Obrázky na stránke
PDF

si in \uinine, inquil, anibulaverimut, sicul el ipse est in ¡limine, societatem liabemus in iiivicem, et sanguis Jesu Christi fil il ejus purgabit nos tb omni delicto (1 Joan. i, 7). lu-Mi л\'ю \oco : Si testimonium, inquil, liominum m <-i¡minis, testimonium Dei mujiis est; quia hoc est tettimonium Dei, quod ntujiis est \ quin teslificatus est de Filio suo. Qui crediderit in Filium Dei, habet testimonium * in semetipso. Qui non crediderit Deo, mendacem ¡acil eum; quia non credidil' in testimonium quod teslificatus est de Filio suo. Et hoc est testimonium, quia vilam œlernam dedil nobis Dens; et luce vita in Filio ejus est. Qui habet Filium, habet vilam ; qui non habet Filium, non habet vilam (Id. v, 9 12). Non suluni igilur rcgnuin eœlorunt, sed пес vilam parvuli habcouiit, si Filium non liabebunl, quem nisi per Baptisiiiuui ejus habere non possuiil. Item alio loco : In hoe, inquit, manifcstalus est Filius Dei, ul solvat opera diaboli (Id. in, 8). Non ergo pcrlincbunl parvuli ad gratiain nianifeslalionis Filii Dei, si Hod in eis solvel* opera diaboli.

43. Jam nunc allende in banc rem Pauli apostoli testimonia, tanto inique plura, quaiilo pltircs Epístolas scripsit, el qu.inio diligcnlius curavit cominciidare gratiam l)ei adversus eos qui * operibus gloriabanlur, aique ignorantes Dei justifiai», et suam volontés constituera, jusiilia: Dei non eranl subjccii (Rom. x, 5). In Epístola ad Uonianns : Juslilia, inquil, Dei in omne* qui credunt: non enim est distinctio. Опта enitn peccaverunt, el egent gloria Dei : justificad gratis per gratiam ipsius, per redemptionem qua est in Christo Jesu: quem proposuit Deus propitiatorium* pet fidem in sanguine ipsius, ad oslcnsionem juslilia; ejus propter proposilum'' prœcedenlium pecculorum in Dei palien.'in", ad ottendendam Justitium ipsius in hoc tempore, ut til Justus el juslificans eum qui ex fide est Jesu (Id. in, 22-2ti). Item alio loco : Ei qui operatur, inquit, merces non impututur secundum gratiam, sed secundum debilum. Ei vero qui non operalur, credit autem in eum qui juslificat impium, deputatur fides ejus ad juslilimn. Sich et David dicil bealitudinem hominis, eui Deus accepto [ert Justitium sine operibus : Beaii quorum remisse sunt iniquiiales, et quorum tecla sunt peccata. Hiatus vir cui non imputavit Dominus pcccalum. Item paulo post: У on est autem scriptum, inquit, propter ilium lanlum,

[ocr errors]

quia deputulum est Uli'; sed el propter nos, quibus ffepulabitur credenlibvs in eum qui excitavil Jesum Christum Dominum nostrum a inortuis, qui traditus est propter delicia nostra, el resurrexit propter justificalionem nostrum (flom.iv, 4-8,25-25). Etpaulo post: SienimChrislus, inquit, cum iiifirmiessemusadhuc juxta tempus,proimpii$ mortuus est {Id. v, 6). El alibi : Scimus, inquil, quin lex spiritualis est; ego aulcm carnalis sum, venumdatus sub peccato. Quod enim opcror ignoro : non enim quod volo, hoc ago ; sed quod odi, illud fucio. Si autem quod nolo hoc fach, consentie legi, quoniam bona *. Nunc autem non jam ego operor illud, scd id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, id est, in curne mea bonum : nam velle' adjacet mihi, per ficere autem bonum non invenía. Non enim quod volo facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo, ego hoc facio ; jam non ego operor illud, scd quod habitat in me peccatum. Invento igitur legem mihi volenti [acere bonum, quoniam mihi malum adjacet. Condeleclor enim leai Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis repugnanlem legi mentis meas, el caplivantem me in lege peccnti, quœ est in membris mcis. Miser ego homo, quis me libcrabil de corpore mortis jiujus? Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Id. vu, 14-25). Dicaut qui possunt homilies uasci non in corpore mortis bujus, ul possinl eliam dicere, non eis neccísariam gratiam Dei pur Jesum Christum, qua libcreiilur de сог¡ ore mortis hiijiis. Item paulo post : Quod enim impossibile erat legisv, in quo infirmabatur per carnem, Deus Filium suum misil in simililudine carnis peccali, et de peccato damnavil peccatum in carne (Id. vill, 3). Dicaut qui audent, oportuisse nasci Christum in simililudine carnis peccali, nisi nos mili essemus in carne peccati.

