam, venire non possunt : concédant oportet eos egere î I lis bencliciis mcdialoris, ut abluti' per Sacrainentum cliarilaicmque fidcliuui, ac sic incorporati Christi corpori, quod est Ecclcsia, rcconcilicnlur Deo, ul in illo viví, ut salvi, ul literati, ulrcdeinpti, ul ¡Iluminali liant : untie, nisi a morlc, vitiis, realu, subjcciionc, tcnebris pcccalorum? qua: quoninm nulla in ca aetale per suam vilam propriam cnminiserunt, reslat originale peccatum.

CAPUT XXVII.— 40. Congerii testimonia Scripturaivm. Usee ratiocinatio tunc eril forlior cum ca qua; promisi testimonia mulla congessero. Jam supra posuimus : Non veni vacare justos, sed peccatores (Luc. v, 52). llem cum ad Zmccbacum essei ingressus: По

1 vox, Bapiismalis, abesl ab aliquot manuseripiis.

* In »litis ouiissuui, et os. Exslat in nielioribus Mss. la caHcris aul«ni corrupto legilur, correctos ; aut, corde recto muter пит eis prœstul : ¡bique in quibiisdam addilur, affectum; \A, шит.

» EdiUooes Ain. Er. El Lot., ul Matt. Antiqmores vero «с i lerique Mss., ut abluti.

die, inquil, salus domui hule facta est, quoniam el iste filins est Abrahœ. Venu eiiiin Filius hominis quxrere et sulvare quod porterai (Luc. xix, 9, 10). Hoc cl de ста pcrdilacl rclietis nonaginta novein qiucsila et invenía; hoc cl de drachma qua: perieratexdecern (Id. xv, 5-10). Unde oportebal, ul dicil, prœdicari in nomine ejus nitentiam et remissionem peccatorum in omnes gcn'es, ineipienlibus ab Jerusalem (Id. xxiv, 46, 47). Marcus cliain infincEvangeliisui Dominum dixissc tcstaiur: Euntes in mundum Universum pr œil ¡cate Evangelium omni crealurce. Qui crediderit et baptízalas fuerit, satrus eril : qui vero non crediderit, condemnabiiur (¡Лаге. xvi, 15, 10). Quis aulem nesciat, crcdcrccsse infantibus baptizan, non credere aulem, non baptizan? Ex Joaniiis aulem Evangelio quamvis jam nonuulla posiierinius, allende eiiam isla. Joannes liapiista de illo: Ecce Agnus Dei, ecce qui loltit peccala mundi (Joan, i, 29). El ipse de sc ipso : Qui de ovibus met* sunt, vocem meam audiunt; et ego novi illas, el sequuntur me; et ego vilam wternam do Ulis, et non peribuni in œternum (Id. x, 27, 28). Quia ergo de ovibus ejus non esse incipiuni parvuli, nisi per Uapiismum; pro» lecto si hoc non ¡iccipium, peribuni: vilam cuini ¡demain, quam suis dabil ovibus, non habebuiii. Item alio loco : Ego sum via, Veritas et vita. Nemo vcnil ad Patrem nisi per me (Id. xiv, 6).

41. Ilanc doclrinam suscipienles Aposloli, vide quanta conlcslaiione déclarent. Petrus in prima Epístola : Benedkius, inquil, Dens el Paler Domini nostri Jesu Christi, secundum multiiudinem misericordia; suœ, qui regenera»! nos' in spent v'Uœ œlernœ, per rcsurrcciionem Jesu Christi, in hœreditatem immortultm el incontaminatam », porenlem, senatum in cœlis, vobis qui in virtute* Dei conservamini per fuient in satutem paralam palum fieri in tempore novissimo. El paulo posl : Iiiveniamiui, inquil, in landein et honorem Jesu Christi, quem ignorabalis; in quem modo non videntes credilis, quem cum viderais, cxsultabitis gaudio ineuarrabili, et honoralo gaudio *, pari picnics leslamcittum fidei, saluiem animarum vesirarum (l Pelr. i, 3-9). Item alio loco : Vos aulem, inquil, genus eleclum, regate sacerdolium, gens sancta, populus in adoptione, ut virluies enunlielis ejus, qui vos de tcnebris vocavil in admirabile lumen suum (Id. n, 9). El iterum : Christus, inquil, pro peccatis nostris passas est, justas pro injustis, ut nos adducat ad Deum. llem cum commemorassct in arca Noe, orto homines salvos factos : Sic el vos, inquit, simili forma Baptisma salvos facti (Id. in, 18-21) Ab hac ergo salute cl lumine alieni sum parvuli, ct in perdiiione ac tcnebris rcmanebuni, nisi per adoplionem populo Dei fuerint sociati, (enentes Christum passum justum pro ¡njuslis, ul eos adducat ad Deum.

42. Ex Epístola etiam Joannís hace mihi occurreruiit, quoe huic quœsiioni necessaria visa sunt. Quod

1 Cygirannensis codex, qui secundum mullitudinctn iwsericorduv suœ régénérant ms. 'Mss., inlaminalam. 'Plerique Mss., in vertíale. 'Hoc loco a iicjiiuiillis Mss. alios., gaudio.

« PredošláPokračovať »