44. Item ad Corinlhios : Tradidi enim vobis in primis, inquit, quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccalis noslris secundum Scripluras (\Cor. xv, 3). Item ad eosdem Corinlhios in secunda : dimitas enim Christi compellil nos; judicantes hoc, quoniam si * nuns pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Et pro omnibus mortuus est Christus, ul qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est el resurrexit. Itaque nos amodo neminem novimus secundum carnem : ct si uovcramus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus. Si qua igitur in Christo nova creatura, velera iransierunt, ecee facta sunt omnia ' nova. Omnia autem ex Deo, qui reconciliavil nos sibi per Christum, el dedit nobis ministerium reconcilialionis. Quemadmodum? Quia Deus

» Hic i.i editis ail lit uni, ml Justitium. Abest a manuscrij lis, uecnon a graco tcxtu Apostoli.

* Adjectum etiam hie vcrbum, est; quod iu manuscri plis el in graco reticetur..

» Editi, nam boman velle. Non repetitur hoc loco, bonum, in manuscript», nee apud Apost linn.

* In editis dandi casu, legi. At i.i Mss., legis ;juxta gra> cuin tou потоп Sic Augustinus in sermone 152.

* l'lrrií|i;e manuscripli omití um, »t; qua; | articula etiaiu apud Graecos non in omnibus codicihus legitur.

-• line loco Mss. non babenl. omnia ; nee est in gratis M* bliis пес in latinis Corbeiensibus.

eral in Christo mundum réconciliant sibi, нон repulnns Ulis dilicia eorum, ct ponens in nobis verbum reconcilialioriis. Pro Christo erqo legatione fungiinur, tanquam Deo exhortante per nos : obsecramus pro Christo reconcilian Deo. Ewn qui non noverat pcccalum, pro nobis peccatnm fecit, ut nos simas justilia Dei in ipso. Cooperante* autein et rogamus, ne in vacuum graliam Dei suscipiatis. Dial enim : Tempore acccpiabili exaudivi te, el in die salmis adjuvi te. Ecce nunc lempus accepiabile, ecce nunc dies salulis (II Cor. v, 14-vi, 2). Ad lianc reconciliationcin el salinem si non pertinent parvuli, quis eos quxrit * ad Baplismum Christi? Si autem pertinent, inter homines mortnos sunt *, pro quibus illc roortuus est; nee ab eo reconcilian et salvari possunt, nisi dimissa non reputel delicia connu.

45. Item ad Calatas : Gratia nobis ct pax a Deo Patie, el Domino Jesu Christo, qui dedil scmclipswn pro peccalis nostris, ut eximcrci nos de prœscnti sxeculo maligno (Calai, i, 3, 4). Et alio loco : Lex transgressionis gratia proposita est ', donee venircl semen cui proiniiSHin est, disposilum per Angelos in manu medialoris. Mediator autem unius non est : Dens vero unus est. Lex ergo adversas promissa Dei? Absil. Si enim data essel lex, qua: posset vivificare, omnino ex lege essct justilia. Sed conclusit Scriptum omnia sub peccalo, ul promistio ex fide Jesu Christi darcliir credenlibus (Id. in, 19-22).

46. Ad Ephesios ciiain : El vos cum esselis mortui delictis et peccalis vestris, in quibus aliquando ambulaslls secundum swculum mundi hujus, secundum principan polcslatis aeris , spirilus ejus qui nunc operatur in filiis diffidenlia, in quibus el nos omncs aliquando conversad sumus in desideriis carnis nostra; [acicales voliinlalem carnis, el afleetiexum, el eramus naturaliter plii irœ, sicut el cwleri. Dcus autem qui dives est in misericordia, propter mullam dilectionem qua dilexil nos, el cum essemus mortui peccalis, convhificavit nos Christo , cujus gratia sumus suivi facti. El paulo post: Gratia, inquil, sulci facti eslis per fidem; el hoc non ex vobis, scd Dei donum est : non ex opcribut, ne [orle quis extotlülur. Ipsius enim sumus fujmcnlum, creali in Christo Jesu in opcríbns bonis, quœ prapararil Dens il in Ulis ambulcmus. Et paulo post : Qui eralis, inquit, Uto tempore sine Christo, aliénait a societale Israel, el peregriui leslamentorum et promissionis, spem non hubenies, el sine Deo in hoc mundo : nunc autem in Christo Jesu, qui aliquando eralis longe, facti '• eslis prope in sanguine Christi. Ipse est enim pax nostra, qui fecit uiraque unum, et medium parietem maceria solváis iiämicitks, in carne sum legem tnandutorum dearth cvacuans , ut duos conderet in se in шипи novum hominem, faciens pacem, el commutaret «irwque in uno corpore Deo, per cracem interficiens inimicities in stmetipso. El vemtas cvangelizavit pacem

1 Duo Mss., quid eos quark.
* Am. Er. ei Mss., mortui suai.

3 Sic Mss. Editi vero, posit* est. Et шгга, tlisposita per Âtuelos. vide Exposilioucra Kpistotae ad calatas. ( in edilis,[aiti autan. Abest, autem,amanuscripüs.

vobis qui eralis longe, el pacem his qui prope, quia per ipsum liubemiis accessum ambo in uno spirilu ad Pairan (Ephes. и, 1-18). Hem alibi : Sical Veritas est in Jesu, deponere vos secundum priorem conversationem veterem hominem, eum qui corrumpitur secundum coucupiscentias deceptionis. Renovamini autem spirilu mentis vestrœ, et induite novum hominem, cum qui secundum Deum crealus est in justifia el sanctitale vcrilalis. Et alibi : Л'о/í/e contristare Spirilum sanctum Dei, in quo signati eslis in diem redempt'iouis (Id. iv, 21-24, 50).

47. Ad Colossenses eliam ita loquitur : Cratias agentes Patri idóneos factcnti nos in partem sortis sanctorum in ¡тише , qui eripuil nos de potestate tenebrarum el transtulit in regnum Filii charitalis sua, in quo habemus redemptionem in remissione peccalorum (Coloss. i, 12-14). El alio loco : Et eslis, ioquit, in illo repleti, qui est caput omnis principólas el polcslatis : in quo eliam circumcisi eslis circumcisione nor. manufacla, in exspolialione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ci in Baplismo, in quo et consurrexislis per ¡idem opemlionis Dei, qui suscitavil ilium a nun mis. El vos, cum esselis mortui delictis et prœputio carnis vestía, convivißcavit cum illo ', donans nobis omnia delicia, delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod eral contrariant nobis, lollens illud de medio, ct affigens illud cruci, exuens se carnem, principólas el poieslates exemplavil fiducia liter triuwphans eo* in semctipso (id. n, 10-15).

48. Et ad Timolhcum : Uumanus , inquil, samo et omni accepiione dignus , quia Christus Jesus venit in mundum ptecatores salvos faceré, quorum primus ego sum. Sed ideo misericordiam eonseculus sum, ul in me oitenderei primo Chiistus Jesus отпет longanimiiatem, ad iuformationem eorum qui credituri sunt Uli in vilam aternam (1 Tim. I, 15, 16). Ilem dicit : Unus enim Dens, unus et mediator Dei el hominum homo Christus Jesus, qui dedil semetipsum redemptionem pro omnibus (Id. ii, 5, 6). In secunda eliam ad euindcin : Л'о/i ergo, inquit, erubescere testimonium Domini nostri, neque me vinctum ejus : sed collabora Evangelio secundum virtttlem Dei salvos nos facienlis, et vocanlis vocitione sua sancta ; non secundum opera nostra, tcj secundum snum propositum ct graliam, qua data est nobis in Christo Jesu unie sœcula œterna, manifestóla autem nunc per adventum Domini nosiri Jesu Christi, evaeuaiiíis quidcin mortem, iiliuuiiuutiis anlem «¡tum et ¡ncorrnplhnem per Evangelium (H Tim. l, 8 ii)).

49. Ad Tiluin eliam : Inspectantes, ioquil, illam bealam spem et manifeslalionem gloria mngni Dei, el salvatoris nostri Jesu Christi, qui dedil semetipsum pro nobis, ut nos redimerel ab omni iniquitalc, ct mundaret nos sibi populnm abuudanteui, œmulutoreiu bonorum optrum (Tit. и , 15, 11). El alio loco : Cum autem benignitas et humanitas iliuxil Sulvatoiis Dei nostri, non ex optrHms justilia, qua not fecimnt, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum rcgeneratiouis el renovationis Spirim samen', аке.ж

1 ui Mss , vivificaril cum illo.

ditittime effudit viper not per Jetum Christum sateaioiiPi nostrum, ul justificad i psi и s gratia hœredes efficiamnr secttndnm spem rite œternœ (Til. in, 4).

50. Ad llebraos quoque Epístola, quanquam itonnnllis inccrta sit (a), lamen quonlam legi quosdam liuic nostra: de Baplisino parvulortim sentemi.c contraria semientes, earn quibusdam opinionibus suis testent adhibere voluisse, magisqae ше movet anclolitat Ecclcsiarum oricntalium, quai hanc eliam in canonici» haben!, quanta pro nobis testimonia contineat, advertendum est. In ipso ejus exordio iegitiir: Muttis parlibus, et mullís modis oliin Deut ¡acutus est parribut in Prophetis; postremo in his diebus lucidas est nobi* in Filio, quem constituât hœredem universonon, per quem fecit et seecula. Qui cum sit splendor gloria: el figura substantia; ejus, gèrent quoque omnia verbo tirtutis suœ, purgalione peccatorum a se (acta, sedet ad dexleram majestatis in excelsis (Hebr. i, 1 3). El post pática : Si enim qui per Angeles dielus est termo, [actus est firtnut, el omnis prwvaricalio el inobedientia justam accepit mercedis relribulionem; quoíAodo nos effugiemus, si tanlam neglexerimus salulem? El alio loco : Propterea ergo quia ' pueri communicareruul tanguini et carni, el ip\e propemodum eorum participant, ut per mortem evacuaret eum qui poletlalem habebal mortis, id est, diabolum, el liberaret cos qui timoré mortis per totam vitam rei erant servilutit. El paulo post : Vnde debuit, inquit, secundum omnia fralribut similis esse , ul misericors furet, el fide lis princeps sacerdolum eorum, qua sunt ad Deum propitiandum pro delictis populi (Id. и, 2 , 3, 14 17). El alibi : Teneamut, inquit, confessionem : non enim habemus sacerdolem qui non pussit compati infirmitalibtis nostris; elenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato (Id. iv, 15). El alio loco: Intrantgressibile , inquit, habet socerdotium : wide el sainos perficere potest eos qui adveniunl per ipsum ad Deum, temper vivens ad interpellandum pro ipsis. Talent enim decebat habere nos principan sacerdolum, jusium, sine malitia ", incontamimtum , separatum a peccatoribus, altiorem a cœlis factum, non habentem quotidianam necessilalem , sicut principes sacerdolum, primuin pro suis peccatis sacrificium off erre, dehinc pro populi : hoc enim semel fecit Offerent se (Id. vu,

• Am. Br. el Mss., propterea ergo pueri, omisse, quia.

* Edilio I.OV., pomilicem. Ilabcbanl ediliones aliar cum nosiris «ss., sacerdolem. Ingram idem esl hic verbum, archiereut, qood locis iiroxime eilatis ex Hebr. и et vn, ubi prtnapem sacerdolum I eginuis.

'Vto, sine maliiia, legilur constanter in Mss., sine macula; non hoc taiitum loco, sed eliam mira, lib. 2, n. 19. Цзесе est, ácueos.

(a) Sic Latíais «¡tale sua incertain testalur sœpe Iheronyn.us in Commentants ad Isaiac cap. 6 et 8, ad cap. 8 2achar., ad 26 uaiili. et m Catalogo scriplorum ecclesiaslicoruiu, cap. 16, ad Paulum, et cap. 70, ad Gaium, etc.; a Grains vero susceptam olim lanquam Pauli, in Episl. 12», ad Dardanum scribit: « lllud,» ail, » nostris dicendum est, hanc t epistolam qua; scribitur ad Hebraeos, non solum ab Eccle« clesiis Orientis, sed al) omnibus retro Ecdesiae gneci ser« monis soriptoribus, quasi Pauli apostoli sus i|,i. » llic veleris codivis Corbeiensis anctorilale corrigions editiones, flua; haolenus ferebaul, « sed ab omnibus relro Ecclesiis

• grjfci sermonis scripioribus, » vel « Ecclesiis et gra;ci ser

• motus seriptoribus. » Vide Augustiuum, de Ci vitale Dei, lib. 16, cap. 22; el de Doctrina Christiana, lib. 2, п. 13.

Samct. August. X.

21-27). El alio loco : Non enim in manu fabrícala sánela inlroivit Christus, quœ sunt similia verorum, sed in ipsum actum, apparere ante faciem Dei pro nobis; non ul tœpiut offeral semelipsum, sicut princeps sacerdolum intrut in sánela, in anno semri cum sanguine, alieno. Cœlerum oportebat earn sirpius pari a mundi constitutione : nunc antem temel in extremiiale ta'culorum ad rejuissionem peccatorum per sacrificium tuim manifestatus est. Et sicut constitutum esl kominibu» semel lantum morí, et post hoc judicium : sic el Chrittut temel oblatus est, ul multorum peccata portarci; tecundo tine peccalit apparebit eis, qui eum suslineui, ad salinem (Hebr. ix, 24-28).

51. Apocalypsis ctiam Joannis has laudes Christo per canlicum novum testalur offerri :Digitus et accipere librum, et aperire signáculo ejus; quoniam occisus es, et redemisti nos Deo in sanguine tuo, de omni gente, et lingua, el populo, et nalione (Apoc. v, 9).

52. Item in Aclibus Aposlolorum, inceptorcm vitar. Peirus apostolus dixit esse Dominum Jesum, increpans Jmtoos quod oeeidissent earn , На loquens: Vos autem sanctum et jusium inhonoratlit, et negastis, et pottulastis hominem homieidam there et donari ro bis : nam'inceptorem tila; oeeidistis (Act. in, 14, lf>). El alio loco : llic est tapis reprobatus avobis œdificantibus, qui factus est in capul anguti. Non est enim aliad потен sub ceelo datum hominibut, in quo oporteal salvos fieri not (Id. iv, II, 12). El alibi : Dens palruni tutcitavit Jesum, quern vos interfecistis suspendentes in ligno. Il une Deus principem el salvage m exaltavit gloria sua, dare pœnitentiam Israel et remitsionem peccatorum initio (Id. v, 30, 31). Item alio loco: Il aie omnet Propheia; testimonium perhibent, remitsionem peccatorum accipere per manum illius отпет creden tern in eum (Id. x, 43). Item in eodem libro apostolus Paulus ' Notitm ergo til vobit, inquit, viri fralret, quoniam per hunc vobis remissio peccatorum annunliatur ab omnibus, quibus non potuistis in lege Moysi justificad, in hoc omnis credent jutlificalur (Id. xin, 38,39).

53. Hoc tanto aggcre leslitnoniorum, cujus adversus veritalem Dei elalio non prematur? El mulla quidem alia rcperiri possum, sed el fiuiendi Injus opcris cura noi negligenlcr babenda est. De libris quoque Vclcris Tcslainenli multas contcsiatioues divinoriiiii eloqiiioruin adbibcre in banc senlcnliam supcrvacancum pulavi, quaudoquidein iu ¡His quod occullalur sub velamculo velul terrenal um promissioiiniii, hoc in Novi Tcslainenli prasdicalione revelalur. Et ipse Dominus Libroruni veterum ulililalem brcvitcr demonsiravit et defiuivil dicens , oporluisse tin plcri quai de ¡Mo scripta csscut in Lege et Prophétie el Psalmis ; et b;cc ¡p~a esse, quod'oporlebal Christum paii, el resurgere a mortnis terlia die, et predican in nomine ejus pœnileuiiam et remissiouein peccatorum per omites gentes, ¡ncipicniibus ab Jerusalem (Luc. xxiv, 41-47). El Peirus dicil, quod paulo anle coinmciiioravi, buic omues Prophetas lesümonium perliibcrc, remissiouein peccatorum accipere per manum ejus omnein credeniem in cum.

(Cinq J

54. Vcrumtameii commodius est, etiam ex ipso Velere Tcsiamento testimonia рапса dcprüinere, quae vel ad supplementnm, vel polius ad cumulum valere dcbcbunl. Ipse Dominus per prophelam in Psalmo loquens ail : Sanctis qui sunt in terra ejus, mirificavit опте* voluntates meas in Ulis. Non merila illorum, sed volúntate» meas. Nam übrum quid, nisi quod sequitur? Multiplicare sunt infirmâtes eorum : supra quod iiilirmi erantl. Ad hoc et lex subintravit, ill abundarei delictum. Sed quid adjungil? Postea acceleraverunl : multiplicatis inlirmitatibus, hoc est, abundante delicto, alacrius medicum qusesierunt, ut ubi abundavit peccalum, superabundare! gratia (Rom. v, 20). Denique, Non congregabo , inquit, conventícula eorum de sanguinibus: quoniam mullís sacrificiorum sanguinibus, cum primiim in labernaculum vel in lemplum congregarentur, convincebantur potius peccatores, quam munda•baiitur. Non ergo jam, inquit, de sanguinibus congregabo conventícula eorum. Unus enim sanguis pro mullisdalus est, quo veraciter mundareniur. Denique sequitur, Nee memor ero nominum illorum Ver labia mea (Psal. xv, 5, 4) : lanquam innovatorum *. Nam nomina eorum erant prius, filii carnis, filii sœculi, filii ¡rae, filii diaboli, immundi, peccaiorcs, impü : postea vero, filii Dei, homini novo nenien novum, canlicum novum cantaiiti novum *, per Testamentum Novum. Non sint ingrati homines grathe Dei, pusilli cum magnis, a minore usque ad majorem. Totius Ecclesiaevox est : Erravi sieul ovis, perdita (Psal. cxviu, 170). Omnium membrorum ChrUli vox est : Omnes ut oves erravimus, et ipse iraliilus est pro peccatis nostril. Qui lotus prophelias locus apud Isaiam est, quo per Philippuni sibi expósito, sp;ido illcCandacis reginae in eum credidit {Act. vni, 27-59). 'Vide quoties hoc ipsum commcndel, et lanquam superbis nescio quibus, vel contenliosis idenlidem inculcel : Homo, inquit, ¿n plaga , et qui sciat ¡erre infirmadles; propter quod et avertit se (acics ejus, injuríala est, пес magni œslimala est. Bic infirmitates nostras portât, et pro nobis in doloribus est ; et nos exisiimavimus Шит in doloribus esse, et in plaga, et in pœna : ipse aulem vulncratus est propter peccata nostra, infirmatus est propter iniquitates nostras. Erudilio pacis noslrœ super cum, in livore ejus sanati sumus. Omnes ut oves erravimus, et Dominus tradidit Шит pro peccatis noslris. El ipse quoniam male Iractalus est, non aperuit os; ut ovis ad immolandum ductus est, et ut agnus ante eum qui se tonderet [uil sine voce, sic non aperuit os suum. In liumililate sublatum est judicium ejus : generaiionemejus quis enarrabit? quoniam tolletur de terra vita ejus, ab iniquitatibus poputi mei ductus л ad mortem. Dabo ergo malos propter sepulturam ejus, ■: diviles propter mortem ejus, ob hoc quod iniquitatem i Editi, supra id quod mfirmi eratü. Manuscript! noa hv

'"'mwomss., unus Belgicus, alter vatican-js, tanquam mundatorum, tanquam innovutorum.

i ríorique manuscript! care.it bis verbis, contants потоп Forle delete ibi, novum, lectio Ьаэс melior enl, canttcuin novum cantantt per TestameiUum sovum.

»ion fecerit, nee doluin ore suo, Dominus vult purgare ilium de plaga. Si dederilis vos ob delicia veslra animant vestram, videbitis semen longœ vilœ '. Et vull Dominus auferre a doloribus animam ejus, ostendere Uli lucem, et figurare per sensum, justificare juslum bent servienlem pluribus, et peccata illorum ipse sustinebil. Propterea ipse hœredilabil complures, et fortium partie tur spolia, propter quod tradila est anima ejus ad mortem, et inter iniquos œstimatus est, et ipse peccata mullorum suslinuit, et propter iniquilates eorum traditus est (/sei. ып, 3-12). Allende eliam illud ejusdeni prophet«, quod de se complctum, lecloris etiam functus officio in syiiagoga ipse recilavit : Spiritus Domini super me , propter quod unxil me, evangelizare pnuperibus misil me, ul réfrigèrent qui1 in pressura cordis sunt, prœdicare captivis remissionem, et cœcis visum (Id. LXi, 1 ; Luc. IV, 1C-21). Omnes ergo agnoscamus, nee ullus execptus sit eorum, qui voluinus corpori ejus hxrerc, per eum in ovile ejus intrare, ad vilam et salutem, quam suis promisil, perpétuant pervenire* : omnes , inquam, agnoscamus cum, qui peccalum non fecit, et peccata nostra peftulit in corpore suo super lignum, ut a peccalis separati cum jusiilia vivamus; cujus cicatricibus sanati sumus, infirmi cum essemus (a), tanquam pécora erranlia (I Pelr. H, 22, 24, 25).

CAPUT XXVIII. —55. Colligit omnes egere morte Christi, ut salvenlur. Parruli non baptizati in damnatione erunt cum diabolo. Quomodo omnes per Adam ad condemnationem , et omnes per Christum ad justificalionem. Nemo cum Deo reconcilialur nisi per Christum. Qu« cum ¡la sint, neminem unquam eorum qui ad Christum accesserunt per Baplismum, sana fides et sana docirina putavit exceptum a gratia гсmissionis peccatorum, nee esse posse alicui praeter rcgnum ejus, aelcrnam salinem. Ha;c cnim parala est revelari in tempore novissimo (Id. i, 5), hoc est, in resurrectione morluorum, pertinenlium non ad mortem acternim, quae secunda mors appcllatur, sed ad vilam aelcrnam, quam promitlit non nieudax Deus Sanctis et fidelibus suis; cujus vite participes omnes non vivificabunlur nisi in Christo, sicut in Adain omnes moriuntur (1 Cor. xv, 22). Quemadmodum enim omnes omnino pertinentes ad generalionem voluntatis carnis non moriuntur, nisi in Adam in quo omnes peccaverunl : sic ex bis omnes omnino pertinentes ad regenerationem voluntatis spirilus, non vivificanlur nisi in Christo, in quo omnes justifican tur. Quia sicut per unum omnes ad condemnationem, sic .per unum omnes ad juslificationem (Нот v, 18). Nee est ullus ulli médius locus, ut possil esst nisi cum diabolo, qui non esl cum Christo. Hinc et ipse Dominus volens auferre de cordibus male credenlium istam nescio quam, medietatem, quam co

'Nfisui omnes vss. liabent, longvsimœ viUB.

» Am. Er. et üallicani Mss , evangelizare hurmlibm mt-it me, ut réfrigèrent он», unus e vatieaais Mss., ut refngetent liiqui. ü\ws,utrefrigerenturqui.

^ to omnibus nostris .Vss., pertsnere.

(a) omissum hie aliquid videtur.

luintnr quidam parvulis non boplizalis tribucre, ut quasi meriio innoceBtiae sint in vila aeierna, sed quia non sunt baplizali, non sint cum Christo in regno ejus, definitivem prolulil ad lioec ora obslruenda scnleniiam, ubi ait : 0Mi »mum non est, adtsenum me est (Matth. ill, So). Consiilue igiiur quemlibel parvutum : si jam cum Christo est, ulquid baptizalur? Si autem, quod habet ventas, ideo baptizalur, ut sit cum Christo, profccto non baptizauis nun est cum Christo, et quia non est cam Christo, adversus Christum est; neque enim ejus lam manifestara dehemusaiit possumus infirmare vol »inmutare sententiam. Unde igiiur adversus Christum, si non ex peccalo1 ? neque enim ex corpore et anima, qua; ulraque Dei crealura est. Porro si ex peccato, quod in ilia state, nisi originale el antiquum? Una est quippc caro peccali, in qua omnes ad damnaiiouom nascimtur ; ct una est caro in simililudine carnis peccati, per quam omnes a damnaiionc liberantur. Nee ita dictum est omnes, vclut quicuinque nascuntur m carne peccali, iidem ipsi omnes mundari inlelliganlur per carnem similera carnis peccali; non enim omnium est fide* (H Theu. in, 2) : sed omnes pertinentes ad generaiinnein conuubii carna)is, non nascuntur nisi in came peccati; el omnes pertinentes ad generalionem wmnubii spiritual'», noo iniiiulantiir nisi per carnem similcm carnis peccali : hoc «st, ill i per Adam ad condemnalionem, isti per Christum ad justificationem. Tnnquam si diramus, vcrbi gratia , Una est obsletrix in bac ci viUle, quae omnes excipil; el unus est bic litlerarum magistcr, qui omnes doccl : neque ¡hi inielligi possunt omnes, nisi qui nascuntur; neque hie omnes, nisi qui discunt : non lamen omnes qui nascuntur, Hileras discunl. Sed cuivis claret, quod et ¡Hie recte dictum est, Omnes excipil, praeter cujus manus nemo nascitur; cl hie recte dictum est, Omnes docet, prater cujus magisicrium nemo discit.

56. Consideratis autem omnibus divinis leslimoniis quae commemoravi, sive singillalim de unoquoque disputans, sive acervatim multa coiigesians, vel quaecumque similia non commemoravi; nihil invenilur nisi quod universa Ecclesia tenet, quae adversus omnes profanas novitates vigilare debet, omnem honiiuem soparari a Deo, nisi qui per mcdialorem Chri4um reconcilialur Deo, ncc separari quemquam nisi peccaiis inlercludenlibus posse. Non ergo reconciliar! nisi peccatorum remissione, per unam gratiam misericordissimi Salvaioris, per unam victimam verissimi Sacerdolis : ac sic omnes filios mulieris, qua» serpenti credidit, ul libídine corrumperclur (Gen. in, 4-6), i ii >n liberar i a corpore mortis liiijus, nisi per Fi Hum Virginie, quae angelo credidit, ut sine libídine feiarelur (Luc. i, 26-38).

CAPUT XXIX.—57. Вопит conjugii quid. Boni el mali usus quatuor differentia:. Bonum ergo conjugii non est fervor concupiscenlisc, sed quidam licítus et honestos ¡По fervore ulendí modus, propaganda? proli, non explendse libídini accommodalus. [Voluntas isla,

1 Fditi, lúa ex peccalo. At manuscripti, si non.

non volnpias illa, nuplialis C-.1 '.] Quod igiiur in membris corporis mortis hujiis inobedieuter movciur, lotumque anímiim in se dejeelum conalur atlraliere, et ñeque cum mens volueríl exsurgit, ñeque cum ment voluerít conquioscit, hoc est malum peccali, in quo' iiascitur omnis homo. Cum autem ab illicitis corruptionihus refrenatur, et ad sola generis bumani supplement ordinale propaganda permiltitur, hoc est bonum conjugii, per quod ordinate socictate nascitur homo. Sed nemo rcnascitur in Christi corpore, nisi prins nascalur in peccali corpore. Sicul autem bono uli male, malum est ; sic malo bene uli, bonum est. Duo igiiur bxc, bonum et malum, ct alia duo, usus bonus el usus malus, sibimel adjuncta quatuor differcnlias faciunt. Beneutitur bono,contincmiam dedicans Deo: male utitur bono, coniincnliam dedicans idolo. Male utitur malo, coneiipisceuliam relaxans adulterio: bene utitur malo, concupiscentiam rcslringens connubio. Sicut ergo melius est bene uli bono, quam bene uli malo, cum sit utrumque bonum : ila qui dut virginem suam nuplum, bene facil; el qui non dat ¡¡upturn, melius facit. Dc qua qii.osiione multo uberius el mullo suflicieiilius in duobus libris, uno de Bono Conjugali, altero de Sánela Virginílale, quantum Dominus dedil, pro inearum virium exiguilalcdisserui.Non itaque per nnptiarum bonum defendant concupisccnliae malum , qui carnem et sanguinem praevaricatnris adversus carnem et sanguinem Redemptoris extollunt: non eriganlur in superbiam ' erroris alieni, de quorum párvula aclale nobis dedil Dominus humililalis exemplum. Solus sine peccalo natus est, quem sine virili complcxii, non coneupiscenlia carnis , sed obedienlia mentis virgo coneepit. Sola nostro vulneri medicinam parère pnluit, qua: non ex peccali vulnere germen piac prolis emisit.

CAPUT XXX. — 58. Baptismum ad quid infantibus necessarium votuerint Pelagiani. Jam nunc scruiemur diligenlius, quantum adjuval Dominus, etiam ipsum Evangclii capitulum ubi ait, Niti quis renatus fuerit ex aqua et tpiritu, non inlrabit in regnum Dei. Qua isti scnteiilia nisi moverentur, omnino párvulos ncc baptizandos esse censercnl. Sed quia non ait, in— quilínt, f Nisi quis renatus fuerit ex aqua elspirilu, » non habebit salutem vel vitam œternam; tanlumwodo autem dixit, i non inlrabit in regnum Dei : i ad hoc parvuli baptizandi sunt, ut sint etiam cum Christo in regno Dei, ubi non erunt si baptizan non fuerint: quamvis et sine Baplismo si parruli moriantur, salutem vitamque œternam habiluri sint, quoniam nullo peccati vinculo obslricli sunl. Haec dicentes, primo nunquam explicant isii, qua juslitía nullum россаtum habens imago Dei separelur a regno Dei. Deindc videamus ulrum Dominus Jesus, unus el solus magistcr bonus, in hac ipsa evangélica lectione non significaverit et oslendcrit nonnisi per remissionem peecalorum fieri, ul ad regnum Dei pervenianl baptizali:

1 Ha?e qua; uncis coniinelur sentcnlia abcsl ab omni, bus MSS. • Unas e valitanis Mss., nan quo. 1 omnes Mss., in sumrbia.

« PredošláPokračovať »